This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52022DC0602
Recommendation for a COUNCIL RECOMMENDATION on the 2022 National Reform Programme of Belgium and delivering a Council opinion on the 2022 Stability Programme of Belgium
Moladh le haghaidh MOLADH ÓN gCOMHAIRLE maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Beilge agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Beilge
Moladh le haghaidh MOLADH ÓN gCOMHAIRLE maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Beilge agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Beilge
COM/2022/602 final
AN COIMISIÚN EORPACH
An Bhruiséil,23.5.2022
COM(2022) 602 final
Moladh le haghaidh
MOLADH ÓN gCOMHAIRLE
maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Beilge agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Beilge
{SWD(2022) 602 final} - {SWD(2022) 640 final}
Moladh le haghaidh
MOLADH ÓN gCOMHAIRLE
maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Beilge agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Beilge
TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,
Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,
Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar riochtaí buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú, a neartú 1 , agus go háirithe Airteagal 5(2) de,
Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,
Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,
Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,
Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,
Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,
Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,
Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Beartas Eacnamaíoch,
De bharr an mhéid seo a leanas:
(1)Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 2 , lenar bunaíodh an tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Is rud é an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta a chuireann tacaíocht airgeadais ar fáil le haghaidh chur chun feidhme athchóirithe agus infheistíochta, arb é atá i gceist leis spreagadh airgeadais a mhaoiníonn an tAontas. Cuidíonn sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe atá inbhuanaithe agus a spreagann fás agus infheistíocht, go háirithe chun an t‑aistriú digiteach agus glas a chur chun cinn, agus neartaíonn sé athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Ba é uasmhéid na ranníocaíochta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnamh agus Athléimneachta, arna nuashonrú an [XX] Meitheamh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.
(2)An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sé aird chuí ar an ngealltanas comhpháirteach athdhearbhaithe ón gCruinniú Mullaigh Sóisialta in Porto i mí na Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta arna fhógairt ag Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh, Tuarascáil nár shainaithin sé an Bheilg ann mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn‑athbhreithniú 3 ag teastáil ina leith. An dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro, moladh a ghlac an Chomhairle an 5 Aibreán 2022, chomh maith le togra le haghaidh Thuarascáil Chomhpháirteach 2022 ar Fhostaíocht ina ndearnadh anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte do Bheartas Fostaíochta agus phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta, togra a ghlac an Chomhairle an 14 Márta 2022.
(3)Tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch i ngeall ar ionradh na Rúise ar an Úcráin i ndiaidh na paindéime domhanda. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú trí phraghsanna níos airde fuinnimh, mar shampla, agus bia agus trí ionchais fáis níos laige. Is iad na teaghlaigh is leochailí atá i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol bochtaineachta fuinnimh is mó atá thíos leis na praghsanna fuinnimh níos airde. Ina theannta sin, tá sruth daoine isteach san Aontas nach bhfacthas a leithéid riamh agus iad ag teitheadh ón Úcráin. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, tionscnaíodh an Treoir um Chosaint Shealadach 4 den chéad uair, rud a thug an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas mar aon le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar an margadh saothair, agus ar chúram sláinte, tithíocht agus leas sóisialta do dhaoine easáitithe ón Úcráin.
(4)Agus aird á tabhairt ar an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa, atosaíonn an Seimeastar Eorpach a chomhordú ginearálta maidir le beartas eacnamaíoch agus fostaíochta in 2022, agus é á fhorbairt i gcomhréir le riachtanais cur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta mar a leagtar amach i Suirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe. Chun go mbainfear amach na tosaíochtaí beartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach, tá sé ríthábhachtach go gcuirfear na pleananna téarnaimh agus athléimneachta glactha chun feidhme, ós rud é go dtugann na pleananna aghaidh ar na moltaí tírshonracha ábhartha uile nó ar fhothacar suntasach de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthrialla Sheimeastar 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 chomh hábhartha céanna fós maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n‑athbhreithniú, arna nuashonrú nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, i dteannta aon mholadh tírshonrach a eisíodh suas go dtí dáta tíolactha an phlean mhodhnaithe.
(5)Tá an Clásal Éalaithe Ginearálta gníomhach ó Mhárta 2020 5 . Ina Theachtaireacht an 3 Márta 2021 6 , leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh‑ghéarchéime (deireadh‑2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.
(6)I gcomhréir leis an gcur chuige sa tuairim ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 maidir le Clár Cobhsaíochta 2021, is fearr an seasamh fioscach a thomhas mar an t‑athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim), cé is moite de bhearta éigeandála sealadacha a bhaineann le COVID‑19 ach lena n‑áirítear caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh‑inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht agus ó chistí eile de chuid an Aontais, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach 7 . Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do ghnóthú inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid atá tagtha ar an gcaiteachas príomha 8 reatha atá maoinithe go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le COVID‑19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.
