This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52018PC0797
Proposal for a COUNCIL DECISION on the conclusion of the status agreement between the European Union and the Republic of Serbia on actions carried out by the European Border and Coast Guard Agency in the Republic of Serbia
Wniosek DECYZJA RADY w sprawie zawarcia umowy o statusie między Unią Europejską a Republiką Serbii dotyczącej działań prowadzonych przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej na terytorium Republiki Serbii
Wniosek DECYZJA RADY w sprawie zawarcia umowy o statusie między Unią Europejską a Republiką Serbii dotyczącej działań prowadzonych przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej na terytorium Republiki Serbii
COM/2018/797 final
KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 7.12.2018
COM(2018) 797 final
2018/0409(NLE)
Wniosek
DECYZJA RADY
w sprawie zawarcia umowy o statusie między Unią Europejską a Republiką Serbii dotyczącej działań prowadzonych przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej na terytorium Republiki Serbii
UZASADNIENIE
1.KONTEKST WNIOSKU
•Przyczyny i cele wniosku
Art. 54 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1624 z dnia 14 września 2016 r. w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej 1 przewiduje, że Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej może koordynować współpracę operacyjną między państwami członkowskimi i państwami trzecimi w odniesieniu do zarządzania granicami zewnętrznymi. W związku z powyższym Agencja może realizować działania na granicach zewnętrznych z udziałem jednego lub większej liczby państw członkowskich i państwa trzeciego sąsiadującego z jednym lub większą liczbą tych państw członkowskich, pod warunkiem uzyskania zgody tego sąsiadującego państwa trzeciego, w tym na terytorium tego państwa trzeciego.
Zgodnie z art. 54 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2016/1624, jeżeli przewiduje się rozmieszczenie zespołów Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej w państwach trzecich do działań, w ramach których członkom zespołów mają zostać przyznane uprawnienia wykonawcze lub jeżeli jest to wymagane w ramach innych działań w państwach trzecich, Unia zawiera z danym państwem trzecim umowę o statusie. Umowa o statusie obejmuje wszelkie aspekty niezbędne do prowadzenia działań. W szczególności określa ona zakres operacji, zakres odpowiedzialności karnej i cywilnej oraz zadania i uprawnienia członków zespołów. Umowa o statusie zapewnia pełne poszanowanie praw podstawowych w czasie tych operacji.
Na podstawie wytycznych negocjacyjnych przyjętych przez Radę Komisja Europejska wynegocjowała z Republiką Serbii umowę dotyczącą działań prowadzonych przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej w Republice Serbii („umowa o statusie”) mającą na celu ustanowienie ram prawnych, które umożliwią natychmiastowe działanie poprzez ustalenie planów operacyjnych w razie potrzeby szybkiej reakcji. Przepływy migracyjne w regionie są o wiele mniejsze w porównaniu z rokiem 2015 i 2016, jednak sieci przestępczości zorganizowanej szybko dostosowują swoje trasy i metody przemytu nielegalnych migrantów do nowych okoliczności. Dzięki umowie o statusie właściwe organy Republiki Serbii i państw członkowskich UE, koordynowane przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej, znajdą się w dużo lepszej pozycji, umożliwiającej szybkie reagowanie na takie ewentualne zmiany sytuacji.
Załączony wniosek dotyczący decyzji Rady stanowi instrument prawny umożliwiający zawarcie umowy o statusie między Unią Europejską a Republiką Serbii.
W dniu 21 lutego 2017 r. Komisja otrzymała od Rady upoważnienie do rozpoczęcia negocjacji z Republiką Serbii w sprawie umowy o statusie dotyczącej działań prowadzonych przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej na terytorium Republiki Serbii.
Negocjacje w sprawie umowy o statusie rozpoczęto dnia 7 kwietnia 2017 r., natomiast druga runda miała miejsce dnia 11 maja 2017 r. Porozumienie osiągnięto ostatecznie w dniu 3 sierpnia 2018 r. Umowę o statusie parafowali w dniu 20 września 2018 r. w Belgradzie komisarz ds. migracji, spraw wewnętrznych i obywatelstwa Dimitris Avramopoulos oraz minister spraw wewnętrznych Republiki Serbii Nebojša Stefanović.
Komisja uważa, że osiągnięto cele wyznaczone przez Radę w jej wytycznych negocjacyjnych i że projekt umowy o statusie może zostać przyjęty przez Unię.
Państwa członkowskie były informowane o przebiegu negocjacji, zasięgano także ich opinii na forum stosownych grup roboczych Rady.
•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki
Obecnie szesnaście państw członkowskich związanych jest dwustronnymi umowami z Republiką Serbii: umowy te dotyczą one szeregu wspólnych środków, takich jak kontrole graniczne, nadzór, patrolowanie, powroty itd. Wdrożone jest już także porozumienie robocze między Ministerstwem Spraw Wewnętrznych Republiki Serbii a Europejską Agencją Straży Granicznej i Przybrzeżnej; obejmuje ono w szczególności regularne uczestnictwo przedstawicieli straży granicznej Serbii w skoordynowanych wspólnych operacjach Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej, jako obserwatorów na terytorium państw członkowskich, za zgodą poszczególnych przyjmujących państw członkowskich.
•Spójność z innymi politykami Unii
Europejski program w zakresie migracji 2 opiera się na czterech filarach. Jednym z nich jest zarządzanie granicami: obejmuje ono lepsze zarządzanie granicami zewnętrznymi UE, w szczególności w postaci solidarności z państwami członkowskimi usytuowanymi na granicach zewnętrznych oraz zwiększania wydajności przejść granicznych. Wzmocniona kontrola granic Republiki Serbii wpłynie również pozytywnie na zewnętrzne granice UE, w szczególności na zewnętrzne granice Bułgarii, Chorwacji, Węgier i Rumunii, a także na granice Republiki Serbii. Dalsze zwiększanie bezpieczeństwa na granicach zewnętrznych jest ponadto zgodne z Europejską agendą bezpieczeństwa 3 .
2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ
•Podstawa prawna
Podstawę prawną niniejszego wniosku w sprawie decyzji Rady stanowi art. 77 ust. 2 lit. b) i d) oraz art. 79 ust. 2 lit. c) TFUE w związku z art. 218 ust. 6 lit. a) TFUE.
Zawarcie przez Unię Europejską umowy o statusie jest wyraźnie przewidziane w art. 54 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2016/1624, który stanowi, że jeżeli przewiduje się rozmieszczenie zespołów Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej w państwach trzecich do działań, w ramach których członkom zespołów mają zostać przyznane uprawnienia wykonawcze lub jeżeli jest to wymagane w ramach innych działań w państwach trzecich, Unia zawiera z danym państwem trzecim umowę o statusie.
Art. 3 ust. 2 TFUE stanowi, że Unia ma wyłączną kompetencję do zawierania umów międzynarodowych, jeżeli ich zawarcie zostało przewidziane w akcie ustawodawczym Unii. Art. 54 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2016/1624 przewiduje zawarcie umowy o statusie między Unią Europejską a danym państwem trzecim. W związku z tym załączona umowa z Republiką Serbii należy do wyłącznej kompetencji Unii Europejskiej.
Na podstawie art. 218 ust. 6 lit. a) ppkt v) TFUE do zawarcia przedmiotowej umowy konieczna jest zgoda Parlamentu Europejskiego.
•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)
Nie dotyczy.
