92002E3612

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3612/02

van Bob van den Bos (ELDR) aan de Raad

(16 december 2002)

Betreft: Mensenrechtenclausule

Ter voorbereiding op het verslag van het Europees Parlement vraag over de mensenrechten in de wereld 2002 ik u om het volgende:

1. Sinds de jaren negentig neemt de Europese Unie een mensenrechtenclausule op in bilaterale handels- en samenwerkingsakkoorden met derde landen. Kan de Raad een overzicht geven van opschorting van dergelijke akkoorden in de periode 1990 tot heden? Kan de Raad daarbij aangeven om welke reden tot opschorting is besloten?

2. Kunt u een overzicht geven van de bespreking van mensenrechtenresoluties van het Europees Parlement in de Algemene Raad: op welke vergadering werd welk onderwerp behandeld en met welk resultaat?

3. Kunt u een overzicht geven van de aanwezigheid van vertegenwoordigers van de Raad bij de behandeling van mensenrechtenkwesties op plenaire vergaderingen van het Europees Parlement in de periode april 2002 tot nu? Kunt u daarbij telkens aangeven op welk niveau de Raad werd vertegenwoordigd en hoe de rapportage aan de Raad van Ministers heeft plaatsgevonden?

Antwoord

(5 en 6 mei 2003)

1. De EU heeft mensenrechten sedert 1995 als een essentieel element opgenomen in handels- en samenwerkingsovereenkomsten met derde landen. In de betreffende bepalingen staat dat de eerbiediging van fundamentele mensenrechten en van democratische beginselen ten grondslag ligt aan het binnen- en buitenlandse beleid van de partijen en een essentieel element van de overeenkomst vormt. In geval van inbreuken kan de overeenkomst worden opgeschort. Vóór 1995 werd het eerbiedigen van de mensenrechten vaak uitdrukkelijk genoemd bijvoorbeeld in de preambule van overeenkomsten zonder dat dit echter een essentieel element was.

Tot op heden is geen enkele overeenkomst waarin een mensenrechtenclausule als essentieel element was opgenomen, opgeschort. In de gevallen waarin de EU evenwel meende dat een partnerland de essentiële elementen van de overeenkomst had geschonden, zijn sommige bepalingen van de overeenkomst opgeschort. Dit was onder meer het geval voor de financiële bepalingen van de Overeenkomst van Cotonou ten aanzien van Zimbabwe (2002), de Comoren (2000), Ivoorkust (2000), Fiji (2000), Haïti (2000), en Liberia (2001). In andere gevallen werd de ondertekening van samenwerkingsakkoorden uitgesteld vanwege bezorgdheid op het gebied van de mensenrechten, bijvoorbeeld met Kroatië (1995), Pakistan (1999), Algerije (1998) en Rusland (1995).

De nadruk ligt meer op het bevorderen van de dialoog en van positieve maatregelen dan op sancties. De EU maakt van elke gelegenheid gebruik om staten ertoe aan te zetten de mensenrechten te eerbiedigen en te bevorderen. Ook wijst zij partnerlanden op hun verplichtingen uit hoofde van overeenkomsten waarin een mensenrechtenclausule als essentieel element opgenomen is.

2. Bij elke Raadszitting in de formatie Algemene Zaken wordt nota genomen van alle resoluties, besluiten en adviezen die het Europees Parlement in zijn vorige vergaderperiode(n) heeft goedgekeurd. Daarbij memoreert de Raad dat hij bij de behandeling van de betreffende punten terdege rekening heeft gehouden/zal houden met de door het Europees Parlement ingenomen standpunten. Het spreekt voor zich dat de mensenrechtenproblematiek per definitie daaronder valt.

3. Wat betreft de vertegenwoordiging van de Raad tijdens de debatten in de vergaderperioden van het Europees Parlement, staat in artikel 26 van het reglement van orde van de Raad dat de Raad voor het Europees Parlement of commissies van het Europees Parlement kan worden vertegenwoordigd door het voorzitterschap of, met instemming van het voorzitterschap, door het volgende voorzitterschap of de secretaris-generaal.

De Raad heeft zich regelmatig aan dit voorschrift gehouden, telkens wanneer hij in de plenaire vergadering het woord voerde. Hij moge het geachte parlementslid voorts verwijzen naar de notulen die het Europees Parlement na elke vergaderperiode opstelt en waarin de verlangde gegevens staan.