This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52021DC0798
COMMUNICATION FROM THE COMMISSION TO THE EUROPEAN PARLIAMENT, THE COUNCIL, THE EUROPEAN ECONOMIC AND SOCIAL COMMITTEE AND THE COMMITTEE OF THE REGIONS Strategy on supervisory data in EU financial services
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ Στρατηγική για τα εποπτικά δεδομένα στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες της ΕΕ
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ Στρατηγική για τα εποπτικά δεδομένα στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες της ΕΕ
COM/2021/798 final
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 15.12.2021
COM(2021) 798 final
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ
Στρατηγική για τα εποπτικά δεδομένα στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες της ΕΕ
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ
Στρατηγική για τα εποπτικά δεδομένα στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες της ΕΕ
1.Πλαίσιο
Καθώς η ψηφιοποίηση εξακολουθεί να αυξάνεται 1 και η ΕΕ οδεύει προς την επίτευξη των ψηφιακών της στόχων για το 2030 2 , αναδύονται νέες προκλήσεις και ευκαιρίες που διαμορφώνουν όλους τους τομείς της κοινωνίας και της οικονομίας, συμπεριλαμβανομένου του χρηματοοικονομικού τομέα. Τα τελευταία χρόνια οι ψηφιακές τεχνολογίες έχουν μετασχηματίσει τον τρόπο με τον οποίο οι συμμετέχοντες στις χρηματοπιστωτικές αγορές παράγουν, κοινοποιούν και χρησιμοποιούν πληροφορίες —την κινητήρια δύναμη του χρηματοοικονομικού τομέα— για τη λήψη αποφάσεων. Τα δεδομένα βρίσκονται στο επίκεντρο αυτού του μετασχηματισμού.
Στην ευρωπαϊκή στρατηγική της για τα δεδομένα 3 , η Επιτροπή τόνισε τη σημασία των δεδομένων ως δυνητικής πηγής ανάπτυξης και καινοτομίας για την οικονομία της ΕΕ και επισήμανε την ανάγκη για καλύτερη πρόσβαση σε δεδομένα και κοινοχρησία δεδομένων μέσω κοινών ευρωπαϊκών χώρων δεδομένων. Μία από τις κορυφαίες προτεραιότητες της στρατηγικής της Επιτροπής για τον ψηφιακό χρηματοοικονομικό τομέα 4 είναι η προώθηση της καινοτομίας βάσει δεδομένων στον χρηματοοικονομικό τομέα. Στο πλαίσιο αυτό περιλαμβάνονται εργαλεία για τη διευκόλυνση της υποβολής αναφορών και της εποπτείας, καθώς και η δημιουργία κοινού χώρου χρηματοοικονομικών δεδομένων, ο οποίος θα καλύπτει δεδομένα μεταξύ επιχειρήσεων, δημοσιοποιημένα δεδομένα και εποπτικά δεδομένα.
Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και άλλες οντότητες που δραστηριοποιούνται στις χρηματοπιστωτικές αγορές υποχρεούνται να υποβάλλουν ευρύ φάσμα δεδομένων σχετικά με τη χρηματοοικονομική τους κατάσταση και τις δραστηριότητές τους. Οι ενωσιακές και οι εθνικές εποπτικές αρχές χρειάζονται τα δεδομένα για την εποπτεία των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και αγορών. Τα δεδομένα επιτρέπουν στις εποπτικές αρχές να παρακολουθούν τους κινδύνους, να διασφαλίζουν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και την ακεραιότητα της αγοράς και να προστατεύουν τους επενδυτές και τους καταναλωτές χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών στην ΕΕ.
Ο όγκος και ο βαθμός λεπτομέρειας των δεδομένων που υποβάλλονται για εποπτικούς σκοπούς έχουν αυξηθεί σημαντικά κατά την τελευταία δεκαετία. Συνολικά, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στην ΕΕ υπόκεινται σε περισσότερες από 500 υποχρεώσεις υποβολής αναφορών, οι οποίες περιλαμβάνουν περισσότερους από 1 000 πίνακες με περισσότερα από 70 000 επιμέρους σημεία δεδομένων 5 . Οι αυστηρότερες υποχρεώσεις υποβολής αναφορών συνέβαλαν στην αντιμετώπιση των κενών πληροφόρησης που εντοπίστηκαν κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης και αντικατοπτρίζουν την αυξανόμενη πολυπλοκότητα και διασυνδεσιμότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος Παρότι αυτό βελτίωσε σημαντικά την εποπτεία από τις αρχές, επιβάρυνε επίσης ολοένα και περισσότερο τόσο τις αναφέρουσες οντότητες όσο και τις εποπτικές αρχές που λαμβάνουν και αναλύουν τα δεδομένα.
Οι ψηφιακές τεχνολογίες μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον φόρτο υποβολής αναφορών και να παρέχουν στις εποπτικές αρχές τη δυνατότητα να αποκτήσουν γνώσεις από τα υποβαλλόμενα στοιχεία με αποτελεσματικότερο και αποδοτικότερο τρόπο. Προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις ευκαιρίες και τις προκλήσεις της εποπτείας βάσει δεδομένων, οι ρυθμιστικές αρχές σε ολόκληρο τον κόσμο καταβάλλουν προσπάθειες για τον εκσυγχρονισμό της υποβολής αναφορών στις δικαιοδοσίες τους 6 . Η υποβολή εποπτικών αναφορών στην ΕΕ και ο τρόπος με τον οποίο οι αρχές συλλέγουν και χρησιμοποιούν τα δεδομένα θα πρέπει να συμβαδίζουν με αυτές τις εξελίξεις.
Η ΕΕ έχει ήδη επιφέρει βελτιώσεις σε ορισμένους βασικούς τομείς 7 και αναλαμβάνει ηγετικό ρόλο στις διεθνείς συζητήσεις 8 για την προώθηση της εναρμόνισης και της ευθυγράμμισης των χρηματοοικονομικών δεδομένων σε παγκόσμιο επίπεδο. Για να εξασφαλιστεί περαιτέρω πρόοδος όσον αφορά την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα του πλαισίου υποβολής εποπτικών αναφορών στην ΕΕ, απαιτούνται περισσότερες εργασίες.
Η ΕΕ χρειάζεται ένα βελτιωμένο σύστημα υποβολής εποπτικών αναφορών, το οποίο θα επιτρέπει στις εποπτικές αρχές:
·να παρακολουθούν τις εξελίξεις στις αγορές, τα μέσα και τους τομείς του χρηματοπιστωτικού συστήματος με μεγαλύτερη ακρίβεια και ταχύτητα·
·να λαμβάνουν καλύτερα ενημερωμένες και ταχύτερες αποφάσεις ώστε να διασφαλίζονται η χρηματοπιστωτική σταθερότητα, η ακεραιότητα της αγοράς και η προστασία των καταναλωτών και να επιτυγχάνονται άλλοι στόχοι, όπως η παρακολούθηση της μεταφοράς της νομοθεσίας της ΕΕ στο εθνικό δίκαιο και της αποτελεσματικής επιβολής της·
·να συντονίζονται καλύτερα μεταξύ τους και να επιτυγχάνουν εποπτική σύγκλιση μέσω πιο συνεκτικών και διαλειτουργικών συνόλων δεδομένων·
·να ελαχιστοποιούν ταυτόχρονα τον φόρτο συμμόρφωσης, σύμφωνα με τις αρχές της Επιτροπής για τη βελτίωση της νομοθεσίας και τη δέσμευση για συστηματική και ενεργή αναζήτηση τρόπων μείωσης του φόρτου που επιβάλλει η νομοθεσία 9 .
Βασιζόμενη σε εκτενείς συζητήσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη 10 , η Επιτροπή υποβάλλει την παρούσα στρατηγική, η οποία περιγράφει την προσέγγιση για την επίτευξη του στόχου ενός σύγχρονου συστήματος υποβολής εποπτικών αναφορών στην ΕΕ. Η στρατηγική συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων της ευρωπαϊκής στρατηγικής για τα δεδομένα και της στρατηγικής για τον ψηφιακό χρηματοοικονομικό τομέα όσον αφορά την προώθηση της ψηφιακής καινοτομίας στην Ευρώπη. Στηρίζοντας την εποπτική σύγκλιση, συμβάλλει επίσης στην επίτευξη των στόχων της Ένωσης Κεφαλαιαγορών.
2.Πλαίσιο: οι σημερινές προκλήσεις
Στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου ελέγχου καταλληλότητας των απαιτήσεων υποβολής εποπτικών αναφορών της ΕΕ 11 , η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι ισχύουσες απαιτήσεις υποβολής αναφορών στο ενωσιακό δίκαιο είναι αναγκαίες και αποτελεσματικές ως προς την παροχή σχετικών δεδομένων στις εποπτικές αρχές. Ωστόσο, εντοπίστηκαν ανεπάρκειες στον τρόπο με τον οποίο καθορίζονται οι απαιτήσεις υποβολής αναφορών και συλλέγονται δεδομένα. Αυτό έχει αλυσιδωτές αρνητικές συνέπειες στην ποιότητα και τη χρηστικότητα των υποβαλλόμενων δεδομένων, μειώνοντας την ικανότητα των εποπτικών αρχών να ασκούν τα καθήκοντά τους. Οι εν λόγω ανεπάρκειες συνεπάγονται επίσης πρόσθετο κόστος για τις αναφέρουσες οντότητες, το οποίο μπορεί να ανέλθει σε 4 έως 12 δισ. EUR 12 ετησίως για τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις υποβολής αναφορών της ΕΕ. Επιπλέον, τα πλαίσια υποβολής αναφορών δεν αξιοποιούν πλήρως τα σύγχρονα εργαλεία ΤΠ.
