This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52021PC0759
Proposal for a REGULATION OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL on the digitalisation of judicial cooperation and access to justice in cross-border civil, commercial and criminal matters, and amending certain acts in the field of judicial cooperation
Togra le haghaidh RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir leis an gcomhar breithiúnach agus rochtain ar cheartas a dhigitiú in ábhair shibhialta, tráchtála agus choiriúla trasteorann, agus lena leasaítear gníomhartha áirithe i réimse an chomhair bhreithiúnaigh
Togra le haghaidh RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir leis an gcomhar breithiúnach agus rochtain ar cheartas a dhigitiú in ábhair shibhialta, tráchtála agus choiriúla trasteorann, agus lena leasaítear gníomhartha áirithe i réimse an chomhair bhreithiúnaigh
COM/2021/759 final
AN COIMISIÚN EORPACH
An Bhruiséil,1.12.2021
COM(2021) 759 final
2021/0394(COD)
Togra le haghaidh
RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE
maidir leis an gcomhar breithiúnach agus rochtain ar cheartas a dhigitiú in ábhair shibhialta, tráchtála agus choiriúla trasteorann, agus lena leasaítear gníomhartha áirithe i réimse an chomhair bhreithiúnaigh
{SEC(2021) 580 final} - {SWD(2021) 392 final} - {SWD(2021) 393 final}
MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN
1.COMHTHÉACS AN TOGRA
• Forais agus cuspóirí an togra
Tá gá le cumarsáid idir cúirteanna agus údaráis inniúla atá slán, iontaofa agus éifeachtúil ó thaobh ama de chun comhar éifeachtach breithiúnach trasteorann a bheith ann. Thairis sin, ba cheart an comhar sin a dhéanamh ar bhealach nach gcruthaíonn ualach riaracháin díréireach agus atá athléimneach ó thaobh imthosca force majeure de. Tá an tábhacht chéanna ag baint leis na breithnithe sin do dhaoine aonair agus d’eintitis dhlíthiúla, ós rud é gur gné ríthábhachtach den cheart chun triail chóir a fháil é rochtain éifeachtach a fháil ar an gceartas in am réasúnach, mar a chumhdaítear in Airteagal 47 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh 1 (an Chairt).
Chun a gcearta a chosaint, ba cheart go mbeadh daoine aonair agus eintitis dhlíthiúla in ann brath ar leigheasanna éifeachtacha. Ní hionann rochtain ar an gceartas go huathoibríoch agus rochtain éifeachtach ar an gceartas. Ar an gcúis sin, tá sé tábhachtach bealaí a aimsiú chun seoladh nósanna imeachta a éascú agus chun deacrachtaí praiticiúla a laghdú a mhéid is féidir. Ba cheart go mbeadh daoine aonair agus eintitis dhlíthiúla in ann a gcearta a fheidhmiú agus a n-oibleagáidí a chomhlíonadh ar bhealach tapa, costéifeachtúil agus trédhearcach.
Ar leibhéal an Aontais, tá tacar cuimsitheach ionstraimí ann atá ceaptha chun feabhas a chur ar an gcomhar breithiúnach agus ar an rochtain ar cheartas i gcásanna trasteorann sibhialta, tráchtála agus coiriúla. Is cuid acu sin a rialaíonn an chumarsáid idir na húdaráis, lena n-áirítear i gcásanna áirithe le gníomhaireachtaí agus comhlachtaí Ceartais agus Gnóthaí Baile an Aontais Eorpaigh, agus idir údaráis agus daoine aonair nó eintitis dhlíthiúla. Mar sin féin, ní fhoráiltear le formhór na n-ionstraimí do pháirt a ghlacadh sa chumarsáid sin trí mhodhanna digiteacha. Fiú sa chás lena bhforáiltear, féadfaidh bearnaí a bheith ann, amhail easpa bealaí slána agus iontaofa cumarsáide nó neamhaitheantas ríomhdhoiciméad, ríomhshínithe agus ríomhshéalaí. Ceiltear leis sin ar an gcomhar breithiúnach agus ar rochtain an cheartais úsáid na mbealaí is éifeachtúla, is sláine agus is iontaofa cumarsáide atá ar fáil.
Ina theannta sin, léirigh paindéim COVID-19 go bhféadfadh teagmhais force majeure cur isteach go mór ar ghnáthfheidhmiú chórais cheartais na mBallstát. Le linn na géarchéime, in go leor cásanna ní raibh cúirteanna náisiúnta in ann gnáthoibríochtaí a choinneáil mar gheall ar leathadh an víris. Cuireadh iallach ar na Ballstáit roinnt beart a dhéanamh ó ghaibhniú iomlán go caitheamh le cásanna tosaíochta áirithe amháin. Ag an am céanna, chabhraigh úsáid teicneolaíochtaí digiteacha (e.g. r-phost, físchomhdháil, etc.) chun cur isteach a theorannú 2 . Mar sin féin, forbraíodh go leor de na réitigh theicniúla a úsáideadh ar bhealach ad hoc, agus ní gá go sásóidís na caighdeáin slándála agus cearta bunúsacha go hiomlán. Rinneadh difear ar an gcaoi chéanna don chomhar breithiúnach agus don rochtain ar cheartas i gcásanna trasteorann an Aontais, agus leag paindéim COVID-19 béim ar an ngá atá le teacht aniar na cumarsáide a áirithiú.
Ina fhianaise sin, is é is aidhm do na rialacha maidir le digiteáil a leagtar amach sa togra seo feabhas a chur ar an rochtain ar cheartas agus ar éifeachtúlacht agus athléimneacht na sreabh cumarsáide atá ina ngné dhílis den chomhar idir údaráis bhreithiúnacha agus údaráis inniúla eile i gcásanna trasteorann an Aontais.
D’fhéadfadh an úsáid a bhaintear as teicneolaíochtaí digiteacha córais bhreithiúnacha a dhéanamh níos éifeachtúla i ndáil leis sin, tríd an ualach riaracháin a mhaolú, agaí próiseála cásanna a ghiorrú, cumarsáid a dhéanamh níos sláine agus níos iontaofa, agus láimhseáil cásanna a uathoibriú go páirteach. Mar sin féin, mar is léir ón taithí a fuarthas, nuair a fhágtar ar na Ballstáit a gcuid réiteach TF féin a fhorbairt, bíonn cur chuige ilroinnte ann agus tá an baol ann nach mbeidh réitigh comhoiriúnach.
Dá bhrí sin, chun cur chuige comhchoiteann a ráthú i leith teicneolaíochtaí nua-aimseartha a úsáid i gcomhar breithiúnach trasteorann agus i rochtain ar cheartas, is é is aidhm don tionscnamh seo:
·Infhaighteacht agus úsáid modhanna leictreonacha cumarsáide a áirithiú i gcásanna trasteorann idir údaráis bhreithiúnacha agus údaráis inniúla eile na mBallstát, lena n-áirítear na gníomhaireachtaí ábhartha CGB agus comhlachtaí an Aontais, i gcás ina ndéantar foráil maidir leis an gcumarsáid sin in ionstraimí dlí an Aontais maidir le comhar breithiúnach.
·Beifear in ann úsáid a bhaint as modhanna leictreonacha cumarsáide i gcásanna trasteorann idir daoine aonair agus eintitis dhlíthiúla, agus idir cúirteanna agus údaráis inniúla, ach amháin i gcásanna a chumhdaítear le rialacháin um sheirbheáil doiciméad 3 .
·Rannpháirtíocht na bpáirtithe in imeachtaí sibhialta agus coiriúla trasteorann a éascú in éisteachtaí ó bhéal trí fhíschomhdháil nó trí theicneolaíocht chianchumarsáide eile, chun críocha seachas fianaise a ghlacadh i gcásanna sibhialta agus tráchtála 4 .
·A áirithiú nach ndiúltófar do dhoiciméid nó nach ndiúltófar d’éifeacht dhlíthiúil ar an mbonn sin amháin (gan cur isteach ar chumhachtaí na gcúirteanna cinneadh a dhéanamh maidir lena mbailíocht, a n-inghlacthacht agus a luach cruthúnais mar fhianaise faoin dlí náisiúnta).
·Bailíocht agus glacadh ríomhshínithe agus ríomhshéalaí a áirithiú i gcomhthéacs na cumarsáide leictreonaí i gcomhar breithiúnach trasteorann agus rochtain ar cheartas.
• Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana
I mí na Nollag 2020, ghlac an Coimisiún Teachtaireacht maidir le digiteáil an cheartais san Aontas 5 , inar moladh cur chuige bosca uirlisí. Áirítear leis an gcur chuige sin tacar beart chun digiteáil a thabhairt chun cinn ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais araon. Tugtar aghaidh sa Teachtaireacht freisin ar nuachóiriú a dhéanamh ar an gcreat reachtach do nósanna imeachta trasteorann an Aontais sa dlí sibhialta, tráchtála agus coiriúil, i gcomhréir leis an bprionsabal ‘digiteach mar réamhshocrú’ 6 , agus na coimircí riachtanacha uile á n-áirithiú ag an am céanna (mar shampla, aithnítear go sonrach gur gá eisiamh sóisialta a sheachaint). D’fhógair an Coimisiún an togra seo agus áiríodh é ina chlár oibre do 2021 7 (féach an pacáiste ‘comhar breithiúnach digiteach’).
In éineacht leis an Teachtaireacht ó mhí na Nollag 2020, ghlac an Coimisiún togra reachtach le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le córas ríomhairithe le haghaidh cumarsáide in imeachtaí sibhialta, tráchtála agus coiriúla trasteorann (córas e-CODEX) 8 . Is é is aidhm don togra bunús dlí a bhunú don chóras e-CODEX agus a inbhuanaitheacht agus a bhainistiú amach anseo a ráthú trína chur de chúram ar Ghníomhaireacht an Aontais Eorpaigh chun Bainistiú Oibríochtúil a dhéanamh ar Chórais Mhórscála TF sa Limistéar Saoirse, Slándála agus Ceartais (eu-LISA). Is sraith comhpháirteanna bogearraí é an córas e-CODEX le haghaidh comhar breithiúnach AE, arna fhorbairt ag cuibhreannas Ballstát agus arna mhaoiniú ag an gCoimisiún. Tacaíonn sé leis an gcumarsáid in imeachtaí sibhialta agus coiriúla trí mhalartú slán agus idir-inoibritheach teachtaireachtaí leictreonacha agus doiciméad leictreonach a chumasú. Dá bhrí sin, is é an córas e-CODEX an uirlis is oiriúnaí chun nósanna imeachta maidir le comhar breithiúnach trasteorann a dhigiteáil.
I mí na Samhna 2020, ghlac Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle athmhúnlú ar an Rialachán um Sheirbheáil Doiciméad agus ar an Rialachán maidir le Fianaise a Ghlacadh. Chuige sin, ní mór d’údaráis inniúla na mBallstát cumarsáid a dhéanamh le chéile trí chóras TF díláraithe (e.g. foirmeacha caighdeánaithe, doiciméid, etc.) a mhalartú, atá comhdhéanta de chórais TF náisiúnta idirnasctha trí réiteach idir-inoibritheach (amhail e-CODEX). Leis an dá Rialachán, bunaítear den chéad uair creat dlíthiúil cuimsitheach don chumarsáid leictreonach idir na húdaráis inniúla sa nós imeachta breithiúnach trasteorann. Glactar cur chuige comhionann maidir le cumarsáid idir údaráis inniúla faoin togra reatha, agus fágtar na Rialacháin maidir le seirbheáil doiciméad agus glacadh fianaise (athmhúnlú) as raon feidhme an togra seo.
Bhí dlúthnasc idir an obair ar an dá Rialachán agus tosaíocht fhoriomlán an Choimisiúin maidir le digiteáil agus r-Cheartas agus lena chuid oibre comhuaineach i réimse an cheartais choiriúil. Tar éis na dtograí ón gCoimisiún in 2018, tá creat reachtach maidir le rochtain trasteorann ar r-fhianaise á chaibidliú ag Parlaimint na hEorpa agus ag an gComhairle (na comhreachtóirí). Sa chomhthéacs sin, leagtar béim cheana sna tograí ón gCoimisiún 9 ar an tábhacht a bhaineann le hardáin leictreonacha, e.g. le haghaidh iarrataí a chur isteach, fíordheimhniú orduithe agus freagairtí ó sholáthraithe seirbhíse. Déanfar r-fhianaise a mhalartú trí chóras TF díláraithe atá ar aon dul leis an gcóras atá beartaithe faoin togra seo nó sa togra maidir le r-fhianaise, agus déanfar tagairt dhíreach don togra seo don togra seo.
• Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais
An 9 Meitheamh 2020, ghlac an Chomhairle conclúidí maidir le ‘Todhchaí dhigiteach na hEorpa a mhúnlú’ 10 , ina n-aithníonn sí ‘go bhféadfadh digiteáil chórais cheartais na mBallstát rochtain ar cheartas a éascú agus a fheabhsú ar fud an Aontais.’ Iarrann an Chomhairle ar an gCoimisiún “malartuithe digiteacha trasteorann idir na Ballstáit a éascú in ábhair choiriúla agus shibhialta araon agus inbhuanaitheacht agus forbairt leanúnach na réiteach teicniúil a forbraíodh le haghaidh malartuithe trasteorann a áirithiú.”
Sna conclúidí ón gComhairle i mí Dheireadh Fómhair 2020 maidir le ‘Rochtain ar an gceartas – deiseanna an digiteála a thapú’ 11 , iarrtar ar an gCoimisiún gníomhaíocht nithiúil a dhéanamh chun an ceartas a dhigitiú, lena n-áirítear tríd an méid seo a leanas a dhéanamh:
·scrúdú a dhéanamh ar an acmhainneacht atá ann príomhfhorálacha ionstraimí in ábhair shibhialta agus tráchtála a nuachóiriú i gcomhréir leis an bprionsabal ‘digiteach mar réamhshocrú’; agus
·á mheas cé acu ionstraimí comhair bhreithiúnaigh dá bhféadfaí an córas r-fhianaise um malartú digiteach (eEDES) 12 a leathnú.
Sna conclúidí ón gComhairle i mí na Nollag 2020 maidir le “An barántas gabhála Eorpach agus na nósanna imeachta eiseachadta – dúshláin reatha agus an bealach chun cinn” 13 cuirtear in iúl gur cheart go mbeadh ról lárnach ag an digiteáil maidir leis an mbarántas gabhála Eorpach (EAW) a oibriú.
Tá an tionscnamh seo comhsheasmhach agus cruthaíonn sé naisc dhíreacha le Rialachán e-IDAS 14 , toisc go dtugtar isteach leis forálacha maidir le seirbhísí iontaoibhe a úsáid don chumarsáid leictreonach idir údaráis bhreithiúnacha agus údaráis inniúla eile, agus idir na húdaráis sin, daoine aonair agus eintitis dhlíthiúla. Go nithiúil, féachtar leis an togra deireadh a chur le haon amhras maidir le bailíocht dhlíthiúil na ndoiciméad leictreonach a mhalartaítear sna comhthéacsanna sin, agus cruthaítear córas coiteann maidir le ríomhshínithe agus ríomhshéalaí a úsáid agus a aithint i nósanna imeachta breithiúnacha trasteorann.
Ag tús mhí an Mheithimh 2021, ghlac an Coimisiún togra lena leasaítear Rialachán e-IDAS chun creat a bhunú le haghaidh féiniúlacht dhigiteach Eorpach 15 . Leis an togra, tugtar aghaidh ar an méadú atá ar an éileamh ón earnáil phríobháideach agus phoiblí ar réitigh ríomhaitheantais a bhraitheann ar airíonna sonracha agus a áirithíonn leibhéal ard muiníne ar fud an Aontais. Leis an sparán aitheantais dhigitigh atá beartaithe ina stórálfar tréithe agus dintiúir, beidh daoine aonair agus eintitis dhlíthiúla in ann rochtain a fháil ar sheirbhísí poiblí, lena n-áirítear seirbhísí poiblí digiteacha lenar féidir le daoine aonair agus eintitis dhlíthiúla páirt a ghlacadh in imeachtaí breithiúnacha trasteorann. I gcomhthéacs an chomhair bhreithiúnaigh thrasteorann san Aontas agus na cumarsáide idir daoine nádúrtha agus na húdaráis inniúla i gcásanna trasteorann, ba cheart an togra ón gCoimisiún maidir le creat le haghaidh Féiniúlacht Dhigiteach Eorpach a chur san áireamh i bhfianaise na gceanglas a bheidh leagtha amach sa togra maidir le ríomhaitheantas. Cé nach dtugtar aghaidh sa Rialachán seo ar cheanglais sainaitheantais a mhéid a bhaineann le rochtain ar thairseacha TF náisiúnta arna n-oibriú ag na Ballstáit nó ceanglais maidir le cian-shainaitheantas leictreonach na bpáirtithe i bhfíschomhdháil, ba cheart do na Ballstáit na ceanglais maidir le cur i bhfeidhm an Bhalla Aitheantais Dhigitigh Eorpaigh a chur san áireamh.
I bhfianaise a íogaire is atá an fhaisnéis a mhalartaítear, tá sé ríthábhachtach go ndéanfar cur chun feidhme an chur chuige bosca uirlisí maidir le digiteáil an cheartais, lena n-áirítear tríd an togra seo, ar bhealach a ráthaíonn caighdeáin láidre cibearshlándála. Tá sé sin comhsheasmhach leis an gcur chuige a leagtar amach i Straitéis Chibearshlándála an Aontais Eorpaigh 16 agus leis an togra ón gCoimisiún le haghaidh Treoir maidir le bearta le haghaidh ardleibhéal comhchoiteann cibearshlándála ar fud an Aontais (NIS2) 17 , arb é is aidhm dó acmhainní cibearshlándála na n-eintiteas poiblí agus príobháideach, na n-údarás inniúil agus an Aontais ina iomláine a fheabhsú i réimse na cibearshlándála agus na cosanta ar bhonneagar criticiúil. Cé nach bhfuil na breithiúna sna Ballstáit faoi raon feidhme thogra NIS2 tá sé ríthábhachtach go gcuirfidh na Ballstáit bearta náisiúnta i bhfeidhm lena n-áiritheofaí leibhéal inchomparáide cibearshlándála.
Is uirlis riachtanach í oiliúint a chur ar ghairmithe ceartais i ndlí an Aontais chun a chinntiú go gcuirtear an dlí i bhfeidhm i gceart agus go héifeachtach. Chun gairmithe ceartais a ullmhú, iad a chur in oiriúint do dhúshláin an 21d haois, agus iad a choinneáil cothrom le dáta maidir le forbairtí i ndlí an Aontais, ghlac an Coimisiún straitéis oiliúna breithiúnaí don tréimhse 2021-2024 18 . Tugtar aghaidh sa straitéis ar oiliúint a chur ar ghairmithe ceartais maidir le húsáid na n-uirlisí digiteacha a leagtar síos leis an gcreat rialála ina gcuid oibre ó lá go lá. Tar éis an togra seo a ghlacadh, i gcomhréir leis an straitéis, ba ghá oiliúint thráthúil gairmithe ceartais a eagrú chun a áirithiú go ndéanfar uirlisí digiteacha nua a chur i bhfeidhm agus a úsáid i gceart agus gan uaim.
2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT
• Bunús dlí
D’éascófaí comharbreithiúnach in ábhair shibhialta, tráchtála agus choiriúla dá n-úsáidfí bealaí digiteacha le haghaidh cumarsáide in imeachtaí breithiúnacha trasteorann. Dá bhrí sin, is iad Airteagal 81 agus Airteagal 82 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) 19 bunús dlí an tionscnaimh seo.
D’éascódh úsáid na mbealaí digiteacha le haghaidh cumarsáide comhar breithiúnach agus rochtain éifeachtach ar cheartas in ábhair shibhialta i gcomhréir le hAirteagal 81(2) CFAE. Is é Airteagal 82(1) CFAE an bunús dlí atá ag an AE chun gníomhú i gcomhar breithiúnach chun comhar a éascú idir údaráis bhreithiúnacha nó údaráis inniúla eile na mBallstát in imeachtaí coiriúla agus i bhforfheidhmiú cinntí.
• Coimhdeacht (maidir le hinniúlacht neamheisiach)
Faoi Airteagal 4(2)(j) den CFAE, roinntear an inniúlacht bearta a ghlacadh sa limistéar saoirse, slándála agus ceartais idir an tAontas agus na Ballstáit. Dá bhrí sin, féadfaidh na Ballstáit gníomhú ina n-aonar chun úsáid na mbealaí cumarsáide digití a rialú i gcomhthéacs an chomhair bhreithiúnaigh agus na rochtana ar cheartas sa mhéid is nár fheidhmigh an tAontas a inniúlacht. Mar sin féin, mura ndéanfaidh an tAontas beart, is féidir a bheith ag súil go mbeidh dul chun cinn an-mhall agus, fiú i gcás ina ndéanfaidh na Ballstáit beart, tá sé an-deacair idir-inoibritheacht na mbealaí cumarsáide a áirithiú gan comhordú ná idirghabháil ar leibhéal an Aontais. Ina theannta sin, tá dlúthbhaint ag na bearta digiteála atá beartaithe le hionstraimí dlí an Aontais atá ann cheana i réimse an chomhair bhreithiúnaigh trasteorann agus ní féidir leis na Ballstáit iad a bhaint amach agus iad ag gníomhú leo féin. Dá bhrí sin, ní féidir leis na Ballstáit cuspóirí an togra seo a bhaint amach go hiomlán agus iad ag gníomhú ina n-aonar, ach ar leibhéal an AE amháin.
Tá rialacha áirithe de chuid an Aontais ann cheana féin a rialaíonn iompar cumarsáide, a ndéanann cuid acu foráil fiú d’úsáid na teicneolaíochta nua-aimseartha. Mar sin féin, ní áirithíonn na rialacha atá ann cheana bonneagar leordhóthanach agus iomlánaíoch le haghaidh cumarsáide leictreonaí idir daoine aonair, eintitis dhlíthiúla nó údaráis inniúla le húdaráis Ballstáit eile.
Tá gá le gníomhaíocht ón AE chun iarrachtaí na mBallstát a chomhordú agus chun creat comhleanúnach a bhunú do rialacha reatha an AE. Cuirfidh sé sin feabhas ar éifeachtúlacht, ar athléimneacht, ar shlándáil agus ar luas na nósanna imeachta breithiúnacha trasteorann, agus déanfar an chumarsáid idir údaráis na mBallstát agus le daoine aonair agus eintitis dhlíthiúla a shimpliú agus a luathú. Dá bhrí sin, tiocfaidh feabhas ar riar cásanna a bhaineann leis an gceartas a bhfuil impleachtaí trasteorann acu.
Tagann buntáistí breise as digiteáil chomhar breithiúnach an Aontais a chur chun cinn agus as na Ballstáit uile a thabhairt ar bord, toisc go gcuirfidh sé sin feabhas ar an staid mar atá faoi láthair, i gcás nach bhfuil ach grúpaí áirithe Ballstát tar éis gníomhú, agus freagairt theoranta agus ilroinnte ar na fadhbanna sainaitheanta mar thoradh air sin.
• Comhréireacht
Bealach comhréireach chun creat comhleanúnach a bhunú do rialacha an AE atá ann cheana is ea bearta aonfhoirmeacha a ghlacadh maidir le cumarsáid leictreonach i gcomhar breithiúnach trasteorann agus rochtain ar cheartas ar leibhéal an AE. Dhéanfaí comhlíonadh foriomlán phrionsabal na comhréireachta a ráthú mar nach molfar leis an togra ach bearta atá riachtanach chun úsáid na teicneolaíochta digití a áirithiú i gcomhthéacs an chomhair bhreithiúnaigh agus rochtain ar cheartas i gcásanna trasteorann. Ní chuirfidh na gníomhaíochtaí atá beartaithe ualach ar na Ballstáit thar a bhfuil riachtanach chun cuspóirí an togra a bhaint amach. Mínítear é sin ar bhealach níos mionsonraithe sa mheasúnú tionchair a ghabhann leis an togra (féach Roinn 8 de) 20 . Ní féidir na cuspóirí sin a bhaint amach ach amháin trí rialacha lena gceanglaítear úsáid éigeantach na cumarsáide digití idir cúirteanna agus údaráis inniúla na mBallstát, agus lena gcuirtear d’oibleagáid orthu glacadh le cumarsáid leictreonach ó dhaoine nádúrtha agus dlítheanacha, lena gceadófar físchomhdhálacha agus lena n-aithneofar seirbhísí iontaoibhe.
