Europese datagovernance

KERNPUNTEN

De verordening bevat:

• voorwaarden voor het hergebruik van bepaalde beschermde gegevens die in het bezit zijn van openbare lichamen;
• regels voor bedrijven die databemiddelingsdiensten verlenen;
• een kader voor data-altruïsme (het vrijwillig delen van gegevens zonder vergoeding);
• een kader voor het Europees Comité voor gegevensinnovatie (EDIB); en
• maatregelen voor het toestaan van de veilige stroom van niet-persoonsgebonden gegevens buiten de EU.

1. Hergebruik van gegevens die in het bezit zijn van openbare lichamen

   Openbare lichamen zijn in het bezit van een groot aantal gegevens die beschermd worden door rechten van derden (waaronder bedrijfsgeheimen, persoonsgegevens of intellectueel eigendom) die niet als open data kunnen worden gebruikt maar die onder specifieke EU- of nationale regelgeving kunnen worden hergebruikt. Indien dergelijk hergebruik is toegestaan, moeten openbare lichamen voldoen aan de voorwaarden voor hergebruik in de DGA. De voorwaarden voor hergebruik moeten met name niet-discriminerend, transparant, evenredig en gerechtvaardigd zijn en openbaar worden gemaakt.

   Doorgifte van gegevens aan derde landen

   Een hergebruiker die beschermde, niet-persoonsgebonden gegevens aan een derde land wil doorgeven, moet voldoen aan de specifieke regels in de DGA.

   Vergoedingen

   Vergoedingen voor het hergebruik van gegevens moeten transparant, evenredig, niet-discriminerend en objectief gerechtvaardigd zijn. Openbare lichamen die vergunningen voor hergebruik uitgeven kunnen deze voor een gereduceerde vergoeding of kosteloos ter beschikking stellen, bijvoorbeeld voor kleine en middelgrote ondernemingen, maatschappelijke organisaties en onderwijsinstellingen.

   Centraal informatiepunt

   EU-lidstaten moeten ervoor zorgen dat alle relevante informatie met betrekking tot voorwaarden voor het hergebruik en vergoedingen beschikbaar en gemakkelijk toegankelijk is via één centraal informatiepunt zodat gegevens kunnen worden gevonden (“vindbaarheid”). De Europese Commissie zal deze informatie dan verzamelen op data.europa.eu.

2. Databemiddelingsdiensten

   De DGA regelt de aanbieders van databemiddelingsdiensten, die neutrale derden zijn die individuen en bedrijven verbinden die in het bezit zijn van gegevens met anderen die deze gegevens willen gebruiken. De vereisten voor deze diensten hebben tot doel dat deze databemiddelaars zullen functioneren als betrouwbare organisators voor gegevensdeling. Deze benadering biedt een model op basis van de neutraliteit en transparantie van databemiddelaars en geeft tegelijkertijd individuen en bedrijven controle over hun gegevens.

   Entiteiten die databemiddelingsdiensten willen verlenen moeten:

   • voldoen aan strikte vereisten om neutraliteit te verzekeren en belangenconflicten te vermijden;
   • een structurele scheiding van andere geleverde diensten met toegevoegde waarde hebben;
   • prijsvoorwaarden hebben die niet afhangen van of een potentiële gegevenshouder² of gegevensgebruiker³ gebruikmaakt van andere diensten; en
   • zich registreren bij een bevoegde autoriteit.
3. Data-altruïsme

   Data-altruïsme komt voor als individuen of bedrijven hun toestemming of toelating geven om gegevens die zij hebben verzameld beschikbaar te stellen voor gebruik voor het algemeen belang, vrijwillig en zonder vergoeding daarvoor te ontvangen. Deze gegevens hebben een enorme potentie om onderzoek te bevorderen en betere producten en diensten te ontwikkelen, inclusief in de domeinen gezondheid, klimaatactie en mobiliteit. Lidstaten kunnen nationaal beleid ontwikkelen om data-altruïsme aan te moedigen en een entiteit die betrokken is bij data-altruïsme kan worden geregistreerd als een “in de Unie erkende organisatie voor data-altruïsme”. De Commissie houdt op EU-niveau een register van deze organisaties bij.

4. Europees Comité voor gegevensinnovatie

   De Commissie richt het EDIB op die zal bestaan uit vertegenwoordigers van:

   • nationale autoriteiten aangewezen onder de DGA;
   • het Europees Comité voor gegevensbescherming;
   • de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming;
   • het Agentschap van de Europese Unie voor cyberbeveiliging;
   • de MKB-gezant van de EU; en
   • andere specifieke sectoren en organen met specifieke deskundigheid.

   De taken van het EDIB omvatten het adviseren en bijstaan van de Commissie bij:

   • de ontwikkeling van een consistente praktijk met betrekking tot het behandelen van verzoeken tot hergebruik van gegevens;
   • het verbeteren van de interoperabiliteit van gegevens en gegevensdelingsdiensten;
   • het ontwikkelen van een consistente praktijk voor bevoegde autoriteiten met betrekking tot het handhaven van vereisten voor databemiddelingsdiensten⁴.
5. Internationale gegevensstromen

   De DGA introduceert waarborgen om niet-persoonsgebonden gegevens te beschermen tegen onwettige toegang door autoriteiten van derde landen omdat deze gegevens van aanzienlijke economische waarde kunnen zijn.