18.12.2010

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 347/34

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για τη Μελλοντική στρατηγική για τον ευρωπαϊκό γαλακτοκομικό τομέα κατά την περίοδο 2010-2015 και πέραν αυτής

(γνωμοδότηση πρωτοβουλίας)

(2010/C 347/05)

Εισηγητής: Frank ALLEN

Στις 16 Ιουλίου 2009, και σύμφωνα με το άρθρο 29, παρ.2 του Εσωτερικού της Κανονισμού, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε να εκπονήσει γνωμοδότηση πρωτοβουλίας με θέμα

Μελλοντική στρατηγική για τον ευρωπαϊκό γαλακτοκομικό τομέα κατά την περίοδο 2010-2015 και πέραν αυτής.

Το ειδικευμένο τμήμα «Γεωργία, Αγροτική Ανάπτυξη, Περιβάλλον» στο οποίο ανατέθηκαν οι προπαρασκευαστικές εργασίες για το θέμα, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 28 Ιανουαρίου 2010.

Κατά την 460ή σύνοδο ολομέλειάς της, της 17ης και 18ης Φεβρουαρίου 2010 (συνεδρίαση της 17ης Φεβρουαρίου 2010), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε την παρακάτω γνωμοδότηση με 152 ψήφους υπέρ, 6 ψήφους κατά και 6 αποχές.

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

1.1   Η βιομηχανία γαλακτοκομικών προϊόντων της ΕΕ έχει στρατηγική σημασία σε βάθος χρόνου εφόσον παρέχει υψηλής ποιότητας και ασφαλή γαλακτοκομικά προϊόντα στους ευρωπαίους πολίτες. Η ΕΕ δεν πρέπει ποτέ να εξαρτηθεί από εξωκοινοτικούς προμηθευτές γάλακτος. Πρέπει να συνεχίσει να τηρεί τα υψηλότερα πρότυπα για την καλή μεταχείριση των ζώων, την υγιεινή, την ιχνηλασιμότητα, την κτηνιατρική, την προστασία του περιβάλλοντος και την αειφόρο παραγωγή.

1.2   Οι αγρότες θα συνεχίσουν να παράγουν καλής ποιότητας γάλα, (υπό την προϋπόθεση ότι η δραστηριότητα αυτή θα είναι επικερδής). Αν δεν σταθεροποιηθούν οι τιμές και αν δεν αποφέρουν κέρδος, η παραγωγή γάλακτος θα μειωθεί και θα εξαφανιστεί εντελώς από μερικές περιοχές της ΕΕ. Οι μειονεκτικές περιοχές χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής. Οι γαλακτοπαραγωγοί πρέπει να λαμβάνουν επίσης οικονομικό αντάλλαγμα για την άσκηση της πολυλειτουργικής γεωργίας, που αποτελεί «δημόσια υπηρεσία παροχής μη-εμπορευματικών προϊόντων», όπως η διατήρηση και ανάπτυξη του αγροτικού τοπίου, της βιοποικιλότητας, των φυσικών οικοτόπων καθώς και της αγροτικής τέχνης και του πολιτισμού. Στα νέα κράτη μέλη πρέπει να εξετασθεί η δυνατότητα συνδυασμένων άμεσων πληρωμών στους γαλακτοπαραγωγούς.

1.3   Πρέπει να διατεθούν σημαντικοί πόροι στην καινοτομία, την έρευνα και ανάπτυξη και την κτηνοτροφία ώστε να εξασφαλισθεί μεγαλύτερη αποδοτικότητα στη βιομηχανία γαλακτοκομικών προϊόντων σε επίπεδο γεωργικής εκμετάλλευσης και επεξεργασίας. Αυτό θα επιτευχθεί με την καλύτερη αξιοποίηση της χορτονομής και των ζωοτροφών σε επίπεδο γεωργικής εκμετάλλευσης και μέσω νέων προϊόντων σε επίπεδο επεξεργασίας. Υπάρχει επίσης ανάγκη να υιοθετηθούν και στα δύο επίπεδα νέες και αποτελεσματικότερες τεχνολογίες. Ζωτική σημασία για την ανάπτυξη του τομέα έχει η πραγματοποίηση σημαντικών επενδύσεων χάρη στις οποίες η ΕΕ θα μπορέσει να πρωτοστατήσει παγκοσμίως σε αυτόν τον τομέα.