• An rogha ionstraime
Rialachán is ea an togra, lena soláthrófaí bunús dlí neamhspleách nua chun ionstraimí comhair bhreithiúnaigh an Aontais a dhigiteáil. Is é an aidhm go mbeidh feidhm ag rialacha comhchoiteanna maidir le hionstraimí uile an Aontais maidir le comhar breithiúnach in aon ghníomh ceangailteach amháin.
Beidh feidhm dhíreach ag an Rialachán i ngach Ballstát agus beidh sé ceangailteach. Dá bhrí sin, ráthaítear leis go mbeidh feidhm ag na rialacha agus go dtiocfaidh siad i bhfeidhm ar fud an Aontais ag an am céanna. Cuirtear deimhneacht dhlíthiúil ar fáil leis trí léirmhínithe dibhéirseacha a sheachaint sna Ballstáit, agus ilroinnt dhlíthiúil á cosc dá bhrí sin.
Ós rud é go n-éilíonn an tionscnamh seo go ndéanfar rialacha a thagann salach ar a chéile in ábhair shibhialta, thráchtála agus choiriúla a ailíniú leis an Rialachán seo, is gá leasuithe ar ghníomhartha dlí atá ann cheana a ghlacadh. Cé gur Rialacháin iad gníomhartha dlí áirithe, is Creat-Chinntí agus Treoracha iad cinn eile. Is iomchuí, dá bhrí sin, na leasuithe ar na Cinntí Réime agus ar na Treoracha Réime lena mbaineann a achtú in ionstraim dlí ar leith, lena n-áiritheofaí ailíniú leis an tsraith chomhtháite rialacha a leagtar síos sa Rialachán seo. Ar an gcúis sin, ba cheart Treoir leasaitheach tiomnaithe a mholadh in éineacht leis an Rialachán seo.
3.TORTHAÍ Ó MHEASTÓIREACHTAÍ EX POST, Ó CHOMHAIRLIÚCHÁIN LE PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS Ó MHEASÚNUITHE TIONCHAIR
• Comhairliúcháin le páirtithe leasmhara
Le breis agus deich mbliana anuas, tá an Coimisiún ag obair ar bheartas r-Cheartais i ndlúthchomhar le páirtithe leasmhara éagsúla. Chuathas i gcomhairle leis na páirtithe leasmhara sin maidir le cuspóirí an togra agus maidir leis na roghanna beartais a sainaithníodh. I ndiaidh na straitéise comhairliúcháin don togra seo, chuathas i gcomhairle le raon leathan páirtithe leasmhara. Rinneadh comhairliúcháin le Meitheal na Comhairle um r-Cheartas (EJUSTICE), le Meitheal na Comhairle um Ábhair Dlí Shibhialta (JUSTCIV), le Meitheal na Comhairle um Chomhar Breithiúnach in Ábhair Choiriúla (COPEN), leis an nGréasán Breithiúnach Eorpach in Ábhair Shibhialta agus Tráchtála, agus leis an nGréasán Breithiúnach Eorpach in Ábhair Choiriúla.
Agus an measúnú tionchair tosaigh á fhoilsiú aige agus comhairliúchán poiblí á sheoladh aige, chuaigh an Coimisiún i dteagmháil le raon leathan páirtithe leasmhara, lena n-áirítear údaráis náisiúnta na mBallstát, eagraíochtaí neamhrialtasacha, comhlachais ghairmiúla, eagraíochtaí gnó agus daoine aonair.
Léiríonn torthaí na gcomhairliúchán tacaíocht do chuspóirí na dtograí. Bhí na geallsealbhóirí i bhfabhar úsáid éigeantach an chainéil dhigitigh le haghaidh cumarsáide i gcoinne úsáid dheonach sa chomhar breithiúnach. Thacaigh siad freisin leis an bhféidearthacht go bhféadfadh na páirtithe in imeachtaí trasteorann páirt a ghlacadh in éisteachtaí ó bhéal trí fhíschomhdháil nó trí theicneolaíocht chianchumarsáide eile. Cé go raibh formhór na ngeallsealbhóirí i bhfabhar cumarsáid leictreonach éigeantach idir daoine aonair agus eintitis dhlíthiúla agus na cúirteanna agus na húdaráis inniúla, is iomchuí an fhéidearthacht a choinneáil an bealach cumarsáide páipéir a úsáid do dhaoine aonair agus d’eintitis dhlíthiúla. Is é an phríomhchúis atá leis an gcumarsáid leictreonach a choinneáil deonach ná rochtain ar cheartas a ráthú do dhaoine leochaileacha, do mhionaoisigh agus do dhaoine a bhfuil cúnamh teicniúil de dhíth orthu nó a bhféadfadh sé nach bhfuil rochtain acu ar mhodhanna digiteacha nó ar na scileanna riachtanacha.
• Bailiú agus úsáid saineolais
D’fhostaigh an Coimisiún seirbhísí conraitheora chun staidéar a ullmhú chun tacú leis an measúnú tionchair. Rinne an conraitheoir gníomhaíochtaí comhairliúcháin éagsúla le páirtithe leasmhara a bhí ceaptha go sonrach chun críocha an staidéir, amhail fócasghrúpa ar leibhéal AE a eagrú, comhairliúchán náisiúnta le páirtithe leasmhara maidir le tionchair na roghanna beartais, suirbhé náisiúnta a dhéanamh, agallamh duine le duine a dhéanamh, etc.
Na sonraí uile a bailíodh agus an togra á ullmhú, lena n-áirítear an measúnú tionchair.
Ina theannta sin, bhain an Coimisiún úsáid as an méid suntasach sonraí atá ann cheana maidir le digiteáil an cheartais san Aontas. Mar shampla ó Scórchlár Ceartais an Aontais Eorpaigh, tuarascáil ar an smacht reachta, sonraí ón gCoimisiún Eorpach maidir le héifeachtúlacht ceartais (CEPEJ) agus an staidéar ar Cheartas Coiriúil Digiteach 21 .
• Measúnú tionchair 22
Tá measúnú tionchair a chuirtear i láthair sa doiciméad inmheánach oibre a ghabhann leis ag gabháil leis an togra seo.
Phléigh an Bord um Ghrinnscrúdú Rialála (RSB) an dréachtmheasúnú tionchair an 22 Meán Fómhair 2021 agus thug sé a thuairim dhearfach uaidh an 27 Meán Fómhair 2021. Rinne an Bord na moltaí seo a leanas:
(1) Ba cheart anailís na faidhbe a neartú chun aird a tharraingt ar na príomhfhadhbanna a bhfuil sé mar aidhm ag an togra seo aghaidh a thabhairt orthu. Ba cheart go mbeadh fianaise ar rannpháirtíocht dheonach i ndigiteáil, neamhaithint doiciméad leictreonach, sínithe nó ríomhshéalaí agus idir-inoibritheacht mar thaca leis an anailís.
(2) Ba cheart míniú a thabhairt sa tuarascáil ar an gcaoi a n-áiritheofar leis an togra seo go mbeidh comhleanúnachas ann le hionstraimí eile ar leibhéal an Aontais atá ceaptha feabhas a chur ar an digiteáil a d’fhéadfaí a úsáid sa chomhar breithiúnach trasteorann. Ba cheart a mhíniú sa tuarascáil freisin cén fáth nach mbaineann na Ballstáit leas iomlán as na féidearthachtaí atá ann cheana maidir le digiteáil.
(3) Ba cheart an anailís tionchair a neartú trí na tionchair a chur i láthair go soiléir, go háirithe na costais infheistíochta agus na geallsealbhóirí lena mbaineann. Ba cheart go n-aithneofaí ann na héiginnteachtaí sna toimhdí a dhéantar agus na himpleachtaí a bhaineann leis na tionchair a mheasúnaítear.
(4) Ba cheart measúnú a dhéanamh sa tuarascáil ar na héifeachtaí a d’fhéadfadh a bheith ag méadú ar chásanna trasteorann. Ba cheart di a phlé an bhfuil baol ann go mbeadh rochtain níos fearr ar an gceartas agus comhar breithiúnach trasteorann níos éifeachtúla ann, d’fhéadfadh moilleanna a bheith ann maidir le déileáil le cásanna mar gheall ar ualach oibre níos airde do bhreithiúna agus an t-am a thógann imeachtaí dlíthiúla.
(5) Ba cheart go soiléireofaí sa tuarascáil na saincheisteanna cosanta sonraí atá i gceist agus ba cheart a aithint go mbaineann rioscaí eile le haistriú ó pháipéar go formáid dhigiteach. Ba cheart aghaidh a thabhairt sa tuarascáil ar íogaireachtaí a d’fhéadfadh a bheith nasctha leis an bhfíric go bhféadfadh níos mó sonraí a bheith i bhformáid dhigiteach níos éasca iad a tharchur, ach go gcruthaíonn sé saincheisteanna cosanta sonraí agus slándála freisin. Ba cheart ábhair imní na ngeallsealbhóirí maidir le cosaint sonraí a chur san áireamh.
Tá moltaí breise seolta ag an mBord freisin leis an seicliosta cáilíochta.
Agus aghaidh á tabhairt ar mholtaí an Bhoird um Ghrinnscrúdú Rialála, tugadh na hathruithe seo a leanas isteach sa mheasúnú tionchair:
(1) Rinneadh sainmhíniú na faidhbe a athfhoirmliú ionas go léiríonn sé na fadhbanna iarbhír a ndearnadh anailís orthu i Roinn 2.
(2) Míníodh comhleanúnachas le tionscnaimh eile, amhail e-CODEX agus e-IDAS, chomh maith leis na naisc leis an Tairseach Eorpach don r-Cheartas 23 .
(3) Rinneadh roinn 6 maidir le tionchair na bonnlíne agus na roghanna beartais a athstruchtúrú agus leagadh amach na príomhthionchair (i.e. tionchair eacnamaíocha, tionchair shóisialta, tionchair ar chearta bunúsacha) le haghaidh gach ceann de na roghanna. Tugtar aghaidh sa roinn freisin ar an gcaoi a ndéanfaidh an togra difear do na príomhpháirtithe leasmhara.
(4) Soiléiríodh Roinn 6 maidir leis na tionchair má tá baol ann go dtiocfadh méadú ar líon na gcásanna trasteorann agus ar chumas na mbreithiúna forbairt den sórt sin a ionsú.
(5) Cuireadh soiléirithe maidir le cosaint sonraí isteach i Roinn 6.
Ina theannta sin, rinneadh an measúnú tionchair a fhorlíonadh leis na sonraí a bhí ar fáil ón staidéar tacaíochta agus ó Iarscríbhinn 7 den tuarascáil. Cuireadh an anailís eacnamaíoch agus na costais do na Ballstáit leis an tuarascáil. Tá tuairimí na bpáirtithe leasmhara a ndeachthas i gcomhairle leo leagtha amach sna ranna comhfhreagracha den tuarascáil. Chuathas i ngleic leis na moltaí teicniúla, amhail toradh an chomhairliúcháin phoiblí a chumasc le hIarscríbhinn 2, lena n-uimhrítear leathanaigh na nIarscríbhinní, lena scriostar an Iarscríbhinn maidir leis an eangach coimhdeachta.
Sainaithníodh sa mheasúnú tionchair rogha beartais neamhreachtach amháin agus rogha beartais reachtaigh amháin le trí fho-rogha. Bhí roghanna breise ann a caitheadh i dtraipisí ag céim luath. Tá feachtas cur chun cinn maidir le huirlisí digiteacha agus córas e-CODEX a úsáid chun cumarsáid a dhéanamh i nósanna imeachta breithiúnacha trasteorann curtha i leataobh mar measadh nach mbeadh feachtas den sórt sin ina fhíorrogha ar ghníomhaíocht rialála agus go bhféadfaí é a dhéanamh ar aon chuma mar chuid den chás bunlíne. Measadh nach raibh an rogha maidir le malartú leictreonach faisnéise agus sonraí trí chóras láraithe de chuid an AE iomchuí, toisc go raibh sé deacair údar a thabhairt ó thaobh comhréireachta agus coimhdeachta de. Ina theannta sin, dhéanfaí an fhaisnéis, na sonraí agus na doiciméid uile a stóráil i mbonneagar an Choimisiúin nó i mbonneagar an eintitis atá ag bainistiú an chórais (e.g. eu-LISA), agus ní bheadh siad sin ina bpáirtithe i malartuithe trasteorann. Is pointe aonair teipe a bheadh i gcóras láraithe freisin, ós rud é go ndéanfaí na sonraí go léir a stóráil in aon áit amháin i gcomparáid le córas díláraithe ina ndéanfadh gach Ballstát sonraí a stóráil ina n-aonar.
Maidir leis an gcás bunlíne ar ina choinne a rinneadh measúnú ar an dá phríomhrogha, níor beartaíodh aon ghníomhaíocht chun digiteáil an chomhair bhreithiúnaigh trasteorann agus úsáid uirlisí digiteacha a chur chun cinn chun rochtain ar cheartas a fheabhsú. Dá bhrí sin, bheadh úsáid na cumarsáide leictreonaí idir na húdaráis fós deonach. Bheadh úsáid ríomhshínithe/shéalaí agus freagrachtaí cosanta sonraí ilroinnte i gcónaí. Dá bhrí sin, ba iad an dá rogha a breithníodh i bhfianaise chuspóirí an togra moladh ón gCoimisiún a ghlacadh (rogha neamhreachtach) nó gníomh dlí a ghlacadh – rialachán (rogha reachtach).
D’éileodh an rogha reachtach pacáiste de Rialachán ina mbeadh forálacha cothrománacha agus leasuithe ar Rialacháin atá ann cheana chun comhsheasmhacht agus Treoir a áirithiú le leasuithe ar Threoracha agus ar Chreat-Chinntí atá ann cheana.
Bheadh gníomhaíocht i gceist leis an rogha neamhreachtach chun na Ballstáit a spreagadh úsáid a bhaint as córas e‑CODEX le haghaidh cumarsáid dhigiteach trasteorann agus rochtain ar cheartas. Le moladh ón gCoimisiún, d’fhéadfaí na Ballstáit a spreagadh cur chuige comhchuibhithe a leanúint maidir le cumarsáid leictreonach a úsáid, lena n-áirítear físchomhdháil, ríomhdhoiciméid, ríomhshéalaí agus sínithe. Ós rud é gur cur chuige deonach atá i gceist leis an gcur chuige sin, bheadh sé de shaoirse ag na Ballstáit a gcuid uirlisí digiteacha féin a fhorbairt. D’fhéadfadh gníomhaíocht den sórt sin a bheith indéanta go teicniúil agus go hoibríochtúil. Bheadh cost‑éifeachtúlacht ag brath ar chur chuige an Bhallstáit aonair i leith na digiteála agus ar a riachtanais agus a n-acmhainní. Mar sin féin, maidir lena mhéid a chomhlíonann an rogha cuspóirí an togra, ní ráthódh moladh cur chun feidhme iarbhír uirlisí digiteacha don chumarsáid, idir-inoibritheacht an chainéil dhigitigh, glacadh le doiciméid leictreonacha, nó comhchaighdeáin maidir le seirbhísí iontaoibhe a úsáid agus a aithint.
Faoin rogha reachtach, glacfar bearta reachtacha (Rialachán agus Treoir). Áireofar sa rialachán rialacha lena mbunófar bealach leictreonach slán bunaithe ar e-CODEX(arna shainaithint mar an réiteach teicniúil is iomchuí sa mheasúnú tionchair ar an togra ón gCoimisiún le haghaidh Rialacháin maidir le e-CODEX). Úsáidfear an cainéal sin, lena mbunófar córas TF díláraithe, le haghaidh cumarsáid agus malartú faisnéise, sonraí agus doiciméad idir cúirteanna agus údaráis inniúla, agus, i gcás inarb ábhartha, le gníomhaireachtaí CGB agus comhlachtaí an Aontais. Tabharfar isteach rialacha chun tacú le cumarsáid idir daoine aonair agus eintitis dhlíthiúla, agus cúirteanna agus údaráis inniúla na mBallstát, lena n-áirítear rialacha maidir le físchomhdháil nó teicneolaíocht chianchumarsáide eile a úsáid. Leagfar amach freagrachtaí na rialaitheoirí sonraí agus na bpróiseálaithe sonraí. Tá an rogha seo bunaithe ar an toimhde go leathnófar na córais TF um malartú Orduithe Imscrúdaithe Eorpacha (OIEanna) agus um sheirbheáil doiciméad/glacadh fianaise, mar a d’fhorbair an Coimisiún, chuig gach cumarsáid bhreithiúnach trasteorann a rialaítear in ionstraimí comhair bhreithiúnaigh an AE. Beidh na Ballstáit in ann a gcóras náisiúnta TF a nascadh le líonra díláraithe nó an réiteach bogearraí arna fhorbairt ag an gCoimisiún a úsáid agus a chur ar fáil saor in aisce. Leis sin, beifear in ann cumarsáid dhíreach a dhéanamh idir na cúirteanna agus/nó na húdaráis inniúla atá rannpháirteach sna himeachtaí faoi ionstraimí an Aontais i gcomhar breithiúnach trasteorann in ábhair shibhialta, thráchtála nó choiriúla. Breithníodh trí fhorogha faoin rogha reachtach, eadhon a) úsáid éigeantach nó deonach an chainéil dhigitigh, b) glacadh éigeantach nó deonach le cumarsáid leictreonach maidir le daoine nádúrtha agus dlítheanacha, agus c) cur chuige rialála nó neamhrialála i leith seirbhísí iontaoibhe a úsáid agus a aithint. Le Treoir, leasófar na Cinntí Réime agus na Treoracha Réime atá ann cheana chun iad a ailíniú le rialacha an Rialacháin.
Tar éis comparáid a dhéanamh idir na roghanna beartais agus na foroghanna, agus measúnú a dhéanamh orthu i gcomparáid le cuspóirí an togra, is í rogha na tosaíochta an rogha reachtach. Leis an rogha seo, beidh úsáid na cumarsáide digití éigeantach (faoi réir eisceachtaí a bhfuil bonn cirt leo) le haghaidh cumarsáide idir cúirteanna agus údaráis inniúla (agus idir iad agus gníomhaireachtaí agus comhlachtaí CGB an AE). Cuirfidh sé d’oibleagáid freisin ar na cúirteanna agus ar na húdaráis inniúla glacadh le cumarsáid leictreonach ó dhaoine nádúrtha agus dlítheanacha, bunús dlí a chur ar fáil d’úsáid físchomhdhála nó teicneolaíochta cianchumarsáide eile d’éisteachtaí ó bhéal i gcásanna trasteorann, agus d’úsáid agus d’aitheantas seirbhísí iontaoibhe.
Cé go mbeidh ceangal ar na cúirteanna agus ar na húdaráis inniúla glacadh le cumarsáid leictreonach ó dhaoine nádúrtha agus dlítheanacha, is ar bhonn deonach a úsáidfear an cainéal digiteach do na daoine nádúrtha agus dlítheanacha. Beidh sé de shaoirse acu modhanna traidisiúnta cumarsáide a úsáid, lena n-áirítear modh atá bunaithe ar pháipéar más mian leo.
Is féidir a bheith ag súil go mbeidh tionchar dearfach comhshaoil ag úsáid an chainéil dhigitigh, mar gheall ar níos lú páipéir agus poist a úsáid. Baineann na tionchair sin ar an gcomhshaol den chuid is mó le modhanna leictreonacha cumarsáide a ghlacadh agus is dócha go dtiocfaidh méadú ar úsáid físchomhdhála agus cianchumarsáide in ionad éisteachtaí pearsanta. Cé go bhféadfaí a thoimhdiú go n-ídiúfaidh táirgeadh agus oibriú trealaimh fuinneamh, beidh an tionchar foriomlán ar an gcomhshaol dearfach.
Maidir leis an tionchar eacnamaíoch, bheadh ar na Ballstáit infheistíocht nua a dhéanamh chun an bonneagar riachtanach a fhorbairt chun idirghníomhú le e‑CODEX de bharr na hoibleagáide atá ann bealach digiteach a chur ar bun. Bheadh scála na hinfheistíochta ag brath ar a méid digiteála atá ann faoi láthair, ar a rannpháirtíochta sa tionscadal e-CODEX, ar chomhoiriúnacht leis na réitigh reatha agus ar an scóip do tharchur leictreonach faoin dlí náisiúnta. San fhadtéarma, áfach, laghdódh digiteáil an cheartais go mór na costais a bhaineann le córais cheartais náisiúnta i nósanna imeachta trasteorann. Bheadh tionchar dearfach aige freisin ar phróiseas na digiteála ar an leibhéal náisiúnta.
Trí mhodhanna digiteacha a thabhairt isteach chun rochtain ar cheartas a fheabhsú i gcásanna trasteorann in ábhair shibhialta, tráchtála agus choiriúla, beidh tionchar aige sin ar dhaoine aonair agus ar ghnólachtaí, FBManna san áireamh. Leis an bhféidearthacht éilimh a chomhdú agus cumarsáid dhigiteach a dhéanamh leis na cúirteanna agus leis na húdaráis inniúla, chomh maith leis an bhféidearthacht páirt a ghlacadh in éisteachtaí ó bhéal trí fhíschomhdháil nó trí theicneolaíocht chianchumarsáide eile, éascófar rochtain ar an gceartas i nósanna imeachta trasteorann. Is amhlaidh atá toisc go mbeidh níos mó solúbthachta ag daoine aonair chun na cúirteanna a urghabháil agus chun páirt a ghlacadh in éisteachtaí a bheidh ar siúl i mBallstát eile. Bainfidh gnólachtaí, fiontair bheaga agus mheánmhéide san áireamh, tairbhe freisin as rochtain níos fearr ar an gceartas agus as cosaint níos éifeachtúla ar a gcearta, rud a mheastar a mbeidh tionchar tairbhiúil aige ar thrádáil trasteorann agus a chuirfidh dlús léi.
Beidh tionchar indíreach ag costais níos ísle ar imeachtaí trí iomaíochas na ngnólachtaí, FBManna san áireamh, a fheabhsú. Meastar gurb ionann an mheánchoigilt bhliantúil fhoriomlán ar leibhéal an Aontais agus EUR 23 372 900 i gcostais postais agus EUR 2 216 160 i gcostais pháipéir arb ionann é agus EUR 25 589 060 ar an iomlán. Sábhálfaidh daoine nádúrtha agus dlítheanacha EUR 4 098 600 i gcostais phoist agus EUR 388 800 i gcostais pháipéir.
Má laghdaítear an t-am le haghaidh cumarsáide beidh 2 700 000 lá in aghaidh na bliana ag daoine nádúrtha agus dlítheanacha i meán-am postúcháin ar leibhéal an Aontais. Laghdófar an meán-am postúcháin go nialas agus beidh laghdú bliantúil foriomlán ar fhad na nósanna imeachta mar thoradh air sin faoi 15 389 999 lá. Ní bheadh aon chostais bhreise ar dhaoine nádúrtha agus dlítheanacha agus ar FBManna as an mbealach cumarsáide digiteach a úsáid i nós imeachta dlíthiúil sonrach. Gach a bheadh ag teastáil tá ríomhaire agus nasc idirlín. Má dhéantar digiteáil ar an gcumarsáid idir cúirteanna agus údaráis inniúla laghdófar an t-ualach riaracháin. Thángthas ar an gconclúid sa mheasúnú tionchair go mbainfear 874 mbliana de dhaoine amach trí iarracht próiseála a dhéanamh ar leibhéal na cúirte/an údaráis inniúil.