Ο έλεγχος καταλληλότητας ανέδειξε πέντε βασικούς τομείς που επιδέχονται βελτίωση:
·Συνέπεια και εναρμόνιση των απαιτήσεων υποβολής αναφορών: Οι απαιτήσεις υποβολής αναφορών και οι λεπτομερείς προδιαγραφές δεδομένων δεν είναι επαρκώς εναρμονισμένες και περιέχουν ορισμένες ανακολουθίες και ασάφειες. Η χρήση κοινών προτύπων, μορφότυπων και αναγνωριστικών κωδικών για τα δεδομένα είναι ανεπαρκής.
·Κοινοχρησία και χρήσεις δεδομένων: Ορισμένες φορές διαφορετικές αρχές συλλέγουν εν μέρει αλληλεπικαλυπτόμενα δεδομένα ή δεδομένα που παρουσιάζουν μεγάλες ομοιότητες. Η κοινοχρησία και η επαναχρησιμοποίηση των δεδομένων μεταξύ των αρχών δεν γίνονται με αποτελεσματικό τρόπο.
·Νομοθετική διαδικασία και νομοθετικές πράξεις: Οι απαιτήσεις υποβολής αναφορών, συμπεριλαμβανομένων των εξουσιών των ευρωπαϊκών εποπτικών αρχών (στο εξής: ΕΕΑ) για την κατάρτιση τεχνικών προτύπων, δεν είναι πάντοτε συνεπείς μεταξύ των πλαισίων υποβολής αναφορών. Τα σύντομα χρονοδιαγράμματα εφαρμογής και οι συχνές αλλαγές στους κανόνες αυξάνουν το κόστος τόσο για τις αναφέρουσες οντότητες όσο και για τις εποπτικές αρχές.
·Διακυβέρνηση: Οι απαιτήσεις υποβολής αναφορών συχνά καταρτίζονται χωρίς να λαμβάνονται υπόψη όσα ήδη ισχύουν. Υπάρχει περιθώριο για μεγαλύτερο συντονισμό και συνεργασία μεταξύ των σχετικών ενδιαφερόμενων μερών, από το πρώιμο στάδιο σχεδιασμού έως την κοινοχρησία δεδομένων μεταξύ των αρχών.
·Τεχνολογία: Ο σημερινός σχεδιασμός των απαιτήσεων υποβολής εποπτικών αναφορών δεν επιτρέπει την αυτοματοποιημένη επεξεργασία δεδομένων σε όλους τους τομείς. Τα ανεπαρκώς τυποποιημένα δεδομένα εμποδίζουν επίσης την εφαρμογή σύγχρονων τεχνολογιών από τις αναφέρουσες οντότητες και τις εποπτικές αρχές.
Με βάση τα εν λόγω πορίσματα, η Επιτροπή, από κοινού με τις ΕΕΑ, έχει ήδη επιφέρει στοχευμένες βελτιώσεις στην υποβολή εποπτικών αναφορών σε διάφορες τομεακές νομοθεσίες. Ωστόσο, ορισμένα από τα ζητήματα που εντοπίστηκαν αφορούν όλους τους τομείς των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και, συνεπώς, θα πρέπει να αντιμετωπιστούν στο πλαίσιο ευρύτερης, διατομεακής προσέγγισης των εποπτικών δεδομένων.
3.Στόχος μας
Μακροπρόθεσμος στόχος της Επιτροπής είναι να εκσυγχρονίσει την υποβολή εποπτικών αναφορών στην ΕΕ και να θεσπίσει ένα σύστημα που θα παρέχει ακριβή, συνεκτικά και επίκαιρα δεδομένα στις εποπτικές αρχές σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο, ελαχιστοποιώντας παράλληλα τον συνολικό φόρτο υποβολής αναφορών για όλα τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη.
Η επίτευξη αυτού του στόχου απαιτεί τροποποιήσεις στα υφιστάμενα πλαίσια υποβολής εποπτικών αναφορών και τις μεθόδους συλλογής και επεξεργασίας χρηματοοικονομικών δεδομένων. Με βάση τα διδάγματα που αντλήθηκαν από τον έλεγχο καταλληλότητας και τις περαιτέρω συζητήσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το εν λόγω σύστημα υποβολής αναφορών θα πρέπει να περιλαμβάνει τα ακόλουθα βασικά δομικά στοιχεία:
1)Συνεκτικά και τυποποιημένα δεδομένα: Η τυποποίηση των δεδομένων και η κοινή αντίληψη των δεδομένων που συλλέγονται με βάση διαφορετικά πλαίσια υποβολής αναφορών θα διευκολύνουν τη χρήση των ψηφιακών τεχνολογιών και θα απλουστεύσουν τη διαβίβαση, την επικύρωση και την ανάλυση των δεδομένων. Οι προδιαγραφές δεδομένων θα πρέπει να βασίζονται σε σαφή και κοινή ορολογία, καθώς και σε κοινά πρότυπα, μορφότυπους και κανόνες για τη χρήση μοναδικών αναγνωριστικών κωδικών. Έτσι θα αποφευχθεί η αμφισημία στην ερμηνεία τους και η συμμόρφωση θα καταστεί ευκολότερη.
2)Κοινοχρησία και επαναχρησιμοποίηση δεδομένων: Η διευκόλυνση της κοινοχρησίας και της επαναχρησιμοποίησης των υποβαλλόμενων δεδομένων μεταξύ εθνικών και ενωσιακών εποπτικών αρχών θα μειώσει τον φόρτο για τις αναφέρουσες οντότητες, αποτρέποντας την αλληλεπικάλυψη αιτημάτων υποβολής δεδομένων. Θα δώσει επίσης τη δυνατότητα στις εποπτικές αρχές να ξεπεράσουν νομικά και τεχνικά εμπόδια στη χρήση δεδομένων που τηρούνται από άλλη εποπτική αρχή. Η βελτίωση της κοινοχρησίας και της επαναχρησιμοποίησης δεδομένων θα απαιτήσει ειδικό κανονιστικό πλαίσιο και ένα ασφαλές περιβάλλον ΤΠ για τον εξορθολογισμό των ροών δεδομένων, την επικύρωση και τους μηχανισμούς ανταλλαγής. Θα βασίζεται επίσης στην κοινή προδιαγραφή και τυποποίηση των συνόλων δεδομένων.
3)Βελτίωση του σχεδιασμού των απαιτήσεων υποβολής αναφορών: Η κατάλληλα σχεδιασμένη και διατυπωμένη νομοθεσία είναι απαραίτητη για την εφαρμογή ενός αποτελεσματικού και αποδοτικού συστήματος υποβολής αναφορών. Η βελτιωμένη διαδικασία για τον σχεδιασμό των απαιτήσεων υποβολής αναφορών θα πρέπει να βασίζεται στις τρέχουσες βέλτιστες πρακτικές, και να τις επεκτείνει περαιτέρω, όσον αφορά την εφαρμογή των αρχών για τη βελτίωση της νομοθεσίας 13 στην υποβολή εποπτικών αναφορών, τόσο σε νομοθετικό επίπεδο όσο και στον καθορισμό των τεχνικών προτύπων. Θα πρέπει επίσης να διασφαλίζει ότι οι εν λόγω αρχές εφαρμόζονται με συνεπή και συστηματικό τρόπο σε όλα τα πλαίσια υποβολής αναφορών, από την ανάπτυξη των αρχικών απαιτήσεων έως τις μεταγενέστερες επανεξετάσεις.
4)Κοινή διακυβέρνηση: Ο σχεδιασμός, η εφαρμογή και η διατήρηση ενός σύγχρονου και βελτιωμένου συστήματος υποβολής εποπτικών αναφορών απαιτούν επαρκώς άρτιες ρυθμίσεις διακυβέρνησης. Με αυτόν τον τρόπο θα βελτιωθεί ο συντονισμός και θα ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ διαφορετικών εποπτικών αρχών και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να ανταλλάσσουν την εμπειρογνωσία τους και πληροφορίες.
14 Η υλοποίηση αυτών των βασικών δομικών στοιχείων θα καταστήσει δυνατή την αποτελεσματικότερη και αποδοτικότερη χρήση των σύγχρονων τεχνολογιών, συμπεριλαμβανομένων των εργαλείων RegTech και SupTech. Η χρήση τέτοιου είδους λύσεων θα μειώσει περαιτέρω τον φόρτο συμμόρφωσης για τις αναφέρουσες οντότητες και θα αυξήσει την ακρίβεια και την έγκαιρη υποβολή των δεδομένων που λαμβάνουν οι εποπτικές αρχές και θα βελτιώσει την ικανότητά τους να τα αναλύουν.
4.Μετασχηματισμός της υποβολής εποπτικών αναφορών
Η ανάπτυξη ενός σύγχρονου και πιο ολοκληρωμένου συστήματος υποβολής εποπτικών αναφορών είναι ένα φιλόδοξο, σύνθετο και μακρόπνοο εγχείρημα. Τα υφιστάμενα πλαίσια υποβολής αναφορών και οι στόχοι τους διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των διαφόρων τομέων χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και μεταξύ εθνικού και ενωσιακού επιπέδου. Η ανταλλαγή δεδομένων συχνά περιλαμβάνει πολλές ανεξάρτητες αρχές. Η μετάβαση σε ένα κοινό σύστημα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα διαφορετικά σημεία εκκίνησης και τους διαφορετικούς στόχους των διαφόρων ενωσιακών και εθνικών νομοθετικών πλαισίων, και θα απαιτεί τη δέσμευση και τον συντονισμό του κλάδου χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και των εποπτικών αρχών. Θα απαιτήσει τον επανασχεδιασμό ορισμένων διαδικασιών υποβολής αναφορών και συλλογής δεδομένων και την αντικατάσταση παλαιών τεχνικών λύσεων.