(7)An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún Teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023, a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin 9 . Thug an Coimisiún dá aire go mbeadh sé iomchuí in 2023, bunaithe ar an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020‑2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D‘fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 ar fud na mBallstát agus iarmhairtí trastíre a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n‑athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina Sheimeastar pacáiste earraigh a bheidh ann i ndeireadh mhí na Bealtaine 2022.
(8)Maidir leis an treoir fhioscach a cuireadh ar fáil an 2 Márta 2022, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t‑ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid leis an réamhaisnéis geimhridh. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair an aistrithe ghlais agus dhigitigh agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha; ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, agus ní mór idirdhealú a dhéanamh idir tíortha ag brath ar a staid fhioscach agus eacnamaíoch, lena n‑áirítear a mhéid a bhaineann le neamhchosaint na ndaoine easáitithe ón Úcráin don ghéarchéim agus do rabharta daoine easáitithe ón Úcráin.
(9)Ar an 30 Aibreán 2021, chuir an Bheilg a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta le haghaidh na Beilge 10 . Tá scaoileadh na dtráthchodanna coinníollach ar chinneadh ón gCoimisiún a ghlactar i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh go bhfuil na clocha míle agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle comhlíonta go sásúil ag an mBeilg. Tuigtear gurb é atá i gceist le comhlíonadh sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na gcloch míle agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin.
(10)An 30 Aibreán 2022, thíolaic an Bheilg a Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 agus a Clár Cobhsaíochta 2022, i gcomhréir leis an spriocdháta a bunaíodh in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Chun na naisc eatarthu a chur san áireamh, rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, is léiriú é Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú ar thuairisciú leathbhliantúil na Beilge ar an dul chun cinn atá déanta ó thaobh a phlean téarnaimh agus athléimneachta a bhaint amach.
(11)D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 maidir leis an mBeilg 11 an 23 Bealtaine 2022. Rinne sí measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an mBeilg maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tír‑shonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus bhreathnaigh sí ar chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag an mBeilg, ag tógáil ar an Scórchlár don Téarnamh agus don Athléimneacht. Ar bhonn na hanailíse sin, sa tuarascáil tíre, sainaithníodh bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nár tugadh aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, sin nó nár tugadh aghaidh orthu ach go páirteach, mar aon le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n‑áirítear iad siúd is toradh ar ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinneadh measúnú inti freisin ar dhul chun cinn na Beilge ó thaobh Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ó thaobh spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, mar aon le dul chun cinn i dtreo Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.
(12)An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) CFAE. Sa tuarascáil sin, pléadh staid bhuiséadach na Beilge, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha 3 % an Chonartha maidir le OTI, agus gur sháraigh a fiachas ginearálta rialtais an 60 % de luach tagartha an Chonartha maidir le OTI agus nár urramaigh sé an tagarmharc maidir le laghdú an fhiachais. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh na critéir easnaimh agus fiachais. I gcomhréir leis an Teachtaireacht an 2 Márta 2022, mheas an Coimisiún, laistigh dá mheasúnú ar na fachtóirí ábhartha uile, go bhfágfadh comhlíonadh an tagarmhairc laghdaithe fiachais go mbeadh iarracht fhioscach tús‑ardaithe ró‑éileamh ann a chuirfeadh an fás i mbaol. Dá bhrí sin, dar leis an gCoimisiún, ní gá an tagarmharc um laghdú fiachais a chomhlíonadh faoi na dálaí eacnamaíocha eisceachtúla atá ann faoi láthair. Mar a fógraíodh, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar a ábhartha atá sé a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta maidir le heasnamh iomarcach san fhómhar 2022.
(13)An 20 Iúil 2020, mhol an Chomhairle don Bheilg na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal ginearálta éalaithe, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar an bpaindéim, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Bheilg, nuair is féidir sin le dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus ar inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus feabhas a chur ar an infheistíocht ag an am céanna. In 2021, bunaithe ar shonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na Beilge ó 9.0 % de OTI in 2020 go 5.5 % in 2021. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón mBeilg leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha tacaíochta éigeandála ó 4.4 % de OTI in 2020 go 2.9 % in 2021. Tá na bearta a ghlac an Bheilg in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. Ag an am céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020 go 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, agus is éard a bhí iontu den chuid is mó méaduithe buana ar phinsin íosta agus ar phá san earnáil sláinte. Bunaithe ar shonraí a bhailíochtaigh Eurostat, ba ionann fiachas ginearálta an rialtais agus 108.2 % den OTI in 2021.