• Oiriúnacht rialála agus simpliú
Is é is aidhm don togra seo teicneolaíocht dhigiteach nua-aimseartha a thabhairt isteach maidir le rochtain ar an gceartas agus ar chomhar breithiúnach i gcásanna trasteorann sibhialta, tráchtála agus coiriúla. Tá an toradh a bhfuiltear ag súil leis níos tapúla, níos saoire, níos sláine agus níos iontaofa idir na húdaráis inniúla agus le daoine nádúrtha agus dlítheanacha.
Beidh sé de rogha ag gach duine nádúrtha agus dlítheanach cumarsáid dhigiteach a dhéanamh leis na cúirteanna agus leis na húdaráis inniúla agus páirt a ghlacadh in éisteachtaí ó bhéal trí fhíschomhdháil nó trí theicneolaíocht chianchumarsáide eile. Coinneofar cumarsáid pháipéarbhunaithe do na daoine nádúrtha agus dlítheanacha. Níl aon chostais shonracha beartaithe do ghnólachtaí chun cumarsáid dhigiteach a úsáid – ní gá ach ríomhaire a bheith acu agus rochtain a bheith acu ar an idirlíon. Bainfidh gnólachtaí tairbhe as rochtain níos fearr ar cheartas agus as cosaint níos éifeachtúla a thabhairt dá gcearta, rud a chuirfidh borradh faoin trádáil trasteorann. Ar an gcaoi chéanna, táthar ag súil go mbainfidh FBManna atá páirteach in idirbhearta trasteorann tairbhe dhíreach as an rochtain fheabhsaithe ar cheartas, agus as costais níos ísle agus nósanna imeachta níos giorra le linn dóibh a gcearta a fhorfheidhmiú thar theorainneacha. D’fhéadfadh sé sin spreagadh a thabhairt do FBManna níos mó a dhéanamh in idirbhearta trasteorann laistigh den Aontas. Beidh tionchar indíreach ag costais níos ísle na n-imeachtaí trí iomaíochas FBManna a fheabhsú.
Leis an bhféidearthacht atá ag saoránaigh éilimh a chomhdú agus cumarsáid dhigiteach a dhéanamh leis na cúirteanna agus leis na húdaráis inniúla, chomh maith leis an bhféidearthacht páirt a ghlacadh in éisteachtaí ó bhéal trí fhíschomhdháil nó trí theicneolaíocht chianchumarsáide eile, áiritheofar go mbeidh rochtain níos fearr ar an gceartas i nósanna imeachta trasteorann, a luaithe a bheidh siad digitithe. Ní bheidh gá le costais ná le hinfheistíochtaí suntasacha ó thaobh na saoránach de le huirlisí digiteacha den sórt sin. Is ríomhaire agus rochtain ar an idirlíon a bheadh ag teastáil. Chun a áirithiú go mbeidh saoránaigh nach bhfuil scileanna digiteacha acu, a chónaíonn i gceantair iargúlta nó nach bhfuil a gcumas pearsanta in ann rochtain gan uaim a fháil ar na huirlisí digiteacha, coinneofar an fhéidearthacht cumarsáid pháipéarbhunaithe a dhéanamh.
• Cearta bunúsacha
Trí úsáid a bhaint as an mbealach cumarsáide digiteach idir cúirteanna na mBallstát agus údaráis inniúla, cabhrófar le moilleanna a shárú, leis an ualach riaracháin a laghdú agus le malartú faisnéise idir na húdaráis sin a éascú agus a luathú. Mar thoradh air sin, laghdófar an t-am foriomlán chun cásanna a phróiseáil, chomh maith le costais na n-imeachtaí.
Leis an bhféidearthacht atá ann do dhaoine aonair agus d’eintitis dhlíthiúla éilimh a chomhdú agus cumarsáid dhigiteach a dhéanamh leis na cúirteanna agus leis na húdaráis inniúla, chomh maith leis an bhféidearthacht páirt a ghlacadh in éisteachtaí ó bhéal trí fhíschomhdháil nó trí theicneolaíocht chianchumarsáide eile, áiritheofar go mbeidh rochtain níos fearr ar an gceartas i nósanna imeachta trasteorann, nuair a bheidh siad digitithe. Chun riachtanais na ngrúpaí faoi mhíbhuntáiste agus na ndaoine leochaileacha a urramú, coimeádfar an chumarsáid ar pháipéar mar rogha.
Leis an togra, bunófar córas TF díláraithe don mhalartú idir na cúirteanna agus na húdaráis inniúla agus idir na heintitis sin agus daoine nádúrtha nó dlítheanacha. Ciallaíonn nádúr díláraithe an chórais nach mbeidh aon stóráil sonraí ná próiseáil sonraí ag an eintiteas a bhfuil sé de chúram air bainistiú oibríochtúil chomhpháirteanna an chórais a dhéanamh. Beidh feidhm ag Rialachán (AE) 2018/1725 24 , ag an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí 25 nó ag Treoir (AE) 2016/680 26 , ag brath ar cibé an bhfuil pointe rochtana chuig an gcóras á oibriú ag institiúid, gníomhaireacht nó comhlacht de chuid an Aontais nó ar an leibhéal náisiúnta agus ag brath ar cé acu údaráis náisiúnta a bhfuil sonraí pearsanta á bpróiseáil acu agus cad chuige.
4.IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA
Chun an Rialachán a chur chun feidhme, beidh gá le córas TF díláraithe a bhunú agus a chothabháil. Líonra de chórais náisiúnta TF agus pointí rochtana idir-inoibritheacha atá sa chóras sin, agus iad ag feidhmiú faoi fhreagracht agus bainistiú aonair gach Ballstáit, institiúid, gníomhaireacht nó comhlacht de chuid an Aontais, lenar féidir faisnéis a mhalartú thar theorainneacha ar bhealach slán iontaofa. I gcás nach bhfuil córais náisiúnta TF iomchuí forbartha ag na Ballstáit cheana féin, cuirfidh an Coimisiún bogearraí cur chun feidhme tagartha ar fáil, agus féadfaidh na Ballstáit rogha a dhéanamh iad a úsáid ina ionad sin. Beidh na bogearraí cur chun feidhme tagartha bunaithe ar eEDES agus Seirbheáil Doiciméad/Córa(i)s TF Fianaise a Ghlacadh. Leanann na córais leictreonacha sin cur chuige ilfheidhmeach cheana féin agus d’fhéadfaí tógáil orthu, rud a sheachnaíonn speansais nach bhfuil gá leo.
Déantar costais infheistíochta agus costais reatha na gcóras sin, lena n-áirítear an modhnú ar an Tairseach Eorpach don r-Cheartas chun tacú le hidirghníomhaíochtaí idir daoine nádúrtha agus dlítheanacha agus cúirteanna agus údaráis inniúla in imeachtaí trasteorann, a thíolacadh in Iarscríbhinn 9 den mheasúnú tionchair 27 .
Is é an clár don Eoraip Dhigiteach 28 an ionstraim chistiúcháin is iomchuí a d’fhéadfadh tacú le forbairt agus cothabháil an chórais TF dhíláraithe agus le bunú pointe rochtana leictreonach Eorpach ar an Tairseach Eorpach don r-Cheartas. Faoi na cuspóirí foriomlána maidir le tacú le claochlú digiteach réimsí a bhaineann le leas an phobail, tugtar aghaidh go díreach sa tionscnamh ar chuspóirí an chláir chun cumarsáid leictreonach trasteorann gan uaim agus slán a chumasú laistigh de na breithiúna agus idir na breithiúna agus comhlachtaí inniúla eile i réimse an cheartais shibhialta agus choiriúil, agus chun rochtain ar cheartas a chothú.
Is beag costas a bheidh ar na Ballstáit: EUR 8 100 000 san iomlán in aghaidh na bliana i.e. EUR 300 000 in aghaidh na bliana in aghaidh an Bhallstáit. Sa chéad dá bhliain, costas EUR 100 000 in aghaidh na bliana a bheidh i gceist le suiteáil in aghaidh an Bhallstáit. Áirítear leis sin costais trealaimh agus na hacmhainní daonna is gá chun é a chumrú. Tá gá leis an EUR 200 000 atá fágtha chun tacaíocht a chur ar fáil do líon méadaitheach úsáideoirí. Ón tríú bliain ar aghaidh, níl aon chostais chrua-earraí agus suiteála ann, ach costais a bhaineann le tacaíocht d’úsáideoirí agus cothabháil an chórais. Meastar gur EUR 300 000 in aghaidh na bliana a bheidh i gceist. Is réiteach foinse oscailte é an córas e-CODEX a d’fhéadfaí a úsáid saor in aisce. Cé go bhfuiltear ag súil go n-íocfaidh na Ballstáit na costais sin óna mbuiséid náisiúnta, is féidir leo, mar sin féin, iarratas a dhéanamh ar thacaíocht airgeadais AE faoi na cláir ábhartha maoiniúcháin, amhail an clár um Cheartas agus ionstraimí an bheartais chomhtháthaithe. Ba cheart a thabhairt chun suntais freisin go bhfuil leagan píolótach de e-CODEX á oibriú cheana féin ag roinnt Ballstát, ar leagan é a fhéadfaidh siad a athúsáid agus a d’fhéadfaidís tógáil air chun críocha nua-shainithe.
Beidh ar na cúirteanna agus ar na húdaráis inniúla, nach bhfuil trealamh físchomhdhála acu, infheistiú a dhéanamh chun an trealamh sin a cheannach, má tá sé beartaithe acu úsáid a bhaint as an bhféidearthacht éisteachtaí cianda a eagrú.
5.EILIMINTÍ EILE
• Pleananna cur chun feidhme agus socruithe faireacháin, meastóireachta agus tuairiscithe
Chun críocha an Rialacháin seo, déanfar an córas TF díláraithe a fhorbairt tuilleadh trí ghníomhartha cur chun feidhme arna nglacadh ag an gCoimisiún. Leagfar amach na nithe seo a leanas sna gníomhartha cur chun feidhme:
·sonraíochtaí teicniúla lena sainítear na modhanna cumarsáide trí mheáin leictreonacha chun críocha an chórais TF dhíláraithe;
·sonraíochtaí teicniúla i dtaca leis na prótacail chumarsáide;
·cuspóirí slándála faisnéise agus bearta teicniúla ábhartha lena n-áirithítear íoschaighdeáin slándála faisnéise maidir le faisnéis a phróiseáil agus a chur in iúl laistigh den chóras TF díláraithe;
·íoschuspóirí infhaighteachta agus na ceanglais theicniúla ghaolmhara fhéideartha i ndáil leis na seirbhísí a sholáthraítear leis an gcóras TF díláraithe.
Bunófar pointe rochtana leictreonach Eorpach ar an Tairseach Eorpach don r-Cheartas, trí mhodhnú a dhéanamh ar an réiteach e-CODEX atá forbartha cheana féin maidir le héilimh bheaga a chomhdú.
Tá córas beartaithe chun faireachán a dhéanamh ar an ionstraim dlí atá beartaithe, lena n-áirítear sraith chuimsitheach de tháscairí cáilíochtúla agus cainníochtúla, agus próiseas soiléir struchtúrtha tuairiscithe. Is é cuspóir na socruithe faireacháin a chinneadh an bhfuil an ionstraim á cur chun feidhme go héifeachtúil sna Ballstáit agus an bhfuil ag éirí léi a cuspóirí sonracha a bhaint amach.
Cuirtear meastóireacht iomlán ar fáil gach cúig bliana chun measúnú a dhéanamh ar thionchair agus ar shaincheisteanna comhthéacsúla. I gcás ina n-úsáidtear cumarsáid leictreonach, éascófar faireachán trí shonraí a thiomsú go huathoibríoch agus gnéithe tuairiscithe an chórais TF dhíláraithe a úsáid. I gcás sonraí nach mbailítear go huathoibríoch, cuirfear ar bun sampla monatóireachta ó chúirt amháin ar a laghad nó ó údarás inniúil amháin ar a laghad a bheidh le hainmniú ag gach Ballstát.• Míniúchán mionsonraithe ar fhorálacha sonracha an togra
In Airteagal 1 sainmhínítear ábhar agus raon feidhme an Rialacháin. Leagtar síos leis an Rialachán an creat dlíthiúil le haghaidh cumarsáide leictreonaí i gcomhthéacs na nósanna imeachta um chomhar breithiúnach trasteorann in ábhair shibhialta, tráchtála agus choiriúla agus rochtain ar cheartas in ábhair shibhialta agus tráchtála a bhfuil impleachtaí trasteorann acu mar a rialaítear i ngníomhartha an Aontais maidir le comhar breithiúnach in ábhair shibhialta, tráchtála agus choiriúla. Tá na gníomhartha dlí sin liostaithe sa dá Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán, in Iarscríbhinn I a bhfuil gníomhartha dlí in ábhair shibhialta agus tráchtála iontu agus in Iarscríbhinn II – gníomhartha dlí in ábhair choiriúla.
Leagtar síos leis an Rialachán freisin rialacha maidir le ríomhsheirbhísí iontaoibhe a úsáid agus a aithint, maidir le héifeachtaí dlíthiúla doiciméad leictreonach, maidir le físchomhdháil nó teicneolaíocht chianchumarsáide eile a úsáid chun daoine a éisteacht in ábhair shibhialta, thráchtála agus choiriúla. Níl feidhm ag an rialachán, áfach, chun críocha fianaise a ghlacadh in ábhair shibhialta agus tráchtála, a rialaítear i ngníomh dlíthiúil ar leith agus i gcás ina bhfuil forálacha digiteála comhchosúla ann cheana féin. Ní leagtar síos nósanna imeachta nua leis an Rialachán agus ní bhaineann sé ach le cumarsáid leictreonach i gcomhthéacs nósanna imeachta maidir le comhar breithiúnach trasteorann agus rochtain ar cheartas in ábhair shibhialta, tráchtála agus choiriúla.
Sainítear in Airteagal 2 na téarmaí a úsáidtear sa Rialachán.
Leagtar síos in Airteagal 3 go ndéantar an chumarsáid leictreonach idir cúirteanna agus údaráis inniúla trí chóras TF díláraithe atá slán agus iontaofa. Is éard atá sa chóras sin córais TF agus pointí rochtana idir-inoibritheacha, ag feidhmiú faoi fhreagracht agus faoi bhainistiú aonair gach Ballstáit, gníomhaireachtaí CGB agus comhlachtaí an Aontais, agus cumasaítear malartú trasteorann idir-inoibritheach idir údaráis na mBallstát faoi seach. Tá úsáid an chórais éigeantach, ach amháin i gcás ina gcuirtear isteach ar an gcóras nó i gcúinsí sonracha eile.
Bunaítear le hAirteagal 4 an pointe rochtana leictreonach Eorpach, atá lonnaithe ar an Tairseach Eorpach don r-Cheartas. Tá an pointe rochtana leictreonach Eorpach seo ina chuid den chóras TF díláraithe agus féadfaidh daoine nádúrtha agus dlítheanacha é a úsáid le haghaidh cumarsáid leictreonach leis na cúirteanna agus leis na húdaráis inniúla in ábhair shibhialta agus tráchtála a bhfuil impleachtaí trasteorann acu.
Le hAirteagal 5 ceanglaítear ar chúirteanna agus ar údaráis inniúla na mBallstát glacadh le cumarsáid leictreonach ó dhaoine nádúrtha agus dlítheanacha i nósanna imeachta breithiúnacha, ach fágtar rogha na modhanna leictreonacha cumarsáide faoi rogha na ndaoine nádúrtha agus dlítheanacha. Déantar foráil ann maidir le roinnt de na bealaí cumarsáide digití, go háirithe an pointe rochtana leictreonaí Eorpach agus tairseacha náisiúnta TF atá ann cheana, i gcás ina bhforbraíonn na Ballstáit iad chun páirt a ghlacadh i nósanna imeachta breithiúnacha.
In Airteagal 6 ceanglaítear ar údaráis inniúla glacadh le cumarsáid leictreonach ó dhaoine nádúrtha agus dlítheanacha, agus aighneachtaí leictreonacha á ndéanamh acu atá coibhéiseach leis na haighneachtaí páipéir.
Déantar foráil in Airteagal 7 maidir leis an mbunús dlí agus leagtar amach ann na coinníollacha maidir le húsáid físchomhdhála nó teicneolaíochta cianchumarsáide eile in imeachtaí sibhialta agus tráchtála trasteorann faoi na gníomhartha dlíthiúla a liostaítear in Iarscríbhinn I agus in ábhar sibhialta agus tráchtála i gcás ina bhfuil páirtí amháin i mBallstát eile. Tagraíonn sé do dhlí náisiúnta an Bhallstáit atá i mbun na físchomhdhála. Leagtar amach rialacha breise maidir le héisteacht leanaí trí fhíschomhdháil nó trí theicneolaíocht chianchumarsáide eile.
Déantar foráil in Airteagal 8 maidir leis an mbunús dlí agus leagtar amach ann na coinníollacha maidir le físchomhdháil nó teicneolaíocht chianchumarsáide eile a úsáid in ábhair choiriúla. Leagtar amach rialacha breise nuair a éistear duine atá faoi dhrochamhras, cúisí nó duine ciontaithe agus maidir le héisteacht leanaí trí fhíschomhdháil nó trí theicneolaíocht chianchumarsáide eile.
Leagtar amach in Airteagal 9 na rialacha maidir le seirbhísí iontaoibhe (ríomhshínithe agus ríomhshéalaí) a úsáid sa chumarsáid leictreonach a rialaítear leis an Rialachán, trí thagairt a dhéanamh do Rialachán e-IDAS.
Ceanglaítear le hAirteagal 10 nach ndiúltófar d’éifeachtaí dlíthiúla doiciméad ar an aon fhoras amháin go bhfuil siad i bhfoirm leictreonach.
Foráiltear le hAirteagal 11 an bunús dlí le haghaidh íocaíocht leictreonach táillí, lena n-áirítear tríd an Tairseach Eorpach don r-Cheartas.
In Airteagal 12 leagtar síos creat don Choimisiún chun gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh.
Le hAirteagal 13 tugtar sainordú don Choimisiún bogearraí tagartha cur chun feidhme a chruthú, a chothabháil agus a fhorbairt.
Leagtar amach in Airteagal 14 cé a íocfaidh as na cúraimí éagsúla forbartha TF.
Leagtar síos in Airteagal 15 rialacha maidir le cosaint sonraí pearsanta a mhalartaítear trí mhodhanna digiteacha.
In Airteagail 16-18 leagtar amach rialacha nós imeachta, amhail na rialacha is infheidhme maidir le nós imeachta an Choiste, an bunús dlí atá ag an gCoimisiún sonraí a bhailiú agus a úsáid chun meastóireacht a dhéanamh ar éifeachtacht an Rialacháin.
Tugann Airteagail 19-22 isteach leasuithe ar na Rialacháin in ábhair shibhialta agus tráchtála, a liostaítear in Iarscríbhinn I chun tagairt do na modhanna digiteacha cumarsáide mar a bhunaítear leis an Rialachán a chur san áireamh agus chun débhríochtaí maidir leis na modhanna cumarsáide atá le húsáid faoi na gníomhartha dlíthiúla atá ann cheana a sheachaint.
Tugtar isteach le hAirteagal 23 leasuithe ar Rialachán amháin in ábhair choiriúla chun tagairt a dhéanamh do na modhanna digiteacha cumarsáide a bhunaítear leis an Rialachán agus chun débhríochtaí maidir leis na modhanna cumarsáide atá le húsáid faoi na gníomhartha dlíthiúla atá ann cheana a sheachaint.
Leagtar amach an idirthréimhse in Airteagal 24.
In Airteagal 25 foráiltear go dtiocfadh an Rialachán i bhfeidhm an fichiú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh. Leagtar síos ann freisin an dáta a dtiocfaidh an Rialachán i bhfeidhm.
2021/0394 (COD)
Togra le haghaidh
RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE
maidir leis an gcomhar breithiúnach agus rochtain ar cheartas a dhigitiú in ábhair shibhialta, tráchtála agus choiriúla trasteorann, agus lena leasaítear gníomhartha áirithe i réimse an chomhair bhreithiúnaigh
TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH
Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 81(2)(e) agus (f), agus Airteagal 82(1)(d) de,
Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,
Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,
Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach,
De bharr an mhéid seo a leanas:
(1)Sa Teachtaireacht uaidh an 2 Nollaig 2020 maidir le digiteáil an cheartais san Aontas 29 , shainaithin an Coimisiún an gá atá le creat reachtach nósanna imeachta trasteorann an Aontais a nuachóiriú sa dlí sibhialta, tráchtála agus coiriúil, i gcomhréir leis an bprionsabal ‘digiteach mar réamhshocrú’, agus na coimircí riachtanacha uile á n-áirithiú ag an am céanna chun eisiamh sóisialta a sheachaint.
(2)Rochtain ar an gceartas a éascú le haghaidh daoine nádúrtha agus dlítheanacha agus an comhar breithiúnach idir na Ballstáit a éascú, tá siad i measc phríomhchuspóirí limistéar saoirse, slándála agus ceartais atá cumhdaithe i dTeideal V de Chuid a Trí den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh.
(3)Chun críocha comhar breithiúnach agus rochtain ar cheartas a fheabhsú, ba cheart gníomhartha dlí an Aontais lena ndéantar foráil maidir le cumarsáid idir údaráis inniúla, lena n-áirítear gníomhaireachtaí agus comhlachtaí an Aontais, agus idir údaráis inniúla agus daoine nádúrtha agus dlítheanacha, a chomhlánú le coinníollacha maidir le cumarsáid den sórt sin a dhéanamh trí mhodhanna digiteacha.
(4)Féachtar leis an Rialachán seo éifeachtacht agus luas nósanna imeachta breithiúnacha a fheabhsú agus rochtain ar an gceartas a éascú trí na bealaí cumarsáide atá ann cheana a dhigitiú, agus ba cheart coigilteas costais agus ama, laghdú ar an ualach riaracháin, agus athléimneacht fheabhsaithe i gcúinsí force majeure a bheith ann dá bharr le haghaidh na n-údarás uile atá páirteach i gcomhar breithiúnach trasteorann. Ba cheart laghdú teacht ar an moill ar phróiseáil na gcásanna de thoradh úsáid na mbealaí cumarsáide digiteacha idir údaráis inniúla, agus ba cheart do dhaoine aonair agus eintitis dhlíthiúla tairbhe a bhaint as sin. Tá tábhacht ar leith ag baint leis sin freisin i réimse na n-imeachtaí coiriúla trasteorann i gcomhthéacs chomhrac an Aontais i gcoinne na coireachta. I ndáil leis an méid sin, is céim chun tosaigh é an t-ardleibhéal slándála is féidir a sholáthar trí bhealaí cumarsáide digiteacha, agus maidir le cearta na ndaoine lena mbaineann a chosaint agus maidir lena bpríobháideacht agus a sonraí pearsanta a chosaint.
(5)Tá sé tábhachtach go ndéantar cainéil iomchuí a fhorbairt chun a áirithiú gur féidir le córais cheartais comhoibriú go héifeachtúil go digiteach. Dá bhrí sin, tá sé fíor-riachtanach ionstraim teicneolaíochta faisnéise a bhunú ar leibhéal an Aontais lenar féidir sonraí a bhaineann le cásanna a mhalartú go leictreonach idir údaráis inniúla ar bhonn pras, díreach, idir-inoibritheach iontaofa agus slán thar theorainneacha.
