Wytyczne w sprawie oceny horyzontalnego połączenia przedsiębiorstw

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

• W wytycznych Komisja wyjaśnia, w jakich sytuacjach może wyrażać troskę o konkurencję, a także wskazuje, kiedy jej interwencja nie jest możliwa.
• Komisja może wyrazić troskę o konkurencję wówczas, gdy połączenia i nabycia zwiększają siłę rynkową uczestniczących w nich przedsiębiorstw w stopniu, który może wywołać znaczące negatywne skutki dla konsumentów, zwłaszcza w wyniku stworzenia lub umocnienia pozycji dominującej¹. Przykładem może być połączenie, które eliminuje konkurenta z rynku lub czyni koordynację pomiędzy istniejącymi na rynku przedsiębiorstwami bardziej prawdopodobną.

Udział w rynku i poziomy koncentracji

• Ocena połączenia przez Komisję zwykle pociąga za sobą:
  • definicję właściwego rynku asortymentowego i geograficznego;
  • ocenę połączenia z punktu widzenia konkurencji.
• Komisja definiuje rynek właściwy na podstawie swojego obwieszczenia z 1997 r. Głównym celem definicji rynku jest systematyczna identyfikacja natychmiastowych ograniczeń konkurencji, w obliczu których staje przedsiębiorstwo po połączeniu.
• Co do zasady Komisja nie interweniuje, gdy połączenie nie powoduje przekroczenia pewnych określonych poziomów koncentracji na rynku, które są mierzone w oparciu o procentowy udział przedsiębiorstwa w rynku lub o indeks Herfindahla-Hirschmanna².

Możliwe efekty antykonkurencyjne połączeń horyzontalnych

• Istnieją dwa główne sposoby znacznego utrudniania skutecznej konkurencji przez połączenia horyzontalne, zwłaszcza poprzez stworzenie lub wzmocnienie pozycji dominującej:
  • poprzez wyeliminowanie istotnych ograniczeń wynikających z konkurencji w co najmniej jednym przedsiębiorstwie, co w rezultacie prowadziłoby do wzrostu siły rynkowej, bez odwoływania się do skoordynowanego działania (tzw. efekty nieskoordynowane);
  • poprzez zmianę charakteru konkurencji w taki sposób, że przedsiębiorstwa, które dotychczas nie koordynowały swoich działań stają się obecnie zdecydowanie bardziej skłonne je koordynować i podnosić ceny lub też w inny sposób utrudniać skuteczną konkurencję. Połączenie może również ułatwić koordynację, uczynić ją bardziej stabilną lub bardziej skuteczną w przypadku przedsiębiorstw, które dokonywały koordynacji przed połączeniem (tzw. efekty skoordynowane).
• Komisja ocenia, czy zmiany spowodowane połączeniem wywołałyby którykolwiek z wymienionych efektów. Oba wspomniane wyżej przykłady mogą okazać się właściwe przy ocenie danej transakcji.

Wśród innych aspektów, które Komisja bierze pod uwagę, można wymienić:

• wyrównawczą siłę nabywczą³ – presja konkurencyjna jest wywierana na dostawcę nie tylko przez konkurentów; może ona pochodzić również od jego klientów. Nawet przedsiębiorstwa z bardzo dużymi udziałami w rynku po połączeniu mogą nie być w stanie znacząco przeszkodzić skutecznej konkurencji, szczególnie poprzez działanie w dużym stopniu niezależnie od swoich klientów, jeśli ci klienci posiadają wyrównawczą siłę nabywczą;
• wejście na rynek – jeśli wystarczająco łatwo jest wejść na rynek, to nie jest prawdopodobne, aby połączenie niosło ze sobą znaczące ryzyko antykonkurencyjne. Dlatego też analiza wejścia na rynek to ważny element w ogólnej ocenie konkurencyjności. Aby wejście na rynek stanowiło wystarczającą barierę konkurencyjną dla łączących się stron, trzeba wykazać, że można zapobiec potencjalnym skutkom antykonkurencyjnym połączenia na czas i w odpowiednim stopniu lub je pokonać;
• wydajność – przedsiębiorstwa mogą utrzymywać, że wzrost wydajności przeciwdziała negatywnemu wpływowi na konkurencję. Strony dokonujące połączenia muszą być w stanie wykazać, że wydajności są związane z połączeniem, przyniosą korzyści konsumentom i dają się sprawdzić;
• obronę upadającego przedsiębiorstwa – połączenie, które w innym wypadku byłoby problematyczne, może jednak zostać uznane za zgodne ze wspólnym rynkiem, jeśli jedną z łączących się stron jest upadające przedsiębiorstwo. Podstawowym wymogiem jest, aby ograniczenie konkurencji, które następuje po połączeniu, nie stanowiło wyniku połączenia.