Ενώ ο εκσυγχρονισμός και η βελτίωση της υποβολής εποπτικών αναφορών αναμένεται να αποφέρουν σημαντικά μακροπρόθεσμα οφέλη και εξοικονόμηση κόστους, αναπόφευκτα συνεπάγονται επίσης την επένδυση πόρων κατά τη διάρκεια της μετάβασης. Συνεπώς, ο εκσυγχρονισμός της υποβολής εποπτικών αναφορών στην ΕΕ θα απαιτήσει σταδιακή προσέγγιση για τη μείωση των κινδύνων και του κόστους εφαρμογής. Η προσέγγιση συνίσταται τόσο σε στοχευμένες τροποποιήσεις των τομεακών μέτρων όσο και σε πιο εκτεταμένες, πιο μακροπρόθεσμες διατομεακές βελτιώσεις.
Συγκεκριμένα, η Επιτροπή θα χρησιμοποιήσει την τακτική διαδικασία επανεξέτασης για να εισαγάγει στοχευμένες βελτιώσεις σε επιμέρους νομοθετικές πράξεις. Στις εν λόγω βελτιώσεις περιλαμβάνονται: i) η εξάλειψη των αλληλεπικαλύψεων ή ασυνεπειών που εντοπίζονται σε μία ή περισσότερες νομοθετικές πράξεις· ii) η κατάργηση των περιττών ή παρωχημένων απαιτήσεων υποβολής αναφορών· iii) η παροχή ή η αποσαφήνιση συγκεκριμένων ορισμών· iv) ο εξορθολογισμός των ροών δεδομένων μεταξύ εποπτικών αρχών· και v) κατά περίπτωση, η ενίσχυση της αναλογικότητας των απαιτήσεων υποβολής αναφορών.
Παράλληλα, η Επιτροπή θα δώσει εντολή στις ΕΕΑ, αξιοποιώντας την τεχνική εμπειρογνωσία τους, να αξιολογήσουν και να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για την περαιτέρω ενσωμάτωση της υποβολής αναφορών και τη βελτίωση της συνέπειας και της τυποποίησης δεδομένων στους τομείς τους.
Σε μεταγενέστερο στάδιο, με βάση την πρόοδο στους τομείς, η Επιτροπή θα επιδιώξει να ολοκληρώσει την εφαρμογή των δομικών στοιχείων και να λάβει όσα πρόσθετα μέτρα απαιτούνται για την επίτευξη ενός ολοκληρωμένου συστήματος υποβολής εποπτικών αναφορών της ΕΕ σε όλους τους χρηματοοικονομικούς τομείς. Το 2023 η Επιτροπή θα εκπονήσει έκθεση σχετικά με την πρόοδο που σημειώθηκε στην εφαρμογή της στρατηγικής και τα διδάγματα που αντλήθηκαν.
4.1.Συνεκτικά και τυποποιημένα δεδομένα
Για να βελτιωθεί η συνοχή των απαιτήσεων υποβολής αναφορών, η Επιτροπή έχει ήδη εισαγάγει στοχευμένες βελτιώσεις σε αρκετά νομοθετικά πλαίσια και θα εισαγάγει περισσότερες στο πλαίσιο της τακτικής επανεξέτασης του νομοθετικού πλαισίου. Ωστόσο, η Επιτροπή θα βασίζεται πρωτίστως στις εντολές προς τις ΕΕΑ για τη διασφάλιση της συνοχής στους διάφορους τομείς.
Στον τραπεζικό τομέα, η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (στο εξής: ΕΑΤ) έχει ήδη λάβει εντολή στον κανονισμό για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις (στο εξής: ΚΚΑ) 15 να αξιολογήσει τη σκοπιμότητα της ολοκλήρωσης της συλλογής δεδομένων προληπτικής εποπτείας, στατιστικών δεδομένων και δεδομένων εξυγίανσης. Παρόλο που επικεντρώνονται στον τραπεζικό τομέα, οι εργασίες καλύπτουν τη συνοχή και την τυποποίηση των δεδομένων, καθώς και άλλα βασικά στοιχεία της στρατηγικής, όπως η κοινοχρησία και η διακυβέρνηση δεδομένων. Ο τραπεζικός τομέας είναι εκτενής και πολύπλοκος από την άποψη της υποβολής αναφορών και, συνεπώς, οι βέλτιστες πρακτικές που αναπτύσσονται στον εν λόγω τομέα μπορούν να χρησιμοποιηθούν πιλοτικά. Λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα και τις συστάσεις της ΕΑΤ, η Επιτροπή θα προτείνει, όπου είναι αναγκαίο, προσαρμογές του νομικού πλαισίου για την επίτευξη συνοχής, τυποποίησης και ολοκλήρωσης 16 .
Στον ασφαλιστικό τομέα, η πρόσφατη πρόταση της Επιτροπής για την επανεξέταση της οδηγίας Φερεγγυότητα II 17 περιλαμβάνει την εντολή προς την Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (στο εξής: EIOPA) να καταβάλει προσπάθειες, σε συνεργασία με άλλες ΕΕΑ και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (στο εξής: ΕΚΤ), για την αύξηση της συνοχής μεταξύ των πλαισίων υποβολής αναφορών και την τυποποίηση των δεδομένων. Η EIOPA θα πρέπει να δώσει προτεραιότητα στους τομείς των δεδομένων των οργανισμών συλλογικών επενδύσεων και της υποβολής αναφορών για συμβάσεις παραγώγων, όπου οι αλληλεπικαλύψεις είναι περισσότερο εμφανείς. Η EIOPA θα επιδιώξει επίσης να εντοπίσει και να αντιμετωπίσει τυχόν τομείς αλληλεπικάλυψης ή ασυνέπειες με άλλα τομεακά πλαίσια. Η επανεξέταση της οδηγίας Φερεγγυότητα II εισάγει επίσης στοχευμένες απλουστεύσεις και ενισχυμένη αναλογικότητα όσον αφορά την υποβολή αναφορών.
Όσον αφορά τον τομέα των οργανισμών επενδύσεων, στην πρόταση για την επανεξέταση της οδηγίας για τους διαχειριστές οργανισμών εναλλακτικών επενδύσεων (στο εξής: οδηγία ΔΟΕΕ) 18 που εγκρίθηκε στη δέσμη μέτρων για την Ένωση Κεφαλαιαγορών τον Νοέμβριο του 2021 19 , η Επιτροπή προτείνει να εξουσιοδοτηθεί η Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (στο εξής: ESMA) για να βελτιώσει τη συλλογή δεδομένων από τους διαχειριστές οργανισμών εναλλακτικών επενδύσεων και να εναρμονίσει τις απαιτήσεις υποβολής δεδομένων για τους οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες (ΟΣΕΚΑ). Πριν από την τροποποίηση ή την ανάπτυξη νέων υποδειγμάτων υποβολής αναφορών, η ESMA οφείλει να διενεργεί τεχνική αξιολόγηση, σε συνεργασία με την ΕΚΤ και την EIOPA. Σκοπός της αξιολόγησης είναι να διασφαλιστεί η συνέπεια με άλλες απαιτήσεις υποβολής αναφορών για τους οργανισμούς επενδύσεων, συμπεριλαμβανομένων ιδίως των δεδομένων που έχουν ήδη συλλεχθεί για στατιστικούς σκοπούς από το Ευρωπαϊκό Σύστημα Κεντρικών Τραπεζών (στο εξής: ΕΣΚΤ).
Όσον αφορά την υποβολή αναφορών στις χρηματοπιστωτικές αγορές, ορισμένες ασυνέπειες μεταξύ των πλαισίων έχουν ήδη επιλυθεί στο πρόγραμμα βελτίωσης (Refit) του κανονισμού για τις υποδομές των ευρωπαϊκών αγορών (EMIR) 20 και η ESMA επιφέρει περαιτέρω βελτιώσεις σε τεχνικό επίπεδο. Στην πρόταση για την επανεξέταση του κανονισμού για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων (στο εξής: MiFIR) 21 που εγκρίθηκε στη δέσμη μέτρων για την Ένωση Κεφαλαιαγορών, η Επιτροπή προτείνει να εναρμονιστούν οι εξουσίες της ESMA να εγκρίνει τεχνικά πρότυπα και να διασφαλιστεί μεγαλύτερη συνοχή στην αναφορά συναλλαγών μεταξύ των εν λόγω πλαισίων. Επιπλέον, η ESMA είναι επιφορτισμένη με την αξιολόγηση των επιλογών για την περαιτέρω ολοκλήρωση της υποβολής αναφορών και τον εξορθολογισμό των ροών δεδομένων. Η επανεξέταση του MiFIR προωθεί επίσης τη δημιουργία ενοποιημένου δελτίου παρακολούθησης για τις μετοχές και τα ομόλογα. Στόχος είναι να διασφαλιστεί η συνοχή με τα δεδομένα που έχουν ήδη υποβληθεί και να αναπτυχθούν τα πρότυπα διαφάνειας για το δελτίο ως υποσύνολο των απαιτήσεων υποβολής αναφορών. Έτσι θα βελτιωθεί η ποιότητα των δεδομένων και θα αποφευχθεί το περιττό πρόσθετο κόστος για τον κλάδο.