(6)Tá uirlisí ann a forbraíodh chun sonraí a bhaineann le cásanna a mhalartú go digiteach, gan na córais TF atá ar bun cheana a mhalartú nó gan gá a bheith ann le modhnuithe costasacha orthu atá ar bun cheana sna Ballstáit. An Tionscadal r-Cheartais trí Mhalartú Sonraí ar Líne (e-CODEX), tá sé ar an bpríomhuirlis den sórt sin a forbraíodh go dtí seo.
(7)Trí chainéil dhigiteacha a bhunú le haghaidh cumarsáid trasteorann, ba cheart rannchuidiú go díreach le rochtain ar an gceartas a fheabhsú, trína chur ar chumas daoine nádúrtha agus dlítheanacha cosaint a gceart a lorg agus a n-éilimh a fhionnadh, imeachtaí a thionscnamh, sonraí a bhaineann le cásanna a mhalartú i bhfoirm dhigiteach le húdaráis bhreithiúnacha nó le húdaráis inniúla eile, i nósanna imeachta a thagann faoi raon feidhme dhlí an Aontais i réimse na n-ábhar sibhialta agus tráchtála.
(8)Ba cheart digiteáil na cumarsáide i scríbhinn a chumhdach leis an Rialachán seo i gcásanna lena mbaineann impleachtaí trasteorann agus a thagann faoi raon feidhme ghníomhartha dlíthiúla an Aontais in ábhair shibhialta, tráchtála agus choiriúla. Ba cheart na gníomhartha sin a liostú sna hIarscríbhinní a ghabhann leis an Rialachán seo. Ba cheart cumarsáid scríofa idir údaráis inniúla agus gníomhaireachtaí agus comhlachtaí an Aontais, amhail Eurojust, i gcás ina bhforáiltear dó sin leis na gníomhartha dlí a liostaítear in Iarscríbhinn II, a chumhdach freisin leis an Rialachán seo. Ag an am céanna, cibé an bhfuil cás le meas mar ábhar a bhfuil impleachtaí trasteorann aige, ba cheart é a chinneadh faoi na gníomhartha dlíthiúla a liostaítear in Iarscríbhinn I agus in Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Rialachán seo. I gcás ina luaitear go sainráite sna hionstraimí a liostaítear in Iarscríbhinn I agus in Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Rialachán seo gur cheart nós imeachta cumarsáide idir údaráis inniúla a rialú faoin dlí náisiúnta, níor cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo.
(9)Níor cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo maidir le doiciméid a sheirbheáil de bhun Rialachán (AE) 2020/1784 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 30 agus Rialachán (CE) Uimh. 1393/2007 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 31 , ná maidir le fianaise a ghlacadh de bhun Rialachán (AE) 2020/1783 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 32 agus Rialachán (CE) Uimh. 1206/2001 ón gComhairle, lena bhforordaítear cheana 33 féin a rialacha féin maidir le comhar breithiúnach a dhigitiú.
(10)Chun cumarsáid shlán, ghasta, idir-inoibritheach, rúnda agus iontaofa a áirithiú idir na Ballstáit chun críocha nósanna imeachta breithiúnacha trasteorann in ábhair shibhialta, tráchtála agus choiriúla, ba cheart aon teicneolaíocht chumarsáide nua-aimseartha iomchuí a úsáid, ar choinníoll go gcomhlíontar coinníollacha áirithe maidir le sláine agus iontaofacht an doiciméid a fhaightear agus maidir le sainaithint na rannpháirtithe sa chumarsáid. Dá bhrí sin, ba cheart córas TF díláraithe atá slán agus iontaofa a úsáid. Dá réir sin, is gá córas TF den sórt sin a bhunú le haghaidh malartuithe sonraí i nósanna imeachta breithiúnacha. De bhrí gur córas díláraithe é an córas TF sin, ní chumasófaí leis ach malartuithe sonraí slána idir Ballstát amháin agus Ballstát eile, gan aon cheann d’institiúidí an Aontais a bheith rannpháirteach i mbunábhar na malartuithe sin.
(11)Ba cheart an córas TF díláraithe a bheith comhdhéanta de chórais cúil na mBallstát agus ghníomhaireachtaí agus chomhlachtaí an Aontais, agus de phointí rochtana idir-inoibritheacha, trína bhfuil siad idirnasctha. Ba cheart beadh pointí rochtana an chórais TF díláraithe a bheith bunaithe ar e-CODEX.
(12)Chun críocha an Rialacháin seo, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann bogearraí arna bhforbairt ag an gCoimisiún a úsáid in ionad córas náisiúnta TF (bogearraí cur chun feidhme tagartha). Ba cheart don Choimisiún a bheith freagrach as bogearraí tagartha cur chun feidhme a chruthú, a chothabháil agus a fhorbairt i gcomhréir leis na prionsabail maidir le cosaint sonraí trí dhearadh agus mar réamhshocrú. Ba cheart don Choimisiún na bogearraí cur chun feidhme tagartha a dhearadh, a fhorbairt agus a chothabháil i gcomhréir le riachtanais agus prionsabail na cosanta sonraí a leagtar síos i Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 34 agus Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 35 , go háirithe prionsabail na cosanta sonraí trí dhearadh agus mar réamhshocrú, mar aon le hardleibhéal cibearshlándála. Ba cheart bearta teicniúla iomchuí a áireamh leis na bogearraí cur chun feidhme tagartha freisin, agus ba cheart na bearta eagrúcháin is gá a chumasú chun an leibhéal slándála agus idir‐inoibritheachta a áirithiú, ar leibhéal é atá iomchuí do mhalartú faisnéise i gcomhthéacs nósanna imeachta breithiúnacha trasteorann.
(13)Chun cúnamh tapa, slán agus éifeachtúil a thabhairt d’iarratasóirí, ba cheart, de ghnáth, cumarsáid i scríbhinn idir údaráis inniúla, amhail cúirteanna agus Údaráis Lárnacha a bunaíodh faoi Rialachán (CE) 4/2009 36 ón gComhairle agus Rialachán (AE) 2019/1111 37 ón gComhairle, a dhéanamh tríd an gcóras TF díláraithe. I gcásanna eisceachtúla, féadfar modhanna eile cumarsáide a úsáid má chinntear go bhfuil na modhanna sin níos iomchuí chun solúbthacht a áirithiú. Mar sin féin, ba cheart a mheas i gcónaí gurb é an córas TF díláraithe an modh is iomchuí chun foirmeacha a mhalartú idir údaráis inniúla arna mbunú leis na gníomhartha dlíthiúla a liostaítear in Iarscríbhinn I agus in Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Rialachán seo.
(14)D’fhéadfadh sé a bheith dodhéanta an tarchur tríd an gcóras TF díláraithe a dhéanamh mar gheall ar chur isteach ar an gcóras nó i gcás ina bhfuil sé dodhéanta an tarchur a dhéanamh ar mhodhanna digiteacha, amhail fianaise fhisiciúil/ábhartha a tharchur. I gcás nach n-úsáidtear an córas TF díláraithe, ba cheart an chumarsáid a dhéanamh trí na modhanna malartacha is iomchuí. Ba cheart a bheith i gceist leis na modhanna malartacha den sórt sin, inter alia, an tarchur a bheith á dhéanamh chomh tapa agus is féidir agus ar bhealach slán trí mhodhanna leictreonacha slána eile nó tríd an tseirbhís phoist.
(15)Chun solúbthacht an chomhair bhreithiúnaigh a áirithiú i nósanna imeachta breithiúnacha áirithe, d’fhéadfadh modhanna eile cumarsáide a bheith níos iomchuí. Go háirithe, d’fhéadfadh sé sin a bheith iomchuí do chumarsáid dhíreach idir cúirteanna faoi Rialachán (AE) 2019/1111 agus Rialachán (AE) 2015/848 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 38 , chomh maith le cumarsáid dhíreach idir na húdaráis inniúla faoi ghníomhartha dlí an Aontais in ábhair choiriúla. I gcásanna den sórt sin, d’fhéadfaí modhanna cumarsáide nach bhfuil chomh foirmiúil céanna a úsáid, amhail ríomhphost.
(16)Maidir leis na comhpháirteanna den chóras TF dhíláraithe atá faoi fhreagracht an Aontais, ba cheart acmhainní leordhóthanacha a bheith ag an eintiteas a bhainistíonn comhpháirteanna an chórais chun a bhfeidhmiú cuí a áirithiú.
(17)Chun rochtain ar na húdaráis inniúla a éascú do dhaoine nádúrtha agus dlítheanacha, ba cheart go mbunófaí leis an Rialachán seo pointe rochtana ar leibhéal an Aontais (an pointe rochtana leictreonach Eorpach), mar chuid den chóras TF díláraithe trínar cheart do dhaoine nádúrtha agus dlítheanacha a bheith in ann éilimh a chomhdú, iarrataí a sheoladh, faisnéis atá ábhartha ó thaobh nós imeachta de a sheoladh agus a fháil agus cumarsáid a dhéanamh leis na húdaráis inniúla, i gcásanna atá cumhdaithe leis an Rialachán seo. Ba cheart an pointe rochtana leictreonach Eorpach a óstáil ar an Tairseach Eorpach don r-Cheartas, a fheidhmíonn mar ionad ilfhreastail le haghaidh faisnéis bhreithiúnach agus seirbhísí breithiúnacha san Aontas.
(18)Ba cheart do na Ballstáit a bheith freagrach as tairseacha náisiúnta leictreonacha (tairsigh TF náisiúnta) a bhunú, a chothabháil agus a fhorbairt chun críocha cumarsáide leictreonaí idir daoine nádúrtha agus dlítheanacha agus na húdaráis faoi seach atá inniúil sna himeachtaí faoi na gníomhartha dlí a liostaítear in Iarscríbhinn I.
(19)I gcomhthéacs na cumarsáide le húdaráis inniúla i gcásanna trasteorann daoine nádúrtha agus dlítheanacha, ba cheart an chumarsáid leictreonach a úsáid mar mhalairt ar na modhanna cumarsáide atá ann cheana. Dá ainneoin sin, chun a áirithiú nach gcuirfidh rochtain ar an gceartas trí mhodhanna digiteacha tuilleadh leis an deighilt dhigiteach, ba cheart rogha na modhanna cumarsáide idir an chumarsáid leictreonach, dá bhforáiltear sa Rialachán seo, agus modhanna eile cumarsáide a fhágáil faoi rogha na ndaoine aonair lena mbaineann. Tá tábhacht ar leith ag baint leis sin chun freastal ar imthosca sonracha na ngrúpaí faoi mhíbhuntáiste agus na ndaoine atá i staid leochaileachta, amhail leanaí nó daoine scothaosta, a bhféadfadh sé nach bhfuil na modhanna teicniúla riachtanacha nó na scileanna digiteacha acu chun rochtain a fháil ar sheirbhísí digiteacha.
(20)Chun feabhas a chur ar chumarsáid agus tarchur leictreonach trasteorann doiciméad tríd an gcóras TF díláraithe, an pointe rochtana leictreonach Eorpach agus tairseacha náisiúnta TF, i gcás ina mbeidh fáil orthu, níor cheart éifeacht dhlíthiúil a dhiúltú do na doiciméid sin agus níor cheart a mheas go bhfuil siad neamh-inghlactha sna himeachtaí ar an aon fhoras amháin go bhfuil siad i bhfoirm leictreonach. Mar sin féin, ba cheart an prionsabal sin a bheith gan dochar do mheasúnú a dhéanamh ar na héifeachtaí dlíthiúla ná d’inghlacthacht na ndoiciméad sin, rud a d’fhéadfadh a bheith mar fhianaise i gcomhréir leis an dlí náisiúnta. Ba cheart é freisin a bheith gan dochar don dlí náisiúnta maidir le doiciméid a chomhshó.
(21)Chun éisteachtaí ó bhéal in imeachtaí in ábhair shibhialta, tráchtála agus choiriúla a bhfuil impleachtaí trasteorann acu a éascú, ba cheart foráil a dhéanamh sa Rialachán seo d’úsáid roghnach físchomhdhála nó teicneolaíochta cianchumarsáide eile i gcomhair rannpháirtíocht na bpáirtithe in éisteachtaí den sórt sin. Ba cheart an nós imeachta chun éisteachtaí a chur i bhfeidhm agus a sheoladh trí fhíschomhdháil nó trí theicneolaíocht chianchumarsáide eile a rialú le dlí an Bhallstáit atá i mbun na físchomhdhála. Níor cheart éisteacht trí fhíschomhdháil nó teicneolaíocht chianchumarsáide eile a dhiúltú díreach toisc nach ann do rialacha náisiúnta lena rialaítear úsáid na teicneolaíochta cianchumarsáide. I gcásanna den sórt sin, ba cheart feidhm mutatis mutandis a bheith ag na rialacha is oiriúnaí atá ar fáil faoin dlí náisiúnta, amhail rialacha maidir le fianaise a ghlacadh.
(22)Níor cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo maidir le húsáid físchomhdhála nó teicneolaíochta cianchumarsáide eile in imeachtaí sibhialta, tráchtála agus coiriúla i gcás ina bhfuil foráil déanta maidir leis an úsáid sin cheana sna gníomhartha dlíthiúla a liostaítear in Iarscríbhinn I agus in Iarscríbhinn II.
(23)Bunaítear le Rialachán (AE) Uimh. 910/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 39 comhchreat rialála de chuid an Aontais chun modhanna ríomh-shainaitheantais agus ríomhsheirbhísí iontaoibhe a aithint (ríomhshínithe, ríomhshéalaí, ríomhstampaí ama, ríomhsheirbhísí seachadta agus fíordheimhniú láithreán gréasáin) a aithnítear thar theorainneacha mar sheirbhísí a bhfuil an stádas céanna dlí acu agus atá ag a gcoibhéisí fisiciúla. Dá bhrí sin, ba cheart don Rialachán seo seirbhísí iontaoibhe e-IDAS a chur i bhfeidhm chun críocha na cumarsáide digití.
(24)Chun íocaíocht táillí a éascú i gcásanna lena mbaineann impleachtaí trasteorann a thagann faoi raon feidhme ghníomhartha dlíthiúla an Aontais in ábhair shibhialta agus tráchtála, ba cheart a bheith in ann táillí a íoc go leictreonach i dtimpeallacht ar líne trí mhodhanna íocaíochta a bheadh ar fáil go forleathan ar fud an Aontais, amhail cártaí creidmheasa, cártaí dochair, ríomh-bhalla agus aistrithe bainc.
(25)Chun a áirithiú go mbainfear amach cuspóirí an Rialacháin seo go hiomlán agus chun gníomhartha dlí an Aontais atá ann cheana in ábhair shibhialta, tráchtála agus choiriúla a ailíniú leis an Rialachán seo, is gá leasuithe a thabhairt isteach sna gníomhartha dlí seo a leanas: Rialachán (CE) Uimh. 1896/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 40 , Rialachán (CE) Uimh. 861/2007 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 41 , Rialachán (AE) Uimh. 655/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 42 , Rialachán (AE) 2015/848 agus Rialachán (AE) 2018/1805 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 43 . Féachann na leasuithe sin lena áirithiú go ndéanfar cumarsáid i gcomhréir leis na rialacha agus na prionsabail a leagtar amach sa rialachán seo. Déantar leasuithe ar Threoracha agus ar Chreat-Chinntí in ábhair shibhialta, tráchtála agus choiriúla a achtú i dTreoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle.../... [Treoir Leasaitheach] 44 .
(26)I gcomhréir le míreanna 22 agus 23 den Chomhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr 45 , ba cheart don Choimisiún meastóireacht a dhéanamh ar an Rialachán seo ar bhonn na faisnéise a bhailítear trí shocruithe sonracha faireacháin le haghaidh gach ceann de na gníomhartha dlíthiúla, a liostaítear in Iarscríbhinní I agus II a ghabhann leis an Rialachán seo chun measúnú a dhéanamh ar éifeachtaí iarbhír an Rialacháin seo agus ar an ngá atá le haon ghníomhaíocht eile.
(27)Maidir leis na bogearraí cur chun feidhme tagartha a d’fhorbair an Coimisiún mar chóras cúil, ba cheart iad a bhailiú ar bhonn cláir na sonraí is gá a chlársceidealú chun críocha faireacháin a bhailiú agus ba cheart sonraí den sórt sin a tharchur chuig an gCoimisiún. I gcás ina roghnaíonn na Ballstáit córas náisiúnta TF a úsáid in ionad na mbogearraí cur chun feidhme tagartha a d’fhorbair an Coimisiún, féadfaidh córas den sórt sin a bheith in ann na sonraí sin a bhailiú ar bhonn cláir agus, sa chás sin, ba cheart na sonraí sin a tharchur chuig an gCoimisiún.
(28)I gcásanna den sórt sin nuair nach féidir sonraí a bhailiú go huathoibríoch, agus chun an t-ualach riaracháin a bhaineann le bailiú sonraí a mhaolú, ba cheart do gach Ballstát cúirt amháin nó údarás inniúil amháin ar a laghad a ainmniú chun sampla faireacháin a bhunú. Ba cheart a chur de chúram ar an gcúirt nó ar an údarás inniúil atá ainmnithe ar an mbealach sin sonraí a bhailiú agus a sholáthar don Choimisiún maidir lena imeachtaí féin, ar sonraí iad ba cheart a úsáid chun meastachán a sholáthar ar leibhéal Ballstáit ar leith maidir leis na sonraí is gá chun meastóireacht a dhéanamh ar an Rialachán seo. Ba cheart don chúirt ainmnithe nó don údarás inniúil a bheith ionadaíoch ar raon feidhme an Rialacháin a mhéid a chumhdaítear leis an Rialachán ionstraimí an Aontais in ábhair shibhialta, tráchtála agus choiriúla. I réimsí ina meastar gur údaráis inniúla iad údaráis nach cúirteanna ná ionchúisitheoirí iad de réir bhrí an Rialacháin seo, amhail nótairí, ba cheart an sampla faireacháin ainmnithe a bheith ionadaíoch ar chur chun feidhme an Rialacháin chomh maith.
(29)Ba cheart cur i bhfeidhm an Rialacháin seo a bheith gan dochar do chearta nós imeachta mar a chumhdaítear i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh 46 agus i ndlí an Aontais, amhail na treoracha maidir le cearta nós imeachta, agus go háirithe don cheart chun ateangaire 47 , don cheart chun rochtain a fháil ar dhlíodóir, don cheart chun rochtain a fháil ar an gcáschomhad, don cheart chun cúnamh dlíthiúil a fháil, agus don cheart chun bheith i láthair ag an triail.
(30)Tá feidhm ag Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus ag Treoir (AE) 2016/680 48 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le próiseáil sonraí pearsanta a dhéantar sa chóras TF díláraithe. Chun soiléiriú a dhéanamh ar an bhfreagracht as próiseáil sonraí pearsanta a sheoltar nó a fhaightear tríd an gcóras TF díláraithe, ba cheart rialaitheoir na sonraí pearsanta a shonrú sa Rialachán seo. Chun na críche sin, ba cheart a mheas go bhfuil críoch agus modhanna na próiseála sonraí pearsanta ar leithligh déanta ag gach eintiteas seolta nó glactha.
(31)Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir leis an Rialachán seo a chur chun feidhme a mhéid a bhaineann le córas TF díláraithe a bhunú, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 49 .
(32)Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit digiteáil chomhchuibhithe an chomhair bhreithiúnaigh trasteorann a ghnóthú go leordhóthanach agus iad ag gníomhú ina n-aonar, ar chúiseanna amhail gan aon ráthaíocht a bheith ann maidir le hidir-inoibritheacht chórais TF na mBallstát agus ghníomhaireachtaí agus chomhlachtaí an Aontais, ach gur fearr is féidir é a ghnóthú ar leibhéal an Aontais , de bharr ghníomhaíocht chomhordaithe an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a ghnóthú.
(33)I gcomhréir le hAirteagail 1 agus 2 de Phrótacal Uimh. 22 maidir le seasamh na Danmhairge, atá i gceangal leis an gConradh ar an Aontas Eorpach agus leis an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, níl an Danmhairg rannpháirteach i nglacadh an Rialacháin seo agus níl sí faoi cheangal aige ná faoi réir a chur i bhfeidhm.
(34)[I gcomhréir le hAirteagail 1 agus 1 de Phrótacal Uimh. 21 maidir le seasamh na Ríochta Aontaithe agus na hÉireann i dtaca leis an limistéar saoirse, slándála agus ceartais, atá i gceangal leis an gConradh ar an Aontas Eorpach agus leis an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus gan dochar d’Airteagal 4 den Phrótacal sin, níl Éire rannpháirteach i nglacadh an Rialacháin seo agus níl sí faoi cheangal aige ná faoi réir a chur i bhfeidhm.]
NÓ
I gcomhréir le hAirteagal 3 agus Airteagal 4a(1) de Phrótacal Uimh. 21 maidir le seasamh na Ríochta Aontaithe agus na hÉireann i dtaca leis an limistéar saoirse, slándála agus ceartais, atá i gceangal leis an gConradh ar an Aontas Eorpach agus leis an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, tá fógra tugtha ag Éirinn [, le litir an …,] gur mian léi a bheith rannpháirteach i nglacadh agus i gcur i bhfeidhm an Rialacháin seo.[
(35)Chuathas i gcomhairle leis an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí i gcomhréir le hAirteagal 42(1) de Rialachán (CE) Uimh. 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus thug sé tuairim an […],
TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:
CAIBIDIL I
FORÁLACHA GINEARÁLTA
Airteagal 1
Ábhar agus raon feidhme
1.Bunaítear leis an Rialachán seo creat dlíthiúil le haghaidh cumarsáid leictreonach idir údaráis inniúla i nósanna imeachta maidir le comhar breithiúnach in ábhair shibhialta, tráchtála agus choiriúla agus le haghaidh cumarsáid leictreonach idir daoine nádúrtha nó dlítheanacha agus údaráis inniúla i nósanna imeachta breithiúnacha in ábhair shibhialta agus tráchtála agus choiriúla.
Ina theannta sin, leagtar síos ann rialacha maidir leis an méid seo a leanas:
(a)úsáid físchomhdhála nó teicneolaíochta cianchumarsáide eile chun críoch eile seachas fianaise a ghlacadh faoi Rialachán (AE) 2020/1783;
(b)ríomhsheirbhísí iontaoibhe a chur chun feidhme;
(c)éifeachtaí dlíthiúla ríomhdhoiciméad
(d)táillí a íoc go leictreonach.
2.Beidh feidhm ag an Rialachán seo maidir leis an méid seo a leanas:
(a)cumarsáid leictreonach idir údaráis inniúla i gcomhthéacs na ngníomhartha dlí a liostaítear in Iarscríbhinn I agus in Iarscríbhinn II;
(b)cumarsáid leictreonach idir daoine nádúrtha nó dlítheanacha agus údaráis inniúla, agus íocaíocht leictreonach táillí in ábhair shibhialta agus tráchtála trasteorann, i gcomhthéacs na ngníomhartha dlíthiúla a liostaítear in Iarscríbhinn I; agus
(c)físchomhdháil in imeachtaí a thagann faoi raon feidhme na ngníomhartha dlí a liostaítear in Iarscríbhinn I agus in Iarscríbhinn II nó in ábhair shibhialta agus thráchtála eile, i gcás ina bhfuil ceann amháin de na páirtithe i láthair i mBallstát eile.
Airteagal 2
Sainmhínithe
Chun críocha an Rialacháin seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
(1)ciallaíonn ‘údaráis inniúla’ cúirteanna, ionchúisitheoirí poiblí, gníomhaireachtaí agus comhlachtaí de chuid an Aontais agus údaráis eile a ghlacann páirt i nósanna imeachta um chomhar breithiúnach i gcomhréir le forálacha na ngníomhartha dlíthiúla a liostaítear in Iarscríbhinn I agus in Iarscríbhinn II.
(2)ciallaíonn ‘cumarsáid leictreonach’ malartú digiteach faisnéise ar an idirlíon nó ar líonra cumarsáide leictreonaí eile.