(14)Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh‑mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 fabhrach. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor‑OTI faoi 3.0 % in 2022 agus 1.9 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fás iarbhír OTI níos ísle 2.0 % in 2022 agus 1.6 % in 2023, mar gheall ar an scoithdháta a bhí ann roimhe sin do na réamh‑mheastacháin mhaicreacnamaíocha a bhí mar bhonn do Chlár Cobhsaíochta 2022, a bhí roimh thús chogadh ionsaithe na Rúise i gcoinne na hÚcráine. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá coinne ag an Rialtas go dtiocfaidh laghdú ar an easnamh ceannlíne go 5.2 % den OTI in 2022 agus go 3.6 % in 2023. Léiríonn an laghdú in 2022 den chuid is mó fás láidir ar ghníomhaíocht eacnamaíoch agus leachtú fhormhór na mbeart éigeandála. De réir an Chláir, meastar go dtiocfaidh laghdú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 108.0 % in 2022, agus go n‑ardóidh sé go 108.8 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 5.0 % den OTI agus 4.4 % faoi seach. In 2022, tá an méid sin ag teacht leis an easnamh atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022, in ainneoin an cháis mhaicreacnamaíoch nach bhfuil chomh fabhrach sin i réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún, mar go gcuirtear san áireamh sna réamh‑mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 ceartúchán teicniúil a léiríonn tionchar buiséadach chogadh ionsaithe na Rúise i gcoinne na hÚcráine in 2022 (amháin). I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, meastar go mbeidh easnamh buiséadach ginearálta níos airde ag an rialtas, go príomha mar gheall ar chás mhaicreacnamaíoch nach bhfuil chomh fabhrach sin agus mar gheall ar bhearta nach bhfuil sonraithe go fóill sna blianta amach ón gClár. I réamhaisnéis earraigh 2022 an Choimisiúin, meastar go mbeidh cóimheas 107.5 % idir fiachas ginearálta an rialtais ghinearálta agus OTI den chineál céanna ann in 2022 ach cóimheas níos ísle de 107.6 % in 2023, rud a léiríonn an méadú níos ísle ar dhíbhoilsceoir OTI i gClár Cobhsaíochta 2022.
Bunaithe ar réamhaisnéis earrach 2022 ón gCoimisiún, meastar go mbeidh fás aschuir ionchasach meántéarmach (meán 10 bliana) ag 1.4 %. Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n‑athchóirithe atá mar chuid den Phlean don Téarnamh agus don Athléimneacht agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Beilge.
(15)In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar an ngéarchéim COVID‑19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha tacaíochta éigeandála ó 2.9 % d’OTI in 2021 go 0.4 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun dul i ngleic le tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh ar easnamh rialtais na bliana 2022, rud a mheastar i réamhaisnéis earrach 2022 ag 0.5 % de OTI in 2022 agus 0 % de OTI in 2023 12 . Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó aistrithe cnapshuime chuig teaghlaigh agus ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh. Fógraíodh na bearta sin ar bhonn sealadach agus baineann siad le 2022. Mar sin féin, i gcás ina bhfuil praghsanna fuinnimh fós ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin dírithe, go háirithe ar fud na n‑aistrithe boird chuig teaghlaigh chun tacú le tomhaltas fuinnimh agus le laghduithe ar rátaí CBL ar ghás agus ar leictreachas agus ar dhleachtanna máil ar pheitreal. Tá tionchar freisin ar an easnamh rialtais ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin, atá tuartha i réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0.1 % de OTI in 2022 agus in 2023 13 , agus ag costas méadaithe chaiteachas na cosanta (0.1 % de OTI in 2022).
(16)An 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle gur cheart don Bheilg an tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht 14 a úsáid in 2022 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh agus beartas fioscach stuama á shaothrú aici ag an am céanna. Thairis sin, ba cheart go gcaomhnódh sé infheistíocht a mhaoinítear go náisiúnta. Mhol sí freisin go saothródh an Bheilg, nuair a bheidh dálaí eacnamaíocha ann, beartas fioscach arb é is aidhm dó seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus ag an am céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.
(17)In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n‑áirítear an fhaisnéis atá ionchorpraithe i gClár Cobhsaíochta 2022 na Beilge, meastar go mbeidh an seasamh fioscach ag tacú leis an seasamh fioscach ag ‑2.4 % den OTI 15 . Tá sé beartaithe ag an mBeilg tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go dtiocfaidh méadú 0.2 % ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas a mhaoinítear le deontais ón tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht agus le cistí eile de chuid an Aontais i gcomparáid le 2021. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta leis an seasamh fioscach ar bhealach neodrach in 2022 16 . Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an mBeilg infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe de 2.1 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0.5 % den OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0.1 % den OTI). Ina theannta sin, an méadú ar chaiteachas rialtais i ngeall ar innéacsú uathoibríoch pá agus sochar sóisialta na hearnála poiblí, agus go pointe níos ísle le tomhaltas níos airde earraí agus seirbhísí rialtais, meastar freisin go rannchuideoidh sé le ranníocaíocht leathnaithe an chaiteachais phríomha reatha arna maoiniú go náisiúnta. Bunaithe ar réamhaisnéis an Choimisiúin, ní dhéantar na bearta sin ná na nithe a spreagann caiteachas níos airde a mheaitseáil go hiomlán le bearta fritháirimh.
