Artykuł 101 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) (dawny art. 81 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską) zakazuje stosowania w handlu między państwami UE praktyk, które mogą zapobiegać konkurencji lub ją ograniczać albo zakłócać. W wytycznych Komisji Europejskiej uznano jednak, że niektóre porozumienia ograniczające konkurencję mogą prowadzić do powstania korzyści ekonomicznych, które przeważają nad negatywnymi skutkami ograniczenia konkurencji.
W wytycznych określono, w jaki sposób można ustalić, czy ma zastosowanie wyłączenie, a także przekazano wskazówki na temat stosowania art. 101 ust. 3 w poszczególnych przypadkach.

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Artykuł 101 ust. 1 TFUE zakazuje wszelkich porozumień między przedsiębiorstwami, decyzji związków przedsiębiorstw i praktyk uzgodnionych, które mogą wpłynąć na handel między państwami UE i których celem lub skutkiem jest zapobieżenie, ograniczenie lub zakłócenie konkurencji. W art. 101 ust. 3 stwierdzono, że niektóre porozumienia ograniczające konkurencję mogą przynosić obiektywne korzyści ekonomiczne przewyższające negatywne skutki ograniczenia konkurencji, oraz wyłączono te porozumienia z zakresu stosowania tego zakazu.

Artykuł 101 ust. 3 może być stosowany do indywidualnych przypadków lub do kategorii porozumień i praktyk uzgodnionych na zasadach określonych w rozporządzeniu o wyłączeniach grupowych.

W wytycznych skupiono się na indywidualnych przypadkach i wskazano, jakie cztery warunki muszą być łącznie spełnione, aby można było zastosować odstępstwo na podstawie art. 101 ust. 3.

Te cztery warunki są następujące:

porozumienie musi przyczyniać się do polepszenia produkcji lub dystrybucji towarów bądź do popierania postępu technicznego lub gospodarczego;
konsumenci otrzymują słuszną część wynikających stąd korzyści;
ograniczenia muszą być niezbędne do osiągnięcia tych celów; oraz
porozumienie nie może dawać jego stronom żadnej możliwości eliminowania konkurencji w stosunku do znacznej części danych produktów.