(3)ciallaíonn ‘ríomhdhoiciméad’ doiciméad a tharchuirtear mar chuid de chumarsáid leictreonach, lena n-áirítear doiciméid pháipéir scanta.
(4)ciallaíonn ‘córas TF díláraithe’ líonra de chórais TF agus de phointí rochtana idir-inoibritheacha, a oibríonn faoi fhreagracht agus faoi bhainistiú aonair gach Ballstáit, gníomhaireacht nó comhlacht de chuid an Aontais agus lena gcumasaítear malartú trasteorann faisnéise slán iontaofa.
(5)ciallaíonn ‘pointe rochtana leictreonaí Eorpach’ pointe rochtana idir-inoibritheach i gcomhthéacs an chórais TF díláraithe, a bhfuil rochtain ag daoine nádúrtha agus dlítheanacha air ar fud an Aontais.
(6)Ciallaíonn ‘táillí’ íocaíochtaí arna dtobhach ag údaráis inniúla i gcomhthéacs na n-imeachtaí faoi na gníomhartha dlí a liostaítear in Iarscríbhinn I.
CAIBIDIL II
CUMARSÁID IDIR ÚDARÁIS INNIÚLA
Airteagal 3
Modhanna cumarsáide idir údaráis inniúla
1.Déanfar cumarsáid i scríbhinn idir na húdaráis inniúla, i gcásanna a thagann faoi raon feidhme na ngníomhartha dlíthiúla a liostaítear in Iarscríbhinn I agus in Iarscríbhinn II, lena n-áirítear foirmeacha arna mbunú leis na gníomhartha sin a mhalartú, trí chóras TF díláraithe atá slán agus iontaofa.
2.I gcás nach féidir cumarsáid leictreonach a dhéanamh i gcomhréir le mír 1 mar gheall ar chur isteach ar an gcóras TF díláraithe, cineál an ábhair tarchurtha nó imthosca eisceachtúla, déanfar an tarchur ar an modh malartach is tapúla agus is iomchuí, agus an gá le malartú slán agus iontaofa faisnéise a áirithiú á chur san áireamh.
3.I gcás nach iomchuí an córas TF díláraithe a úsáid i bhfianaise imthosca sonracha na cumarsáide atá i gceist, féadfar aon mhodh cumarsáide eile a úsáid.
4.Ní bheidh feidhm ag mír 3 den Airteagal seo maidir le malartú foirmeacha a sholáthraítear leis na hionstraimí a liostaítear in Iarscríbhinn I agus in Iarscríbhinn II.
CAIBIDIL III
CUMARSÁID IDIR DAOINE NÁDÚRTHA NÓ DLÍTHEANACHA AGUS ÚDARÁIS INNIÚLA IN ÁBHAIR SHIBHIALTA AGUS TRÁCHTÁLA
Airteagal 4
Pointe rochtana leictreonach Eorpach a bhunú
1.Bunófar pointe rochtana leictreonach Eorpach ar an Tairseach Eorpach don r-Cheartas, a úsáidfear le haghaidh cumarsáid leictreonach idir daoine nádúrtha nó dlítheanacha agus údaráis inniúla i gcásanna a thagann faoi raon feidhme na ngníomhartha dlíthiúla a liostaítear in Iarscríbhinn I.
2.Beidh an Coimisiún freagrach as bainistiú teicniúil, forbairt, cothabháil, slándáil agus tacaíocht an phointe rochtana leictreonaigh Eorpaigh.
3.Cuirfidh an pointe rochtana leictreonach Eorpach ar chumas daoine nádúrtha agus dlítheanacha éilimh a chomhdú, iarrataí a sheoladh, faisnéis atá ábhartha ó thaobh nós imeachta de a sheoladh agus a fháil agus cumarsáid a dhéanamh leis na húdaráis inniúla.
Airteagal 5
Modhanna cumarsáide idir daoine nádúrtha nó dlítheanacha agus údaráis inniúla
1.Féadfar cumarsáid i scríbhinn idir daoine nádúrtha nó dlítheanacha agus údaráis inniúla a thagann faoi raon feidhme na ngníomhartha dlíthiúla a liostaítear in Iarscríbhinn I a dhéanamh trí na modhanna leictreonacha seo a leanas:
(a)an pointe rochtana leictreonach Eorpach; nó
(b)tairseacha náisiúnta TF, i gcás ina bhfuil siad ar fáil.
2.Déanfaidh na húdaráis inniúla cumarsáid le daoine nádúrtha agus dlítheanacha tríd an bpointe rochtana leictreonach Eorpach, i gcás inar thug an duine nádúrtha nó dlítheanach sin toiliú sainráite roimh ré go n-úsáidfí an modh cumarsáide sin.
3.Measfar cumarsáid faoi mhír 1 a bheith coibhéiseach le cumarsáid i scríbhinn faoi na rialacha nós imeachta is infheidhme.
Airteagal 6
Oibleagáid glacadh le cumarsáid leictreonach
Glacfaidh na húdaráis inniúla le cumarsáid leictreonach faoi Airteagal 5(1), arna tarchur tríd an bpointe rochtana leictreonach Eorpach nó trí thairseacha náisiúnta TF, i gcás ina mbeidh siad ar fáil.
CAIBIDIL IV
ÉISTEACHT TRÍ FHÍSCHOMHDHÁIL NÓ TRÍ THEICNEOLAÍOCHT CHIANCHUMARSÁIDE EILE
Airteagal 7
Éisteacht trí fhíschomhdháil nó trí theicneolaíocht chianchumarsáide eile in ábhair shibhialta agus tráchtála
1.Gan dochar d’fhorálacha sonracha lena rialaítear úsáid físchomhdhála nó teicneolaíochta cianchumarsáide eile in imeachtaí faoi na gníomhartha dlíthiúla a liostaítear in Iarscríbhinn I, agus arna iarraidh sin do pháirtí in imeachtaí a thagann faoi raon feidhme na ngníomhartha dlíthiúla sin nó in ábhair shibhialta agus thráchtála eile i gcás ina bhfuil duine amháin de na páirtithe i láthair i mBallstát eile, nó arna iarraidh sin dá n-ionadaí dlíthiúil nó údaraithe, ceadóidh na húdaráis inniúla dóibh a bheith rannpháirteach in éisteacht trí fhíschomhdháil nó trí theicneolaíocht chianchumarsáide eile, ar an gcoinníoll seo a leanas:
(a)go bhfuil an teicneolaíocht sin ar fáil, agus
(b)gur tugadh an deis don pháirtí nó do na páirtithe eile sna himeachtaí tuairim a chur isteach maidir le físchomhdháil nó teicneolaíocht chianchumarsáide eile a úsáid.
2.Féadfaidh an t-údarás inniúil diúltú d’iarraidh ar éisteacht ó bhéal a sheoladh trí fhíschomhdháil nó trí theicneolaíocht chianchumarsáide eile i gcás nach bhfuil imthosca ar leith an cháis comhoiriúnach le húsáid na teicneolaíochta sin.
3.Féadfaidh na húdaráis inniúla, as a stuaim féin, cead a thabhairt do pháirtithe a bheith rannpháirteach in éisteachtaí trí fhíschomhdháil, ar choinníoll go dtugtar an deis do na páirtithe uile sna himeachtaí tuairim a thíolacadh maidir le húsáid físchomhdhála nó teicneolaíochta cianchumarsáide eile.
4.Faoi réir an Rialacháin seo, déanfar rialú ar an nós imeachta maidir le físchomhdháil a iarraidh agus a sheoladh le dlí náisiúnta an Bhallstáit atá i mbun físchomhdhála.
5.Féadfar iarrataí faoi mhír 1 a chur isteach tríd an bpointe rochtana leictreonach Eorpach agus trí thairseacha náisiúnta TF, i gcás ina mbeidh siad ar fáil.
Airteagal 8
Éisteacht trí fhíschomhdháil nó trí theicneolaíocht chianchumarsáide eile in imeachtaí coiriúla
1.I gcás ina n-iarrfaidh údarás inniúil Ballstáit go n-éistfí le duine atá faoi amhras, atá cúisithe nó ciontaithe in imeachtaí faoi na gníomhartha dlíthiúla a liostaítear in Iarscríbhinn II, ceadóidh an t-údarás inniúil dóibh páirt a ghlacadh san éisteacht trí fhíschomhdháil nó trí theicneolaíocht chianchumarsáide eile, ar an gcoinníoll seo a leanas:
(a)tá an teicneolaíocht sin ar fáil;
(b)tugann imthosca áirithe an cháis údar le húsáid teicneolaíochta den sórt sin;
(c)chuir na daoine atá faoi amhras, atá cúisithe nó ciontaithe a dtoiliú in iúl maidir le físchomhdháil nó teicneolaíocht chianchumarsáide eile a úsáid. Sula gcuirfear toiliú in iúl maidir le físchomhdháil nó teicneolaíocht chianchumarsáide eile a úsáid, beidh an deis ag an duine a bhfuil amhras faoi nó an cúisí comhairle dlíodóra a lorg i gcomhréir le Treoir 2013/48/AE.
2.Tá mír 1 gan dochar do na forálacha lena rialaítear úsáid físchomhdhála nó teicneolaíochta cianchumarsáide eile sna gníomhartha dlí a liostaítear in Iarscríbhinn II.
3.Faoi réir an Rialacháin seo, déanfar rialú ar an nós imeachta chun físchomhdháil a sheoladh le dlí náisiúnta an Bhallstáit atá i mbun na físchomhdhála.
4.Déanfar rúndacht na cumarsáide idir daoine atá faoi dhrochamhras, daoine atá cúisithe nó ciontaithe agus a ndlíodóir a áirithiú roimh an éisteacht agus lena linn trí fhíschomhdháil nó trí theicneolaíocht chianchumarsáide eile.
5.Sula dtabharfar éisteacht don leanbh trí fhíschomhdháil nó trí theicneolaíocht chianchumarsáide eile, déanfar sealbhóirí freagrachta tuismitheora mar a shainmhínítear in Airteagal 3(2) de Threoir (AE) 2016/800 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 50 nó duine fásta iomchuí eile dá dtagraítear in Airteagal 5(2) den Treoir sin a chur ar an eolas go pras. Agus cinneadh á dhéanamh i dtaobh éisteacht a thabhairt do leanbh trí fhíschomhdháil nó trí theicneolaíocht chianchumarsáide eile, cuirfidh an t-údarás inniúil leas an linbh san áireamh.
6.I gcás ina ndéantar foráil maidir le héisteachtaí a thaifeadadh faoi dhlí náisiúnta Ballstáit le haghaidh cásanna intíre, beidh feidhm ag na rialacha céanna freisin maidir le héisteachtaí trí fhíschomhdháil nó trí theicneolaíocht chianchumarsáide eile i gcásanna trasteorann. Déanfaidh na Ballstáit bearta iomchuí chun a áirithiú go mbeidh na taifid sin slán agus nach scaipfear go poiblí iad.
7.Beidh an ceart chun leighis éifeachtaigh dlí faoin dlí náisiúnta ag duine atá faoi dhrochamhras, ag cúisí agus ag an duine ciontaithe i gcás sárú ar an Airteagal seo.
CAIBIDIL V
SEIRBHÍSÍ IONTAOIBHE, ÉIFEACHTAÍ DLÍTHIÚLA RÍOMHDHOICIMÉAD AGUS RÍOMHÍOCAÍOCHT TÁILLÍ
Airteagal 9
Ríomhshínithe agus ríomhshéalaí
1.Beidh feidhm ag an gcreat dlíthiúil ginearálta le haghaidh úsáid seirbhísí iontaoibhe a leagtar amach i Rialachán (AE) Uimh. 910/2014 maidir leis an gcumarsáid leictreonach faoin Rialachán seo.
2.I gcás inar gá séala nó síniú lámhscríofa le haghaidh doiciméid a tharchuirtear mar chuid den chumarsáid leictreonach faoi Airteagal 3 den Rialachán seo, nó i gcás ina bhfuil séala nó síniú lámhscríofa ina chuid de, féadfar ríomhshéalaí cáilithe nó ríomhshínithe cáilithe, mar a shainmhínítear i Rialachán (AE) Uimh. 910/2014, a úsáid ina ionad.
3.I gcás inar gá séala nó síniú lámhscríofa le haghaidh doiciméid a tharchuirtear mar chuid den chumarsáid leictreonach faoi Airteagal 5 den Rialachán seo, nó i gcás ina bhfuil séala nó síniú lámhscríofa ina chuid de, féadfar ríomhshéalaí cáilithe nó ríomhshínithe cáilithe, mar a shainmhínítear i Rialachán (AE) Uimh. 910/2014, a úsáid ina ionad.
Airteagal 10
Éifeachtaí dlíthiúla ríomhdhoiciméad
Ní dhiúltófar éifeacht dhlíthiúil do dhoiciméid a tharchuirfear mar chuid de chumarsáid leictreonach agus ní mheasfar go bhfuil siad neamh-inghlactha i gcomhthéacs nósanna imeachta breithiúnacha trasteorann faoi na gníomhartha dlíthiúla a liostaítear in Iarscríbhinn I agus in Iarscríbhinn II ar an aon fhoras amháin go bhfuil siad i bhfoirm leictreonach.
Airteagal 11
Táillí a íoc go leictreonach
1.Déanfaidh na Ballstáit foráil maidir leis an bhféidearthacht táillí a íoc go leictreonach, lena n-áirítear táillí ó Bhallstáit seachas Ballstáit ina bhfuil an t-údarás inniúil lonnaithe.
2.Déanfaidh na Ballstáit foráil maidir le modhanna teicniúla lena gceadaítear na táillí dá dtagraítear i mír 1 a íoc tríd an bpointe rochtana leictreonach Eorpach.
CAIBIDL VI
FORÁLACHA NÓS IMEACHTA AGUS MEASTÓIREACHT
Airteagal 12
Gníomhartha cur chun feidhme arna nglacadh ag an gCoimisiún
1.Glacfaidh an Coimisiún gníomhartha cur chun feidhme lena mbunaítear an córas TF díláraithe, lena leagtar amach an méid seo a leanas:
(a)na sonraíochtaí teicniúla lena sainítear na modhanna cumarsáide trí mheáin leictreonacha chun críocha an chórais TF dhíláraithe;
(b)na sonraíochtaí teicniúla i dtaca leis na prótacail chumarsáide;
(c)na cuspóirí slándála faisnéise agus na bearta teicniúla ábhartha lena n-áirithítear íoschaighdeáin slándála faisnéise agus ardleibhéal cibearshlándála maidir le próiseáil agus cumarsáid faisnéise laistigh den chóras TF díláraithe;
(d)na híoschuspóirí infhaighteachta agus na ceanglais theicniúla ghaolmhara fhéideartha i ndáil leis na seirbhísí a sholáthraítear leis an gcóras TF díláraithe;
2.Déanfar na gníomhartha cur chun feidhme dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 16.
3.Na gníomhartha cur chun feidhme lena mbunaítear an córas TF díláraithe le haghaidh na ngníomhartha dlíthiúla a liostaítear i bpointí 3, 10, 4 d’Iarscríbhinn I agus na ngníomhartha dlí a liostaítear in Iarscríbhinn II, pointí 2, 4, 5 agus 10, glacfar iad faoin [5 bliana tar éis an teacht i bhfeidhm].
4.Na gníomhartha cur chun feidhme lena mbunaítear an córas TF díláraithe le haghaidh na ngníomhartha dlíthiúla a liostaítear in Iarscríbhinn I, pointí 1, 8 agus 9 agus an gníomh dlí a liostaítear in Iarscríbhinn II, pointe 11, glacfar iad faoin [3 bliana tar éis an teacht i bhfeidhm].
5.Na gníomhartha cur chun feidhme lena mbunaítear an córas TF díláraithe le haghaidh na ngníomhartha dlíthiúla a liostaítear in Iarscríbhinn I, pointí 6, 10, 11 agus na gníomhartha dlí a liostaítear in Iarscríbhinn II, pointí 3, 4, 5 agus 9, glacfar iad faoin [5 bliana tar éis an teacht i bhfeidhm].
6.Na gníomhartha cur chun feidhme lena mbunaítear an córas TF díláraithe le haghaidh na ngníomhartha dlíthiúla a liostaítear in Iarscríbhinn I, pointí 2, 5, 7 agus 12 agus na gníomhartha dlí a liostaítear in Iarscríbhinn II, pointí 1, 7 agus 8, glacfar iad faoin [6 bliana tar éis an teacht i bhfeidhm].
Airteagal 13
Bogearraí cur chun feidhme tagartha
1.Is é an Coimisiún a bheidh freagrach as bogearraí cur chun feidhme tagartha a chruthú, a chothabháil agus a fhorbairt, ar bogearraí iad a fhéadfaidh na Ballstáit rogha a dhéanamh iad a chur i bhfeidhm mar chóras cúil seachas córas náisiúnta TF. Is as buiséad ginearálta an Aontais a mhaoineofar cruthú agus cothabháil na mbogearraí cur chun feidhme tagartha, agus a bhforbairt.
2.Déanfaidh an Coimisiún na bogearraí tagartha cur chun feidhme a sholáthar, a chothabháil agus tacóidh sé leo saor in aisce.
Airteagal 14
Costais an chórais TF dhíláraithe, an phointe rochtana leictreonaigh Eorpaigh agus na dtairseach náisiúnta TF
1.Beidh gach Ballstát freagrach as na costais a bhaineann le suiteáil, oibriú agus cothabháil phointí rochtana an chórais TF dhíláraithe atá lonnaithe ar a gcríoch.
2.Íocfaidh gach Ballstát na costais a bhaineann lena chórais náisiúnta TF a bhunú agus a choigeartú chun go mbeidh siad idir-inoibritheach leis na pointí rochtana, agus íocfaidh siad na costais a bhaineann leis na córais sin a riar, a oibriú agus a chothabháil.
3.Ní chuirfear cosc ar na Ballstáit cur isteach ar dheontais chun tacú leis na gníomhaíochtaí dá dtagraítear i míreanna 1 agus 2, faoi chláir airgeadais ábhartha an Aontais.
4.Is iad gníomhaireachtaí agus comhlachtaí an Aontais a bheidh freagrach as na costais a bhaineann le suiteáil, oibriú agus cothabháil na gcomhpháirteanna sin ina bhfuil an córas TF díláraithe atá faoina gcúram.
5.Beidh gníomhaireachtaí agus comhlachtaí an Aontais freagrach as na costais a bhaineann lena gcórais bainistithe cásanna a bhunú agus a choigeartú chun go mbeidh siad idir-inoibritheach leis na pointí rochtana, agus beidh siad freagrach as na costais a bhaineann leis na córais sin a riar, a oibriú agus a chothabháil.
6.Seasfaidh an Coimisiún na costais go léir a bhaineann leis an bpointe rochtana leictreonach Eorpach.
Airteagal 15
Faisnéis a tharchuirfear a chosaint
1.Measfar gur rialaitheoir de réir bhrí Rialachán (AE) 2016/679, Rialachán (AE) 2018/1725 nó Threoir (AE) 2016/680 é an t-údarás inniúil i ndáil le próiseáil sonraí pearsanta a sheoltar nó a fhaightear tríd an gcóras TF díláraithe.
2.Measfar gur rialaitheoir de réir bhrí Rialachán (AE) 2018/1725 é an Coimisiún i ndáil le próiseáil sonraí pearsanta ag an bpointe rochtana leictreonach Eorpach.
3.Áiritheoidh údaráis inniúla gur faoi rún a fhanfaidh faisnéis a tharchuirtear i gcomhthéacs nósanna imeachta breithiúnacha trasteorann chuig údarás inniúil eile, a mheastar a bheith rúnda sa Bhallstát óna seoltar an fhaisnéis, i gcomhréir le dlí náisiúnta an Bhallstáit a bhfuil an fhaisnéis á seoladh chuige.
Airteagal 16
Nós imeachta coiste
1.Beidh coiste de chúnamh ag an gCoimisiún. Beidh an coiste sin ina choiste de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 51 .
2.I gcás ina ndéanfar tagairt don mhír seo, beidh feidhm ag Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.
Airteagal 17
Faireachán agus Meastóireacht
1.Gach cúig bliana tar éis dháta chur i bhfeidhm Airteagal 25, déanfaidh an Coimisiún meastóireacht ar an Rialachán seo agus déanfaidh sé tuarascáil, agus faisnéis a sholáthraíonn na Ballstáit agus a bhailíonn an Coimisiún, a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle.
2.Amhail ón [...] 2025, mura mbeidh feidhm ag nós imeachta coibhéiseach um fhógra a thabhairt faoi ghníomhartha dlí eile de chuid an Aontais, tabharfaidh na Ballstáit faisnéis don Choimisiún ar bhonn bliantúil, ar faisnéis é atá ábhartha chun meastóireacht a dhéanamh ar oibriú agus ar chur i bhfeidhm an Rialacháin seo maidir leis an méid seo a leanas:
(a)na costais arna dtabhú faoi Airteagal 14(2) den Rialachán seo;
(b)fad na n-imeachtaí breithiúnacha céadchéime, ón tráth a fhaigheann an t-údarás inniúil an t-iarratas go dtí dáta an chinnidh, faoi na gníomhartha dlíthiúla a liostaítear in Iarscríbhinn I, pointí 3, 4 agus 8 agus in Iarscríbhinn II.
3.Ainmneoidh gach Ballstát údarás inniúil amháin nó níos mó chun na sonraí seo a leanas a sholáthar don Choimisiún ar bhonn bliantúil:
(a)líon na gcásanna a láimhseálann an t-údarás sin, i gcás ina ndearnadh cumarsáid ar bhealaí eile seachas tríd an gcóras TF díláraithe, i gcomhréir le hAirteagal 3(2);
(b)líon na n-éisteachtaí a dhéanann an t-údarás sin, i gcás inar úsáideadh físchomhdháil nó teicneolaíocht chianchumarsáide d’éisteachtaí ó bhéal i gcomhréir le hAirteagal 7 agus le hAirteagal 8;
4.Na bogearraí cur chun feidhme tagartha agus, i gcás ina bhfuil sé feistithe déanamh amhlaidh, an córas náisiúnta cúil, déanfaidh siad na sonraí dá dtagraítear i bpointe (a) de mhír 3 a bhailiú ar bhonn ríomhchláraithe agus a tharchur chuig an gCoimisiún ar bhonn bliantúil.
Airteagal 18
Faisnéis atá le cur in iúl don Choimisiún
5.Cuirfidh na Ballstáit an fhaisnéis seo a leanas in iúl don Choimisiún faoin [sé mhí tar éis dó teacht i bhfeidhm] d’fhonn í a chur ar fáil tríd an Tairseach Eorpach don r-Cheartas:
(a)mionsonraí na dtairseach náisiúnta TF, i gcás inarb infheidhme;
(b)tuairisc ar na dlíthe náisiúnta agus ar na nósanna imeachta náisiúnta is infheidhme maidir le físchomhdháil;
(c)faisnéis maidir leis na táillí atá dlite i gcásanna trasteorann;
(d)mionsonraí maidir leis na modhanna íocaíochta leictreonacha atá ar fáil le haghaidh táillí atá dlite i gcásanna trasteorann;
cuirfidh na Ballstáit aon athrú ar an bhfaisnéis sin in iúl don Choimisiún gan mhoill.
6.Féadfaidh na Ballstáit fógra a thabhairt don Choimisiún má tá siad in ann an córas TF díláraithe a oibriú níos luaithe ná mar a cheanglaítear leis an Rialachán seo. Cuirfidh an Coimisiún faisnéis den chineál sin ar fáil go leictreonach, go háirithe tríd an Tairseach Eorpach don r-Cheartas.