(18)In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0.0 % de OTI ar thoimhde gan athrú beartais 17 . Meastar go leanfaidh an Bheilg d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go bhfanfaidh an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais ón tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht agus ag cistí eile de chuid an Aontais cobhsaí i gcomparáid le 2022. Réamh‑mheastar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don seasamh fioscach de 0.1 pointe céatadáin in 2023 18 . Ag an am céanna, meastar go gcuirfidh fás an chaiteachais phríomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 rannchuidiú neodrach den chuid is mó de 0.1 pointe céatadáin leis an seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0.5 % de OTI).
(19)I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 3.4 % de OTI in 2024 agus go 2.7 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go rachaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % den OTI faoi 2025. Tá na réamh‑mheastacháin sin bunaithe ar chás maicreacnamaíoch a forbraíodh roimh ionradh na Rúise ar an Úcráin, agus glactar leis bearta nach bhfuil sonraithe go fóill i mblianta forimeallacha an Chláir, go háirithe ‘iarracht bhuiséadach sholúbtha’ arb ionann é agus 0.8 % d’OTI idir 2023 agus 2025. De réir an Chláir, táthar ag súil go dtiocfaidh méadú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go sonrach le méadú go 109.7 % in 2024, agus ardú go 110.1 % in 2025. Bunaithe ar anailís an Choimisiúin, is cosúil go bhfuil rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais ard sa mheántéarma.
(20)Má bhíonn beartais gan athrú ann, táthar ag súil go rachaidh an daonra atá ag dul in aois go tapa in olcas mar gheall ar an gcaiteachas ar an airgeadas poiblí a bhaineann le haosú. Tuartar i dTuarascáil 2021 maidir le hAosú méadú 3.6 pointe céatadáin faoi 2040 agus méadú 5.4 pointe céatadáin de OTI faoi 2070 sa chaiteachas a bhaineann le haosú, de bharr caiteachas ar phinsean agus ar chúram fadtéarmach den chuid is mó. Ina plean téarnaimh agus athléimneachta, tá gealltanas tugtha ag an mBeilg athchóiriú pinsean a chur chun feidhme, inter alia, chun inbhuanaitheacht airgeadais agus shóisialta an chórais a fheabhsú agus cóineasú i measc scéimeanna pinsin éagsúla a chur chun cinn. Maidir le cúram fadtéarmach, bhí an Bheilg ar cheann de na daoine is mó a chaith airgead san Aontas in 2019 19 , agus tá coinne leis go dtiocfaidh méadú breise 14 % ar a caiteachas faoi 2030 agus méadú 2.2 pointe céatadáin de OTI faoi 2070. Cuireadh tús le hathchóirithe chun feabhas a chur ar úsáid chostéifeachtúil na socruithe éagsúla cúraim, go háirithe chun institiúidiú neamhriachtanach nó róluath a sheachaint agus a mhoilliú, ar athchóirithe iad a bhaineann le duine as gach ceathrar i gcúram cónaithe, cé go dtugtar faoi deara difríochtaí móra réigiúnacha. Chuir géarchéim COVID‑19 bac ar chur chun feidhme na mbeart atá beartaithe chun costais a shábháil. Tugtar le tuiscint leis sin go bhféadfadh scóip a bheith ann chun ró‑institiúidiú a laghdú tuilleadh agus, ag an am céanna, an úsáid a bhaintear as seirbhísí cúraim baile ar ardchaighdeán a neartú agus, aghaidh a thabhairt ar bhacainní airgeadais lena gcuirtear srian ar an rochtain ar na seirbhísí sin do na grúpaí is leochailí. Dá gcuirfí athchóirithe chun feidhme go pras agus go huaillmhianach, chuideofaí le haghaidh a thabhairt ar ábhair imní maidir le hinbhuanaitheacht.