•Proporcjonalność
Mając na uwadze, że sieci przestępczości zorganizowanej szybko dostosowują swoje trasy i metody przemytu nielegalnych migrantów, zaangażowanie UE jest niezbędne w celu poprawy kontroli na granicach Republiki Serbii. Umowa o statusie jest konieczna, ponieważ umożliwia właściwym organom Republiki Serbii i państw członkowskich UE, koordynowanym przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej, szybkie reagowanie na takie ewentualne zmiany sytuacji. Pozwoli ona na rozmieszczenie w Republice Serbii zespołów Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej w przypadku nagłego napływu nielegalnych migrantów.
•Wybór instrumentu
Niniejszy wniosek jest zgodny z art. 218 ust. 6 lit. a) TFUE, który przewiduje, że to Rada, po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego, przyjmuje decyzje dotyczące umów międzynarodowych. Nie istnieje żaden inny instrument prawny, który mógłby posłużyć do osiągnięcia celu wyrażonego w niniejszym wniosku.
3.WYNIKI OCENY EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW
•Oceny ex post/kontrole sprawności obowiązującego prawodawstwa
Nie dotyczy
•Konsultacje z zainteresowanymi stronami
Nie dotyczy
•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej
Nie dotyczy
•Ocena skutków
Ocena skutków nie była konieczna do negocjacji umowy o statusie.
•Sprawność regulacyjna i uproszczenie
Ponieważ będzie to nowa umowa, nie można było przeprowadzić oceny ani kontroli sprawności istniejących instrumentów.
•Prawa podstawowe
Umowa o statusie zawiera postanowienia gwarantujące ochronę praw podstawowych osób, których dotyczą działania członków zespołu zaangażowanych w operację koordynowaną przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej.
Przepisy dotyczące praw podstawowych zostały szczegółowo wyjaśnione w pkt 5 „Elementy fakultatywne”.
4.WPŁYW NA BUDŻET
Umowa o statusie nie pociąga za sobą skutków finansowych. Koszty generuje rozmieszczenie zespołów Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej na podstawie planu operacyjnego i odpowiedniej umowy o udzielenie dotacji generuje koszty; są one pokrywane z budżetu Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Przyszłe operacje na podstawie umowy o statusie będą finansowane ze środków własnych Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej.
5.ELEMENTY FAKULTATYWNE
•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania
Komisja zapewni prawidłowe monitorowanie wdrożenia umowy o statusie.
Republika Serbii i Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej razem przeprowadzają ocenę każdej wspólnej operacji lub szybkiej interwencji na granicy.
W szczególności Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej, Republika Serbii oraz państwa członkowskie uczestniczące w konkretnym działaniu sporządzają sprawozdanie na temat stosowania postanowień umowy, w tym na temat przetwarzania danych osobowych, po zakończeniu każdego z działań.
•Dokumenty wyjaśniające (w przypadku dyrektyw)
Nie dotyczy.
•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku
Zakres umowy
Na mocy przedmiotowej umowy Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej może rozmieścić zespoły Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej wyposażone w uprawnienia wykonawcze na terytorium Republiki Serbii celem przeprowadzenia wspólnych operacji lub szybkich interwencji na granicy. Umowa nie rozszerza wprawdzie zakresu obowiązywania Umowy między Wspólnotą Europejską a Republiką Serbii o readmisji osób przebywających nielegalnie („umowa o readmisji między WE a Republiką Serbii”) 4 , jednak zespoły Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej są także uprawnione, w ramach konkretnych operacji powrotowych, do wspierania Republiki Serbii w identyfikowaniu osób kierowanych do readmisji do Republiki Serbii, zgodnie z umową o readmisji między WE a Republiką Serbii.
Zespoły Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej mogą być rozmieszczane na terytorium Republiki Serbii wyłącznie w regionach graniczących z granicami zewnętrznymi UE, a członkowie zespołów dysponują uprawnieniami wykonawczymi na tych obszarach Republiki Serbii, zgodnie z ustaleniami zawartymi w planie operacyjnym.
Uruchomienie działania
Działanie może zostać uruchomione z inicjatywy Agencji. Właściwe organy Republiki Serbii mogą zwrócić się do Agencji z wnioskiem o rozważenie uruchomienia działania. Wykonanie działania wymaga zgody właściwych organów Republiki Serbii oraz Agencji.
Plan operacyjny
Przed każdą wspólną operacją lub szybką interwencją na granicy konieczne jest uzgodnienie planu operacyjnego między Agencją a Republiką Serbii. Plan operacyjny musi także zostać zatwierdzony przez państwo członkowskie lub państwa członkowskie graniczące z obszarem operacyjnym.
Plan ten określa szczegółowo organizacyjne i proceduralne aspekty wspólnej operacji lub szybkiej interwencji na granicy, w tym opis i ocenę sytuacji, operacyjne cele i zadania, rodzaj wyposażenia technicznego, które ma zostać wykorzystane, plan realizacji, współpracę z państwami trzecimi, innymi agencjami i organami Unii lub organizacjami międzynarodowymi, przepisy dotyczące praw podstawowych, w tym ochrony danych osobowych, koordynację, dowodzenie, kontrolę, komunikację i strukturę sprawozdawczości, ustalenia organizacyjne i logistykę, ocenę i finansowe aspekty wspólnej operacji lub szybkiej interwencji na granicy.
Zadania i uprawnienia członków zespołów
Zasadniczo zespoły mają prawo do wykonywania zadań i dysponowania uprawnieniami wykonawczymi niezbędnymi do przeprowadzania kontroli granicznej i operacji powrotowych. Zespoły działają z poszanowaniem przepisów krajowych Republiki Serbii.
Zespoły działają na terytorium Republiki Serbii jedynie na polecenie i w obecności funkcjonariuszy straży granicznej lub innych funkcjonariuszy policji Republiki Serbii.
Członkowie zespołu noszą, w stosownych przypadkach, własne umundurowanie, a na nim widoczny identyfikator oraz niebieską opaskę z insygniami Unii i Agencji. Ponadto posiadają przy sobie dokument akredytacyjny w celu ułatwienia jednoznacznej identyfikacji przez organy krajowe Republiki Serbii.
Członkowie zespołu mogą nosić broń służbową, amunicję i sprzęt w zakresie, w jakim są do tego upoważnieni na mocy przepisów krajowych ich państwa oraz przepisów Republiki Serbii. Władze Republiki Serbii informują wcześniej Agencję o dopuszczalnych rodzajach broni służbowej, amunicji i sprzętu oraz o odpowiednich ramach prawnych i warunkach ich użycia.
Członkowie zespołu mogą używać siły, w tym broni służbowej, amunicji i sprzętu, za zgodą ich państwa oraz organów Republiki Serbii, w obecności funkcjonariuszy straży granicznej lub innych funkcjonariuszy policji Republiki Serbii i zgodnie z prawem krajowym Republiki Serbii. Władze Republiki Serbii mogą upoważnić członków zespołu do użycia siły również bez obecności funkcjonariuszy jej straży granicznej. Członkowie zespołu mogą używać broni wyłącznie w sytuacjach, w których jest to absolutnie konieczne w celu obrony własnej i odparcia ataku bezpośrednio zagrażającego życiu, skierowanego przeciwko nim lub przeciwko innej osobie, zgodnie z prawodawstwem Serbii.
