Europejski Rejestr Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń (europejski PRTR)

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Europejski PRTR jest dostępny publicznie, bez opłat, w internecie. Informacje mogą być wyszukiwane według różnych kryteriów (rodzaj zanieczyszczeń, położenie geograficzne, dotknięte środowiska, zakład będący źródłem zanieczyszczeń itp.).

Treść europejskiego PRTR

• Rejestr zawiera informacje na temat uwolnień zanieczyszczeń do powietrza, wody i gleby, jak również transferów zanieczyszczeń obecnych w ściekach i odpadach poza miejsce powstania odpadów. Rejestr zawiera informacje na temat 91 zanieczyszczeń określonych w załączniku II do rozporządzenia (WE) nr 166/2006, w tym gazów cieplarnianych, metali ciężkich, pestycydów i chlorowanych substancji organicznych.
• Uwolnienia muszą być zgłaszane, w przypadku gdy przekroczą pewną wartość progową i są wynikiem jednej z 65 działalności wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 166/2006. Większość z tych działalności reguluje dyrektywa 2010/75/UE w sprawie emisji przemysłowych (zob. streszczenie dokumentu) i obejmuje, w szczególności, zakłady w następujących sektorach:
  • produkcji energii;
  • produkcji i obróbki metali;
  • przemysłu mineralnego;
  • przemysłu chemicznego;
  • gospodarki odpadami i ściekami;
  • produkcji i przetwórstwa papieru oraz drewna;
  • intensywnego chowu lub hodowli inwentarza żywego i akwakultury;
  • produktów zwierzęcych i roślinnych w sektorze spożywczym;
  • innej działalności, np. produkcji materiałów włókienniczych, garbowania.
• Rejestr zawiera również informacje, o ile są dostępne, dotyczące uwolnień zanieczyszczeń ze źródeł rozproszonych do powietrza i wody.

Funkcjonowanie europejskiego PRTR

• W rozporządzeniu zmieniającym (UE) 2019/1010 wymaga się, by:
  • operatorzy każdego zakładu corocznie wysyłali informacje pozyskane od właściwych organów krajowych dotyczące uwolnień zanieczyszczeń i transferów. Informacje te dotyczą uwolnień zanieczyszczeń do powietrza, wody i gleby, jak również transferów zanieczyszczeń obecnych w ściekach i odpadach poza miejsce powstania;
  • kraje UE gromadziły i sprawdzały te informacje na szczeblu krajowym;
  • organy krajowe przekazywały te informacje Komisji drogą elektroniczną w terminie 11 miesięcy od zakończenia roku sprawozdawczego;
  • Komisja, z pomocą Europejskiej Agencji Ochrony Środowiska, wprowadzała informacje przekazane przez kraje UE, Islandię, Liechtenstein, Norwegię, Serbię i Szwajcarię do europejskiego PRTR w terminie jednego miesiąca.

• Decyzja wykonawcza (UE) 2019/1741:
  • określa format elektroniczny, który ma zostać opracowany na potrzeby tego procesu sprawozdawczości, a także informacje, które mają zostać przekazane przez kraje UE;
  • informacje miały zostać przedstawione po raz pierwszy w odniesieniu do roku sprawozdawczego 2019, chyba że w załączniku określono inaczej;
  • informacje określone w załączniku sekcje 1–4 przedkłada się Komisji najpóźniej do dnia 30 września następnego roku sprawozdawczego;
  • informacje określone w załączniku sekcje 5–10 przedkłada się Komisji najpóźniej do dnia 30 listopada następnego roku sprawozdawczego;
  • ma zostać poddana przeglądowi najpóźniej do dnia 31 grudnia 2024 r. w celu oceny wykonalności osiągnięcia celu, jakim jest wcześniejsza publiczna dostępność danych europejskiego PRTR.
• Zmiany te przyczyniają się do skrócenia okresu włączenia przez kraje UE informacji objętych sprawozdaniem do europejskiego PRTR z 16 do 12 miesięcy, zapewniając tym samym społeczeństwu szybszy dostęp do tych informacji.

Udział społeczeństwa

Rozporządzenie stanowi kluczowe narzędzie realizacji postanowień konwencji z Aarhus, gdyż przewiduje możliwość udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji dotyczących środowiska.