Saorghluaiseacht oibrithe

PRÍOMHPHOINTÍ

• Baineann buntáistí le saorghluaiseacht an lucht saothair dóibh siúd a théann ag obair in áit éigin eile san Aontas chomh maith leis na sochaithe chuig a dtéann na daoine sin. Cuireann sí ar chumas an chéad dream a gceart chun saorghluaisteachta a fheidhmiú agus a staid phearsanta agus ghairmiúil a fheabhsú agus cuireann sí ar chumas sochaithe folúntais poist agus ganntanais oibrithe oilte a chomhlíonadh.
• Bíonn an ceart ag duine a bhfuil cónaí air nó uirthi i mBallstát den AE dul i mbun fostaíochta íoctha i mBallstát eile den Aontas, ionas gur féidir le fostóirí folúntais poist a fhógairt agus conarthaí a dhéanamh le fostaithe ionchasacha ó gach cearn den Aontas.
• Cuirtear an reachtaíocht in ionad Rialacháin (CEE) Uimh. 1612/68, agus códaíonn sí é, a ndearnadh mórleasuithe air ó am go chéile. Cinntítear leis an reachtaíocht go bhfeidhmíonn an córas go socair trí bhíthin idirdhealaithe ar bith idir oibrithe AE, a bhaineann lena náisiúntacht, a eisreachtú.
• Toirmisctear inti ach go háirithe:
  • nósanna imeachta earcaíochta ar leith le haghaidh náisiúnach eachtrach, agus
  • teorainneacha a chur i bhfeidhm maidir le folúntais a fhógairt, nó le dálaí sonracha a tharchur, amhail a éileamh orthu siúd as tír eile den AE clárú leis na hoifigí fostaíochta.
• Mar an gcéanna, tá sé mídhleathach idirdhealú a dhéanamh idir oibrithe náisiúnta agus oibrithe AE eile maidir le téarmaí fostaíochta agus oibre, lena gcumhdaítear:
  • rochtain ar fhostaíocht, lena n-áirítear cúnamh do chuardaitheoirí poist ó oifigí fostaíochta;
  • dálaí oibre, lena n-áirítear pá, dífhostú, aischur nó athfhostaíocht;
  • rochtain ar oiliúint, lena n-áirítear i ngairmscoileanna agus in ionaid athoiliúna.
• Cuirtear an prionsabal céanna i bhfeidhm maidir le rochtain ar scéimeanna oideachais, printíseachta agus gairmoiliúna a chuirtear ar fáil do leanaí an duine atá ag obair, nó a d’oibrigh, i dtír eile den Aontas Eorpach.
• Cumhdaítear sa reachtaíocht cearta áirithe sóisialta. Tá oibrí atá ag obair i dtír eile AE i dteideal na mbuntáistí céanna sóisialta agus cánachis atá ag náisiúnaigh na tíre óstaí AE. Tá sé de cheart acu freisin sochair tithíochta a fháil sna dálaí céanna is a chuirtear ar fáil do náisiúnaigh na tíre sin agus féadfaidh siad clárú ar liosta tithíochta, más ann dó, sa cheantar ina bhfuil siad ag obair.
• Cumhdaítear faoin reachtaíocht chomh maith cóir chomhionann maidir le ballraíocht i gceardchumainn agus feidhmiú na gceart gaolmhar sin, amhail an ceart chun vótála agus a bheith cáilithe i gcomhair poist riaracháin agus bainistíochta i gceardchumann.
• D’fhéadfadh leibhéal áirithe d’eolas teanga a bheith de dhíth i gcomhair poist, ach ní mór go mbeadh riachtanas teanga ar bith réasúnta agus riachtanach don phost lena mbaineann.
• Bunaítear leis an reachtaíocht Coiste Comhairleach ina bhfuil 6 chomhalta as gach tír AE: 2 ionadaithe don rialtas, 2 ionadaithe ceardchumainn agus 2 chumann fostóirí. Cabhraíonn an coiste seo leis an gCoimisiún Eorpach i gcúrsaí a bhaineann le saorghluaiseacht oibrithe. Glacann an tÚdarás Eorpach Saothair, arna bhunú le Rialachán (AE) 2019/1149 páirt i gcruinnithe an choiste mar bhreathnóir, ag soláthar ionchuir agus saineolais theicniúil.

Eisceacht amháin

Baineann an eisceacht amháin maidir leis an bprionsabal neamh-idirdhealaithe le rochtain ar phoist a bhaineann le feidhmiú údaráis phoiblí agus dualgais a ceapadh chun leasa ginearálta an stáit a chosaint. Féadfaidh tíortha AE poist dá leithéid a choimeád dá náisiúnaigh féin

Rialachán EURES

• In 2016, rinneadh Rialachán (AE) Uimh. 492/2011 a leasú le Rialachán (AE) 2016/589 maidir le Seirbhísí Eorpacha Fostaíochta (EURES). Mar thoradh air sin, tagann na rialacha maidir le malartú faisnéise ar fholúntais phost, iarratais ar phoist agus CVanna ar fud thíortha AE faoi raon feidhme an rialacháin úir anois.