Verdrag over het recht dat van toepassing is op contractuele verplichtingen (Verdrag van Rome)

KERNPUNTEN

Het verdrag over het recht dat van toepassing is op contractuele verplichtingen is op 19 juni 1980 in Rome opengesteld voor ondertekening door de negen landen die op dat moment lid waren van de Europese Economische Gemeenschap (EEG), die inmiddels is omgevormd tot de EU. Het verdrag is ingegaan op 1 april 1991. Vervolgens hebben alle nieuwe lidstaten van de EEG dit verdrag ondertekend. Toen het verdrag in 1998 door Oostenrijk, Finland en Zweden werd ondertekend, werd er een geconsolideerde versie opgesteld en in het Publicatieblad bekendgemaakt. Na de toetreding van tien nieuwe landen tot het verdrag is in 2005 een nieuwe geconsolideerde versie verschenen in het Publicatieblad.

Het verdrag werd in alle EU-landen behalve Denemarken vervangen door Verordening (EG) nr. 593/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 17 juni 2008 inzake het recht dat van toepassing is op verbintenissen uit overeenkomst (Rome I). In Denemarken is het Verdrag van Rome nog van toepassing. Het blijft van toepassing op verplichtingen uit contracten die zijn aangegaan voordat de verordening Rome I in werking trad.

Het verdrag is van toepassing op contractuele verplichtingen in situaties waarin moet worden gekozen tussen het nationaal recht van verschillende landen, ook als het recht wordt gekozen van een land dat het verdrag niet heeft gesloten. Het is niet van toepassing op:

• kwesties met betrekking tot de staat en rechtsbevoegdheid van natuurlijke personen;
• contractuele verplichtingen met betrekking tot testamenten, huwelijksvermogensrechten en andere familierelaties;
• verplichtingen die voortvloeien uit kredietbrieven (wissels, cheques, orderbriefjes enz.);
• arbitrageovereenkomsten en overeenkomsten over de keuze voor een rechtbank;
• kwesties die onder het recht voor bedrijven en andere rechtspersonen en instanties zonder rechtspersoonlijkheid vallen;
• de vraag of een vertegenwoordiger een volmachtgever kan binden aan een derde partij (dan wel of een instelling een bedrijf of een rechtspersoon of instantie zonder rechtspersoonlijkheid kan binden);
• de oprichting van trusts en kwesties met betrekking tot de organisatie van trusts;
• bewijs en procesvoering;
• verzekeringsovereenkomsten waarin risico’s worden gedekt op het grondgebied van de EU-landen (met uitzondering van herverzekeringscontracten).

De partijen die een contract ondertekenen, kunnen het toepasselijke recht kiezen voor de gehele overeenkomst of een deel ervan. Ook kunnen ze de rechtbank kiezen die in geval van geschillen jurisdictiebevoegdheid heeft. De partijen kunnen onderling op elk gewenst moment overeenkomen om ander recht van toepassing te laten zijn op het contract (beginsel van rechtskeuze door partijen).

Indien de partijen niet uitdrukkelijk hebben gekozen welk recht van toepassing is, valt het contract onder het recht van het land waarmee het het nauwst is verbonden, aan de hand van, bijvoorbeeld, de plaats waar de partij die het contract uitvoert, normaal gesproken verblijft of centraal wordt beheerd, of aan de hand van de plaats van diens hoofdvestiging of een andere zakelijke locatie van die partij.

Echter:

• indien het contract betrekking heeft op onroerend goed, is standaard het recht van toepassing van het land waar het onroerend goed zich bevindt;
• bij contracten over het vervoer van goederen wordt het toepasselijke recht bepaald aan de hand van de plaats waar de goederen worden geladen of gelost of aan de hand van de plaats van de hoofdvestiging van de verzender.

Om de rechten van de consument te beschermen, zijn op de levering van goederen of diensten aan een persoon speciale voorwaarden van toepassing, in overeenstemming met het beginsel van de bescherming van de zwakste partij. Tenzij de partijen anders beslissen, is op dergelijke contracten het recht van toepassing van het land waar de consument verblijft. De rechtskeuze mag er in geen geval voor zorgen dat de consument zijn of haar bescherming op grond van gunstigere wetgeving in zijn of haar land van verblijf verliest. Deze regels zijn niet van toepassing op vervoersovereenkomsten of op contracten voor het leveren van diensten in een ander land dan het land waar de consument verblijft.

Op arbeidscontracten is een van de volgende rechten van toepassing:

• het recht van het land waar de werknemer gewoonlijk zijn arbeid verricht;
• het recht van het land waar zich het bedrijf bevindt dat de werknemer in dienst heeft genomen;
• het recht van het land waarmee het arbeidscontract het nauwst is verbonden.

Indien de partijen overeenkomen dat een ander recht van toepassing is op het contract, kan de rechtskeuze van de partijen niet ten koste gaan van de bescherming van de werknemer.