CAIBIDIL VII
LEASUITHE AR GHNÍOMHARTHA DLÍ I RÉIMSE AN CHOMHAIR BHREITHIÚNAIGH IN ÁBHAIR SHIBHIALTA AGUS TRÁCHTÁLA
Airteagal 19
Leasuithe ar Rialachán (CE) Uimh. 1896/2006
52
Leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 1896/2006 mar a leanas:
(1) In Airteagal 7, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 5:
‘5. Cuirfear an t-iarratas isteach i bhfoirm páipéir, trí mhodh leictreonach cumarsáide dá bhforáiltear in Airteagal 5 de Rialachán (AE).../... [an Rialachán seo] 53*, nó trí aon mhodh cumarsáide eile, lena n-áirítear modh leictreonach, a nglacann an Ballstát tionscnaimh leis agus a bheidh ar fáil don chúirt tionscnaimh.’.
(2) In Airteagal 7, mír 6, cuirtear an méid seo a leanas in ionad na chéad fhomhíre:
‘6. Síneoidh an t-éilitheoir, nó más infheidhme, a ionadaí, an t-iarratas. I gcás ina gcuirtear an t-iarratas isteach i bhfoirm leictreonach i gcomhréir le mír 5, síneofar é i gcomhréir le hAirteagal 9(3) de Rialachán (AE).../... [an Rialachán seo] 54*. Aithneofar an síniú leictreonach sa Bhallstát tionscnaimh agus ní fhéadfar é a chur faoi réir ceanglais bhreise.’.
(3) leasaítear Airteagal 16 mar a leanas:
(a) cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 4:
‘4. Cuirfear an ráiteas agóide isteach i bhfoirm páipéir nó trí mhodh leictreonach cumarsáide dá bhforáiltear in Airteagal 5 de Rialachán (AE).../... [an Rialachán seo] 55*, nó trí aon mhodh cumarsáide eile, lena n-áirítear modh leictreonach, a nglacann an Ballstát tionscnaimh leis agus a bheidh ar fáil don chúirt tionscnaimh.’.
(b) i mír 5, cuirtear an méid seo a leanas in ionad na chéad fhomhíre:
‘5. Síneoidh an cosantóir nó, i gcás inarb infheidhme, a ionadaí an ráiteas agóide. I gcás ina gcuirtear an t-iarratas isteach i bhfoirm leictreonach i gcomhréir le mír 5 den Airteagal seo, síneofar é i gcomhréir le hAirteagal 9(3) de Rialachán (AE).../... [an Rialachán seo] 56*. Aithneofar an síniú leictreonach sa Bhallstát tionscnaimh agus ní fhéadfar é a chur faoi réir ceanglais bhreise.’.
Airteagal 20
Leasuithe ar Rialachán (CE) Uimh. 861/2007
57
Leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 861/2007 mar a leanas:
(1) In Airteagal 4, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 1:
‘1. Tosóidh an t-éilitheoir an Nós Imeachta Eorpach um Éilimh Bheaga trí Fhoirm chaighdeánach éilimh A, mar a leagtar amach in Iarscríbhinn I a ghabhann leis an Rialachán seo í, a líonadh agus trína taisceadh leis an gcúirt a bhfuil dlínse aici nó leis an mbinse a bhfuil dlínse aige go díreach, nó sa phost, trí mheán leictreonach cumarsáide dá bhforáiltear in Airteagal 5 de Rialachán (AE).../... [an Rialachán seo] 58* nó trí aon mhodh cumarsáide eile, amhail facs nó ríomhphost, atá inghlactha ag an mBallstát ina gcuirtear tús leis an nós imeachta. Beidh cur síos ar an bhfoirm éilimh ar an bhfianaise atá ann chun treisiú leis an éileamh agus beidh doiciméid tacaíochta ábhartha ag gabháil leis an bhfoirm éilimh, i gcás inar iomchuí.
(2) In Airteagal 15a, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 2:
‘2. Áiritheoidh na Ballstáit gur féidir leis na páirtithe íocaíochtaí leictreonacha táillí cúirte a dhéanamh trí bhíthin modhanna cianíocaíochta lena ligfear do na páirtithe an íocaíocht a dhéanamh freisin ó Bhallstát seachas an Ballstát ina bhfuil an chúirt nó an binse lonnaithe, i gcomhréir le hAirteagal 11 de Rialachán (AE).../... [an Rialachán seo] 59*.
Airteagal 21
Leasuithe ar Rialachán (AE) Uimh. 655/2014
60
Leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 655/2014 mar a leanas:
(1) In Airteagal 8, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 4:
‘4. Féadfar an t-iarratas agus doiciméid tacaíochta a chur isteach trí aon mhodh cumarsáide, lena n-áirítear modh leictreonach, atá inghlactha faoi rialacha nós imeachta an Bhallstáit ina dtaisctear an t-iarratas nó trí na modhanna leictreonacha cumarsáide dá bhforáiltear in Airteagal 5 de Rialachán (AE).../... [an Rialachán seo] 61*.’
(2) In Airteagal 17, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 5:
‘5. Cuirfear an cinneadh maidir leis an iarratas in iúl don chreidiúnaí i gcomhréir leis an nós imeachta dá bhforáiltear le dlí an Bhallstáit tionscnaimh maidir le horduithe náisiúnta coibhéiseacha nó leis na modhanna leictreonacha cumarsáide dá bhforáiltear in Airteagal 5 de Rialachán (AE).../... [an Rialachán seo] 62*.’.
(3) Cuirtear an méid seo a leanas in ionad Airteagal 29:
‘Airteagal 29
Doiciméid a tharchur
1. I gcás ina ndéantar foráil sa Rialachán seo maidir le tarchur doiciméad i gcomhréir leis an Airteagal seo, déanfar an tarchur sin i gcomhréir le Rialachán (AE).../... [an Rialachán seo] 63* maidir leis an gcumarsáid idir na húdaráis, nó trí aon mhodh iomchuí ina mbeidh an chumarsáid le déanamh ag creidiúnaithe, ar choinníoll go bhfuil ábhar an doiciméid a fhaightear fíor agus dílis d’ábhar an doiciméid a tarchuireadh agus go mbeidh an fhaisnéis go léir atá ann soléite.’.
2. Déanfaidh an chúirt nó an t-údarás a fuair doiciméid i gcomhréir le mír 1 den Airteagal seo, faoi dheireadh an lae oibre tar éis an lae a fhaightear iad, an méid seo a leanas a sheoladh:
(a) admháil chuig an údarás a tharchuir na doiciméid go bhfuarthas iad, i gcomhréir le hAirteagal 3 de Rialachán (AE).../... [an Rialachán seo] 64*; nó
(b) admháil fála chuig an gcreidiúnaí nó an banc a tharchuir na doiciméid; úsáid a bhaint as an modh tarchuir is tapúla dá bhfuil ann.
Úsáidfidh an chúirt nó an t-údarás a fuair doiciméid i gcomhréir le mír 1 den Airteagal seo an fhoirm chaighdeánach a bunaíodh trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme arna nglacadh i gcomhréir leis an nós imeachta comhairleach dá dtagraítear in Airteagal 52(2).’.
(4) leasaítear Airteagal 36 mar a leanas:
(a) cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 1:
‘1. Déanfar an t-iarratas ar leigheas de bhun Airteagal 33, Airteagal 34 nó Airteagal 35 agus úsáid á baint as an bhfoirm leighis a bunaíodh trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme arna nglacadh i gcomhréir leis an nós imeachta comhairleach dá dtagraítear in Airteagal 52(2).
Féadfar an t-iarratas a dhéanamh tráth ar bith agus féadfar é a thíolacadh:
(a) trí aon mhodh cumarsáide, lena n-áirítear modhanna leictreonacha, atá inghlactha faoi rialacha nós imeachta an Bhallstáit ina dtaisctear an t-iarratas;
(b) trí na modhanna leictreonacha cumarsáide dá bhforáiltear in Airteagal 5 de Rialachán (AE).../... [an Rialachán seo] 65*.”
(b) cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 3:
‘3. Ach amháin i gcás inar chuir an féichiúnaí an t-iarratas isteach de bhun Airteagal 34(1), pointe (a) nó de bhun Airteagal 35(3) eiseofar an cinneadh maidir leis an iarratas tar éis an deis a bheith tugtha don dá pháirtí a gcás a chur i láthair, lena n-áirítear trí na bealaí iomchuí teicneolaíochta cumarsáide sin a bheidh ar fáil agus a mbeidh glacadh leo faoi dhlí náisiúnta gach Ballstáit lena mbaineann nó faoi Rialachán (AE) .../... [an Rialachán seo] 66*.’.
Airteagal 22
Leasuithe ar Rialachán 848/2015
67
Leasaítear Rialachán (AE) 848/2015 mar a leanas:
(1) Cuirtear an méid seo a leanas in ionad na chéad abairte i mír 3 d’Airteagal 42: ‘Cuirfear an comhar dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo chun feidhme i gcomhréir le hAirteagal 3 de Rialachán (AE) .../... [an rialachán seo]*,’.
(2) Cuirtear an méid seo a leanas in ionad Airteagal 53:
‘Airteagal 53
An ceart chun éilimh a thaisceadh
Féadfaidh aon chreidiúnaí eachtrach éilimh a thaisceadh in imeachtaí dócmhainneachta le haon mhodh cumarsáide a nglactar leis faoi dhlí an Stáit inar tionscnaíodh na himeachtaí nó trí na modhanna leictreonacha cumarsáide dá bhforáiltear in Airteagal 5 de Rialachán (AE).../... [an Rialachán seo] 68*.
Ní bheidh uiríoll dlíodóra ná gairmí dhlíthiúil eile éigeantach díreach chun críche éilimh a thaisceadh.
(3) Cuirtear an méid seo a leanas in ionad na chéad abairte i mír 3 d’Airteagal 57:
‘Cuirfear an comhar dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo chun feidhme i gcomhréir le hAirteagal 3 de Rialachán (AE) .../... [an rialachán seo]*,’.
CAIBIDIL VIII
LEASUITHE AR GHNÍOMHARTHA DLÍ I RÉIMSE AN CHOMHAIR BHREITHIÚNAIGH IN ÁBHAIR CHOIRIÚLA
Airteagal 23
Leasuithe ar Rialachán (AE) 2018/1805
69
Leasaítear Rialachán (AE) 2018/1805 mar a leanas:
(1) In Airteagal 4, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 1:
‘1. Déanfar ordú calctha a tharchur trí dheimhniú calctha. Déanfaidh an t-údarás eisiúna an deimhniú calctha dá bhforáiltear in Airteagal 6 den Rialachán seo a tharchur go díreach chuig an údarás forghníomhaitheach nó, i gcás inarb infheidhme, chuig an údarás lárnach dá dtagraítear in Airteagal 24(2) den Rialachán seo i gcomhréir le hAirteagal 3 de Rialachán (AE).../... [an Rialachán seo] 70*.’.
(2) In Airteagal 7, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 2:
‘2. Déanfaidh an t-údarás forghníomhaitheach tuairisciú don údarás eisiúna maidir leis an ordú calctha a fhorghníomhú, lena n-áirítear tuairisc ar an maoin a calcadh agus, i gcás ina bhfuil sé ar fáil, meastachán ar luach na maoine sin a thabhairt. Déanfar an tuairisciú sin i gcomhréir le hAirteagal 3 de Rialachán (AE) .../...[an Rialachán seo] 71*, gan aon mhoill mhíchuí nuair a bheifear tar éis a chur in iúl don údarás forghníomhaitheach gur forghníomhaíodh an t-ordú calctha.’
(3) In Airteagal 8, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 3:
‘3. Déanfar aon chinneadh gan an t-ordú coigistíochta a aithint nó gan an t-ordú coigistíochta a fhorghníomhú gan mhoill agus tabharfar fógra ina leith siúd láithreach don údarás eisiúna i gcomhréir le hAirteagal 3 de Rialachán (AE) .../... [an Rialachán seo] 72*.’
(4) In Airteagal 9, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 4:
‘4. An cinneadh maidir leis an ordú coigistíochta a aithint agus a fhorghníomhú, cuirfidh an t-údarás forghníomhaitheach é in iúl gan mhoill agus i gcomhréir le hAirteagal 3 de Rialachán (AE).../...[an Rialachán seo] 73* a sholáthar don údarás eisiúna.
(5) In Airteagal 10, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhíreanna 2 agus 3:
‘2. Déanfaidh an t-údarás forghníomhaitheach tuairisciú don údarás eisiúna gan mhoill agus i gcomhréir le hAirteagal 3 de Rialachán (AE).../...[an Rialachán seo] 74* a sholáthar maidir le forghníomhú an ordaithe coigistíochta a chur siar, lena sonraítear na forais lena chur siar agus, más féidir, pé fad a mheastar a mhairfidh an cur siar.
‘3. A luaithe a scoirfidh na forais do chur siar an ordaithe de bheith ann, déanfaidh an t-údarás forghníomhaitheach láithreach na bearta is gá chun an t-ordú calctha a fhorghníomhú agus cuirfidh sé an t-údarás eisiúna ar an eolas faoin méid sin i gcomhréir le hAirteagal 3 de Rialachán (AE) .../...[an Rialachán seo] 75*.’
(6) In Airteagal 12, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 1:
‘2. Féadfaidh an t-údarás forghníomhaitheach, agus imthosca an cháis á gcur san áireamh aige, iarraidh réasúnaithe a dhéanamh ar an údarás eisiúna chun an tréimhse a bhfuiltear chun an mhaoin a chalcadh lena linn a theorannú. Déanfar iarraidh den sórt sin, lena n-áirítear aon fhaisnéis ábhartha tacaíochta, a tharchur i gcomhréir le hAirteagal 3 de Rialachán (AE).../... [an Rialachán seo] 76*. Agus iarraidh den chineál sin á scrúdú aige, cuirfidh an t-údarás eisiúna na leasanna go léir san áireamh, lena n-áirítear leasanna an údaráis fhorghníomhaithigh. Tabharfaidh an t-údarás eisiúna freagairt ar an iarraidh a luaithe is féidir. Mura n-aontaíonn an t-údarás eisiúna leis an teorannú, déanfaidh sé na cúiseanna atá aige leis sin a chur in iúl don údarás forghníomhaitheach. Sa chás sin, fanfaidh an mhaoin faoi chalcadh i gcomhréir le mír 1 den Airteagal seo. Mura dtabharfaidh an t-údarás eisiúna freagairt ar an iarraidh laistigh de 6 seachtaine ón dáta a fhaightear an iarraidh, ní bheidh sé d'oibleagáid ar an údarás forghníomhaitheach a thuilleadh an t-ordú calctha a fhorghníomhú.’
(7) In Airteagal 14, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 1:
1. Déanfar ordú coigistíochta a tharchur trí dheimhniú coigistíochta. Déanfaidh an t-údarás eisiúna an deimhniú coigistíochta dá bhforáiltear in Airteagal 17 den Rialachán seo a tharchur go díreach chuig an údarás forghníomhaitheach nó, i gcás inarb infheidhme, chuig an údarás lárnach dá dtagraítear in Airteagal 24(2) den Rialachán seo i gcomhréir le hAirteagal 3 de Rialachán (AE).../... [an Rialachán seo] 77*.’.
(8) Cuirtear an méid seo a leanas in ionad na chéad foclaíochta tosaigh i mír 3 d’Airteagal 16:
‘Cuirfidh an t-údarás eisiúna an t-údarás forghníomhaitheach ar an eolas láithreach i gcomhréir le hAirteagal 3 de Rialachán (AE).../... [an Rialachán seo] 78* más rud é: (...)’
(9) In Airteagal 18, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 1:
‘6. A luaithe atá forghníomhú an ordaithe coigistíochta curtha i gcrích, déanfaidh an t-údarás forghníomhaitheach, i gcomhréir le hAirteagal 3 de Rialachán (AE).../...[an Rialachán seo] 79*, torthaí an fhorghníomhaithe a chur in iúl don údarás eisiúna.
(10) In Airteagal 19, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 1:
‘3. Déanfar aon chinneadh gan an t-ordú coigistíochta a aithint nó gan an t-ordú coigistíochta a fhorghníomhú gan mhoill agus tabharfar fógra ina leith siúd láithreach don údarás eisiúna i gcomhréir le hAirteagal 3 de Rialachán (AE) .../...[an Rialachán seo] 80*.’.
(11) In Airteagal 20, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 2:
‘2. An cinneadh maidir leis an ordú coigistíochta a aithint agus a fhorghníomhú, cuirfidh an t-údarás forghníomhaitheach é in iúl don údarás eisiúna gan mhoill agus i gcomhréir le hAirteagal 3 de Rialachán (AE).../...[an Rialachán seo] 81*.
(12) In Airteagal 21, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 3:
‘3. Déanfaidh an t-údarás forghníomhaitheach tuairisciú don údarás eisiúna gan mhoill agus i gcomhréir le hAirteagal 3 de Rialachán (AE).../...[an Rialachán seo] 82* maidir le forghníomhú an ordaithe coigistíochta a chur siar, lena sonraítear na forais lena chur siar agus, más féidir, pé fad a mheastar a mhairfidh an cur siar.
(13) In Airteagal 21, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 4:
‘4. A luaithe nach ann do na forais do chur siar a thuilleadh, déanfaidh an t-údarás forghníomhaitheach, gan mhoill, na bearta is gá chun an t-ordú a fhorghníomhú agus cuirfidh sé an t-údarás eisiúna ar an eolas faoi sin i gcomhréir le hAirteagal 3 de Rialachán (AE) .../... [an Rialachán seo] 83*.’
(14) In Airteagal 27, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhíreanna 2 agus 3:
‘2. Cuirfidh an t-údarás eisiúna an t-údarás forghníomhaitheach ar an eolas láithreach, i gcomhréir le hAirteagal 3 de Rialachán (AE) .../...[an Rialachán seo] 84*, faoi aistarraingt ordaithe calctha nó ordaithe coigistíochta, agus faoi aon chinneadh nó aon bheart is cúis le tarraingt siar ordaithe calctha nó ordaithe coigistíochta.
‘3. Foirceannfaidh an t-údarás forghníomhaitheach forghníomhú an ordaithe calctha nó an ordaithe coigistíochta a luaithe a chuirfidh an t-údarás eisiúna ar an eolas é i gcomhréir le mír 2 den Airteagal seo, sa mhéid is nár cuireadh an forghníomhú i gcrích fós. Seolfaidh an t-údarás, gan aon mhoill mhíchuí agus i gcomhréir le hAirteagal 3 de Rialachán (AE) .../...[an Rialachán seo] 85*, dearbhú maidir le foirceannadh chuig an Stáit eisiúna.
(15) Cuirtear an méid seo a leanas in ionad na tríú abairte i mír 2 d’Airteagal 31:
‘Déanfar an comhairliúchán, nó toradh an chomhairliúcháin sin ar a laghad, a thaifeadadh i gcomhréir le hAirteagal 3 de Rialachán (AE).../... [an Rialachán seo] 86*.’.
CAIBIDIL IX
FORÁLACHA CRÍOCHNAITHEACHA
Airteagal 24
Forálacha idirthréimhseacha
1.Tosóidh na Ballstáit ag úsáid an chórais TF díláraithe dá dtagraítear in Airteagal 3(1), agus in Airteagal 5(1) agus (2) ón gcéad lá den mhí tar éis na tréimhse dhá bhliain tar éis ghlacadh an ghnímh cur chun feidhme dá dtagraítear in Airteagal 12(3).
Úsáidfidh siad an córas TF díláraithe sin le haghaidh nósanna imeachta a thionscnófar ón lá dá dtagraítear sa chéad fhomhír.
2.Tosóidh na Ballstáit ag úsáid an chórais TF díláraithe dá dtagraítear in Airteagal 3(1), agus in Airteagal 5(1) agus (2) ón gcéad lá den mhí tar éis na tréimhse dhá bhliain tar éis ghlacadh an ghnímh cur chun feidhme dá dtagraítear in Airteagal 12(4).
Úsáidfidh siad an córas TF díláraithe sin le haghaidh nósanna imeachta a thionscnófar ón lá dá dtagraítear sa chéad fhomhír.
3.Tosóidh na Ballstáit ag úsáid an chórais TF díláraithe dá dtagraítear in 3(1), agus 5(1) agus (2) ón gcéad lá den mhí tar éis na tréimhse dhá bhliain tar éis ghlacadh an ghnímh cur chun feidhme dá dtagraítear in Airteagal 12(5).
Úsáidfidh siad an córas TF díláraithe sin le haghaidh nósanna imeachta a thionscnófar ón lá dá dtagraítear sa chéad fhomhír.
4.Tosóidh na Ballstáit ag úsáid an chórais TF díláraithe dá dtagraítear in 3(1), agus 5(1) agus (2) ón gcéad lá den mhí tar éis na tréimhse dhá bhliain tar éis ghlacadh an ghnímh cur chun feidhme dá dtagraítear in Airteagal 12(6).
Úsáidfidh siad an córas TF díláraithe sin le haghaidh nósanna imeachta a thionscnófar ón lá dá dtagraítear sa chéad fhomhír.
Airteagal 25
Teacht i bhfeidhm agus cur i bhfeidhm
Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an [...] lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.
Beidh feidhm aige ón [gcéad lá den mhí tar éis na tréimhse dhá bhliain tar éis an dáta a thiocfaidh sé i bhfeidhm].
Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach sna Ballstáit i gcomhréir leis na Conarthaí.