Με βάση αυτές τις τομεακές πρωτοβουλίες, η Επιτροπή θα συντονίσει την ανάπτυξη κοινού λεξικού δεδομένων για να διασφαλίσει τη συνέπεια και την τυποποίηση σε όλους τους χρηματοοικονομικούς τομείς. Η ύπαρξη κοινών προτύπων για τον καθορισμό του μορφότυπου των δεδομένων θα διευκολύνει επίσης την κοινοχρησία και την επαναχρησιμοποίηση των δεδομένων για διαφορετικούς σκοπούς. Επιπλέον, το λεξικό δεδομένων θα συμβάλει στην επίτευξη άλλων μακροπρόθεσμων στόχων, όπως να καταστούν μηχαναγνώσιμες και εκτελέσιμες οι απαιτήσεις υποβολής αναφορών.
Το λεξικό θα περιέχει περιγραφή του περιεχομένου και του μορφότυπου όλων των δεδομένων που συλλέγονται από διάφορα πλαίσια υποβολής αναφορών με δομημένο, ολοκληρωμένο, συνεπή και σαφή τρόπο, χρησιμοποιώντας όρους που εδράζονται στη νομοθεσία ώστε να δημιουργείται σαφής σύνδεση ανάμεσα στα συλλεγόμενα στοιχεία δεδομένων και τις σχετικές νομοθετικές απαιτήσεις 22 . Οι αρμόδιες αρχές θα εφαρμόσουν τα τεχνικά στοιχεία του λεξικού. Η Επιτροπή θα αναπτύξει τους κανόνες για τη χρήση και τη διακυβέρνησή του.
Αναγνωρίζοντας την πολυπλοκότητα του έργου, η Επιτροπή θα αξιοποιήσει την τεχνική εμπειρογνωσία των ΕΕΑ και της ΕΚΤ που διαθέτουν ήδη πείρα στη δημιουργία τομεακών λεξικών δεδομένων. Η ESMA ξεκίνησε πρόσφατα εργασίες για ένα λεξικό δεδομένων στον τομέα της. Η EIOPA και η ΕΑΤ ακολουθούν την ίδια μεθοδολογία περιγραφής δεδομένων και καταβάλλουν προσπάθειες για την επίτευξη μεγαλύτερης εναρμόνισης των αντίστοιχων λεξικών δεδομένων τους. Το ΕΣΚΤ, υπό τη διεύθυνση της ΕΚΤ, έχει δημιουργήσει και εξακολουθεί να διευρύνει το ενιαίο λεξικό δεδομένων για την παροχή στατιστικών στοιχείων στον τραπεζικό τομέα βάσει του ολοκληρωμένου πλαισίου υποβολής στοιχείων (IReF) 23 . Η Επιτροπή έχει ήδη χαρτογραφήσει τις υφιστάμενες απαιτήσεις υποβολής αναφορών και έχει υλοποιήσει πιλοτικό σχέδιο 24 , χρησιμοποιώντας μεθοδολογίες μηχανομάθησης, για την κατάρτιση γλωσσαρίου εννοιών. Το γλωσσάριο θα παραθέτει τους όρους που χρησιμοποιούνται στη νομοθεσία και τους ορισμούς τους. Θα συμβάλει στην αποσαφήνιση και τον εξορθολογισμό του συνόλου των νομικών εννοιών που θα χρησιμοποιηθούν στο κοινό λεξικό δεδομένων, το οποίο θα περιγράφει τα επιμέρους πεδία δεδομένων που θα πρέπει να υποβάλλονται. Στόχος είναι να έχουν τεθεί σε εφαρμογή έως το 2024 τα τομεακά λεξικά δεδομένων με βάση το γλωσσάριο υποκείμενων εννοιών.
Βασικό στοιχείο για τη διασφάλιση της συνοχής των δεδομένων είναι η πλήρης χρήση διεθνώς αποδεκτών κοινών αναγνωριστικών κωδικών, όπως ο μοναδικός αναγνωριστικός κωδικός προϊόντος (UPI), ο μοναδικός αναγνωριστικός κωδικός συναλλαγής (UTI) και ο αναγνωριστικός κωδικός νομικής οντότητας (LEI). Ο LEI, ο οποίος επιτρέπει τη μοναδική και αδιαμφισβήτητη ταυτοποίηση των οντοτήτων και είναι ο ευρύτερα χρησιμοποιούμενος παγκόσμιος αναγνωριστικός κωδικός οντότητας στον χρηματοοικονομικό τομέα, είναι ιδιαίτερα χρήσιμος για τη σύνδεση επιμέρους συνόλων δεδομένων, διευκολύνοντας με τον τρόπο αυτόν την εποπτεία. Επομένως, η Επιτροπή θα επεκτείνει περαιτέρω και θα προωθήσει τη συνεκτικότερη χρήση του LEI στον χρηματοοικονομικό τομέα, καλύπτοντας ορισμένα βασικά κενά και θεσπίζοντας απαιτήσεις για τη χρήση του στη σχετική νομοθεσία 25 . Κατόπιν σύστασης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (στο εξής: ΕΣΣΚ) 26 , έως το 2023 η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση σχετικά με το αν ο LEI θα καταστεί ή όχι υποχρεωτικός για ευρύτερο φάσμα νομικών οντοτήτων σε ολόκληρη την ΕΕ. Τέλος, η Επιτροπή θα συνεχίσει τις προσπάθειες σε διεθνή φόρα για την προώθηση της υιοθέτησης του LEI και άλλων κοινών αναγνωριστικών κωδικών στον χρηματοοικονομικό τομέα παγκοσμίως.
Δράση 1. Για να αυξηθούν η συνοχή και η τυποποίηση των υποβαλλόμενων δεδομένων, η Επιτροπή:
1)θα δώσει εντολές και, όπου είναι αναγκαίο, θα προτείνει την ενίσχυση των εξουσιών των ΕΕΑ σε βασικές νομοθετικές πράξεις για την περαιτέρω ολοκλήρωση της υποβολής αναφορών στους τομείς αρμοδιότητάς τους·
2)θα επικαιροποιήσει τη χαρτογράφηση των απαιτήσεων υποβολής αναφορών στον χρηματοοικονομικό τομέα και θα δημιουργήσει ολοκληρωμένο γλωσσάριο για την αποσαφήνιση και τον εξορθολογισμό του συνόλου των νομικών εννοιών που χρησιμοποιούνται·
3)θα συνεργαστεί με τις ΕΕΑ και την ΕΚΤ για την ανάπτυξη και την προώθηση της χρήσης κοινού λεξικού δεδομένων, αρχής γενομένης από την καθιέρωση τομεακών λεξικών έως το 2024·
4)θα προτείνει τροποποιήσεις στα σχετικά πλαίσια υποβολής αναφορών ώστε να απαιτείται συστηματικά η αναφορά του LEI από τις οντότητες που τον διαθέτουν και, έως το 2023 θα υποβάλει έκθεση σχετικά με το αν ο LEI θα καταστεί υποχρεωτικός ή όχι για ευρύτερο φάσμα νομικών οντοτήτων.
4.2.Ενίσχυση της κοινοχρησίας και της επαναχρησιμοποίησης δεδομένων
Τα δεδομένα θα πρέπει να υποβάλλονται μόνο μία φορά και στη συνέχεια να ανταλλάσσονται και να επαναχρησιμοποιούνται, ανάλογα με τις ανάγκες, από τις διάφορες αρχές που επιβλέπουν το χρηματοπιστωτικό σύστημα στην ΕΕ. Επομένως, η Επιτροπή προτίθεται να θεσπίσει ένα σύστημα στο πλαίσιο του οποίου οι αναφέρουσες οντότητες παρέχουν δεδομένα υψηλής ποιότητας και οι αρχές ανταλλάσσουν τα δεδομένα που συλλέγουν όσο το δυνατόν περισσότερο και αποτελεσματικότερα, διασφαλίζοντας παράλληλα την ασφάλεια των δεδομένων και το επαγγελματικό απόρρητο.
Για τον σκοπό αυτόν, στην πρόταση επανεξέτασης της οδηγίας ΔΟΕΕ, η Επιτροπή προτείνει την τροποποίηση των σχετικών διατάξεων ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότερη διαδικασία κοινοχρησίας δεδομένων μεταξύ των αρχών. Επιπλέον, στο πλαίσιο της υπό εξέλιξη επανεξέτασης του κανονισμού για τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων (στο εξής: ΚΑΤ) 27 , η οποία προβλέπεται να εγκριθεί το πρώτο τρίμηνο του 2022, η Επιτροπή διερευνά τρόπους να διευκολύνει τη διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών ΚΑΤ και να θεσπίσει επίσημες και τυποποιημένες διαδικασίες για τη συνεργασία των εποπτικών αρχών, συμπεριλαμβανομένης της κοινοχρησίας δεδομένων. Το 2022 η Επιτροπή θα αξιολογήσει επίσης τις διατάξεις για την κοινοχρησία δεδομένων στο πλαίσιο της επανεξέτασης που απαιτείται βάσει του άρθρου 46 του κανονισμού για τα αμοιβαία κεφάλαια της χρηματαγοράς 28 .