Właściwe organy Republiki Serbii mogą, na wniosek, przekazać członkom zespołu odpowiednie informacje zawarte w krajowych bazach danych, jeżeli są one im niezbędne do wypełnienia powierzonych im zadań. Agencja może również przekazać właściwym organom Serbii informacje niezbędne do realizacji celów operacyjnych.
Zawieszenie i zakończenie działania
Zarówno Agencja, jak i organy Republiki |Serbii mogą zawiesić lub zakończyć działanie, jeżeli uznają, że postanowienia umowy lub planu operacyjnego nie są przestrzegane przez drugą stronę.
Przywileje i immunitety członków zespołu
Członkowie zespołu korzystają z immunitetu od jurysdykcji karnej Republiki Serbii w odniesieniu do wszystkich działań wykonywanych podczas pełnienia obowiązków służbowych („na służbie”), nie mogą jednak korzystać z immunitetu w odniesieniu do czynów popełnionych „poza służbą”.
W planie operacyjnym dokładnie określa się działania wyłączone spod jurysdykcji karnej Republiki Serbii.
W przypadku zarzutu popełnienia przestępstwa przez członka zespołu dyrektor wykonawczy Agencji, przed wszczęciem postępowania sądowego, przedkłada właściwym organom sądowym Republiki Serbii dokument poświadczający, czy działanie, o którym mowa, zostało podjęte podczas pełnienia obowiązków służbowych czy poza nimi. Dyrektor wykonawczy Agencji podejmuje decyzję po dokładnym rozważeniu wszelkich oświadczeń złożonych przez właściwy organ państwa członkowskiego, który wysłał danego funkcjonariusza straży granicznej lub innego właściwego członka personelu, oraz przez właściwe organy Republiki Serbii.
Przywileje przyznane członkom zespołu i immunitet od jurysdykcji karnej Republiki Serbii nie wyłączają ich spod jurysdykcji rodzimego państwa członkowskiego.
Podobny system ma zastosowanie do ustalenia odpowiedzialności cywilnej lub administracyjnej członków zespołu.
Immunitet członków zespołu od jurysdykcji karnej, cywilnej i administracyjnej Republiki Serbii może zostać uchylony przez państwo członkowskie, które wysłało danego funkcjonariusza straży granicznej lub innego właściwego członka personelu. Uchylenie takie musi zawsze być jednoznacznie wyrażone.
Umowa przewiduje mechanizm mający na celu kompensację szkód. Mechanizm odszkodowawczy opiera się na art. 42 rozporządzenia (UE) 2016/1624 w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Jeżeli szkoda została wyrządzona przez członka zespołu „na służbie”, odpowiedzialność ponosi Republika Serbii. Jeżeli szkoda została wyrządzona „na służbie” przez członka zespołu z uczestniczącego państwa członkowskiego wskutek rażącego niedbalstwa lub umyślnego naruszenia przepisów lub jeżeli czyn został popełniony „poza służbą”, Republika Serbii może zażądać za pośrednictwem dyrektora wykonawczego Agencji wypłacenia odszkodowania przez dane uczestniczące państwo członkowskie. Jeżeli szkodę wyrządza pracownik Agencji, Republika Serbii może wystąpić o wypłacenie odszkodowania przez Agencję.
W stosunku do członków zespołu nie mogą być przedsięwzięte żadne środki egzekucyjne z wyjątkiem przypadków, w których wszczęto przeciwko nim postępowanie karne lub cywilne niepowiązane z ich obowiązkami służbowymi.
Mienie członków zespołu niezbędne do wykonywania obowiązków służbowych nie podlega zajęciu. W postępowaniu cywilnym członkowie zespołu nie podlegają ograniczeniu wolności osobistej ani innym środkom przymusu.
Członkowie zespołu są zwolnieni z podlegania przepisom dotyczącym zabezpieczenia społecznego, które mogą obowiązywać w Republice Serbii w odniesieniu do usług świadczonych na rzecz Agencji. Są oni ponadto zwolnieni w Republice Serbii z wszelkich form opodatkowania dochodów i wynagrodzenia wypłacanych im przez Agencję lub ich państwa członkowskie, a także wszelkich innych dochodów pochodzących spoza Republiki Serbii.
Organy Republiki Serbii zezwalają na przywóz i wywóz przedmiotów przeznaczonych do osobistego użytku członków zespołu i przyznają zwolnienie z wszelkich ceł, podatków i innych związanych z tym należności (z wyjątkiem należności za przechowywanie, przewóz i podobne usługi) w odniesieniu do takich przedmiotów.
Osobisty bagaż członków zespołu podlega kontroli tylko wtedy, gdy istnieją powody by przypuszczać, że zawiera on przedmioty, które nie są przeznaczone do osobistego użytku członków zespołu, lub przedmioty, których przywóz lub wywóz jest zabroniony na podstawie przepisów Republiki Serbii lub które podlegają jej przepisom w zakresie kwarantanny. Kontrola takiego bagażu osobistego jest przeprowadzana jedynie w obecności zainteresowanego członka / zainteresowanych członków zespołu lub upoważnionego przedstawiciela Agencji.
Dokumenty, korespondencja i mienie członków zespołu są nietykalne, z wyjątkiem sytuacji przedsięwzięcia środków egzekucyjnych. Członkowie zespołu nie są zobowiązani do składania zeznań w charakterze świadka.
Dokument akredytacyjny
Agencja, we współpracy z Republiką Serbii wystawia członkom zespołu dokument akredytacyjny, który umożliwia organom Republiki Serbii stwierdzenie ich tożsamości i stanowi dowód, że posiadacz dokumentu jest uprawniony do wykonywania zadań i korzystania z uprawnień, o których mowa w umowie oraz w planie operacyjnym. Dokument akredytacyjny, w połączeniu z ważnym dokumentem podróży, umożliwia danemu członkowi zespołu wjazd do Republiki Serbii, bez konieczności posiadania wizy lub wcześniejszego zezwolenia; dokument akredytacyjny jest zwracany Agencji po zakończeniu działania. Agencja przekaże właściwym organom Serbii wzór dokumentu akredytacyjnego przed rozpoczęciem stosowania umowy i w każdym przypadku modyfikacji tego wzoru.
Prawa podstawowe
Wykonując swoje zadania i korzystając ze swoich uprawnień, członkowie zespołu w pełni respektują podstawowe prawa i wolności, w tym prawo dostępu do procedur azylowych, godność człowieka, zakaz tortur i nieludzkiego lub poniżającego traktowania, prawo do wolności, zasadę non-refoulement i zakaz wydaleń zbiorowych, prawa dziecka i prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego. Nie dyskryminują oni żadnych osób z żadnych względów, w tym ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną. Wszelkie działania godzące w podstawowe prawa i wolności muszą być proporcjonalne do celu takich działań i szanować istotę tych podstawowych praw i wolności.
Każda ze Stron musi posiadać mechanizm skargowy służący do rozpatrywania zarzutów dotyczących naruszenia praw podstawowych przez jej personel. Agencja ustanowiła mechanizm skargowy, o którym mowa w art. 72 rozporządzenia (UE) 2016/1624 w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, spełniając w związku z tym ten obowiązek. Takimi zarzutami może zajmować się Rzecznik Praw Obywatelskich Republiki Serbii („obrońca obywateli”), chyba że władze Republiki Serbii zdecydują o ustanowieniu specjalnego mechanizmu rozstrzygania skarg składanych w ramach niniejszej umowy.