Arna dhéanamh sa Bhruiséil,
Thar ceann Pharlaimint na hEorpa Thar ceann na Comhairle
An tUachtarán An tUachtarán
RÁITEAS AIRGEADAIS REACHTACH
Clár na n-Ábhar
1.LEAGAN AMACH AN TOGRA/TIONSCNAIMH47
1.1.Teideal an togra/tionscnaimh47
1.2.Réimsí beartais lena mbaineann47
1.3.Baineann an togra/tionscnamh le:47
1.4.Cuspóirí47
1.4.1.Cuspóirí ginearálta47
1.4.2.Cuspóirí sonracha47
1.4.3.An toradh agus an tionchar a bhfuil súil leo47
1.4.4.Táscairí feidhmíochta47
1.5.Forais an togra/tionscnaimh48
1.5.1.Na ceanglais is gá a chomhlíonadh sa ghearrthéarma nó san fhadtéarma, lena n-áirítear amlíne mhionsonraithe maidir le cur chun feidhme céimneach an tionscnaimh48
1.5.2.Breisluach a bhaineann le rannpháirteachas an Aontais (d’fhéadfadh an breisluach a bheith ann mar thoradh ar fhachtóirí éagsúla, e.g. gnóthachain mar thoradh ar chomhordú, deimhneacht dhlíthiúil, breis éifeachtachta nó comhlántachtaí). Chun críocha an phointe seo, is é a chiallaíonn ‘breisluach a bhaineann le rannpháirteachas an Aontais’ an luach a thagann as idirghabháil an Aontais ar luach é atá sa bhreis ar an luach a bheadh ann dá mbeadh na Ballstáit ag feidhmiú leo féin.49
1.5.3.Ceachtanna a foghlaimíodh ó thaithí eile den sórt sin san am a chuaigh thart50
1.5.4.Comhoiriúnacht don chreat airgeadais ilbhliantúil agus sineirgí a d’fhéadfadh a bheith ann le hionstraimí iomchuí eile50
1.5.5.Measúnú ar na roghanna éagsúla maoinithe atá ar fáil, lena n‑áirítear na féidearthachtaí athshannadh a dhéanamh50
1.6.Fad agus tionchar airgeadais an togra/tionscnaimh51
1.7.Modhanna bainistíochta atá beartaithe51
2.BEARTA BAINISTÍOCHTA53
2.1Rialacha faireacháin agus tuairiscithe53
2.2.Córais bhainistíochta agus rialúcháin53
2.2.1.An bonn cirt atá leis na modhanna bainistíochta, le sásraí cur chun feidhme an chistithe, leis na módúlachtaí íocaíochta agus leis an straitéis rialaithe atá beartaithe53
2.2.2.Faisnéis faoi na rioscaí a aithníodh agus na córais rialúcháin inmheánacha a cuireadh ar bun chun na rioscaí a mhaolú53
2.2.3.Meastachán ar chost‑éifeachtúlacht na rialuithe agus an bonn cirt atá leis sin (cóimheas ‘costais rialúcháin ÷ luach na gcistí gaolmhara arna mbainistiú’) agus measúnú ar an leibhéal riosca earráide a mheastar a bheidh ann (tráth an íocaíocht a dhéanamh agus tráth an clár a dhúnadh)54
2.3.Bearta chun calaois agus neamhrialtachtaí a chosc54
3.AN TIONCHAR AIRGEADAIS A MHEASTAR A BHEIDH AG AN TOGRA/TIONSCNAMH55
3.1.Ceannteidil an chreata airgeadais ilbhliantúil agus na línte buiséid ar a n-imreofar tionchar55
3.2.An tionchar airgeadais a mheastar a bheidh ag an togra ar leithreasuithe56
3.2.1.Achoimre ar an tionchar a mheastar a bheidh aige ar leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí56
3.2.2.An t-aschur a mheastar a chisteofar le leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí60
3.2.3.Achoimre ar an tionchar a mheastar a bheidh aige ar leithreasuithe de chineál riaracháin61
3.2.4.Na hacmhainní daonna a mheastar a bheidh riachtanach63
3.2.5.Comhoiriúnacht don chreat airgeadais ilbhliantúil reatha65
3.2.6.Ranníocaíochtaí ó thríú páirtithe65
3.3.An tionchar a mheastar a bheidh ar ioncam66
RÁITEAS AIRGEADAIS REACHTACH
1.LEAGAN AMACH AN TOGRA/TIONSCNAIMH
1.1.Teideal an togra/tionscnaimh
Togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le comhar breithiúnach a dhigiteáil agus rochtain ar cheartas in ábhair shibhialta, tráchtála agus dlí choiriúil, agus lena leasaítear gníomhartha áirithe i réimse an chomhair bhreithiúnaigh
1.2.Réimsí beartais lena mbaineann
Ceannteideal 1: An Margadh Aonair, Nuálaíocht agus Digiteach, Cnuasach Beartais: Infheistíochtaí Straitéiseacha Eorpacha
1.3. Baineann an togra/tionscnamh le:
☒ beart nua
◻ beart nua a leanann treoirthionscadal/réamhbheart 87
◻ síneadh ar bheart atá ann cheana
◻ beart nó bearta a chumasc nó a atreorú i dtreo beart eile/beart nua
1.4.Cuspóirí
1.4.1.Cuspóirí ginearálta
Is iad cuspóirí ginearálta an tionscnaimh seo:
— feabhas a chur ar éifeachtúlacht chomhar breithiúnach trasteorann an Aontais in ábhair shibhialta, tráchtála agus choiriúla, agus
— cuidiú le rochtain ar cheartas a éascú trí bhacainní agus neamhéifeachtúlachtaí atá ann cheana a bhaint.
Tá na cuspóirí ginearálta sin ag luí go díreach leis na hiarrachtaí dlús a chur le claochlú digiteach an cheartais dá dtagraítear faoi Rialachán (AE) 2021/694 88 (“an Clár”), go háirithe mar atá curtha in iúl in Aithrisí (47) agus (52) de, agus faoi Chuspóir Sonrach 5 den Iarscríbhinn a ghabhann leis.
1.4.2.Cuspóirí sonracha
Cuspóir sonrach Uimh 1
Is é is aidhm don tionscnamh feabhas a chur ar éifeachtúlacht chomhar breithiúnach trasteorann an Aontais i gcúrsaí sibhialta, tráchtála agus coiriúla, trí shainordú a thabhairt d’úsáid cainéal digiteach cumarsáide idir na húdaráis inniúla.
Cuspóir sonrach Uimh 2
I gcomhthéacs idirghníomhaíochtaí trasteorann an Aontais, is é is aidhm don tionscnamh dul i ngleic leis na bacainní atá ann faoi láthair agus rannchuidiú le rochtain ar cheartas a éascú. Bainfear é sin amach trí oibleagáid a chur ar na Ballstáit aighneachtaí leictreonacha ó shaoránaigh agus ó ghnólachtaí a ghlacadh agus a aithint, féidearthachtaí a thabhairt isteach maidir le híocaíocht leictreonach táillí, agus trí rannpháirtíocht na bpáirtithe in imeachtaí trí theicneolaíocht chianchumarsáide (físchomhdháil).
1.4.3.An toradh agus an tionchar a bhfuil súil leo
Sonraigh an tionchar a bheadh ag an togra/tionscnamh ar na tairbhithe/grúpaí ar a bhfuil sé dírithe.
Is iad seo a leanas na torthaí agus an tionchar a mheastar a bheidh ag an tionscnamh seo ar na spriocghrúpaí:
—Éifeachtúlacht agus athléimneacht na n-údarás náisiúnta inniúil a ghlacann páirt i nósanna imeachta maidir le comhar breithiúnach trasteorann a fheabhsú;
— Sábháil ama agus costais do shaoránaigh, do chuideachtaí, do chleachtóirí dlí, do chúirteanna agus d’údaráis inniúla eile;
— An t-ualach riaracháin laghdaithe ar chúirteanna agus ar údaráis inniúla eile agus cásanna trasteorann á bpróiseáil;
— D’fhéadfaí méadú inbhraite a dhéanamh ar an úsáid a bhaintear as ionstraimí trasteorann an Aontais atá ann cheana, go háirithe in ábhair shibhialta, a eascraíonn as modhanna éascaithe cumarsáide do shaoránaigh, ionadaithe dlíthiúla agus gnólachtaí leis na húdaráis inniúla náisiúnta agus a mhalairt;
Tionchar sóisialta dearfach ó thaobh rochtain ar cheartas de, i bhfianaise na féidearthachta éilimh, iarratais agus doiciméid eile a chur isteach go leictreonach, agus éisteachtaí cianda a sheoladh;
— Tionchar eacnamaíoch dearfach ó thaobh éifeachtúlachtaí a fuarthas de thoradh ualach riaracháin laghdaithe, costais phoist agus loighistice;
— Tionchar dearfach ar an gcomhshaol, a eascraíonn go príomha as úsáid laghdaithe páipéir, tomhaltán priontála, an gá le taisteal agus spleáchas laghdaithe ar mhodhanna traidisiúnta lóistíochta iompair doiciméad.
1.4.4.Táscairí feidhmíochta
Sonraigh na táscairí chun faireachán a dhéanamh ar dhul chun cinn agus ar ghnóthachain.
Táscaire Uimh 1 (Cuspóir Sonrach Uimh 1)
Líon na malartuithe leictreonacha a dhéantar tríd an gcóras TF díláraithe a bhunaítear leis an Rialachán. Is éard a bheidh sa táscaire sin:
— Bunaíodh é le raon feidhme nós imeachta um chomhar breithiúnach amháin nó níos mó arna bhunú le dlí an AE (e.g. an Barántas Gabhála Eorpach);
— Beartaithe i gcoinne bonnlíne de líon na malartuithe a dhéantar ar mhodhanna cumarsáide traidisiúnta (atá ann). Déanfar comparáid go dian i ngrúpa rialaithe na n-údarás inniúil arna mholadh ag na Ballstáit;
— Faireachán a dhéanamh ar bhonn bliantúil, ag tosú tráth nach luaithe ná bliain amháin ó thús na malartuithe digiteacha i gcomhthéacs an nós imeachta nó na nósanna imeachta a ndearnadh faireachán orthu, agus ar feadh tréimhse nach giorra ná 5 bliana.
Táscaire Uimh. 2 (Cuspóir Sonrach Uimh. 2)
Líon na n-éileamh leictreonach, na n-iarratas agus na n-aighneachtaí leictreonacha a seoladh agus a fuarthas tríd an gcóras TF díláraithe arna bhunú leis an Rialachán. Is éard a bheidh sa táscaire sin:
— Bunaítear é le raon feidhme ceann amháin nó níos mó de na nósanna imeachta maidir le comhar breithiúnach arna bhunú le dlí an Aontais i gcás ina mbeidh deis ag daoine aonair agus gnólachtaí éileamh a dhéanamh chuig údarás inniúil náisiúnta (e.g. an nós imeachta Eorpach um Éilimh Bheaga);
— Beartaithe i gcoinne bonnlíne de líon na n-éileamh a malartaíodh ar mhodhanna cumarsáide traidisiúnta (atá ann). Déanfar an chomparáid sin go docht i ngrúpa rialaithe na n-údarás inniúil arna moladh ag na Ballstáit;
— Faireachán a dhéanamh ar bhonn bliantúil, ag tosú tráth nach luaithe ná bliain amháin ón uair a thiocfaidh an oibleagáid glacadh le haighneachtaí leictreonacha i bhfeidhm, i gcomhthéacs an nós imeachta/na nósanna imeachta a ndearnadh faireachán orthu, agus ar feadh tréimhse nach giorra ná 5 bliana.
1.5.Forais an togra/tionscnaimh
1.5.1.Na ceanglais is gá a chomhlíonadh sa ghearrthéarma nó san fhadtéarma, lena n-áirítear amlíne mhionsonraithe maidir le cur chun feidhme céimneach an tionscnaimh
Leanfaidh cur chun feidhme an tionscnaimh seo cur chuige céimnithe. Nuair a thiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm, cuirfear tús leis an obair chun gníomh cur chun feidhme a ghlacadh lena saineofar na coinníollacha teicniúla chun an chéad cheann, dar tugadh tosaíocht, “baisc” de na hionstraimí um chomhar breithiúnach a dhigiteáil laistigh de raon feidhme an Rialacháin, agus cuirfear chun feidhme teicniúil ina dhiaidh sin. Ag an am céanna, leagfar amach an obair ar an ngníomh cur chun feidhme don chéad bhaisc eile d’ionstraimí tosaíochta ag an am céanna. Foráiltear go dtabharfaí aghaidh le “baisc” ar dhigitiú ionstraimí dlíthiúla 6-10 agus é mar chuspóir digiteáil iomlán na n-ionstraimí dlí uile laistigh de raon feidhme an dlí shibhialta, tráchtála agus choiriúil a thabhairt chun críche faoi 2029:
Is féidir amlíne cur chun feidhme sealadach a léiriú mar seo a leanas:
- 2022: Glacadh an Rialacháin
- 2023: Gníomh cur chun feidhme a ghlacadh lena sainmhínítear gnéithe digiteála a bhaineann leis na hionstraimí a áirítear i mBaisc 1
- 2024 -2025: Cur chun feidhme teicniúil an chórais TF díláraithe maidir le hionstraimí Baisc 1
- 2025: Gníomh cur chun feidhme a ghlacadh lena sainmhínítear gnéithe digiteála a bhaineann leis na hionstraimí a áirítear i mBaisc 2
- 2026 -2027: Cur chun feidhme teicniúil an chórais TF díláraithe maidir le hionstraimí Baisc 2
- 2027: Gníomh cur chun feidhme a ghlacadh lena sainmhínítear gnéithe digiteála a bhaineann leis na hionstraimí a áirítear i mBaisc 3
- 2027 -2028: Cur chun feidhme teicniúil an chórais TF díláraithe maidir le hionstraimí Baisc 3
- 2028: Gníomh cur chun feidhme a ghlacadh lena sainmhínítear gnéithe digiteála a bhaineann leis na hionstraimí a áirítear i mBaisc 4
- 2028 -2029: Cur chun feidhme teicniúil an chórais TF díláraithe maidir le hionstraimí Baisc 4
D’ainneoin sin, beidh gá le gníomhaíochtaí cur chun feidhme breise tar éis 2029 chun comhordú leanúnach, bainistiú teicniúil, cothabháil, gníomhaíochtaí tacaíochta agus faireacháin a áirithiú.
Beidh na bearta go léir tar éis 2027 faoi réir infhaighteacht na leithdháiltí sa chéad Chreat Airgeadais Ilbhliantúil (CAI) eile agus ní dhéanfaidh siad réamhbhreith ar an togra a bheidh ag an gCoimisiún amach anseo maidir leis an CAI tar éis 2027.
1.5.2.Breisluach a bhaineann le rannpháirteachas an Aontais (d’fhéadfadh an breisluach a bheith ann mar thoradh ar fhachtóirí éagsúla, e.g. gnóthachain mar thoradh ar chomhordú, deimhneacht dhlíthiúil, breis éifeachtachta nó comhlántachtaí). Chun críocha an phointe seo, is é a chiallaíonn ‘breisluach a bhaineann le rannpháirteachas an Aontais’ an luach a thagann as idirghabháil an Aontais ar luach é atá sa bhreis ar an luach a bheadh ann dá mbeadh na Ballstáit ag feidhmiú leo féin.
Cúiseanna le beart a dhéanamh ar leibhéal na hEorpa (ex‑ante)
Tá sé mar aidhm leis an tionscnamh feabhas a chur ar éifeachtúlacht agus ar athléimneacht an chomhair bhreithiúnaigh trasteorann, agus ar rochtain ar cheartas i ndáil le corpas ionstraimí dlíthiúla comhair bhreithiúnaigh an Aontais trí fhorálacha iomlánaíocha digiteála a thabhairt isteach. Cé gurb ann do roinnt treoirthionscadail a rinneadh roimhe seo, mar a léiríodh sa Mheasúnú Tionchair 89 , ní féidir leis an gcomhar deonach spriocanna ná cuspóirí na dtionscnamh a bhaint amach. Cuirtear bac ar an méid sin freisin de bharr éiginnteachtaí dlíthiúla a bheith ann (e.g. maidir le doiciméid leictreonacha, sínithe agus ríomhshéalaí a aithint), rud nach féidir a shárú gan gníomhaíocht reachtach chomhordaithe nach féidir a chur i gcrích ach ar leibhéal an AE.
An breisluach AE a mheastar a ghinfear (ex‑post)
Cuirfidh an tionscnamh le comhar breithiúnach trasteorann níos éifeachtúla agus níos athléimní san Aontas agus le rochtain ar cheartas a éascú, agus d’fhéadfadh sé úsáid an acquis ábhartha a mhéadú. Chun tuilleadh faisnéise a fháil maidir leis an mbreisluach dearfach a bhfuiltear ag súil leis, tagraíonn sé do na tionchair a fhormhínítear thuas.
1.5.3.Ceachtanna a foghlaimíodh ó thaithí eile den sórt sin san am a chuaigh thart
Cuirtear san áireamh sa tionscnamh na ceachtanna a foghlaimíodh i gcomhthéacs na gcásanna éagsúla a bhaineann le húsáid phíolótach a dhéantar ar bhonn deonach i gcomhthéacs fhorbairt an chórais e-CODEX 90 .
Le déanaí, cuireann sé leis an taithí a fuarthas i gcomhthéacs Sheirbheáil Doiciméad 91 agus an Rialacháin maidir le Fianaise a Ghlacadh 92 (athmhúnlú), áit ar tugadh isteach gnéithe a bhaineann le húsáid éigeantach córais TF dhíláraithe le haghaidh cumarsáid trasteorann dhigiteach den chéad uair.
1.5.4.Comhoiriúnacht don chreat airgeadais ilbhliantúil agus sineirgí a d’fhéadfadh a bheith ann le hionstraimí iomchuí eile
Leanann an tionscnamh seo ón Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir le Digiteáil an Cheartais san Aontas Eorpach a glacadh an 2 Nollaig 2020 93 .
Bunaítear leis sineirgí leis na nithe seo a leanas:
— An togra le haghaidh Rialacháin maidir leis an gcóras ríomhaireachta le haghaidh cumarsáide in imeachtaí sibhialta agus coiriúla trasteorann (córas e-CODEX) 94 , ós rud é go mbeadh na malartuithe leictreonacha atá beartaithe agus an bunchóras TF díláraithe ag brath ar e-CODEX mar an réiteach teicniúil ar chumarsáid trasteorann atá slán agus idir-inoibritheach.
— Rialachán (AE) 910/2014 95 (Rialachán ‘e-IDAS’), ós rud é go dtugtar isteach leis an tionscnamh seo úsáid seirbhísí iontaoibhe cáilithe (ríomhshéalaí cáilithe agus sínithe) i gcomhthéacs na cumarsáide leictreonaí a dhéantar tríd an gcóras TF díláraithe.
1.5.5.Measúnú ar na roghanna éagsúla maoinithe atá ar fáil, lena n‑áirítear na féidearthachtaí athshannadh a dhéanamh
Leis an tionscnamh, déanfar an bloc tógála r-Sheachadadh a athúsáid go hiomlán, agus b’fhéidir an ceann a bhaineann le ríomhaitheantas agus seirbhísí iontaoibhe a forbraíodh faoi chlár na Saoráide um Chónascadh na hEorpa (SCE). Ina theannta sin, is é is aidhm don tionscnamh an t-ardán a forbraíodh i gcomhthéacs an chórais r-fhianaise um malartú digiteach (e-EDES) a athúsáid. D’ainneoin na sineirgí sin a ghiaráil, beidh gá le maoiniú chun an chumarsáid a dhigiteáil i gcomhthéacs nósanna imeachta an chomhair bhreithiúnaigh, nósanna imeachta a dhéantar faoi láthair trí mhodhanna traidisiúnta (eadhon páipéar). Cuirfear tús leis an gcur chun feidhme le hanailís ullmhúcháin agus críochnófar le feidhmiú céimneach agus feidhmiúchán réitigh.
Bheadh na Ballstáit in ann maoiniú a lorg chun a mbonneagar náisiúnta ábhartha a chur ar bun/a fheabhsú ó chláir an Aontais atá ann cheana – go háirithe cistí an bheartais chomhtháthaithe agus an clár um Cheartas 96 .
1.6.Fad agus tionchar airgeadais an togra/tionscnaimh
◻ tréimhse theoranta
–◻ i bhfeidhm ón [LL/MM]BBBB go dtí an [LL/MM]BBBB
–◻ Tionchar airgeadais ó BBBB go BBBB maidir le leithreasuithe faoi chomhair gealltanas agus ó BBBB go BBBB maidir le leithreasuithe faoi chomhair íocaíochtaí.
☒ tréimhse neamhtheoranta
–Cuirfear chun feidhme é le linn na tréimhse tosaigh 2022 go dtí 2029 97 ,
–agus cuirfear ag feidhmiú go hiomlán ina dhiaidh sin é.
1.7.Modhanna bainistíochta atá beartaithe 98
☒ Bainistíocht dhíreach a dhéanann an Coimisiún
–☒ ina ranna, lena n-áirítear an chuid sin den fhoireann atá i dtoscaireachtaí an Aontais;
–◻ trí na gníomhaireachtaí feidhmiúcháin
◻ Bainistíocht atá comhroinnte leis na Ballstáit
◻ Bainistíocht indíreach trí chúraimí a bhaineann le cur chun feidhme an bhuiséid a shannadh dóibh seo a leanas:
–◻ tríú tíortha nó na comhlachtaí a d'ainmnigh siad;
–◻ eagraíochtaí idirnáisiúnta agus a ngníomhaireachtaí (tabhair sonraí);
–◻BEI agus an Ciste Eorpach Infheistíochta;
–◻ comhlachtaí dá dtagraítear in Airteagail 70 agus 71 den Rialachán Airgeadais;;
–◻ comhlachtaí dlí poiblí;
–◻ comhlachtaí a rialaítear leis an dlí príobháideach agus a bhfuil misean seirbhíse poiblí acu sa mhéid go soláthraíonn siad ráthaíochtaí leordhóthanacha airgeadais;
–◻ comhlachtaí a rialaítear leis an dlí príobháideach Ballstáit, a bhfuil sé de chúram orthu comhpháirtíochtaí príobháideacha poiblí a chur chun feidhme agus a sholáthraíonn ráthaíochtaí leordhóthanacha airgeadais;
–◻ daoine a gcuirtear de chúram orthu bearta sonracha a chur chun feidhme in CBES de bhun Theideal V de CAE, ar daoine iad a aithnítear sa bhunghníomh ábhartha.
–I gcás ina sonraítear níos mó ná modh bainistíochta amháin, tabhair sonraí sa roinn "Nótaí" le do thoil.
Nótaí
2.BEARTA BAINISTÍOCHTA
Rialacha faireacháin agus tuairiscithe
Sonraigh minicíocht na mbeart agus na coinníollacha atá leo.
Déanfar athbhreithniú ar an Rialachán den chéad uair cúig bliana tar éis a chur i bhfeidhm go hiomlán agus gach cúig bliana ina dhiaidh sin. Déanfaidh an Choimisiún na torthaí a thuairisciú do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle.
2.1.Córais bhainistíochta agus rialúcháin
2.1.1.An bonn cirt atá leis na modhanna bainistíochta, le sásraí cur chun feidhme an chistithe, leis na módúlachtaí íocaíochta agus leis an straitéis rialaithe atá beartaithe
Ní dhéanann an Rialachán seo difear do na modhanna bainistíochta atá ann cheana ná do na córais rialaithe atá in úsáid ag an gCoimisiún.
Bunaítear leis an Rialachán inter alia bealach digiteach don chumarsáid leictreonach idir na húdaráis náisiúnta inniúla do chorpas iomlán dhlí an Aontais i réimse an chomhair bhreithiúnaigh trasteorann in ábhair shibhialta, tráchtála agus choiriúla.
Chuige sin, is gá sonraíochtaí teicniúla agus caighdeáin theicniúla a fhorbairt, obair forbartha bogearraí agus gníomhaíochtaí na n-údarás náisiúnta a chomhordú. I bhfianaise leibhéal íseal na digiteála atá ann faoi láthair i dtaca le cumarsáid i gcásanna trasteorann sna Ballstáit, foráiltear sa Rialachán don Choimisiún táirge bogearraí (‘cur chun feidhme tagartha’) a fhorbairt. Ina theannta sin, déantar foráil sa Rialachán maidir le pointe rochtana a fhorbairt ar leibhéal an Aontais do shaoránaigh agus do ghnólachtaí ar an Tairseach Eorpach don r-Cheartas.
Chun aghaidh a thabhairt ar na cúraimí sin, is gá acmhainní iomchuí a sholáthar do sheirbhísí an Choimisiúin. Is ionann na hacmhainní is gá agus 22 FTE san iomlán don tréimhse go dtí 2027, an bhliain sin san áireamh, agus gan seirbhísí a sholáthraíonn soláthraithe seachtracha a áireamh):
Le haghaidh 2022:
— 1 FTE le haghaidh oibre dlíthiúla agus beartais, lena n-áirítear maidir le comhordú leis na húdaráis inniúla náisiúnta
— 1 FTE le haghaidh gníomhaíochtaí cur chun feidhme TF (Bainistiú Gnó, Tionscadal agus Conarthaí)
Don tréimhse 2023-2027 (in aghaidh na bliana):
— 2 FTE le haghaidh oibre dlíthiúla agus beartais, lena n-áirítear maidir le comhordú leis na húdaráis inniúla náisiúnta
— 2 FTE le haghaidh gníomhaíochtaí cur chun feidhme TF (Bainistiú Gnó, Tionscadal agus Conarthaí)
2.1.2.Faisnéis faoi na rioscaí a aithníodh agus na córais rialúcháin inmheánacha a cuireadh ar bun chun na rioscaí a mhaolú
Baineann na príomhrioscaí a sainaithníodh leis an méid seo a leanas:
(a) Am agus costas i ngeall ar shaincheisteanna cur chun feidhme TF gan choinne maidir leis an gcóras TF díláraithe a fhorbairt, agus go háirithe an réiteach cur chun feidhme tagartha atá le forbairt ag an gCoimisiún. Maolaítear an riosca seo toisc go bhfuil na príomhbhloic thógála is féidir a úsáid chun an córas TF díláraithe a fhorbairt ann cheana agus go bhfuil siad aibí – is é sin, an córas e-CODEX (atá bunaithe ar an mbloc tógála eDelivery) agus an córas r-fhianaise um malartú digiteach.