Η Επιτροπή στηρίζει τις υπό εξέλιξη τεχνικές εργασίες των ΕΕΑ για την ενίσχυση της κοινοχρησίας και της επαναχρησιμοποίησης των υποβαλλόμενων δεδομένων στους αντίστοιχους τομείς τους. Η ESMA σκοπεύει να γίνει κόμβος δεδομένων για τις αγορές κινητών αξιών της ΕΕ και να βελτιώσει τη διαθεσιμότητα των πληροφοριών σε επίπεδο ΕΕ για άλλες αρχές, επενδυτές και συμμετέχοντες στην αγορά. Στο πλαίσιο της εντολής της για ολοκληρωμένη υποβολή αναφορών, η ΕΑΤ αξιολογεί τη σκοπιμότητα ενός συστήματος υποβολής αναφορών με κεντρικό μητρώο δεδομένων, δηλαδή ένα ενιαίο σημείο επαφής για τις αρμόδιες αρχές, το οποίο τους παρέχει πρόσθετη στήριξη και συντονισμό για τη διαβίβαση των ερωτημάτων σχετικά με δεδομένα και την ανταλλαγή πληροφοριών. Ο κόμβος δεδομένων της ΕΑΤ EUCLID 29 περιλαμβάνει ήδη όλα τα εποπτικά δεδομένα και δεδομένα εξυγίανσης του τραπεζικού τομέα της ΕΕ, και η ΕΑΤ θα συνεχίσει να βασίζεται στον εν λόγω κόμβο κατά τη φάση υλοποίησης του οικείου έργου ολοκλήρωσης της υποβολής αναφορών. Τέλος, η EIOPA συνεχίζει να αναπτύσσει το οικείο πλαίσιο δεδομένων για την ασφαλή συλλογή, διαχείριση, ανάλυση, διανομή και δημοσίευση δεδομένων. Στον πυρήνα του πλαισίου βρίσκεται ένα κεντρικό αποθετήριο το οποίο η EIOPA θα συντηρεί κατά την εφαρμογή τεχνικών βελτιώσεων.
Έως το 2023 η Επιτροπή θα επανεξετάσει τη σχετική νομοθεσία, σε συνεργασία με τις ΕΕΑ, την ΕΚΤ και άλλες αρχές, για να εντοπίσει άλλα νομικά εμπόδια στην κοινοχρησία εποπτικών, στατιστικών δεδομένων και δεδομένων εξυγίανσης και είναι έτοιμη να τα αντιμετωπίσει όπου είναι απαραίτητο. Οι εν λόγω εργασίες θα βασίζονται σε διατάξεις της σχετικής ενωσιακής νομοθεσίας που προβλέπουν ήδη την κοινοχρησία δεδομένων μεταξύ των αρχών σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο υπό αυστηρές προϋποθέσεις. Έτσι, μαζί με το κοινό λεξικό δεδομένων, θα τεθούν τα θεμέλια για έναν χώρο εποπτικών δεδομένων 30 όπου θα είναι δυνατή η πρόσβαση, η κοινοχρησία και η επαναχρησιμοποίηση δεδομένων από όλες τις αρμόδιες αρχές, ενώ παράλληλα θα προστατεύονται η εμπιστευτικότητα και η ασφάλεια των δεδομένων.
Η Επιτροπή θα προτείνει ένα σύνολο κανόνων για τον καθορισμό των δικαιωμάτων πρόσβασης στα δεδομένα και την κατανομή της ευθύνης για την αξιολόγηση της ποιότητας των δεδομένων, καθώς και τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούν οι διάφορες αρχές πριν από την προσθήκη, την τροποποίηση και τη διακοπή των αιτημάτων υποβολής αναφορών. Η Επιτροπή θα επιδιώξει επίσης την περαιτέρω τυποποίηση των συνόλων δεδομένων μέσω της χρήσης του κοινού λεξικού δεδομένων και θα στηρίξει την ανάπτυξη ενός ασφαλούς περιβάλλοντος ΤΠ, στο οποίο θα είναι δυνατή η πρόσβαση και η ανταλλαγή δεδομένων με ασφάλεια, ανεξάρτητα από τη φυσική θέση αποθήκευσής τους. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να συνεργάζεται στενά με τις εποπτικές αρχές, ιδίως με τις ΕΕΑ, την ΕΚΤ, το ΕΣΣΚ και το Ενιαίο Συμβούλιο Εξυγίανσης (SRB), για να καθορίσει τον ακριβή σχεδιασμό του χώρου εποπτικών δεδομένων.
Οι εποπτικές αρχές θα πρέπει να είναι σε θέση να συνδυάζουν απρόσκοπτα τα εποπτικά δεδομένα με δημοσιοποιημένες πληροφορίες για να αποκτούν πληρέστερη εικόνα του χρηματοπιστωτικού συστήματος χωρίς να χρειάζεται να συλλέξουν πρόσθετα δεδομένα. Το προτεινόμενο ευρωπαϊκό ενιαίο σημείο πρόσβασης (στο εξής: ESAP) 31 θα βοηθήσει τις εποπτικές αρχές να αποκτούν ευκολότερη πρόσβαση στα δεδομένα που δημοσιεύουν οι εποπτευόμενες οντότητες. Οι προδιαγραφές δεδομένων και οι σχετικοί κανόνες που ισχύουν για τον χώρο εποπτικών δεδομένων και για τις δημοσιοποιήσεις των εποπτευόμενων οντοτήτων στον χρηματοοικονομικό τομέα θα συντονίζονται ώστε να διασφαλίζονται η συγκρισιμότητα και η διαλειτουργικότητα των αντίστοιχων συνόλων δεδομένων.
Επιπλέον, ορισμένες δημοσιοποιήσεις μπορούν να συγκεντρώνονται με τη χρήση εποπτικών δεδομένων. Στη δέσμη μέτρων για τις τράπεζες που εγκρίθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2021 32 , η Επιτροπή προτείνει να εξουσιοδοτηθεί η ΕΑΤ να δημοσιεύει κεντρικά τις δημοσιοποιήσεις μεμονωμένων τραπεζών με στόχο τη βελτίωση της πρόσβασης σε δεδομένα προληπτικής εποπτείας. Η πρόταση απαιτεί επίσης από την ΕΑΤ να δημοσιεύει τις δημοσιοποιήσεις μικρών και μη πολύπλοκων τραπεζών με βάση τα δεδομένα που υποβάλλονται στις εποπτικές αρχές, γεγονός που εξαλείφει το πρόσθετο κόστος δημοσιοποίησης για τις τράπεζες. Η Επιτροπή θα συνεχίσει τις εργασίες της σε συνεργασία με τις ΕΕΑ προκειμένου να θεσπίσει ένα πλαίσιο για την παραγωγή δημοσιοποιήσεων από εποπτικά δεδομένα και για τον περαιτέρω συντονισμό δημόσιων και εποπτικών δεδομένων, ιδίως κατά την ανάπτυξη των τεχνικών προτύπων για το ESAP.
Τα υποβαλλόμενα εποπτικά δεδομένα αντιπροσωπεύουν μια αστείρευτη πηγή δυνητικών πληροφοριών. Για να μεγιστοποιηθεί η αξία τους, όπου κρίνεται σκόπιμο και εφικτό, η Επιτροπή ενθαρρύνει πρωτοβουλίες των εποπτικών αρχών για την εκπόνηση αναλύσεων της αγοράς και τη διάδοση πληροφοριών προς όφελος των ρυθμιστικών αρχών, των συμμετεχόντων στην αγορά και του ευρύτερου κοινού.
Η Επιτροπή θα εξετάσει επίσης τρόπους για την ευρύτερη διάθεση των δεδομένων για την έρευνα και την καινοτομία, προστατεύοντας παράλληλα την εμπιστευτικότητα των δεδομένων. Στην οικεία έκθεση προόδου για το 2023, η Επιτροπή θα αξιολογήσει αν μπορούν να γίνουν ρυθμιστικές προσαρμογές προκειμένου να καταστεί δυνατή η κοινοχρησία και η επαναχρησιμοποίηση των υποβαλλόμενων δεδομένων για σκοπούς καινοτομίας.
Δράση 2. Για να ενισχυθούν η κοινοχρησία και η επαναχρησιμοποίηση δεδομένων και να τεθούν τα θεμέλια του χώρου εποπτικών δεδομένων, η Επιτροπή, σε συνεργασία με τις ΕΕΑ και άλλες αρχές της ΕΕ:
1)θα εντοπίσει νομικά και τεχνικά εμπόδια στην κοινοχρησία δεδομένων και θα παρουσιάσει επιλογές για τον σχεδιασμό ενός χώρου εποπτικών δεδομένων στην έκθεση προόδου του 2023·
2)θα προτείνει την άρση τυχόν αδικαιολόγητων νομικών εμποδίων στην κοινοχρησία δεδομένων μεταξύ των αρχών, μεταξύ άλλων στην επικείμενη επανεξέταση του νομοθετικού πλαισίου το 2022 και το 2023·
3)θα υποστηρίξει την ανάπτυξη ενός ασφαλούς περιβάλλοντος ΤΠ, στο οποίο θα είναι δυνατή η ασφαλής πρόσβαση και ανταλλαγή δεδομένων·
4)θα συντονίσει τις προδιαγραφές δεδομένων μεταξύ των απαιτήσεων υποβολής εποπτικών αναφορών και δημοσιοποίησης, επίσης κατά την ανάπτυξη τεχνικών προτύπων σύμφωνα με την πρόταση για το ESAP του 2021, και θα αξιολογήσει τις επιλογές για να καταστεί δυνατή η επαναχρησιμοποίηση εποπτικών δεδομένων για σκοπούς δημοσιοποίησης· και
5)θα συνεργαστεί με την ομάδα εμπειρογνωμόνων για τον ψηφιακό χρηματοοικονομικό τομέα όσον αφορά τους τρόπους χρήσης των εποπτικών δεδομένων για την έρευνα και την καινοτομία.