(21)Príomhthréith de chóras cánach na Beilge is ea ualach ard ar cháin saothair, agus rátaí cánach sách ard, agus lúibíní cánach cúnga. Cuireann sé sin teorainn le dul chun cinn iarbhír an chórais chánach agus laghdaítear rannpháirtíocht an lucht saothair mar gheall air sin. Cé gur laghdaíodh an t‑ualach cánach ar shaothar do na saothraithe ioncaim is ísle le hathchóiriú cánach 2016, is í an ding chánach is airde san Aontas Eorpach i gcónaí é dóibh siúd atá ag tuilleamh an mheántuarastail. D’fhéadfadh cánachas ard saothair rannpháirtíocht i bhfoghlaim ar feadh an tsaoil a dhíspreagadh freisin. Ina theannta sin, tá an baol ann go mbainfí an bonn de dhreasachtaí chun obair a dhéanamh do chuardaitheoirí poist de bharr gnéithe áirithe den chóras sochar dífhostaíochta agus d’fhéadfaidís éifeachtacht na mbeartas gníomhachtúcháin a laghdú dá mbarr. Mar gheall ar chastacht na tacaíochta sóisialta agus na ndeiseanna teoranta atá ann ioncam ón obair agus sochair shóisialta a chomhcheangal, d’fhéadfaí dídhreasachtaí a chruthú chun dul i mbun oibre, go háirithe dóibh siúd a bhfuil cumas íseal tuillimh acu. Ina theannta sin, go páirteach chun na rátaí arda cánach a mheas, déantar boinn chánach a chreimeadh trí go leor díolúintí, asbhaintí agus rátaí laghdaithe, rud a chruthaíonn caillteanais éifeachtúlachta agus a thugann isteach saobhadh. Cuidíonn roinnt gnéithe den chóras cánach le roghanna infheistíochta a shaobhadh agus bíonn ró‑infheistíocht i sócmhainní áirithe mar thoradh orthu. Mar shampla, níl mórán cánach déanta ar chíosanna ó mhaoin dhochorraithe agus tá an t‑ús ar iasachtaí tithíochta le haghaidh áiteanna cónaithe tánaisteacha inasbhainte ó thaobh cánach de. Thairis sin, cruthaíonn dreasachtaí cánach le haghaidh coigiltis agus dearadh docht na rialacha cánach is infheidhme maidir le coigilteas fadtéarmach agus scéimeanna pinsin, bacainní ar leithdháileadh níos fearr caipitil. Gníomhaíonn an cháin ar chuntais urrús ó mhí Feabhra 2021 mar dhídhreasacht freisin chun infheistíocht a dhéanamh in ionstraimí airgeadais. Thairis sin, tá deis ann cánachas comhshaoil a fhorbairt, trí fhóirdheontais do bhreoslaí iontaise a laghdú agus trí infheistíocht a spreagadh sa gheilleagar ísealcharbóin. Mar shampla, dá ndéanfaí athbhreithniú ar dhleachtanna máil ar bhreoslaí iontaise a úsáidtear le haghaidh téimh (e.g. ola gháis, gás nádúrtha), atá íseal i gcomparáid le leictreachas, spreagfaí infheistíocht i réitigh teasa ísealcharbóin. D’fhéadfaí leas a bhaint as roghanna beartais amhail muirearú ar bhóithre a thabhairt isteach ar fheithiclí príobháideacha (i gcás leoraithe), agus tairiscint leordhóthanach iompair phoiblí á háirithiú, chun aghaidh a thabhairt ar phlódú, agus an meánlíon uaireanta in aghaidh na bliana a chaitear i dtranglaim tráchta ar na cinn is airde san Aontas. D’fhéadfadh sé a bheith ina chabhair freisin chun astaíochtaí gás ceaptha teasa nach mbaineann trádáil astaíochtaí leo a laghdú. Ach aistriú ón saothar a chur i dteannta a chéile agus an bonn cánach a leathnú, d’fhéadfaí cothroime an chórais chánach a fheabhsú, borradh a chur faoin bhfostaíocht agus cuspóirí sóisialta agus comhshaoil a chur chun cinn.
(22)I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b) de Rialachán (AE) 2021/241 agus le hIarscríbhinn V, critéar 2.2 a ghabhann leis, cuimsíonn an plean téarnaimh agus athléimneachta tacar suntasach athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus atá le cur chun feidhme faoi 2026. Cuidíonn siad sin chun dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach díobh a leagtar amach sna moltaí tírshonracha atá dírithe ar an mBeilg ag an gComhairle sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, mar aon le haon mholadh tírshonrach a eisíodh suas le dáta glactha an phlean. Go háirithe, táthar ag súil go gcuideoidh plean téarnaimh agus athléimneachta na Beilge aghaidh a thabhairt ar fho‑thacar suntasach de na dúshláin a sainaithníodh sna moltaí tír‑shonracha ábhartha. Chun cáilíocht agus éifeachtúlacht an chaiteachais phoiblí a fheabhsú, áirítear i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Beilge comhtháthú córasach na n‑athbhreithnithe caiteachais sna timthriallta pleanála buiséadaí ar gach leibhéal rialtais. I bhfianaise an mhéadaithe ar an gcaiteachas poiblí ar phinsin, áirítear sa phlean athchóiriú ar phinsin, arb é is aidhm dó, inter alia, inbhuanaitheacht airgeadais agus shóisialta an chórais phinsin a fheabhsú. Áirítear freisin i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Beilge roinnt beart chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin mhargadh an tsaothair agus chun lánpháirtiú sóisialta agus comhtháthú na ngrúpaí leochaileacha i margadh an tsaothair a neartú, amhail daoine a mbaineann cúlra imirceach leo, mná, daoine óga, daoine faoi mhíchumas agus daoine atá i mbaol eisiaimh dhigitigh. Faoin bplean sin, cinnteoidh an Bheilg go gcuirfear 5G in úsáid. Ina theannta sin, beidh athchóiriú sa phlean ar an scéim um cháin ar charranna, arb é is aidhm dó flíteanna gluaisteán a leictriú go hiomlán.