Przetwarzanie danych osobowych
Członkowie zespołu przetwarzają dane osobowe w razie konieczności i w sposób proporcjonalny, zgodnie z przepisami mającymi zastosowanie do Agencji i państw członkowskich UE. Przetwarzanie danych osobowych przez organy Republiki Serbii podlega przepisom jej prawa krajowego.
Agencja, uczestniczące państwa członkowskie oraz organy Republiki Serbii sporządzają wspólne sprawozdanie na temat przetwarzania danych osobowych przez członków zespołu po zakończeniu każdego działania. Sprawozdanie to przekazywane jest urzędnikowi ds. praw podstawowych i inspektorowi ochrony danych Agencji, a także właściwemu organowi ochrony danych osobowych Republiki Serbii. Urzędnik ds. praw podstawowych i inspektor ochrony danych Agencji składają sprawozdanie dyrektorowi wykonawczemu Agencji.
Spory i interpretacja
Wszystkie kwestie zaistniałe w związku ze stosowaniem niniejszej umowy są rozpatrywane wspólnie przez właściwe organy Republiki Serbii oraz przedstawicieli Agencji, którzy konsultują się z państwem członkowskim lub państwami członkowskimi sąsiadującymi z Republiką Serbii.
W przypadku braku wcześniejszego rozstrzygnięcia spory dotyczące wykładni lub stosowania przedmiotowej umowy rozstrzygane są wyłącznie w drodze negocjacji pomiędzy Republiką Serbii a Komisją Europejską, która zasięga opinii wszystkich państw członkowskich sąsiadujących z Republiką Serbii.
Właściwe organy odpowiedzialne za wdrożenie umowy
W przypadku Republiki Serbii właściwym organem odpowiedzialnym za wdrożenie niniejszej umowy jest Ministerstwo Spraw Wewnętrznych. W przypadku Unii Europejskiej jest nim Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej.
Wspólne deklaracje
Obie strony przyjmują do wiadomości, że Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej będzie wspierać Republikę Serbii w skutecznej kontroli jej granic z każdym państwem niebędącym członkiem Unii Europejskiej za pomocą innych środków niż w drodze oddelegowania zespołów Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej wyposażonych w uprawnienia wykonawcze.
Obie Strony zgadzają się, że ani przedmiotowa umowa ani żadne działania zrealizowane w ramach jej wdrażania przez Strony lub w ich imieniu, w tym tworzenie planów operacyjnych lub udział w operacjach transgranicznych, nie mają wpływu na status ani na wyznaczenie terytoriów Serbii i państw członkowskich Unii Europejskiej na mocy prawa międzynarodowego.
We wspólnej deklaracji do umowy uwzględniono również fakt włączenia Norwegii, Islandii, Szwajcarii i Liechtensteinu we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwijanie dorobku prawnego Schengen.
2018/0409 (NLE)
Wniosek
DECYZJA RADY
w sprawie zawarcia umowy o statusie między Unią Europejską a Republiką Serbii dotyczącej działań prowadzonych przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej na terytorium Republiki Serbii
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 77 ust. 2 lit. b) i d) oraz art. 79 ust. 2 lit. c), w związku z art. 218 ust. 6 lit. a),
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
uwzględniając zgodę Parlamentu Europejskiego 5 ,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)Zgodnie z decyzją Rady 2018/XXX z dnia [...] r. umowa między Unią Europejską a Republiką Serbii dotycząca działań prowadzonych przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej na terytorium Republiki Serbii („umowa o statusie”) została podpisana przez [...], dnia [...], z zastrzeżeniem jej zawarcia.
(2)Zgodnie z art. 54 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2016/1624 6 , jeżeli przewiduje się rozmieszczenie zespołów Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej w państwach trzecich celem przeprowadzania działań, na potrzeby których członkowie zespołów dysponują uprawnieniami wykonawczymi lub jeżeli jest to wymagane w ramach innych działań w państwach trzecich, Unia zawiera z danym państwem trzecim umowę o statusie. Umowa o statusie powinna objąć wszelkie aspekty niezbędne do przeprowadzenia działań.
(3)Na mocy umowy o statusie zespoły Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej mogą, zgodnie z planem operacyjnym, zostać szybko rozmieszczone na terytorium Republiki Serbii, reagować na aktualne przesunięcie przepływów migracyjnych w kierunku wybrzeża oraz pomagać w zarządzaniu granicami zewnętrznymi i zwalczaniu przemytu nielegalnych migrantów.
(4)Niniejsza decyzja stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, które nie mają zastosowania do Zjednoczonego Królestwa zgodnie z decyzją Rady 2000/365/WE 7 ; Zjednoczone Królestwo nie uczestniczy w związku z tym w jej przyjęciu i nie jest nią związane ani jej nie stosuje.
(5)Niniejsza decyzja stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, które nie mają zastosowania do Irlandii zgodnie z decyzją Rady 2002/192/WE 8 ; Irlandia nie uczestniczy w związku z tym w jej przyjęciu i nie jest nią związana ani jej nie stosuje.
(6)Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 22 w sprawie stanowiska Danii, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszej decyzji i nie jest nią związana ani jej nie stosuje.
(7)W związku z tym umowa o statusie powinna zostać zatwierdzona w imieniu Unii Europejskiej,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Niniejszym zatwierdza się, w imieniu Unii Europejskiej, umowę między Unią Europejską a Republiką Serbii dotyczącą działań prowadzonych przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej na terytorium Republiki Serbii („umowa”).
Tekst umowy dołącza się do niniejszej decyzji.
Artykuł 2
Przewodniczący Rady wyznacza osobę uprawnioną do dokonania w imieniu Unii Europejskiej powiadomienia, o którym mowa w art. 13 ust. 2 umowy, w celu wyrażenia zgody Unii Europejskiej na związanie się postanowieniami umowy.
Artykuł 3
Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.
Sporządzono w Brukseli dnia […] r.
W imieniu Rady
Przewodniczący
KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 7.12.2018
COM(2018) 797 final
ZAŁĄCZNIK
do
wniosku dotyczącego decyzji Rady
w sprawie zawarcia umowy o statusie między Unią Europejską a Republiką Serbii dotyczącej działań prowadzonych przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej na terytorium Republiki Serbii
ZAŁĄCZNIK
UMOWA
między Unią Europejską a Republiką Serbii dotycząca działań prowadzonych przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej na terytorium Republiki Serbii
UNIA EUROPEJSKA,
oraz REPUBLIKA SERBII,
zwane dalej „Stronami”,
MAJĄC NA UWADZE, że mogą pojawić się sytuacje, w których Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej może koordynować współpracę operacyjną między państwami członkowskimi UE a Republiką Serbii, w tym na terytorium Republiki Serbii,
MAJĄC NA UWADZE, że należy ustanowić ramy prawne w formie umowy o statusie w odniesieniu do sytuacji, w których członkowie zespołu Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej mogą dysponować uprawnieniami wykonawczymi na terytorium Republiki Serbii,
MAJĄC NA UWADZE, że Strony należycie uwzględniają załączone deklaracje na etapie wdrażania niniejszej umowy,
ZWAŻYWSZY, że wszystkie działania Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej na terytorium Republiki Serbii powinny być prowadzone przy pełnym poszanowaniu praw podstawowych,
POSTANOWIŁY ZAWRZEĆ NASTĘPUJĄCĄ UMOWĘ:
Artykuł 1
Zakres stosowania umowy
1. Niniejsza umowa obejmuje wszystkie aspekty współpracy między Republiką Serbii a Europejską Agencją Straży Granicznej i Przybrzeżnej niezbędne do przeprowadzania działań przez Europejską Straż Graniczną i Przybrzeżną, które mogą mieć miejsce na terytorium Republiki Serbii i podczas których członkowie zespołu Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej mogą posiadać uprawnienia wykonawcze.