4.3.Βελτίωση του σχεδιασμού των απαιτήσεων υποβολής αναφορών
Ο έλεγχος καταλληλότητας ανέδειξε ορισμένες αδυναμίες στον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και αναπτύσσονται οι απαιτήσεις υποβολής εποπτικών αναφορών. Με βάση τα πορίσματα αυτά, η Επιτροπή θα εντείνει τις προσπάθειές της για να διασφαλίσει την αυστηρή τήρηση των αρχών για τη βελτίωση της νομοθεσίας, μεταξύ άλλων όσον αφορά την ανάπτυξη απαιτήσεων υποβολής εποπτικών αναφορών, συμπεριλαμβανομένων των βελτιώσεων που εξαγγέλθηκαν στην πρόσφατη ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Συνένωση δυνάμεων για τη βελτίωση της νομοθεσίας της ΕΕ και την προετοιμασία για το μέλλον» 33 . Στο πλαίσιο αυτών των προσπαθειών, η Επιτροπή ζητεί επίσης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, όταν εξετάζουν πρόσθετες απαιτήσεις υποβολής αναφορών, να συμμορφώνονται με τις αρχές για τη βελτίωση της νομοθεσίας 34 .
Προκειμένου να αποτυπωθεί και να αντιμετωπιστεί η ιδιάζουσα φύση της ανάπτυξης απαιτήσεων υποβολής εποπτικών αναφορών, το 2022 η Επιτροπή θα καταρτίσει δέσμη κατευθυντήριων γραμμών για την περαιτέρω βελτίωση του σχεδιασμού και της διαδικασίας κατάρτισης των εν λόγω απαιτήσεων στο πλαίσιο της νομοθεσίας της ΕΕ για τον χρηματοοικονομικό τομέα. Οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές θα καλύπτουν θέματα όπως i) η διασφάλιση ότι ο ρόλος των απαιτήσεων υποβολής αναφορών για την επίτευξη των στόχων πολιτικής καθορίζεται σαφέστερα στη νομοθεσία· ii) η αποφυγή τεχνικών λεπτομερειών στη νομοθεσία και η βελτίωση των εξουσιών των ΕΕΑ για την ανάπτυξη συνεπών και επακριβών προδιαγραφών στα τεχνικά πρότυπα· iii) ο καθορισμός χρονοδιαγραμμάτων και ημερομηνιών έναρξης ισχύος που παρέχουν στις ΕΕΑ επαρκή χρόνο για την ανάπτυξη των τεχνικών προτύπων· iv) η βελτίωση του προγραμματισμού των αλλαγών στις απαιτήσεις υποβολής αναφορών· και v) ο καλύτερος συντονισμός των προθεσμιών υποβολής αναφορών και της συχνότητας υποβολής αναφορών.
Η Επιτροπή καλεί επίσης τις ΕΕΑ και άλλες ενωσιακές και εθνικές αρχές να αξιολογήσουν πλήρως τον αντίκτυπο των τεχνικών οδηγιών υποβολής αναφορών που καταρτίζουν, σύμφωνα με τις αρχές για τη βελτίωση της νομοθεσίας, και ειδικότερα:
·να επανεξετάζουν τακτικά τα συλλεγόμενα δεδομένα και τη χρήση τους και να διασφαλίζουν ότι ζητούνται μόνο τα δεδομένα που είναι απαραίτητα για την επίτευξη των στόχων πολιτικής·
·να χρησιμοποιούν σαφή, συνεπή και τυποποιημένη ορολογία σε διάφορα νομοθετικά πλαίσια·
·να χρησιμοποιούν κοινά πρότυπα, μορφότυπους, μοντέλα και αναγνωριστικούς κωδικούς·
·να συντονίζουν την εκπόνηση των απαιτήσεων υποβολής αναφορών μεταξύ των εποπτικών αρχών και να συνεργάζονται στενά για τον σχεδιασμό της τεχνικής υποδομής για τη συλλογή και την επεξεργασία των δεδομένων·
·να μειώσουν, στο μέτρο του δυνατού, τη χρήση πρόσθετων εθνικών απαιτήσεων υποβολής αναφορών και ειδικών αιτημάτων υποβολής δεδομένων και να διασφαλίσουν ότι τυχόν αιτήματα αυτού του είδους ακολουθούν τυποποιημένες αρχές σχεδιασμού· και
·να διασφαλίζουν ότι οι απαιτήσεις υποβολής αναφορών λαμβάνουν υπόψη, στο μέτρο του δυνατού, τις τυπικές επιχειρηματικές διαδικασίες.
Προκειμένου να δημιουργηθεί κοινή εποπτική νοοτροπία, οι ΕΕΑ πρέπει να αναπτύξουν και να τηρούν επικαιροποιημένα ενωσιακά εγχειρίδια σχετικά με την εποπτεία των συμμετεχόντων στις χρηματοπιστωτικές αγορές 35 . Η Επιτροπή θα ζητήσει από τις ΕΕΑ να συμπεριλάβουν και να επικαιροποιούν τακτικά στα εν λόγω εγχειρίδια βέλτιστες πρακτικές, μεθοδολογίες και διεργασίες σε σχέση με τη συλλογή εποπτικών δεδομένων.
Τέλος, η Επιτροπή θα αξιολογήσει επιλογές, συμπεριλαμβανομένης μιας νέας νομικής πράξης, για να εξορθολογιστεί η μέχρι σήμερα χρονοβόρα και συχνά πολύπλοκη διαδικασία της κατάρτισης ρυθμιστικών και εκτελεστικών τεχνικών προτύπων για την υποβολή εποπτικών αναφορών. Στόχος των εν λόγω επιλογών θα είναι να παρέχουν στις ΕΕΑ επαρκή ευελιξία κατά την έγκριση ή την τροποποίηση άκρως τεχνικών στοιχείων των απαιτήσεων, διατηρώντας παράλληλα επαρκή έλεγχο και λογοδοσία.
Δράση 3. Για να βελτιωθεί ο σχεδιασμός των απαιτήσεων υποβολής αναφορών, η Επιτροπή:
1)θα αναπτύξει μια δέσμη ειδικών κατευθυντήριων γραμμών το 2022 για την κατάρτιση των απαιτήσεων υποβολής αναφορών, σύμφωνα με τις αρχές για τη βελτίωση της νομοθεσίας·
2)θα ζητήσει από τις ΕΕΑ να συμπεριλάβουν και να επικαιροποιούν τακτικά στα εποπτικά εγχειρίδιά τους βέλτιστες πρακτικές, μεθοδολογίες και διεργασίες σχετικά με τη συλλογή εποπτικών δεδομένων με σκοπό την ενίσχυση της σύγκλισης μεταξύ των εθνικών προσεγγίσεων· και
3)έως το 2023 θα αξιολογήσει τη δυνατότητα μιας πιο αποτελεσματικής, αποδοτικής και ευέλικτης ρυθμιστικής διαδικασίας για τον καθορισμό των άκρως τεχνικών στοιχείων των απαιτήσεων υποβολής εποπτικών αναφορών.
4.4.Κοινή διακυβέρνηση και εφαρμογή
Η μετάβαση σε ένα βελτιωμένο σύστημα υποβολής εποπτικών αναφορών της ΕΕ, κατάλληλο για το μέλλον, απαιτεί την κοινή προσπάθεια και δέσμευση όλων των ενδιαφερόμενων μερών. Θα χρειαστεί ένα κατάλληλο φόρουμ για περαιτέρω προβληματισμό σχετικά με τις τεχνικές λεπτομέρειες και τον προσδιορισμό των πρόσθετων πρωτοβουλιών που είναι απαραίτητες για την επίτευξη του μακροπρόθεσμου στόχου. Αυτό απαιτεί κατάλληλη δομή διακυβέρνησης ώστε να διασφαλιστούν η συνεχής συνεργασία, ο συντονισμός και η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των διαφόρων εμπλεκόμενων αρχών και με τον κλάδο. Η εν λόγω δομή θα εξασφαλίσει την έγκαιρη και αποτελεσματική πρόοδο των εργασιών, καθώς και τον επαρκή συντονισμό των διαφόρων τομεακών πρωτοβουλιών, ώστε να διασφαλιστεί ότι μπορούν να οικοδομηθούν οι επακόλουθες διατομεακές γέφυρες.
Για να εξασφαλιστεί η επιτυχία, αυτή η δομή διακυβέρνησης πρέπει να περιλαμβάνει την Επιτροπή, τις τρεις ΕΕΑ, την ΕΚΤ, το Ενιαίο Συμβούλιο Εξυγίανσης και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου 36 , τόσο σε διοικητικό επίπεδο, ώστε να διασφαλιστεί η σταθερή δέσμευση όλων των μερών, όσο και σε τεχνικό επίπεδο για τη διευθέτηση των καθημερινών πρακτικών πτυχών της υποβολής αναφορών και για την παροχή τεχνικών συμβουλών σχετικά με τυχόν αναγκαίες νομοθετικές ή μη νομοθετικές ενέργειες. Επιπλέον, κάθε μελλοντική δομή διακυβέρνησης θα πρέπει να περιλαμβάνει τις εθνικές αρμόδιες αρχές (ΕΕΑ) και ρυθμίσεις για την παροχή εμπειρογνωσίας στον κλάδο, ανάλογα με τις ανάγκες.
