EUR-Lex Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Better regulated and transparent financial markets
Margaí airgeadais a rialáiltear níos fearr agus atá trédhearcach
Margaí airgeadais a rialáiltear níos fearr agus atá trédhearcach
Treoir 2014/65/AE maidir le margaí in ionstraimí airgeadais
Tá sé mar aidhm leis bealaí éalaithe a dhúnadh i struchtúr na margaí airgeadais. Bunaítear ardán trádála rialáilte nua chun uasmhéid na dtrádálacha neamhrialáilte a ghabháil: an tsaoráid trádála eagraithe (OTF)*, atá ann in éineacht le hairgeadraí trádála eile amhail margaí rialáilte.
Déantar sna rialacha riachtanais follasacha a neartú atá i bhfeidhm roimh agus i ndiaidh ionstraimí airgeadais a thrádáil, mar shampla nuair a éilítear ar rannpháirtithe margaidh faisnéis faoi phraghsanna ionstraimí airgeadais a fhoilsiú. Calabraítear na rialacha sin de réir cineál na hionstraime airgeadais atá i gceist.
Amhantraíocht ar thráchtearraí — cleachtas airgeadais a d’fhéadfadh a bheith ina chúis le mearardú praghsanna táirgí bunúsacha (amhail táirgí talmhaíochta) — cuirtear srian air sin trí chóras comhchuibhithe AE a thabhairt isteach, córas a chuireann teorainneacha ar shuíomhanna i sealbhú i ndíorthaigh tráchtearraí. Cuirtear ar chumas na n–údarás náisiúnta teorainn a chur ar mhéid an tsuímh ar féidir le rannpháirtithe margaidh a shealbhú i ndíorthaigh tráchtearraí.
Faoi na rialacha nua, ní mór rialuithe a bhunú maidir le gníomhaíochtaí trádála a dhéantar go leictreonach ag luas an-ard, amhail trádáil ardmhinicíochta*. Maolaítear rioscaí féideartha ar an úsáid mhéadaithe teicneolaíochta trí theaglaim rialacha atá dírithe lena chinntiú nach gcruthaíonn na teicnicí trádála sin margaidh mhí–ordúil.
Ba chóir do ghnólachtaí infheistíochta feidhmiú de réir leasa is fearr na gcliant acu agus seirbhísí infheistíochtaí á dtabhairt dóibh. Ba chóir do na gnólachtaí sin acmhainní a gcuid cliant a ráthú nó cinntiú go bhfuil na táirgí a dhéanann siad, a thairiscíonn siad nó a mholann siad ceaptha le riachtanais na gcliant deiridh a chomhlíonadh. Tabharfar tuilleadh faisnéise faoi tháirgí agus faoi sheirbhísí atá á dtairiscint nó á moladh d’infheisteoirí. Thairis sin, ní mór do ghnóthais a áirithiú nach ndéanfar pá nó dreasachtaí na mball foirne, arna bhfáil ag na gnólachtaí nó arna n–íoc leis na gnólachtaí chun táirge airgeadais ar leith a mholadh a eagrú ar bhealach a théann i gcoinne leasanna na gcliant.
Tá an tÚdarás Eorpach um Urrúis agus Margaí (ESMA) freagrach as gnóthais a bhfuil sé beartaithe acu seirbhísí tuairiscithe sonraí a sholáthar a údarú agus a mhaoirsiú, i ndiaidh leasuithe arna dtabhairt isteach le Treoir (AE) 2019/2177.
Tá daoine dlítheanacha atá údaraithe mar sholáthraithe seirbhíse sluachistiúcháin faoi Rialachán (AE) 2020/1503 eisiata ó raon feidhme Threoir 2014/65/AE.
Le Rialachán leasaitheach (AE) 2019/2115 tugtar isteach rialacha nua chun úsáid margaí fáis fiontar beag agus meánmhéide (FBM), cineál nua ionad trádála a cruthaíodh faoi Threoir 2014/65/AE agus fochatagóir de MTFanna, a chur chun cinn go gníomhach. Dearadh iad chun rochtain ar chaipiteal FBManna a fheabhsú agus chun cuidiú leo fás, agus chun forbairt na sainmhargaí atá ag freastal ar riachtanais eisitheoirí FBM a bhfuil sé de chumas acu fás a spreagadh.
Chun cuidiú le téarnamh ón bpaindéim, simplíodh le Treoir leasaitheach (AE) 2021/338 rialacha áirithe MiFID arbh dhóigh nach raibh siad úsáideach nó go raibh siad ró–ualach. Tá an tuairisciú tréimhsiúil le bheith foilsithe ag ionaid trádála agus feidhmithe agus inmheánaitheoirí córasacha* curtha ar fionraí go dtí Feabhra 2023. Tugadh roinnt athruithe isteach leis an ngníomh leasaitheach chomh maith ar an gcóras teorann suímh do dhíorthaigh tráchtearraí chun tacú le teacht chun cinn agus fás mhargaí na ndíorthach tráchtearraí atá ainmnithe in euro.
