Arranġamenti finanzjarji kollaterali - it-titjib fiċ-ċarezza tad-dritt

PUNTI EWLENIN

Kontropartijiet koperti

Id-Direttiva tapplika għal arranġamenti finanzjarji kollaterali bejn kategoriji speċifiċi ta’ kontropartijiet biex tiġi żgurata ċ-ċertezza legali madwar l-UE:

• banek ċentrali;
• awtoritajiet pubbliċi;
• ċerti istituzzjonijiet finanzjarji taħt superviżjoni;
• kontropartijiet ċentrali, aġenti tas-saldu u kmamar tal-ikklerjar;
• persuni li mhumiex persuni fiżiċi (inklużi ditti u sħubijiet mhux inkorporati), dment li l-parti l-oħra għall-arranġament kollaterali finanzjarju tkun waħda mill-entitajiet imsemmija hawn fuq u l-Istat Membru tal-UE ma jkunx għażel li ma jeżerċitax din l-għażla.

Tipi ta’ kollateral

Id-Direttiva tiddefinixxi l-assi li jistgħu jintużaw bħala kollateral finanzjarju:

• kollateral eliġibbli jikkonsisti fi flus, strumenti finanzjarji (bħal ishma u bonds) u talbiet ta’ kreditu;
• L-Istati Membri jistgħu jirrestrinġu l-użu ta’ ċerti strumenti, pereżempju ishma maħruġa mill-fornitur ta’ kollateral jew mill-kumpaniji affiljati tiegħu.

Forom ta’ arranġamenti kollaterali

Id-Direttiva tirrikonoxxi żewġ tipi ta’ arranġamenti li jiggarantixxu obbligi permezz ta’ kollateral:

• arranġamenti kollaterali finanzjarji dwar trasferiment ta’ titlu, fejn is-sjieda sħiħa tal-kollateral tgħaddi għand ir-riċevitur ta’ kollateral;
• arranġamenti dwar il-kollateral finanzjarju ta’ garanzija, fejn il-kollateral jingħata bħala garanzija iżda s-sjieda tibqa’ għand il-fornitur ta’ kollateral.

Rekwiżiti formali

Id-Direttiva timminimizza l-formalitajiet nazzjonali sabiex l-arranġamenti finanzjarji kollaterali jkunu effettivi u infurzabbli mingħajr piżijiet amministrattivi eċċessivi. Madankollu, id-Direttiva tirrikjedi li l-arranġamenti kollaterali finanzjarji jintwerew bil-miktub jew f’forma legalment ekwivalenti.

Dritt ta’ użu taħt arranġamenti dwar il-kollateral finanzjarju ta’ garanzija

F’arranġament dwar il-kollateral finanzjarju ta’ garanzija, ir-riċevitur ta’ kollateral jista’ juża kollateral finanzjarju daqslikieku kien is-sid, taħt kundizzjonijiet miftiehma:

• jekk jintuża kollateral, ir-riċevitur irid jirritorna assi ekwivalenti meta jintemm l-obbligu;
• id-direttiva tippermetti s-sostituzzjoni tal-kollateral, u b’hekk tiżgura l-flessibbiltà filwaqt li żżomm il-protezzjoni għaż-żewġ partijiet.

Infurzar tal-kollateral

Id-Direttiva tistabbilixxi regoli għall-infurzar tal-kollateral fil-każ ta’ avveniment ta’ infurzar, bħall-inadempjenza tal-fornitur jew tar-riċevitur ta’ kollateral:

• il-kollateral jista’ jiġi eżegwit permezz ta’ bejgħ, approprjazzjoni jew tpaċija tal-valur mal-obbligi finanzjarji rilevanti (skont it-tip ta’ kollateral);
• l-infurzar irid isegwi t-termini kuntrattwali miftiehma u ma jridx jirrikjedi l-approvazzjoni minn qabel tal-qorti;
• il-valur tal-kollateral li jkun ġie approprjat irid jiġi stabbilit b’mod kummerċjalment raġonevoli u għandu jkun miftiehem fl-arranġament dwar il-kollateral finanzjarju ta’ garanzija.

Netting b’saldu antiċipat²

Id-Direttiva tirrikjedi r-rikonoxximent tan-netting b’saldu antiċipat anke fi proċedimenti ta’ insolvenza. In-netting b’saldu antiċipat jikkonverti, meta jseħħ avveniment ta’ infurzar, il-pretensjonijiet reċiproċi f’bilanċ uniku pagabbli bejn il-partijiet, kemm jekk permezz tal-operazzjoni tan-netting, tat-tpaċija jew b’mod ieħor. Dan jiżgura li tinżamm l-istabbiltà finanzjarja billi jiġi limitat il-kontaġju mill-inadempjenzi.

Protezzjoni mil-liġi dwar l-insolvenza

Id-Direttiva tipproteġi l-arranġamenti ta’ kollateral finanzjarju minn ċerti regoli nazzjonali dwar l-insolvenza:

• l-arranġamenti kollaterali finanzjarji ma jistgħux jiġu ddikjarati invalidi sempliċiment minħabba li jkunu ġew konklużi ftit qabel il-proċedimenti ta’ insolvenza;
• kollateral finanzjarju addizzjonali jkun protett milli jiġi kkontestat fuq il-bażi unika li jkun ġie pprovdut ftit qabel il-proċedimenti ta’ insolvenza, jekk l-għoti ta’ kollateral finanzjarju addizzjonali jkun meħtieġ biex jitqiesu l-bidliet fil-valur tal-kollateral finanzjarju pprovdut oriġinarjament jew fl-ammont tal-obbligu finanzjarju rilevanti;
• ir-riċevituri ta’ kollateral jistgħu jinfurzaw id-drittijiet tagħhom minkejja r-riorganizzazzjoni jew l-istralċ tal-fornitur anke jekk il-kollateral finanzjarju jkun ġie pprovdut fil-jum tal-bidu ta’ proċedimenti ta’ stralċ jew miżuri ta’ riorganizzazzjoni, iżda wara l-mument tal-bidu tagħhom, jekk ikunu jistgħu jippruvaw li ma kinux jafu, u lanqas kellhom ikunu jafu, bil-bidu ta’ tali proċedimenti jew miżuri.

Kunflitt tal-liġijiet

Id-Direttiva tipprevedi li l-kollateral fil-forma ta’ titoli mniżżla fil-kotba huwa rregolat – għal kwistjonijiet speċifiċi – mid-dritt tal-pajjiż fejn jinżamm il-kont rilevanti li fih jinżammu t-titoli.

Interazzjoni ma’ liġijiet oħra tal-UE

Id-Direttiva ġiet emendata bid-Direttiva 2009/44/KE, bid-Direttiva 2014/59/UE (ara s-sommarju) u bir-Regolament (UE) 2021/23 (ara s-sommarju), u b’hekk ġiet allinjata mal-qafas tal-UE għas-swieq finanzjarji u għar-riżoluzzjoni ta’ istituzzjonijiet li qed ifallu. Id-Direttiva (UE) 2025/1 tkompli temenda d-Direttiva 2002/47/KE biex tiċċara li, meta l-impriżi tal-assigurazzjoni u r-riassigurazzjoni jitqiegħdu taħt proċeduri ta’ riżoluzzjoni tal-UE, id-drittijiet tas-soltu għall-użu, għall-infurzar jew għat-tpaċija tal-kollateral jistgħu jiġu ristretti. Dan jallinja d-direttiva mar-reġimi ta’ riżoluzzjoni eżistenti tal-UE għall-banek u għall-kontropartijiet ċentrali u jiżgura trattament konsistenti fis-settur finanzjarju kollu.