Tabharfar aghaidh ar an riosca sin trí chórais chaighdeánacha rialaithe inmheánaigh a chur chun feidhme, go háirithe rialuithe bainistíochta tionscadal is infheidhme maidir le gach córas arna fhorbairt ag an gCoimisiún (i.e. maoirseacht rialachais, tionscadail agus bainistíocht riosca).
(b) Moilleanna cur chun feidhme agus rolladh amach ar thaobh údaráis na mBallstát faoi seach. Maolófar an riosca sin trí indéantacht agus comhaontú maidir leis an bplean ama cur chun feidhme a áirithiú tráth a leagfar amach na gníomhartha cur chun feidhme, trí bhearta leantacha rialta a dhéanamh agus trí thacaíocht theicniúil a thabhairt do na húdaráis náisiúnta atá i gceannas ar an gcur chun feidhme.
2.1.3.Meastachán ar chost‑éifeachtúlacht na rialuithe agus an bonn cirt atá leis sin (cóimheas ‘costais rialúcháin ÷ luach na gcistí gaolmhara arna mbainistiú’) agus measúnú ar an leibhéal riosca earráide a mheastar a bheidh ann (tráth an íocaíocht a dhéanamh agus tráth an clár a dhúnadh)
Ní dhéanann an Rialachán seo difear d’éifeachtúlacht chostais rialuithe an Choimisiúin atá ann cheana.
2.2.Bearta chun calaois agus neamhrialtachtaí a chosc
Sonraigh na bearta coisctheacha agus cosanta atá ann cheana nó atá beartaithe, e.g. ón Straitéis Frithchalaoise.
Leis na bearta coiscthe calaoise is infheidhme don Choimisiún atá ann cheana, cumhdófar aon leithreasú breise is gá maidir leis an Rialachán seo.
3.AN TIONCHAR AIRGEADAIS A MHEASTAR A BHEIDH AG AN TOGRA/TIONSCNAMH
3.1.Ceannteidil an chreata airgeadais ilbhliantúil agus na línte buiséid ar a n-imreofar tionchar
·Línte buiséid atá ann cheana
In ord cheannteidil agus línte buiséid an chreata airgeadais ilbhliantúil.
|
Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil |
Líne bhuiséid |
Saghas
|
Ranníocaíocht |
|||
|
Uimhir
|
LD/LN 99 . |
ó thíortha de chuid CSTE 100 |
ó thíortha is iarrthóirí 101 |
ó thríú tíortha |
de réir bhrí Airteagal 21(2)(b) den Rialachán Airgeadais |
|
|
1 |
02.04.05.01 |
LN. |
Líon |
Líon |
Líon |
Líon |
·Línte nua buiséid atá á n-iarraidh
In ord cheannteidil agus línte buiséid an chreata airgeadais ilbhliantúil.
|
Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil |
Líne bhuiséid |
Saghas
|
Ranníocaíocht |
|||
|
Uimhir
|
LD/LN. |
ó thíortha de chuid CSTE |
ó thíortha is iarrthóirí |
ó thríú tíortha |
de réir bhrí Airteagal 21(2)(b) den Rialachán Airgeadais |
|
|
[XX.YY.YY.YY] |
TÁ/NÍL |
TÁ/NÍL |
TÁ/NÍL |
TÁ/NÍL |
||
3.2.An tionchar airgeadais a mheastar a bheidh ag an togra ar leithreasuithe
3.2.1.Achoimre ar an tionchar a mheastar a bheidh aige ar leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí
–◻ Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí
–☒ Éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí mar a mhínítear thíos:
EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
|
Ceannteideal an chreata airgeadais
|
Uimhir |
1 |
|
Ard-Stiúrthóireacht: JUST |
Bliain
|
Bliain
|
Bliain
|
Bliain
|
Bliain
|
Bliain
|
IOMLÁN |
|||
|
• Leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí |
||||||||||
|
Líne bhuiséid 102 : 02.04.05.01 |
Gealltanais |
(1a) |
0 |
1.700 |
4.000 |
1.500 |
4.000 |
4.000 |
15.200 |
|
|
Íocaíochtaí |
(2a) |
0 |
1.700 |
4.000 |
1.500 |
4.000 |
4.000 |
15.200 |
||
|
Líne bhuiséid |
Gealltanais |
(1b) |
||||||||
|
Íocaíochtaí |
(2b) |
|||||||||
|
Leithreasuithe de chineál riaracháin arna maoiniú as imchlúdach na gclár sonrach 103 |
||||||||||
|
Líne bhuiséid |
(3) |
|||||||||
|
IOMLÁN leithreasuithe
|
Gealltanais |
=1a+1b +3 |
0 |
1.700 |
4.000 |
1.500 |
4.000 |
4.000 |
15.200 |
|
|
Íocaíochtaí |
=2a+2b +3 |
0 |
1.700 |
4.000 |
1.500 |
4.000 |
4.000 |
15.200 |
||
|
|
Gealltanais |
(4) |
0 |
1.700 |
4.000 |
1.500 |
4.000 |
4.000 |
15.200 |
|
Íocaíochtaí |
(5) |
0 |
1.700 |
4.000 |
1.500 |
4.000 |
4.000 |
15.200 |
|
|
• IOMLÁN leithreasuithe de chineál riaracháin arna maoiniú as imchlúdach clár sonrach |
(6) |
||||||||
|
IOMLÁN leithreasuithe
|
Gealltanais |
=4+ 6 |
0 |
1.700 |
4.000 |
1.500 |
4.000 |
4.000 |
15.200 |
|
Íocaíochtaí |
=5+ 6 |
0 |
1.700 |
4.000 |
1.500 |
4.000 |
4.000 |
15.200 |
|
Má tá tionchar ag an togra/tionscnamh ar níos mó ná ceannteideal oibríochta amháin, líon isteach an chuid thuas arís i gcás gach ceann de na ceannteidil sin:
|
•IOMLÁN leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí (gach ceannteideal oibríochta) |
Gealltanais |
(4) |
|||||||
|
Íocaíochtaí |
(5) |
||||||||
|
IOMLÁN leithreasuithe de chineál riaracháin arna maoiniú as imchlúdach na gclár sonrach (gach ceannteideal oibríochta) |
(6) |
||||||||
|
IOMLÁN leithreasuithe
|
Gealltanais |
=4+ 6 |
0 |
1.700 |
4.000 |
1.500 |
4.000 |
4.000 |
15.200 |
|
Íocaíochtaí |
=5+ 6 |
0 |
1.700 |
4.000 |
1.500 |
4.000 |
4.000 |
15.200 |
|
|
|
7 |
‘Caiteachas riaracháin’ |
Chun an chuid seo a líonadh isteach, ba cheart leas a bhaint as na ‘sonraí buiséid de chineál riaracháin’ atá le hiontráil ar dtús san Iarscríbhinn a ghabhann leis an Ráiteas Airgeadais Reachtach (Iarscríbhinn V a ghabhann leis na rialacha inmheánacha) agus a uaslódáiltear chuig an gcóras DECIDE chun críocha comhairliúcháin idirsheirbhíse.
EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
|
Bliain
|
Bliain
|
Bliain
|
Bliain
|
Bliain
|
Bliain
|
IOMLÁN |
|||||
|
Ard-Stiúrthóireacht: JUST |
|||||||||||
|
• Acmhainní daonna |
0,304 |
0,608 |
0,608 |
0,608 |
0,608 |
0,608 |
3,344 |
||||
|
• Caiteachas riaracháin eile |
0,006 |
0,254 |
0,254 |
0,254 |
0,254 |
0,254 |
1,276 |
||||
|
IOMLÁN AS JUST |
Leithreasuithe |
0,310 |
0,862 |
0,862 |
0,862 |
0,862 |
0,862 |
4,620 |
|||
|
IOMLÁN leithreasuithe
|
(Iomlán gealltanas = Iomlán íocaíochtaí) |
0,310 |
0,862 |
0,862 |
0,862 |
0,862 |
0,862 |
4,620 |
EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
|
Bliain
|
Bliain
|
Bliain
|
Bliain
|
Bliain
|
Bliain
|
IOMLÁN |
|||
|
IOMLÁN leithreasuithe
|
Gealltanais |
0,310 |
2,562 |
4,862 |
2,362 |
4,862 |
4,862 |
19,820 |
|
|
Íocaíochtaí |
0,310 |
2,562 |
4,862 |
2,362 |
4,862 |
4,862 |
19,820 |
||
3.2.2.An t-aschur a mheastar a chisteofar le leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí
Leithreasuithe faoi chomhair gealltanas in EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
|
Sonraigh cuspóirí agus aschuir ⇩ |
Bliain
|
Bliain
|
Bliain
|
Bliain
|
Bliain
|
Bliain
|
|||||||||||||
|
Saghas 105 |
Meánchostas |
Líon |
Costas |
Líon |
Costas |
Líon |
Costas |
Líon |
Costas |
Líon |
Costas |
Líon |
Costas |
Líon iomlán |
Costas iomlán |
||||
|
CUSPÓIR SONRACH Uimh 1 agus 2 106 |
|||||||||||||||||||
|
- Aschur |
Líon nósanna imeachta digitithe an Aontais maidir le comhar breithiúnach |
8 |
5,343 |
9 |
5,343 |
17 |
10,686 |
||||||||||||
|
Fo-iomlán do chuspóirí sonracha Uimh 1 agus Uimh 2 |
8 |
5,343 |
9 |
5,343 |
17 |
10,686 |
|||||||||||||
|
IOMLÁIN |
8 |
5,343 |
9 |
5,343 |
17 |
10,686 |
|||||||||||||
3.2.3.Achoimre ar an tionchar a mheastar a bheidh aige ar leithreasuithe de chineál riaracháin
–◻ Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear leithreasuithe de chineál riaracháin
–☒ Éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear leithreasuithe de chineál riaracháin mar a mhínítear thíos:
EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
|
Bliain
|
Bliain
|
Bliain
|
Bliain
|
Bliain
|
Bliain
|
IOMLÁN |
|
CEANNTEIDEAL 7
|
|||||||
|
Acmhainní daonna |
0,304 |
0,608 |
0,608 |
0,608 |
0,608 |
0,608 |
3,344 |
|
Caiteachas riaracháin eile |
0,006 |
0,254 |
0,254 |
0,254 |
0,254 |
0,254 |
1,276 |
|
Fo-iomlán CHEANNTEIDEAL 7
|
0,310 |
0,862 |
0,862 |
0,862 |
0,862 |
0,862 |
4,620 |
|
Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7
107
|
|||||||
|
Acmhainní daonna |
|||||||
|
Caiteachas eile
|
|||||||
|
Fo-iomlán
|
|
IOMLÁN |
0,310 |
0,862 |
0,862 |
0,862 |
0,862 |
0,862 |
4,620 |
Cumhdófar na hacmhainní daonna is gá agus caiteachas eile de chineál riaracháin le leithreasuithe ón Ard-Stiúrthóireacht a bhfuil bainistíocht an bhirt faoina gcúram cheana agus/nó atá ath-imlonnaithe laistigh den Ard-Stiúrthóireacht, mar aon le haon leithdháileadh breise a d'fhéadfaí a thabhairt don Ard-Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta faoi chuimsiú an nós imeachta maidir le leithdháileadh bliantúil i bhfianaise na srianta buiséadacha.
3.2.4.Na hacmhainní daonna a mheastar a bheidh riachtanach
–◻ Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear acmhainní daonna.
–☒ Éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear acmhainní daonna mar a mhínítear thíos:
Sloinnfear an meastachán in aonaid de choibhéis lánaimseartha
|
Bliain
|
Bliain
|
Bliain 2024 |
Bliain
|
Bliain
|
Bliain
|
||||||||||
|
20 01 02 01 (Ceanncheathrú agus Oifigí Ionadaíocht an Choimisiúin) |
2 |
4 |
4 |
4 |
4 |
4 |
|||||||||
|
20 01 02 03 (Toscaireachtaí) |
|||||||||||||||
|
01 01 01 01 (Taighde indíreach) |
|||||||||||||||
|
01 01 01 11 (Taighde díreach) |
|||||||||||||||
|
Línte buiséid eile (sonraigh) |
|||||||||||||||
|
20 02 01 (AC, END, INT ón ‘imchlúdach iomlánaíoch’) |
|||||||||||||||
|
20 02 03 (AC, AL, END, INT agus JPD sna toscaireachtaí) |
|||||||||||||||
|
XX 01 xx yy zz 108 |
- sa cheanncheathrú |
||||||||||||||
|
- i dtoscaireachtaí |
|||||||||||||||
|
01 01 01 02 (AC, END, INT – Taighde indíreach) |
|||||||||||||||
|
01 01 01 12 (CA, INT, SNE – taighde díreach) |
|||||||||||||||
|
Línte buiséid eile (sonraigh) |
|||||||||||||||
|
IOMLÁN |
2 |
4 |
4 |
4 |
4 |
4 |
|||||||||
Is é XX an réimse beartais nó an teideal buiséid lena mbaineann.
Soláthrófar na hacmhainní daonna is gá le baill foirne ón Ard-Stiúrthóireacht a bhfuil bainistíocht an bhirt faoina gcúram cheana agus/nó a ath-imlonnófar laistigh den Ard-Stiúrthóireacht, mar aon le haon leithdháileadh breise a d'fhéadfaí a thabhairt don Ard-Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta faoi chuimsiú an nós imeachta maidir le leithdháileadh bliantúil i bhfianaise na srianta buiséadacha.
Cur síos ar na cúraimí a bheidh le déanamh:
|
Oifigigh agus pearsanra sealadach |
2 Oifigigh Dlí/Beartais (AD) – atá freagrach as gníomhartha cur chun feidhme a ullmhú, a dhréachtú agus a ghlacadh, as anailís a dhéanamh ar cheanglais dhlíthiúla, as obair an choiste/na gcoistí a eagrú agus as cathaoirleacht a dhéanamh uirthi agus as idirchaidreamh a dhéanamh le eu-LISA. 1 Bainisteoir Gnó (AD) – freagrach as idirchaidreamh a dhéanamh le geallsealbhóirí údaráis náisiúnta na mBallstát, sreafaí oibre gnó, ceanglais ghnó agus táirgí agus seirbhísí comhairliúcháin ar an láthair a shainiú. 1 Bainisteoir Tionscadail TF (AD) – freagrach as forbairt, cothabháil agus tacaíocht a thabhairt don chóras TF díláraithe, a chur i bhfeidhm tagartha, tionscadail, cáilíocht agus bainistíocht conartha. |
|
Pearsanra seachtrach |
3.2.5.Comhoiriúnacht don chreat airgeadais ilbhliantúil reatha
I gcás an togra/tionscnaimh seo:
–☒ is féidir é a mhaoiniú ina iomláine trí athshannadh laistigh den cheannteideal ábhartha den Chreat Airgeadais Ilbhliantúil (CAI).
Mínigh an cineál athchláraithe a bhfuil gá leis, agus sonraigh na línte buiséid lena mbaineann agus na méideanna comhfhreagracha. Cuir tábla excel ar fáil i gcás athchlárú mór.
–◻ is gá an corrlach gan leithdháileadh faoin gceannteideal ábhartha de CAI a úsáid agus/nó na hionstraimí speisialta a shainítear sa Rialachán maidir le CAI a úsáid.
Mínigh an méid a bhfuil gá leis, agus sonraigh na ceannteidil agus na línte buiséid lena mbaineann, na méideanna comhfhreagracha agus na hionstraimí atá beartaithe a úsáid.
–◻ is gá athbhreithniú ar CAI.
Mínigh an méid a bhfuil gá leis, agus sonraigh na ceannteidil agus na línte buiséid lena mbaineann agus na méideanna comhfhreagracha.
3.2.6.Ranníocaíochtaí ó thríú páirtithe
I gcás an togra/tionscnaimh seo:
–☒ ní dhéantar foráil maidir le cómhaoiniú le tríú páirtithe
–◻ déantar foráil maidir leis an gcómhaoiniú le tríú páirtithe atá réamh-mheasta thíos:
Leithreasuithe in EUR milliúin (go dtí an 3ú deachúil)
|
Bliain
|
Bliain
|
Bliain
|
Bliain
|
Iontráil na blianta ar fad a theastaíonn le fad an tionchair a thaispeáint (féach pointe 1.6) |
Iomlán |
|||
|
Sonraigh an comhlacht cómhaoinithe |
||||||||
|
IOMLÁN leithreasuithe cómhaoinithe |
||||||||
3.3.An tionchar a mheastar a bheidh ar ioncam
–☒ Ní bheidh tionchar airgeadais ar bith ag an togra ar ioncam..
–◻ Beidh an tionchar airgeadais seo a leanas ag an togra/tionscnamh:
◻ ar acmhainní dílse
◻ ar ioncam eile
má tá an t-ioncam sannta do línte caiteachais, sonraigh sin ◻
EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
|
Líne buiséid ioncaim: |
Leithreasuithe atá ar fáil don bhliain airgeadais reatha |
Tionchar an togra/tionscnaimh 110 |
||||||
|
Bliain
|
Bliain
|
Bliain
|
Bliain
|
Iontráil na blianta ar fad a theastaíonn le fad an tionchair a thaispeáint (féach pointe 1.6) |
||||
|
Airteagal …………. |
||||||||
I gcás ioncam ilghnéitheach atá sannta, sonraigh na línte buiséid a n-imrítear tionchar orthu.
[…]
Aon rud eile (e.g. an modh nó an fhoirmle a úsáideadh chun an tionchar ar ioncam a ríomh nó aon fhaisnéis eile).
[…]
AN COIMISIÚN EORPACH
An Bhruiséil,1.12.2021
COM(2021) 759 final
IARSCRÍBHINNÍ
a ghabhann leis an
Togra le haghaidh RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE
maidir leis an gcomhar breithiúnach agus rochtain ar cheartas a dhigitiú in ábhair shibhialta, tráchtála agus choiriúla trasteorann, agus lena leasaítear gníomhartha áirithe i réimse an chomhair bhreithiúnaigh
{SEC(2021) 580 final} - {SWD(2021) 392 final} - {SWD(2021) 393 final}
IARSCRÍBHINN 1
Nósanna imeachta dlíthiúla i réimse an chomhair bhreithiúnaigh in ábhair shibhialta agus thráchtála
(1)Treoir 2002/8/CE ón gComhairle an 27 Eanáir 2003 maidir leis an rochtain ar an gceartas i ndíospóidí trasteorann a fheabhsú trí rialacha coiteanna íosta a leagan síos a bhaineann le cúnamh dlí a chur ar fáil do na díospóidí sin.
(2)Rialachán (CE) Uimh. 805/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 21 Aibreán 2004 lena gcruthaítear Ordú Forfheidhmiúcháin Eorpach d'éilimh neamhchonspóidithe.
(3)Rialachán (CE) Uimh. 1896/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Nollaig 2006 lena gcruthaítear ordú Eorpach maidir le nós imeachta íocaíochta.
(4)Rialachán (CE) Uimh. 861/2007 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Iúil 2007 lena mbunaítear Nós Imeachta Eorpach um Éilimh Bheaga.
(5)Rialachán (CE) Uimh. 4/2009 ón gComhairle an 18 Nollaig 2008 maidir le dlínse, an dlí is infheidhme, aithint agus forfheidhmiú cinntí agus comhar in ábhair a bhaineann le hoibleagáidí cothabhála.
(6)Rialachán (AE) Uimh. 650/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 4 Iúil 2012 maidir le dlínse, an dlí is infheidhme, aithint agus forfheidhmiú cinntí agus glacadh le hionstraimí barántúla agus iad a fhorfheidhmiú in ábhair chomharbais agus maidir le Deimhniú Eorpach Comharbais a chruthú.
(7)Rialachán (AE) Uimh. 1215/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Nollaig 2012 maidir le dlínse agus le haithint agus forghníomhú breithiúnas in ábhair shibhialta agus tráchtála (athmhúnlú).
(8)Rialachán (AE) Uimh. 655/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Bealtaine 2014 lena mbunaítear nós imeachta d’Ordú Eorpach um Chaomhnú Cuntas chun aisghabháil fiach trasteorann in ábhair shibhialta agus thráchtála a éascú.
(9)Rialachán (AE) 2015/848 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Bealtaine 2015 maidir le himeachtaí dócmhainneachta.
(10)Rialachán (AE) 2016/1103 ón gComhairle an 24 Meitheamh 2016 lena gcuirtear chun feidhme comhar feabhsaithe i réimse na dlínse, an dlí is infheidhme agus aithint agus forghníomhú cinntí in ábhair réimis maoine pósta.
(11)Rialachán (AE) 2016/1104 ón gComhairle an 24 Meitheamh 2016 lena gcuirtear comhar feabhsaithe i réimse na dlínse, an dlí is infheidhme agus aithint agus forghníomhú cinntí in ábhair maidir le hiarmhairtí maoine páirtnéireachtaí cláraithe.
(12)Rialachán (AE) 2019/1111 ón gComhairle an 25 Meitheamh 2019 maidir le dlínse, maidir le haithint agus forghníomhú breithiúnas in ábhair maidir le pósadh agus sna hábhair maidir le freagracht tuismitheora, agus maidir le fuadach idirnáisiúnta leanaí.
IARSCRÍBHINN 2
Nósanna imeachta dlíthiúla i réimse an chomhair bhreithiúnaigh in ábhair choiriúla
(1)Cinneadh Réime 2002/465/CGB ón gComhairle an 13 Meitheamh 2002 maidir le foirne comhpháirteacha um imscrúdú.
(2)Cinneadh Réime 2002/584/JHA ón gComhairle an 13 Meitheamh 2002 maidir leis an mbarántas gabhála Eorpach agus na nósanna imeachta um thabhairt suas idir na Ballstáit.
(3)Cinneadh Réime 2003/577/CGB an 22 Iúil 2003 ón gComhairle maidir le horduithe a fhorghníomhú san Aontas Eorpach d'fhonn maoin nó fianaise a chalcadh.
(4)Cinneadh Réime 2005/214/CGB ón gComhairle an 24 Feabhra 2005 maidir le prionsabal an aitheantais fhrithpháirtigh a chur i bhfeidhm ar phionóis airgeadais.
(5)Cinneadh Réime 2006/783/CGB an 6 Deireadh Fómhair 2006 ón gComhairle maidir le feidhm a bheith ag prionsabal an aitheantais fhrithpháirtigh maidir le horduithe coigistíochta.
(6)Cinneadh Réime 2008/909/CGB ón gComhairle an 27 Samhain 2008 maidir le prionsabal an aitheantais fhrithpháirtigh a chur i bhfeidhm ar bhreithiúnais in ábhair choiriúla lena bhforchuirtear pianbhreitheanna coimeádta nó bearta a bhaineann le cailleadh saoirse chun iad a fhorfheidhmiú san Aontas Eorpach.
(7)Cinneadh Réime 2008/947/CGB ón gComhairle an 27 Samhain 2008 maidir le prionsabal an aitheantais fhrithpháirtigh i ndáil le breithiúnais agus cinntí promhaidh d'fhonn maoirseacht a dhéanamh ar bhearta promhaidh agus ar smachtbhannaí malartacha.
(8)Cinneadh Réime 2009/829/CGB ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2009 maidir le prionsabal an aitheantais fhrithpháirtigh a chur i bhfeidhm, idir Ballstáit an Aontais Eorpaigh, ar chinntí faoi bhearta maoirseachta mar rogha mhalartach ar choinneáil shealadach.
(9)Cinneadh Réime 2009/948/CGB ón gComhairle an 30 Samhain 2009 ar easaontachtaí maidir le feidhmiú dlínse in imeachtaí coiriúla a chosc agus a shocrú.
(10)Treoir 2014/41/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 3 Aibreán 2014 maidir leis an Ordú Imscrúdaithe Eorpach in ábhair choiriúla.
(11)Rialachán (AE) 2018/1805 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Samhain 2018 maidir le haitheantas frithpháirteach a thabhairt d'orduithe calctha agus d'orduithe coigistíochta.