2.Niniejsza umowa nie poszerza zakresu Umowy między Wspólnotą Europejską a Republiką Serbii o readmisji osób przebywających nielegalnie („umowa o readmisji między UE a Republiką Serbii”). Jeśli chodzi o operacje powrotowe zdefiniowane w art. 2 lit. d), niniejsza umowa dotyczy jedynie zapewnienia wsparcia operacyjnego na potrzeby operacji powrotowych, które przeprowadzane są zgodnie z umową o readmisji między UE a Republiką Serbii.
3.Niniejsza umowa obejmuje Republikę Serbii. Niniejsza umowa nie obejmuje Kosowa 1 *.
Artykuł 2
Definicje
Do celów niniejszej umowy stosuje się następujące definicje:
a) „działanie”” oznacza wspólną operację, szybką interwencję na granicy lub operację powrotową;
b) „wspólna operacja” oznacza działanie mające na celu przeciwdziałanie nielegalnej imigracji lub przestępczości transgranicznej lub działanie mające na celu dostarczanie zwiększonej pomocy technicznej i operacyjnej na granicach zewnętrznych państwa członkowskiego sąsiadującego z Republiką Serbii, realizowanej na terytorium Republiki Serbii;
c) „szybka interwencja na granicy” oznacza działanie mające na celu szybką reakcję w obliczu szczególnych i wyjątkowo trudnych wyzwań na granicach Republiki Serbii sąsiadujących z państwem członkowskim i prowadzone na terytorium Republiki Serbii przez określony czas;
d) „operacja powrotowa” oznacza operację zorganizowaną lub koordynowaną przez Agencję, obejmującą wzmocnienie techniczne i operacyjne zapewniane przez jedno lub większą liczbę państw członkowskich, w ramach której osoby, odnośnie do których podjęto ostateczną decyzję o powrocie, powracają z jednego lub większej liczby państw członkowskich w trybie przymusowym lub dobrowolnie do Republiki Serbii zgodnie z Umową między Wspólnotą Europejską a Republiką Serbii o readmisji osób przebywających nielegalnie;
e) „kontrola graniczna” oznacza kontrolę osób, dokumentów podróży, środków transportu oraz przedmiotów przewożonych podczas przekraczania granicy, składającą się z odprawy granicznej na przejściach granicznych i ochrony granicy między przejściami granicznymi;
f) „członek zespołu” oznacza pracownika Agencji lub członka zespołu straży granicznej i innego właściwego personelu uczestniczących państw członkowskich, w tym funkcjonariuszy straży granicznej i innych właściwych pracowników oddelegowanych przez państwa członkowskie do Agencji, którzy mają zostać wysłani w trakcie działania;
g) „państwo członkowskie” oznacza państwo członkowskie Unii Europejskiej;
h) „rodzime państwo członkowskie” oznacza państwo członkowskie, którego funkcjonariusz straży granicznej lub inny właściwy członek personelu jest członkiem zespołu;
i) „dane osobowe” oznaczają wszelkie dane dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej; możliwa do zidentyfikowania osoba to osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko, niepowtarzalny numer identyfikacyjny obywatela, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy bądź jeden lub kilka szczególnych właściwości określających fizyczną, fizjologiczną, genetyczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość tej osoby fizycznej;
j) „uczestniczące państwo członkowskie” oznacza państwo członkowskie, które uczestniczy w działaniu w Republice Serbii przez zapewnienie wyposażenia technicznego, oddelegowanie funkcjonariuszy straży granicznej i innego właściwego personelu w ramach zespołu;
k) „Agencja” oznacza Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej, utworzoną na mocy rozporządzenia (UE) 2016/1624 w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej.
Artykuł 3
Uruchomienie działania i plan operacyjny
1. Agencja może zaproponować uruchomienie działania właściwym organom Republiki Serbii. Właściwe organy Republiki Serbii mogą zwrócić się do Agencji z wnioskiem o rozważenie uruchomienia działania.
2. Wykonanie działania wymaga zgody zarówno właściwych organów Republiki Serbii jak i Agencji.
3. Agencja i Republika Serbii uzgadniają wspólny plan operacyjny w odniesieniu do każdej wspólnej operacji lub szybkiej interwencji na granicy. Komisja Europejska zapewnia przestrzeganie przepisów art. 54 ust. 3 rozporządzenia w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej.
Plan ten określa szczegółowo organizacyjne i proceduralne aspekty wspólnej operacji lub szybkiej interwencji na granicy, w tym opis i ocenę sytuacji, operacyjne cele i zadania, rodzaj wyposażenia technicznego, które ma zostać wykorzystane, plan realizacji, współpracę z innymi państwami trzecimi, innymi agencjami i organami Unii lub organizacjami międzynarodowymi, przepisy dotyczące praw podstawowych, w tym ochrony danych osobowych, koordynację, dowodzenie, kontrolę, komunikację i strukturę sprawozdawczości, ustalenia organizacyjne i logistykę, ocenę i finansowe aspekty wspólnej operacji lub szybkiej interwencji na granicy. Oceny wspólnej operacji lub szybkiej interwencji na granicy dokonują wspólnie właściwy organ Republiki Serbii i Agencja.
Artykuł 4
Zadania i uprawnienia członków zespołów
1.Członkowie zespołu mają prawo do wykonywania zadań i korzystania z uprawnień wykonawczych wymaganych do przeprowadzania kontroli granicznej i operacjach powrotowych.
2.Członkowie zespołu działają z poszanowaniem przepisów krajowych Republiki Serbii.
3.Członkowie zespołu mogą wykonywać zadania i korzystać z uprawnień na terytorium Republiki Serbii wyłącznie na polecenie i w obecności funkcjonariuszy straży granicznej lub innych funkcjonariuszy policji Republiki Serbii. W stosownych przypadkach właściwy organ Republiki Serbii wydaje zespołowi polecenia zgodnie z planem operacyjnym. Właściwy organ Republiki Serbii może upoważnić członków zespołów do działania w jego imieniu, o ile ogólna odpowiedzialność oraz funkcje dowodzenia i kontroli pozostaną w gestii straży granicznej lub innych funkcjonariuszy policji Republiki Serbii obecnych przez cały czas.
Za pośrednictwem swojego oficera koordynującego Agencja może przekazywać właściwemu organowi Republiki Serbii swoje spostrzeżenia na temat poleceń wydawanych zespołowi. W takim przypadku właściwy organ Republiki Serbii uwzględnia te spostrzeżenia i realizuje je w możliwie największym stopniu.
W przypadkach gdy wydawane zespołowi polecenia są niezgodne z planem operacyjnym, oficer koordynujący niezwłocznie informuje dyrektora wykonawczego Agencji. Dyrektor wykonawczy może zastosować odpowiednie środki, w tym zawieszenie lub zakończenie działania.
4.Podczas wykonywania zadań i korzystania z uprawnień członkowie zespołu noszą własne umundurowanie. Członkowie zespołu noszą co najmniej widoczny identyfikator oraz niebieską opaskę z insygniami Unii Europejskiej i Agencji. Aby umożliwić właściwym organom Republiki Serbii ustalenie ich tożsamości, członkowie zespołu noszą przez cały czas dokument akredytacyjny, o którym mowa w art. 7.