Σύμφωνα με τη σταδιακή προσέγγιση της Επιτροπής και προκειμένου να ελαχιστοποιηθούν οι περιορισμοί όσον αφορά τους πόρους και να αποφευχθεί ο πολλαπλασιασμός των φορέων που ασχολούνται με την υποβολή εποπτικών αναφορών, θα χρησιμοποιηθούν, στο μέτρο του δυνατού, οι υφιστάμενες δομές. Η Επιτροπή έχει ήδη συγκροτήσει ένα άτυπο συντονιστικό όργανο (στο εξής: στρογγυλή τράπεζα για την υποβολή εποπτικών αναφορών), το οποίο περιλαμβάνει εμπειρογνώμονες που υποβάλλουν αναφορές από όλες τις προαναφερθείσες αρχές της ΕΕ. Η εν λόγω ομάδα καθοδήγησε την προετοιμασία του ελέγχου καταλληλότητας των απαιτήσεων υποβολής εποπτικών αναφορών και έκτοτε τα μέλη της συνεργάζονται για την ανταλλαγή απόψεων και την εξεύρεση κοινών θέσεων σχετικά με το μελλοντικό σύστημα υποβολής αναφορών. Κατά το πρώτο στάδιο, η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να βασίζεται στην εν λόγω ομάδα για την περαιτέρω εμβάθυνση του διατομεακού συντονισμού και της συνεργασίας και για την προώθηση των εργασιών σε καθένα από τα βασικά δομικά στοιχεία.
Έως το 2023 η Επιτροπή, σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές της ΕΕ, θα επισημοποιήσει τις ρυθμίσεις διακυβέρνησης καθώς προχωρούν οι εργασίες για τη στρατηγική. Στον τραπεζικό τομέα, η εντολή του ΚΚΑ προβλέπει ήδη τη δυνατότητα δημιουργίας κοινής επιτροπής δεδομένων για την αποτελεσματική προώθηση της ανάπτυξης ενός ολοκληρωμένου συστήματος υποβολής αναφορών για τις τράπεζες και τη μετάβαση του έργου στη φάση υλοποίησης. Αυτό μπορεί να χρησιμεύσει ως δυνητικό σχέδιο στρατηγικής για μια μελλοντική διατομεακή δομή διακυβέρνησης.
Δεδομένου του παγκόσμιου χαρακτήρα του χρηματοπιστωτικού συστήματος, η ανάγκη συντονισμού και συνεργασίας εκτείνεται πέραν της ΕΕ στους διεθνείς εταίρους μας. Η διεθνής εναρμόνιση και η συνεκτικότερη υποβολή αναφορών μεταξύ δικαιοδοσιών επιτρέπει την αποτελεσματικότερη εποπτεία σε παγκόσμιο επίπεδο και συμβάλλει στην αποτροπή της καταχρηστικής επιλογής του ευνοϊκότερου καθεστώτος μεταξύ δικαιοδοσιών. Είναι επίσης αναγκαίο να μειωθεί ο φόρτος υποβολής αναφορών για τις πολλές μεγαλύτερες χρηματοπιστωτικές οντότητες της ΕΕ με διεθνείς δραστηριότητες που πρέπει να υποβάλλουν αναφορές στις αρχές διαφόρων δικαιοδοσιών. Η Επιτροπή, σε συντονισμό με άλλες αρχές της ΕΕ, συμμετέχει ήδη ενεργά σε διάφορες διεθνείς πρωτοβουλίες 37 που αποσκοπούν στην πρόληψη του περαιτέρω κατακερματισμού και στην προώθηση της μεγαλύτερης χρήσης κοινών στοιχείων εποπτικών δεδομένων. Θα συνεχίσουμε να συμμετέχουμε σε αυτές τις δραστηριότητες, ώστε να προωθήσουμε τις διεθνείς προσπάθειες για την ενίσχυση της τυποποίησης των δεδομένων και την εναρμόνιση των απαιτήσεων υποβολής αναφορών, όποτε αυτό είναι προς το συμφέρον της ΕΕ, και να προωθήσουμε λύσεις και προσεγγίσεις της ΕΕ.
Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι, εκτός από τα σημαντικά οφέλη που αναμένονται από την εν λόγω στρατηγική, θα υπάρξουν και σημαντικές δαπάνες προσαρμογής για τις αναφέρουσες οντότητες και τις εποπτικές αρχές που θα προκύψουν με την πάροδο του χρόνου. Ωστόσο, η προτεινόμενη σταδιακή προσέγγιση, η οποία υποστηρίζεται από την κοινή διακυβέρνηση και τη στενή συνεργασία των ενδιαφερόμενων μερών, θα δώσει τη δυνατότητα να γίνουν οι βέλτιστες επιλογές και να υπάρξει επαρκής χρόνος για προσαρμογή και εφαρμογή. Αυτό θα συμβάλει στη διασφάλιση της ελαχιστοποίησης του κόστους που συνδέεται με την εφαρμογή του μελλοντικού συστήματος υποβολής εποπτικών αναφορών και της μεγιστοποίησης των οφελών για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη.
Η Επιτροπή θα διερευνήσει και θα προωθήσει μοντέλα συνεργασίας και συνεπένδυσης μεταξύ διαφόρων ομάδων ενδιαφερόμενων μερών, προκειμένου να διασφαλίσει ότι διατίθενται οι αναγκαίοι πόροι και να παράσχει τα κατάλληλα κίνητρα για την εφαρμογή της στρατηγικής 38 . Οι αρχές της ΕΕ, όπως και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, αφιερώνουν ήδη σημαντικό μέρος των προϋπολογισμών τους στη βελτίωση των διαδικασιών υποβολής αναφορών και των σχετικών ικανοτήτων. Η Επιτροπή είναι έτοιμη να παράσχει στήριξη στα κράτη μέλη που εφαρμόζουν διοικητικές ή διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, μεταξύ άλλων για την ανάπτυξη αποθηκευτικής ικανότητας δεδομένων 39 . Επιπλέον, υπάρχουν ειδικά προγράμματα της ΕΕ 40 που ενισχύουν την ανάπτυξη των ψηφιακών ικανοτήτων της ΕΕ, τα οποία στηρίζουν δραστηριότητες και έργα τυποποίησης για την περαιτέρω ανάπτυξη των τεχνικών υποδομών και εργαλείων των ενωσιακών και εθνικών εποπτικών αρχών.
Δράση 4. Για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή της στρατηγικής, η Επιτροπή:
1)έως το 2023 θα επισημοποιήσει τη δομή διακυβέρνησης για την εφαρμογή και τη διατήρηση του μελλοντικού συστήματος υποβολής αναφορών, με βάση τη «στρογγυλή τράπεζα για την υποβολή εποπτικών αναφορών»· και
2)θα στηρίξει τις ενωσιακές και εθνικές εποπτικές αρχές μέσω των διαθέσιμων χρηματοδοτικών προγραμμάτων της ΕΕ για την τυποποίηση και την ανάπτυξη ψηφιακών ικανοτήτων και τεχνικών υποδομών.
4.5.Προώθηση της χρήσης σύγχρονων τεχνολογιών
Οι σύγχρονες τεχνολογίες της πληροφορίας διαδραματίζουν καίριο ρόλο στη διευκόλυνση της εποπτείας βάσει δεδομένων. Η εν λόγω στρατηγική θα δημιουργήσει τις απαραίτητες προϋποθέσεις για τη βέλτιστη χρήση των εργαλείων RegTech και SupTech. Το RegTech μπορεί να καταστήσει δυνατή την οικονομικά αποδοτικότερη και άκρως αυτοματοποιημένη υποβολή αναφορών, βοηθώντας τις αναφέρουσες οντότητες να παρέχουν δεδομένα με μεγαλύτερη ακρίβεια και ταχύτητα. Το SupTech μπορεί να βοηθήσει τις εποπτικές αρχές παρέχοντας τη δυνατότητα ταχύτερης επεξεργασίας, καθώς και ακριβέστερης και εξελιγμένης ανάλυσης των υποβαλλόμενων δεδομένων προς στήριξη των αποφάσεών τους. Θα χρειαστεί επίσης η κατάλληλη τεχνολογία για την εφαρμογή και τη διατήρηση βασικών στοιχείων του μελλοντικού συστήματος υποβολής αναφορών, όπως το κοινό λεξικό δεδομένων και ο χώρος εποπτικών δεδομένων.
Για να επιταχυνθεί η υιοθέτηση αυτών των τεχνολογιών, η Επιτροπή θα συνεργαστεί με το ευρωπαϊκό φόρουμ φορέων διευκόλυνσης της καινοτομίας 41 για την ανάπτυξη και τη δοκιμή καινοτόμων τεχνικών λύσεων. Η Επιτροπή θα αξιοποιήσει επίσης τις πρωτοβουλίες υποβολής αναφορών των εποπτικών αρχών σε εθνικό επίπεδο 42 και, έως το 2024, θα εκπονήσει έκθεση για την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών. Όπως ανακοινώθηκε στη στρατηγική για τον ψηφιακό χρηματοοικονομικό τομέα, το 2022 η Επιτροπή θα δρομολογήσει την πλατφόρμα για τον ψηφιακό χρηματοοικονομικό τομέα της ΕΕ με σκοπό τη σύνδεση ενδιαφερόμενων μερών και δημόσιων αρχών σε ολόκληρη την ΕΕ. Με τον τρόπο αυτόν, οι επιχειρήσεις θα έχουν τη δυνατότητα να αναπτύσσουν και να δοκιμάζουν καινοτόμες εφαρμογές, συμβάλλοντας έτσι στην προώθηση της καινοτομίας στον τομέα των ρυθμιστικών και εποπτικών τεχνολογιών.