(23)Tá coinne leis go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Beilge le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis an aistriú glas agus digiteach. Baineann 49.6 % de leithdháileadh iomlán an phlean le bearta a thacaíonn leis na cuspóirí aeráide sa Bheilg, agus baineann 26.6 % de leithdháileadh iomlán an phlean le bearta a thacaíonn le cuspóirí digiteacha. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an mBeilg téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID‑19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá sé tábhachtach i gcónaí comhpháirtithe sóisialta agus páirtithe leasmhara ábhartha eile a rannpháirtiú ar bhonn córasach ar mhaithe le cur chun feidhme rathúil an phlean téarnaimh agus athléimneachta mar aon le bearta eacnamaíocha agus fostaíochta a théann níos faide ná an plean, chun úinéireacht leathan ar an gclár oibre beartais foriomlán a áirithiú.
(24)Níor chuir an Bheilg isteach an Comhaontú Comhpháirtíochta ná na doiciméid clársceidealaithe beartais chomhtháthaithe eile go fóill 20 . I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021, cuirfidh an Bheilg san áireamh na moltaí tírshonracha i gclársceidealú chistí an bheartais comhtháthaithe le haghaidh 2021‑2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun an leas is mó is féidir a bhaint as breisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir na cistí sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn san am céanna. Braitheann cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta mar aon le cláir an bheartais chomhtháthaithe ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis an aistriú glas agus digiteach agus ar fhorbairt chríochach chothrom.
(25)Chomh maith leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise os comhair na Beilge a bhaineann le margadh an tsaothair agus lena córas oideachais. Léiríonn an ráta folúntas ard sa Bheilg go bhfuil sé ag éirí níos deacra fostaithe a fhostú leis na scileanna cearta. Baineann ganntanais lucht saothair le gach leibhéal scileanna agus bíonn siad dianseasmhach in earnálacha éagsúla, lena n‑áirítear teicneolaíochtaí na faisnéise agus na cumarsáide, an t‑oideachas, an earnáil cúraim agus an tógáil. Go háirithe, tá an iomarca céimithe san eolaíocht, sa teicneolaíocht, san innealtóireacht agus sa mhatamaitic (STEM), i measc céimithe meánscoile uachtaraí ó chláir ghairmoideachais agus i measc céimithe treasacha araon. Mínítear neamhréir scileanna freisin mar gheall ar rannpháirtíocht íseal san fhoghlaim aosach, go háirithe don oideachas íseal, a bhféadfadh uasoiliúint deiseanna fostaíochta níos fearr a chur ar fáil dóibh. Faoin bplean téarnaimh agus athléimneachta, forbrófar cuntais foghlama aonair agus cearta foghlama aonair d’fhostaithe. Mar sin féin, tá an sciar den chaiteachas ar bheartais ghníomhacha maidir leis an margadh saothair atá dírithe ar oiliúint teoranta agus ní leanann ach sciar beag de chuardaitheoirí poist oiliúint a bhaineann le post i nganntanas. Is príomhluamhán é aghaidh a thabhairt ar ghanntanais lucht saothair agus ar mhí‑oiriúint scileanna chun dul i ngleic leis an gclaochlú digiteach agus chun an t‑aistriú glas a chumasú, agus chun príomhspriocanna 2030 an Aontais maidir le fostaíocht agus scileanna a bhaint amach.
(26)Maidir le ganntanas saothair agus mí‑oiriúint scileanna, tá imní ann go háirithe faoi fheidhmíocht agus faoi chuimsitheacht an chórais oideachais, agus i bhfianaise an chaiteachais phoiblí ar an oideachas freisin 21 . Tá dlúthnasc idir an bhearna sna torthaí oideachais agus cúlra socheacnamaíoch agus imirceach na mac léinn agus tá sí ar an gceann is mó san Aontas, rud a fhágann go bhfuil éagothroime san oideachas. Ní chríochnaíonn níos mó ná duine as gach triúr daoine fásta óga faoi mhíchumas an meánoideachas. Ina theannta sin, ní raibh ach 6.2 % de mhic léinn rannpháirteach i bhfoghlaim obairbhunaithe sa Bheilg in 2019, cuid mhaith faoi bhun mheán an Aontais (29 %). Tá údar ar leith le méadú a dhéanamh ar ábharthacht na gcóras gairmoideachais agus gairmoiliúna (VET) i gComhphobal na Fraince toisc nach n‑ullmhaíonn ach 3 rogha as an 10 rogha VET meánscoile uachtaraí is mó a bhfuil tóir orthu do ghairmeacha ina bhfuil ganntanas lucht saothair. Ar an iomlán, tá ábhair imní sa Bheilg fós maidir le tarraingteacht an ghairmoideachais agus na gairmoiliúna mar rian barr feabhais, mar a léirítear sa sciar mór den daonra a bhfuil dearcadh diúltach acu maidir le gairmoideachas agus gairmoiliúint. Chuideodh neartú ghairm na múinteoireachta le múinteoirí a choinneáil agus le ganntanas múinteoirí cáilithe atá ag dul i méid a laghdú. Is dúshlán ar leith é seo do scoileanna atá faoi mhíbhuntáiste, rud a chuireann i mbaol éagothromaíochtaí atá ann cheana féin sa chóras oideachais a mhéadú tuilleadh. D’ainneoin na mbeart a rinneadh cheana, dhéanfaí tarraingteacht ghairm na múinteoireachta a neartú trí oideachas tosaigh níos fearr agus forbairt ghairmiúil leanúnach a chur ar fáil, agus trí chonairí gairme níos solúbtha agus níos tarraingtí a fhorbairt.