5.Podczas wykonywania zadań i korzystania z uprawnień członkowie zespołu mogą nosić broń służbową, amunicję i wyposażenie w zakresie, w jakim są do tego upoważnieni na mocy przepisów krajowych rodzimego państwa członkowskiego. Przed rozmieszczeniem członków zespołu Republika Serbii informuje Agencję o dopuszczalnych rodzajach broni służbowej, amunicji i sprzętu oraz o odnośnych ramach prawnych i warunkach ich użycia. Agencja przekazuje wcześniej właściwemu organowi Republiki Serbii wykaz broni służbowej członków zespołu, a przede wszystkim informacje dotyczące rodzaju i numeru seryjnego broni oraz rodzaju i ilości amunicji.
6.Podczas wykonywania zadań i korzystania z uprawnień członkowie zespołu są uprawnieni do użycia siły, w tym użycia broni służbowej, amunicji i sprzętu, za zgodą rodzimego państwa członkowskiego i Republiki Serbii, w obecności funkcjonariuszy straży granicznej lub innych funkcjonariuszy policji Republiki Serbii i zgodnie z prawem krajowym Republiki Serbii. Republika Serbii może upoważnić członków zespołu do użycia siły również bez obecności funkcjonariuszy straży granicznej lub innych funkcjonariuszy policji Republiki Serbii. Członkowie zespołu mogą używać broni wyłącznie w sytuacjach, w których jest to absolutnie konieczne w celu obrony własnej i odparcia ataku bezpośrednio zagrażającego życiu, skierowanego przeciwko nim lub przeciwko innej osobie, zgodnie z prawem krajowym Serbii.
7.Właściwy organ Republiki Serbii może, na wniosek, przekazać członkom zespołu odpowiednie informacje zawarte w krajowych bazach danych, jeżeli są one niezbędne do wypełnienia celów operacyjnych wyszczególnionych w planie operacyjnym oraz do realizacji działań . Członkom zespołu można przekazywać jedynie te informacje, które dotyczą istotnych faktów niezbędnych do wykonywania ich zadań i korzystania z nadanych im uprawnień. Agencja może przekazywać właściwym organom Republiki Serbii odpowiednie informacje, które są niezbędne do realizacji celów operacyjnych wyszczególnionych w planie operacyjnym oraz do realizacji wspólnych działań.
8. Na potrzeby realizacji celów operacyjnych wyszczególnionych w planie operacyjnym oraz realizacji działań właściwy organ Republiki Serbii oraz członkowie zespołu mogą wymieniać inne informacje i ustalenia.
9. Członkowie zespołu, o których mowa w ust. 1 i 3–6, nie obejmują pracowników Agencji.
Artykuł 5
Zawieszenie i zakończenie działania
1. Dyrektor wykonawczy Agencji może zawiesić lub zakończyć działanie, po poinformowaniu właściwego organu Republiki Serbii na piśmie, jeżeli Republika Serbii nie realizuje w sposób należyty postanowień niniejszej umowy lub planu operacyjnego. Dyrektor wykonawczy przedstawia właściwemu organowi Republiki Serbii uzasadnienie takiego zawieszenia lub zakończenia działania.
2. Republika Serbii może zawiesić lub zakończyć działanie, po poinformowaniu Agencji na piśmie, jeżeli Agencja lub uczestniczące państwo członkowskie nie realizuje w sposób należyty postanowień niniejszej umowy lub planu operacyjnego. Właściwy organ Republiki Serbii przedstawia Agencji uzasadnienie takiego zawieszenia lub zakończenia działania.
3. W szczególności dyrektor wykonawczy Agencji lub Republika Serbii mogą zawiesić lub zakończyć działanie w przypadku naruszenia praw podstawowych, naruszenia zasady non-refoulement lub przepisów ochrony danych.
4. Zakończenie działania nie ma wpływu na żadne prawa ani obowiązki wynikające ze stosowania niniejszej umowy lub planu operacyjnego przed takim zakończeniem.
Artykuł 6
Przywileje i immunitety członków zespołu
1. Dokumenty, korespondencja i mienie członków zespołu są nietykalne, z wyjątkiem sytuacji przedsięwzięcia środków egzekucyjnych dozwolonych na mocy ust. 6.
2. Członkowie zespołu korzystają z immunitetu od jurysdykcji karnej Republiki Serbii w odniesieniu do czynów popełnionych w trakcie i na potrzeby pełnienia obowiązków służbowych podczas realizacji działań wykonywanych zgodnie z planem operacyjnym.
W przypadku zarzutu popełnienia przestępstwa przez członka zespołu właściwy organ, o którym mowa w art. 12 ust. 1 niniejszej umowy, natychmiast informuje dyrektora wykonawczego Agencji oraz właściwy organ w rodzimym państwie członkowskim.
Po dokładnym rozważeniu wszelkich oświadczeń złożonych przez rodzime państwo członkowskie oraz Republikę Serbii oraz w oparciu o informacje dostarczone przez obie Strony dyrektor wykonawczy Agencji poświadcza, czy dany czyn został popełniony w trakcie realizacji przez członka zespołu obowiązków służbowych podczas działań realizowanych zgodnie z planem operacyjnym.
Jeżeli dyrektor wykonawczy Agencji poświadczy, że czyn został popełniony w trakcie wykonywania przez członka zespołu obowiązków służbowych podczas działań realizowanych zgodnie z planem operacyjnym, członek zespołu korzysta z immunitetu od jurysdykcji karnej Republiki Serbii w odniesieniu do czynów popełnionych w trakcie i na potrzeby pełnienia obowiązków służbowych podczas realizacji działań wykonywanych zgodnie z planem operacyjnym.
3. Członkowie zespołu korzystają z immunitetu od jurysdykcji cywilnej i administracyjnej Republiki Serbii w odniesieniu do wszystkich czynów popełnionych w trakcie i na potrzeby pełnienia obowiązków służbowych podczas realizacji działań wykonywanych zgodnie z planem operacyjnym.
Jeżeli w stosunku do członka zespołu wszczęte zostaje jakiekolwiek postępowanie cywilne przed jakimkolwiek sądem, właściwy organ, o którym mowa w art. 12 ust. 1 niniejszej umowy, natychmiast informuje o tym dyrektora wykonawczego Agencji oraz właściwy organ w rodzimym państwie członkowskim.
Po dokładnym rozważeniu wszelkich oświadczeń złożonych przez rodzime państwo członkowskie oraz Republikę Serbii oraz w oparciu o informacje dostarczone przez obie Strony dyrektor wykonawczy Agencji poświadcza, czy dany czyn został popełniony w trakcie realizacji przez członka zespołu obowiązków służbowych podczas działań realizowanych zgodnie z planem operacyjnym.
Jeżeli dyrektor wykonawczy Agencji poświadczy, że czyn został popełniony w trakcie wykonywania przez członka zespołu obowiązków służbowych podczas działań realizowanych zgodnie z planem operacyjnym, członek zespołu korzysta z immunitetu od jurysdykcji cywilnej i administracyjnej Republiki Serbii w odniesieniu do czynów popełnionych w trakcie i na potrzeby pełnienia obowiązków służbowych podczas realizacji działań wykonywanych zgodnie z planem operacyjnym.