Le Treoir leasaitheach (AE) 2022/2556 déantar rialacha na treorach, agus roinnt treoracha gaolmhara eile, a ailíniú leis na ceanglais maidir le riosca TFC le haghaidh eintitis airgeadais a leagtar amach sa rialachán maidir le hathléimneacht dhigiteach oibríochtúil na hearnála airgeadais (DORA), Rialachán (AE) 2022/2554 (féach achoimre).
Gníomhartha tarmligthe agus cur chun feidhme
Glacadh sraith de ghníomhartha tarmligthe agus cur chun feidhme ag an gCoimisiún Eorpach lena n-áirítear na cinn seo a leanas.
B’ éigean an treoir a thrasuí sa reachtaíocht náisiúnta faoin 3 Iúil 2017 agus tá na rialacha i bhfeidhm ón 3 Eanáir 2018 (curtha siar 1 bhliain le Treoir (AE) 2016/1034).
Le haghaidh tuilleadh faisnéise, féach:
Treoir 2014/65/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Bealtaine 2014 maidir le margaí in ionstraimí airgeadais agus lena leasaítear Treoir 2002/92/CE agus Treoir 2011/61/AE (athmhúnlú) (IO L 173, 12.6.2014, lgh. 349–496).
Rinneadh leasuithe comhleanúnacha ar Threoir 2014/65/AE a chorprú sa bhuntéacs. Níl ach luach doiciméadach leis an leagan comhdhlúite seo.
Treoir (AE) 2022/2556 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Nollaig 2022 lena leasaítear Treoracha 2009/65/CE, 2009/138/CE, 2011/61/AE, 2013/36/AE, 2014/59/AE, 2014/65/AE, (AE) 2015/2366 agus (AE) 2016/2341 maidir le hathléimneacht oibríochtúil dhigiteach don earnáil airgeadais (IO L 333, 27.12.2022, lgh. 153–163).
Rialachán (AE) 2022/2554 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Nollaig 2022 maidir le hathléimneacht dhigiteach oibríochtúil don earnáil airgeadais agus lena leasaítear Rialacháin (CE) Uimh. 1060/2009, (AE) Uimh. 648/2012, (AE) Uimh. 600/2014, (AE) Uimh. 909/2014 agus (AE) 2016/1011 (IO L 333, 27.12.2022, lgh. 1–79).
Rialachán (AE) Uimh. 2020/1503 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 7 Deireadh Fómhair 2020 maidir le soláthraithe Eorpacha seirbhísí sluachistiúcháin do ghnó, agus lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 2017/1129 agus Treoir (AE) 2019/1937 (IO L 347, 20.10.2020, lgh. 1–49).
Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 2017/593 ón gCoimisiún an 7 April 2016 lena bhforlíontar Treoir 2014/65/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le hionstraimí airgeadais agus cistí de chuid cliant a chosaint, oibleagáidí um rialachas táirgí agus na rialacha is infheidhme maidir le soláthar nó fáil táillí, coimisiún nó sochar airgeadaíochta nó neamhairgeadaíochta ar bith (IO L 87, 31.3.2017, lgh. 500–517).
Féach an leagan comhdhlúite.
Rialachán Tarmligthe (AE) 2017/565 ón gCoimisiún an 25 April 2016 lena bhforlíontar Treoir 2014/65/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le ceanglais eagrúcháin agus dálaí oibríochta i gcomhair gnólachtaí infheistíochta agus téarmaí mínithe chun críocha na Treorach sin (IO L 87, 31.3.2017, lgh. 1–83).
Féach an leagan comhdhlúite.
Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2016/824 an 25 May 2016 lena leagtar síos na caighdeáin theicniúla cur chun feidhme ar ábhar agus ar fhormáid an chur síos ar fheidhmiú saoráidí trádála iltaobhacha agus saoráidí trádála eagraithe agus an fógra chuig an Údarás Eorpach um Urrúis agus Margaí de réir Threoir 2014/65/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le margaí in ionstraimí airgeadais (IO L 137, 26.5.2016, lgh. 10–16).
Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Iúil 2010 lena mbunaítear Údarás Maoirseachta Eorpach (Údarás Eorpach um Urrúis agus Margaí) agus lena leasaítear Cinneadh Uimh. 716/2009/CE agus lena n–aisghairtear Cinneadh 2009/77/CE ón gCoimisiún (IO L 331, 15.12.2010, lgh. 84–119).
Féach an leagan comhdhlúite.
Nuashonraithe 20.06.2023