(27)Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, is é is aidhm don phlean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairí breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chuige sin, tá na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais á sainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin, spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus imeacht ó bhreoslaí iontaise a allmhairiú ón Rúis.
(28)Clúdaítear thart ar 70 % d’olltomhaltas fuinnimh intíre na Beilge le hallmhairí breosla iontaise. De réir sonraí 2020, tá an spleáchas ar allmhairí breosla iontaise ón Rúis cothrom le 30 % i gcás amhola (an sciar d’iomlán na n‑allmhairí), níos airde ná meán an Aontais (26 %) agus níos ísle i gcás gáis nádúrtha (7 % i gcoinne 44 % don Aontas) agus i gcás guail (39 % i gcoinne 54 %) 22 . Tá an sciar sa mheascán fuinnimh ola (39 % den olltomhaltas intíre i gcoinne 33 %) agus gáis nádúrtha (30 % i gcoinne 24 %) os cionn mheán an Aontais, cé go bhfuil an cion guail níos ísle (5 % i gcoinne 11 %). Is ionann sciar an fhuinnimh núicléach sa mheascán fuinnimh agus 16 % den olltomhaltas intíre. Níor caitheadh ach 13 % den tomhaltas fuinnimh deiridh ar fhuinneamh in 2020. Beidh ar an mBeilg céimeanna suntasacha breise a ghlacadh chun dlús a chur le forbairt foinsí in‑athnuaite fuinnimh d’fhonn dul chun cinn a dhéanamh i dtreo neodracht aeráide in 2050 agus a spleáchas ar bhreoslaí iontaise allmhairithe a laghdú. Tá bac mór, áfach, ar fhorbairt tionscadal gaoithe ar tír agus ar an leathnú a bhaineann leis an eangach chumhachta mar gheall ar mhoill fhada ar cheadanna tógála, go háirithe mar gheall ar nósanna imeachta achomhairc iomadúla, atriallacha agus fada. Le hailíniú idir gach leibhéal rialtais (cónaidhme, réigiúnach, áitiúil) maidir leis na cuspóirí agus leis an straitéis is gá chun spriocanna in‑athnuaite na Beilge a bhaint amach, bheadh creat níos soiléire ann d’infheisteoirí, agus laghdófaí líon na n‑achomharc agus chuirfí dlús le cur in úsáid foinsí in‑athnuaite agus le hathneartú na n‑eangach a bhaineann leis sin. Ina theannta sin, d’fhéadfaí an ceadú a dhéanamh níos éasca trí chumas na gcomhlachtaí achomhairc a neartú agus trí bhearta breise a ghlacadh chun fad na nósanna imeachta achomhairc agus an dóchúlacht go ndéanfar achomhairc i ndiaidh a chéile a laghdú, trí shrianta i gcomharsanacht aerfort, radair agus criosanna míleata a mhaolú, agus trí íoscheanglais achair (do thuirbíní gaoithe) a nuashonrú. Trí phleanáil spásúil a thabhairt isteach ina gcuirtear san áireamh acmhainneacht acmhainne críoch agus rannpháirtíocht níos mó bardas i dtionscadail giniúna fuinnimh in‑athnuaite, d’fhéadfaí inghlacthacht a mhéadú i measc cónaitheoirí áitiúla. D’fhéadfaí leas níos fearr a bhaint as acmhainneacht gréine dín (do shuiteálacha ar mhionscála agus do shuiteálacha ar mhórscála araon) trí choinníollacha creata a ghlacadh atá intuartha agus leordhóthanach chun féintomhaltas, comhroinnt fuinnimh agus freagairt ar éileamh a spreagadh. D‘fhonn freastal ar an leibhéal méadaithe d’fhoinsí fuinnimh athraitheacha san eangach leictreachais, bheadh gá leis an eangach a neartú agus a dhéanamh níos cliste. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, d’fhonn a n‑inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo.