4. Immunitet członków zespołu od jurysdykcji karnej, cywilnej i administracyjnej Republiki Serbii zgodnie z ust. 2 i 3 może zostać uchylony przez rodzime państwo członkowskie, stosownie do sytuacji. Uchylenie takie musi zawsze być jednoznacznie wyrażone.
5. Członkowie zespołu nie są zobowiązani do składania zeznań w charakterze świadka.
6.W przypadku szkody wyrządzonej przez członka zespołu w ramach pełnienia obowiązków służbowych podczas działań realizowanych zgodnie z planem operacyjnym, odpowiedzialność za wszelkie szkody ponosi Republika Serbii.
Jeżeli szkoda została wyrządzona przez członka zespołu z uczestniczącego państwa członkowskiego w ramach pełnienia obowiązków służbowych wskutek rażącego niedbalstwa lub umyślnego naruszenia przepisów, Republika Serbii może zażądać, za pośrednictwem dyrektora wykonawczego Agencji, wypłacenia odszkodowania przez dane uczestniczące państwo członkowskie.
Jeżeli szkoda została wyrządzona przez członka zespołu będącego członkiem personelu Agencji w ramach pełnienia obowiązków służbowych wskutek rażącego niedbalstwa lub umyślnego naruszenia przepisów, Republika Serbii może zażądać wypłacenia odszkodowania przez Agencję.
Za wyrządzenie szkody na terytorium Republiki Serbii z powodu siły wyższej odpowiedzialności nie ponoszą ani Republika Serbii, ani uczestniczące państwo członkowskie, ani Agencja.
7. W stosunku do członków zespołu nie mogą być przedsięwzięte żadne środki egzekucyjne z wyjątkiem przypadków, w których wszczęto przeciwko nim postępowanie karne lub cywilne niepowiązane z ich obowiązkami służbowymi. Mienie członków zespołu nie podlega zajęciu w celu wykonania wyroku, postanowienia lub nakazu sądowego, jeśli dyrektor wykonawczy Agencji poświadczy, iż jest ono niezbędne członkom do wykonywania obowiązków służbowych. W postępowaniu cywilnym członkowie zespołu nie podlegają ograniczeniu wolności osobistej ani innym środkom przymusu.
8. Immunitet członków zespołu od jurysdykcji Republiki Serbii nie wyłącza ich spod jurysdykcji odpowiednich rodzimych państw członkowskich.
9. W zakresie usług świadczonych na rzecz Agencji członkowie zespołu podlegają zwolnieniom od przepisów dotyczącym zabezpieczenia społecznego, które mogą obowiązywać w Republice Serbii.
10. Członkowie zespołu są zwolnieni w Republice Serbii z wszelkich form opodatkowania dochodów i wynagrodzenia wypłacanych im przez Agencję lub rodzime państwa członkowskie, a także wszelkich innych dochodów pochodzących spoza Republiki Serbii.
11. Republika Serbii, zgodnie z przepisami ustawowymi i wykonawczymi, które może przyjąć, zezwala na przywóz przedmiotów przeznaczonych do osobistego użytku członków zespołu i zwalnia z wszelkich ceł, podatków i innych związanych z tym należności, z wyjątkiem należności za przechowywanie, przewóz i podobne usługi w odniesieniu do takich przedmiotów. Republika Serbii pozwala także na wywóz takich przedmiotów.
12. Osobisty bagaż członków zespołu podlega kontroli tylko wtedy, gdy istnieją powody, by przypuszczać, że zawiera on przedmioty, które nie są przeznaczone do osobistego użytku członków zespołu, lub przedmioty, których przywóz lub wywóz jest zabroniony na podstawie przepisów Republiki Serbii lub które podlegają jej przepisom w zakresie kwarantanny. Kontrola takiego bagażu osobistego jest przeprowadzana jedynie w obecności zainteresowanego członka / zainteresowanych członków zespołu lub upoważnionego przedstawiciela Agencji.
Artykuł 7
Dokument akredytacyjny
1. Agencja, we współpracy z Republiką Serbii, wydaje każdemu członkowi zespołu dokument w języku urzędowym / językach urzędowych Republiki Serbii oraz w języku urzędowym instytucji Unii Europejskiej, który umożliwia organom krajowym Republiki Serbii stwierdzenie ich tożsamości oraz stanowi dowód na to, że posiadacz dokumentu jest uprawniony do wykonywania zadań i korzystania z uprawnień, o których mowa w art. 4 niniejszej umowy oraz w planie operacyjnym. Dokument ten zawiera następujące informacje dotyczące członka: imię, nazwisko i obywatelstwo; stopień służbowy lub nazwę stanowiska; aktualne zdjęcie w formacie cyfrowym i zadania, do realizacji których jest upoważniony w czasie rozmieszczenia. W dokumencie powinna znaleźć się ponadto adnotacja, że posiadacz dokumentu jest uprawniony do przebywania na terytorium Republiki Serbii na czas trwania działania, bez konieczności realizacji dodatkowych procedur.
2. Dokument akredytacyjny, w połączeniu z ważnym dokumentem podróży, umożliwia danemu członkowi zespołu wjazd do Republiki Serbii, bez konieczności posiadania wizy lub wcześniejszego zezwolenia.
3. Dokument akredytacyjny jest zwracany Agencji po zakończeniu działania.
4. Agencja przekaże właściwemu organowi Serbii wzór dokumentu akredytacyjnego, o którym mowa w ust. 1, przed rozpoczęciem stosowania niniejszej umowy i w każdym przypadku modyfikacji tego wzoru.
Artykuł 8
Prawa podstawowe
1. Członkowie zespołu wykonują swoje zadania i korzystają ze swoich uprawnień przy pełnym poszanowaniu podstawowych praw i wolności, w tym prawa dostępu do procedur azylowych, godności człowieka, zakazu tortur i nieludzkiego lub poniżającego traktowania, prawa do wolności, zasady non-refoulement i zakazu wydaleń zbiorowych, praw dziecka i prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego. Podczas wykonywania swoich zadań i uprawnień nie mogą oni dyskryminować osób z żadnych powodów, w tym ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną. Wszelkie działania godzące w podstawowe prawa i wolności podjęte przez członków zespołu w ramach wykonywania ich zadań i korzystania z ich uprawnień muszą być proporcjonalne do celu takich działań i szanować istotę tych podstawowych praw i wolności.
2. Każda ze Stron korzysta z funkcjonującego mechanizmu służącego do rozpatrywania zarzutów dotyczących naruszenia praw podstawowych popełnionego przez jej personel w trakcie pełnienia obowiązków służbowych podczas wspólnej operacji, szybkiej interwencji na granicy lub operacji powrotowej wykonywanych na mocy niniejszej umowy.
Artykuł 9
Przetwarzanie danych osobowych
1. Przetwarzanie danych osobowych ma miejsce wyłącznie wówczas, gdy jest to konieczne do wykonania niniejszej umowy przez Republikę Serbii, Agencję lub uczestniczące państwa członkowskie.
2. Przetwarzanie danych osobowych przez właściwy organ Republiki Serbii podlega przepisom jej prawa krajowego.
3. Przetwarzanie danych osobowych do celów administracyjnych przez Agencję i uczestniczące państwo (państwa) członkowskie, w tym także w przypadku przekazywania danych osobowych do Republiki Serbii, podlega przepisom rozporządzenia (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2000 r. o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje i organy wspólnotowe i o swobodnym przepływie takich danych, dyrektywy 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych, decyzji ramowej Rady 2008/977/WSiSW z dnia 27 listopada 2008 r. w sprawie ochrony danych osobowych przetwarzanych w ramach współpracy policyjnej i sądowej w sprawach karnych oraz środkom przyjętym przez Agencję w celu stosowania rozporządzenia (WE) nr 45/2001, o których mowa w art. 45 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2016/1624.