Η βελτίωση της σαφήνειας και της συνέπειας των απαιτήσεων υποβολής εποπτικών αναφορών και η αύξηση της τυποποίησης των δεδομένων αποτελούν τα απαραίτητα πρώτα βήματα για να ενισχυθεί η χρήση σύγχρονων τεχνολογιών στην υποβολή εποπτικών αναφορών. Οι συνεκτικές και αδιαμφισβήτητες απαιτήσεις υποβολής αναφορών και οι σαφείς κανόνες θα διευκολύνουν την απλούστευση των λύσεων RegTech. Αυτό θα ωφελήσει ιδίως τις μικρότερες αναφέρουσες οντότητες, οι οποίες δεν έχουν την ίδια ευχέρεια να αναλάβουν το κόστος περίπλοκων συστημάτων ΤΠ ή υπηρεσιών τρίτων παρόχων. Τα πιο συνεκτικά και ποιοτικά δεδομένα θα επιτρέψουν επίσης στις εποπτικές αρχές να εφαρμόζουν αποτελεσματικές λύσεις SupTech.
Στο μέλλον, η Επιτροπή επιδιώκει να καταστήσει τις απαιτήσεις υποβολής αναφορών αναγνώσιμες και εκτελέσιμες από μηχανήματα (παράλληλα με αναγνώσιμη από τον άνθρωπο μορφή). Οι μηχαναγνώσιμες και εκτελέσιμες απαιτήσεις (στο εξής: MRER 43 ) θα μπορούσαν να απλουστεύσουν σημαντικά την υποβολή εποπτικών αναφορών, εξαλείφοντας την ανάγκη ανθρώπινης παρέμβασης για την ανάγνωση, την ερμηνεία και τη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις υποβολής αναφορών. Οι MRER θα εξασφαλίσουν την πλήρη εξάλειψη των ασαφειών ως προς τους ορισμούς, βάσει επακριβών και συνεκτικών οδηγιών κατάλληλων για εκτέλεση από μηχανή. Σε εξέλιξη βρίσκεται ένα πιλοτικό έργο για την αξιολόγηση των επιλογών και τον προσδιορισμό των προϋποθέσεων για τη μετάβαση στις MRER, σχετικά με το οποίο θα εκπονηθεί εξωτερική μελέτη που αναμένεται να δημοσιευθεί στις αρχές του 2022 44 . Μετά την ολοκλήρωσή του, η Επιτροπή θα εξετάσει το ενδεχόμενο θέσπισης MRER σε επιλεγμένα πλαίσια υποβολής αναφορών και θα πραγματοποιήσει σχετική ενημέρωση στην οικεία έκθεση προόδου για το 2023.
Η Επιτροπή θα διερευνήσει επίσης και θα αναπτύξει νέους τύπους προσεγγίσεων συλλογής δεδομένων. Στις χρηματοπιστωτικές αγορές, οι τεχνολογίες κατανεμημένου καθολικού έχουν τη δυνατότητα να επιτρέπουν στις εποπτικές αρχές να παρακολουθούν τις συναλλαγές σε πραγματικό χρόνο και να εξάγουν αναφορές συναλλαγών απευθείας από τα συστήματα διαπραγμάτευσης (αντί να περιμένουν την αποστολή αναφορών από τα μέρη της συναλλαγής). Το πιλοτικό καθεστώς για υποδομές αγοράς που βασίζονται στην τεχνολογία κατανεμημένου καθολικού 45 , το οποίο συμφωνήθηκε πρόσφατα από τους συννομοθέτες, προσφέρει στην Επιτροπή την ευκαιρία να αξιολογήσει τα οφέλη της χρήσης της τεχνολογίας κατανεμημένου καθολικού για σκοπούς υποβολής αναφορών και να δοκιμάσει την τεχνολογία υπό ελεγχόμενες συνθήκες. Γι’ αυτόν τον σκοπό και με βάση προηγούμενα πιλοτικά έργα για τον έλεγχο της τεχνολογίας κατανεμημένου καθολικού για την πρόσβαση σε ρυθμιζόμενες χρηματοοικονομικές πληροφορίες 46 , η Επιτροπή θα ζητήσει από την ESMA να διερευνήσει τη χρήση της τεχνολογίας κατανεμημένου καθολικού για την υποβολή εποπτικών αναφορών. Η εν λόγω αξιολόγηση θα καλύπτει επίσης τις αγορές παραγώγων προκειμένου να γίνει προετοιμασία για πιθανή επέκταση του πιλοτικού καθεστώτος και τυποποίηση των συστημάτων συναλλαγών βάσει τεχνολογίας κατανεμημένου καθολικού και των μετασυναλλακτικών υποδομών. Ταυτόχρονα, κατόπιν αιτήματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Επιτροπή σχεδιάζει ένα πιλοτικό έργο σχετικά με τις τεχνικές βάσεις της εποπτείας που ενσωματώνεται στην τεχνολογία κατανεμημένου καθολικού. Η Επιτροπή θα προσπαθήσει να στηρίξει την έρευνα της ESMA αξιοποιώντας την εμπειρογνωσία για τη δημιουργία ευρωπαϊκής υποδομής για τις υπηρεσίες αλυσίδας συστοιχιών (EBSI) 47 στον δημόσιο τομέα.
Δράση 5. Για να αξιοποιήσει πλήρως και να προωθήσει τη χρήση των σύγχρονων τεχνολογιών στην υποβολή εποπτικών αναφορών, η Επιτροπή:
1)θα συνεργαστεί με το ευρωπαϊκό φόρουμ φορέων διευκόλυνσης της καινοτομίας για την ανάπτυξη και τη δοκιμή καινοτόμων τεχνικών λύσεων για την υποβολή εποπτικών αναφορών προς όφελος ιδίως των μικρότερων εταιρειών·
2)στην έκθεση προόδου του 2023, θα αξιολογήσει τη σκοπιμότητα της δημοσίευσης των απαιτήσεων υποβολής εποπτικών αναφορών σε μηχαναγνώσιμη και εκτελέσιμη μορφή σε επιλεγμένα πλαίσια, με βάση το υπό εξέλιξη πιλοτικό έργο· και
3)θα εκπονήσει μελέτη σχετικά με την εποπτεία που θα ενσωματωθεί στην τεχνολογία κατανεμημένου καθολικού το 2022 και θα ζητήσει από την ESMA να διερευνήσει και να εκπονήσει έκθεση σχετικά με τις νέες προσεγγίσεις συλλογής δεδομένων στο πλαίσιο του πιλοτικού καθεστώτος της τεχνολογίας κατανεμημένου καθολικού για υποδομές της αγοράς.
5.Συμπέρασμα
Η εποπτεία του χρηματοπιστωτικού συστήματος της ΕΕ βασίζεται σε επίκαιρα, συναφή και υψηλής ποιότητας δεδομένα. Οι ισχύουσες απαιτήσεις υποβολής εποπτικών αναφορών είναι αποτελεσματικές όσον αφορά την παροχή σχετικών δεδομένων στις εποπτικές αρχές. Ωστόσο, πρέπει να ενταθούν οι προσπάθειες για να καταστεί η υποβολή εποπτικών αναφορών της ΕΕ κατάλληλη για το μέλλον —για τη μείωση των ανεπαρκειών και των περιττών επιβαρύνσεων, την αύξηση της ποιότητας και τη διασφάλιση της βέλτιστης χρήσης των υποβαλλόμενων δεδομένων, καθώς και για να δοθεί στις αναφέρουσες οντότητες και τις αρχές η δυνατότητα να αξιοποιήσουν πλήρως τα οφέλη που προσφέρουν οι σύγχρονες τεχνολογίες.
Το μακροπρόθεσμο όραμα της Επιτροπής για τα εποπτικά δεδομένα στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες της ΕΕ επικεντρώνεται σε τέσσερα δομικά στοιχεία: 1) μεγαλύτερη συνοχή και τυποποίηση των δεδομένων, 2) καλύτερη κοινοχρησία δεδομένων μεταξύ των αρχών, 3) βελτιωμένη διαδικασία για την ανάπτυξη και την έγκριση απαιτήσεων υποβολής αναφορών και 4) κοινή διακυβέρνηση. Η υλοποίηση αυτών των βασικών δομικών στοιχείων θα καταστήσει δυνατή την αποτελεσματικότερη και αποδοτικότερη χρήση των σύγχρονων τεχνολογιών.
Η Επιτροπή θα αναλάβει ορισμένες σημαντικές πρωτοβουλίες και θα θεσπίσει κατάλληλες ρυθμίσεις διακυβέρνησης για την προώθηση της συνεργασίας και του συντονισμού μεταξύ των βασικών ενδιαφερόμενων μερών. Ταυτόχρονα, η Επιτροπή καλεί τις εποπτικές αρχές σε ολόκληρη την ΕΕ να συνεργαστούν για τον εξορθολογισμό, την απλούστευση και τον εκσυγχρονισμό της υποβολής εποπτικών αναφορών στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες της ΕΕ. Η Επιτροπή καλεί επίσης τον χρηματοοικονομικό κλάδο να συνεχίσει τον εποικοδομητικό διάλογο για την ανάπτυξη λύσεων και τεχνολογιών που συμβάλλουν στην ενίσχυση της χρηματοπιστωτικής εποπτείας, ελαχιστοποιώντας παράλληλα το κόστος της.
Έως το 2023 η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση σχετικά με την πρόοδο και τα διδάγματα που θα αντληθούν από τις εν λόγω πρωτοβουλίες.