(29)Áirítear infheistíochtaí i slabhra luacha hidrigine, athchóiriú fuinnimh agus dícharbónú foirgneamh, ar bhealaí breise chun éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú agus chun ídiú fuinnimh, astaíochtaí agus spleáchas ar bhreoslaí iontaise a laghdú. Tugann sé sin le tuiscint go ndéantar fóirdheontais a atreorú chuig foinsí téimh ísealcharbóin agus go dtugtar isteach nó go luathaítear toirmisc réigiúnacha ar shuiteálacha coire ola‑adhainte nó coire gáis i bhfoirgnimh nua. Beidh sé níos éasca an t‑athrú breosla a dhéanamh má laghdaítear an tomhaltas fuinnimh agus má chuirtear dlús le feabhsuithe éifeachtúlachta fuinnimh (trína spreagadh athchóiriú níos doimhne a dhéanamh) agus déanfar é i gcomhthráth leis an athrú breosla. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian chun astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí in‑athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Bheilg i gcomhréir leis na cuspóirí a bhaineann leis an toradh do 55. San iompar, is cuid mhór den tomhaltas ola sa Bheilg an sciar ard den úsáid a bhaintear as carranna príobháideacha. Dá gcuirfí chun cinn ‘soghluaisteacht bhog’ (mar shampla, rothaíocht, soghluaisteacht chomhroinnte) agus úsáid iompair phoiblí, lena n‑áirítear trí sheirbhísí iompair phoiblí feabhsaithe, chabhrófaí le húsáid gluaisteán príobháideach agus an tomhaltas ola a bhaineann leo a laghdú.
(30)Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúrúcháin i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú chuig neodracht aeráide agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, féadfaidh an Bheilg leas a bhaint as an Sásra Cóir don Aistriú i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an mBeilg leas a bhaint as Ciste Sóisialta Plus na hEorpa chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.
(31)I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, rinne an Chomhairle scrúdú ar Chlár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim 23 sa mholadh (1) thíos.
(32)I bhfianaise na n‑idirnasc dlúithe idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidithe choitinn le feidhmiú an Aontais Eacnamaíoch agus Airgeadais, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n‑áirítear trína bplean téarnaimh agus athléimneachta, chun an moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro a chur chun feidhme. Maidir leis an mBeilg, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1), (2) agus (3) thíos.
AG MOLADH LEIS SEO go nglacfadh an Bheilg gníomhaíocht in 2022 agus 2023 chun an méid seo a leanas a dhéanamh:
1.In 2023, beartas fioscach stuama a áirithiú, go háirithe trí theorainn a chur leis an bhfás ar chaiteachas reatha arna mhaoiniú go náisiúnta faoi bhun fhás an aschuir a d’fhéadfadh a bheith ann sa mheántéarma, agus tacaíocht shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do theaghlaigh agus do ghnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. Réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh an aistrithe ghlais agus dhigitigh agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena n‑áirítear trí leas a bhaint as RRF, as RePowerEU agus as cistí eile de chuid an Aontais. Don tréimhse tar éis 2023, saothrófar beartas fioscach atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus laghdú inchreidte, céimnitheach a áirithiú ar fhiachas agus ar inbhuanaitheacht fhioscach sa mheántéarma trí chomhdhlúthú, trí infheistíocht agus trí athchóirithe de réir a chéile. Tosaíocht a thabhairt d’athchóirithe chun feabhas a chur ar inbhuanaitheacht fhioscach an chúraim fhadtéarmaigh, lena n‑áirítear trí úsáid chostéifeachtúil na suíomhanna éagsúla cúraim a chur chun cinn. Athchóiriú a dhéanamh ar na córais chánachais agus sochair chun dídhreasachtaí chun oibre a laghdú tríd an ualach cánach a aistriú ón saothar agus tríd an gcóras cánach agus sochar a shimpliú. Caiteachas cánach a laghdú agus an córas cánach a dhéanamh níos neodraí ó thaobh na hinfheistíochta de.
2.Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a plean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna a chuimsítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 13 Iúil 2021. Doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021‑2027 a thíolacadh d’fhonn an chaibidlíocht leis an gCoimisiún ina leith a chur i gcrích, agus tús a chur lena gcur chun feidhme ina dhiaidh sin.
3.Aghaidh a thabhairt ar ghanntanais lucht saothair agus ar neamhréir scileanna, go háirithe trí fheabhas a chur ar fheidhmíocht agus ar chuimsitheacht an chórais oideachais agus oiliúna, trí fheabhas a chur ar a ábhartha atá an ghairmoideachas agus an ghairmoiliúint ar cháilíocht agus ar mhargadh an tsaothair agus trí chonairí gairme agus oiliúint níos solúbtha agus níos tarraingtí a fhorbairt do mhúinteoirí.
4.Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú trí fheabhas a chur ar an éifeachtúlacht fuinnimh agus trí úsáid breoslaí iontaise i bhfoirgnimh a laghdú, trí úsáid agus soláthar iompair phoiblí a chur chun cinn agus trí dhlús a chur le húsáid fuinnimh inathnuaite agus bonneagair eangaí lena mbaineann trí na nósanna imeachta ceadaithe a chuíchóiriú tuilleadh, lena n‑áirítear trí fhad na nósanna imeachta achomhairc a laghdú agus trí choinníollacha creata a ghlacadh chun borradh a chur faoi infheistíochtaí i suiteálacha fuinnimh ghréine.
Arna dhéanamh sa Bhruiséil,
Thar ceann na Comhairle
An tUachtarán