4. Jeżeli przetwarzanie danych obejmuje również przekazywanie danych osobowych, państwa członkowskie i Agencja wskazują, w chwili przekazywania danych osobowych właściwemu organowi Republiki Serbii, wszelkie ograniczenia dostępu do tych danych lub korzystania z nich, ogólne lub szczegółowe, w tym w zakresie przekazywania, usuwania lub niszczenia. Jeżeli konieczność wprowadzenia takich ograniczeń pojawia się po przekazaniu danych osobowych, państwa członkowskie i Agencja odpowiednio informują o tym właściwy organ Republiki Serbii.
5. Dane osobowe zgromadzone i przetwarzane następnie do celów administracyjnych podczas realizacji działania mogą być przetwarzane przez Agencję, uczestniczące państwa członkowskie i właściwy organ Republiki Serbii zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony danych.
Na potrzeby wykonania niniejszej umowy właściwy organ Republiki Serbii prowadzi rejestr danych osobowych zgromadzonych i przetworzonych następnie na podstawie niniejszego artykułu. Dane objęte tym rejestrem obejmują: imię i nazwisko, datę urodzenia, miejsce urodzenia, państwo pochodzenia, numer i rodzaj dokumentów osobistych lub innych dokumentów, miejsce i czas przetwarzania danych oraz powód gromadzenia i przetwarzania danych.
Dane zawarte w tym rejestrze są przechowywane przez okres trzech lat od daty ich pobrania.
6. Po zakończeniu każdego działania Agencja, uczestniczące państwa członkowskie oraz Republika Serbii sporządzają sprawozdanie na temat stosowania ust. 1–5 niniejszego artykułu. Sprawozdanie to przekazywane jest właściwym organom Republiki Serbii, urzędnikowi ds. praw podstawowych oraz inspektorowi ochrony danych Agencji. Urzędnik ds. praw podstawowych oraz inspektor ochrony danych składają sprawozdanie dyrektorowi wykonawczemu Agencji.
Artykuł 10
Spory i interpretacja
1. Wszystkie kwestie zaistniałe w związku ze stosowaniem niniejszej umowy są rozpatrywane wspólnie przez właściwe organy Republiki Serbii oraz przedstawicieli Agencji.
2. W przypadku braku wcześniejszego rozstrzygnięcia spory dotyczące interpretacji lub stosowania niniejszej umowy są rozpatrywane wyłącznie w drodze negocjacji między właściwymi organami Republiki Serbii a Komisją Europejską.
3. Na potrzeby ust. 1 i 2 Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej i Komisja Europejska pozostają w stałym kontakcie z państwem członkowskim lub państwami członkowskimi graniczącymi z obszarem operacyjnym.
Artykuł 11
Związek z innymi zobowiązaniami międzynarodowymi
Niniejsza umowa nie narusza zobowiązań przyjętych przez Republikę Serbii lub Unię Europejską na podstawie umów i porozumień międzynarodowych zgodnie z ogólnie przyjętymi zasadami prawa międzynarodowego i nie narusza ich stosowania.
Artykuł 12
Właściwe organy odpowiedzialne za wdrożenie umowy
1. Właściwym organem odpowiedzialnym za wdrożenie niniejszej umowy w Republice Serbii jest Ministerstwo Spraw Wewnętrznych.
2. Właściwym organem odpowiedzialnym za wdrożenie niniejszej umowy w Unii Europejskiej jest Agencja.
Artykuł 13
Wejście w życie, czas obowiązywania, zawieszenie i rozwiązanie umowy
1. Strony zatwierdzają niniejszą umowę zgodnie ze swoimi właściwymi wewnętrznymi procedurami prawnymi.
2. Niniejsza umowa wchodzi w życie pierwszego dnia drugiego miesiąca następującego po dniu, w którym Strony powiadomią się wzajemnie o zakończeniu wewnętrznych procedur prawnych, o których mowa w ust. 1.
3. Umowa może zostać rozwiązana lub zawieszona w formie pisemnej za obopólną zgodą Stron lub jednostronnie przez jedną ze Stron. W drugim z powyższych przypadków Strona pragnąca rozwiązać lub zawiesić umowę ma obowiązek poinformować o tym drugą ze Stron na piśmie za pośrednictwem kanałów dyplomatycznych.
Zawieszenie staje się skuteczne w terminie dziesięciu (10) dni roboczych od otrzymania powiadomienia.
Rozwiązanie staje się skuteczne pierwszego dnia drugiego miesiąca następującego po miesiącu powiadomienia.
4. Powiadomienia dokonywane zgodnie z niniejszym artykułem przesyła się, w przypadku Unii Europejskiej, do Sekretariatu Generalnego Rady Unii Europejskiej, a w przypadku Republiki Serbii, do ministra spraw zagranicznych Republiki Serbii.
Sporządzono w ... dnia [...]
w dwóch egzemplarzach w językach: angielskim, bułgarskim, chorwackim, czeskim, duńskim, estońskim, fińskim, francuskim, greckim, hiszpańskim, litewskim, łotewskim, maltańskim, niderlandzkim, niemieckim, polskim, portugalskim, słowackim, słoweńskim, szwedzkim, rumuńskim, węgierskim, włoskim oraz serbskim, przy czym teksty w każdym z tych języków są jednakowo autentyczne.
WSPÓLNA DEKLARACJA DOTYCZĄCA ART. 2 lit. b)
Umawiające się Strony przyjmują do wiadomości, że Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej wspiera Republikę Serbii w skutecznej kontroli jej granic z każdym państwem niebędącym członkiem Unii Europejskiej za pomocą innych środków niż w drodze oddelegowania zespołów Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej wyposażonych w uprawnienia wykonawcze.
Wspólna deklaracja w sprawie statusu i wyznaczenie terytoriów
Niniejsza umowa ani żadne działania zrealizowane w ramach jej wdrażania przez Strony lub w ich imieniu, w tym tworzenie planów operacyjnych lub udział w operacjach transgranicznych, nie mają wpływu na status oraz wyznaczenie terytorium Serbii oraz terytoriów, na których zastosowanie ma Traktat o Unii Europejskiej oraz Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, na mocy prawa międzynarodowego.
WSPÓLNA DEKLARACJA W ODNIESIENIU DO ISLANDII, NORWEGII, SZWAJCARII I LIECHTENSTEINU
Umawiające się Strony przyjmują do wiadomości ścisłe związki między Unią Europejską a Norwegią, Islandią, Szwajcarią i Liechtensteinem, w szczególności na mocy umów z dnia 18 maja 1999 r. i 26 października 2004 r. dotyczących włączenia tych państw we wprowadzanie, stosowanie i rozwijanie dorobku Schengen.
W związku z tym pożądane jest, aby władze Norwegii, Islandii, Szwajcarii i Liechtensteinu, z jednej strony, oraz władze Republiki Serbii, z drugiej strony, zawarły niezwłocznie dwustronne umowy dotyczące działań prowadzonych przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej na terytorium Republiki Serbii na warunkach podobnych do tych, które zawarto w niniejszej umowie.