1.4   Πρωταρχική προϋπόθεση είναι να μην επαναληφθεί η αστάθεια των τιμών που σημειώθηκε το 2007/08. Για το σκοπό αυτό απαιτούνται κατάλληλα μέτρα στήριξης και ορθή παρακολούθηση της αγοράς, ούτως ώστε να εξασφαλιστεί εύλογη ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης.

1.5   Η ΕΕ έχει τη δυνατότητα (τουλάχιστον μέχρι το 2015) να αντιδράσει στην κατάσταση της αγοράς, χρησιμοποιώντας το σύστημα των ποσοστώσεων και άλλα μέσα για την οργάνωση της αγοράς.

1.6   Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής του Ιουλίου του 2009, χρειάζεται να καταστρωθεί και να εφαρμοστεί χάρτης πορείας, προκειμένου να διασαφηνιστεί για ποιό λόγο οι τιμές καταναλωτή παρέμειναν κατά 14 % υψηλότερες από ό,τι ήταν πριν την απότομη αύξηση των τιμών των γαλακτοκομικών προϊόντων. Πρέπει να υπάρχει διαφάνεια σε όλη την τροφική αλυσίδα.

1.7   Προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του κλάδου παραγωγής γαλακτοκομικών προϊόντων στην ΕΕ μετά το 2015, απαιτούνται διάφορα άλλα πρόσθετα μέτρα αγροτικής πολιτικής, σε συνδυασμό με ένα σύστημα που θα προβλέπει ένα δίκτυ ασφαλείας για την στήριξη και την σταθεροποίηση των τιμών και που θα εμποδίζει την πτώση τους κάτω από ένα ορισμένο επίπεδο, θα περιορίζει τις υπερβολικές διακυμάνσεις των τιμών και θα προσφέρει επίσης επαρκή αποθέματα για την κάλυψη απρόβλεπτων ελλείψεων ή φυσικών καταστροφών. Προκειμένου να διασφαλιστεί βιώσιμη και φιλική προς το περιβάλλον βιομηχανία γαλακτοκομικών προϊόντων για το διάστημα μετά το 2015, έχει ουσιαστική σημασία η δημιουργία ενός συστήματος με μέτρα της αγοράς που να λαμβάνουν υπόψη την προσφορά και τη ζήτηση. Τα τρόφιμα εν γένει και ιδίως το γάλα έχουν πολύ μεγάλη σημασία για την ευημερία των πολιτών και δεν είναι δυνατόν να εξαρτώνται από τις ιδιαιτερότητες ενός συστήματος ελεύθερης και ανεξέλεγκτης αγοράς.

2.   Εισαγωγή

2.1   Η εκτροφή γαλακτοπαραγωγικών ζώων είναι μία από τις κύριες γεωργικές δραστηριότητες στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 2008, ένα εκατομμύριο αγρότες παρήγαγαν 150 εκατομμύρια τόνους γάλακτος αξίας άνω των 40 δισ. ευρώ, η οποία αντιστοιχεί στο 14 % της αξίας της όλης γεωργικής παραγωγής στην ΕΕ. Πάνω από το 60 % του βοείου κρέατος που παράγεται στην ΕΕ προέρχεται από αγελάδες γαλακτοπαραγωγής. Σύμφωνα με στοιχεία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Γαλακτοκομικών (IDF), η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός γάλακτος παγκοσμίως, με 27 % της παγκόσμιας παραγωγής, ακολουθούμενη από την Ινδία (20 %) και τις ΗΠΑ (16 %).

2.2   Ο γαλακτοπαραγωγικός κλάδος από τη συλλογή του γάλακτος μέχρι και τη μεταποίησή του απασχολεί περίπου 400 000 εργαζόμενους στην ΕΕ.

2.3   Η παραγωγή γαλακτοκομικών διαδραματίζει πολύ σημαντικό ρόλο στη διατήρηση του οικονομικού και κοινωνικού ιστού στις μειονεκτικές περιοχές (ΜΠ). Πράγματι, το 60 % των γαλακτοπαραγωγικών εκμεταλλεύσεων στην ΕΕ 25 ευρίσκονται σε μειονεκτικές περιοχές. Η παραγωγή γάλακτος αποτελεί μία από τις καταλληλότερες δραστηριότητες συντήρησης των αγροτικών οικογενειών στις μειονεκτικές περιοχές και, μαζί με την εκτροφή βοοειδών και προβάτων, διαδραματίζει μείζονα ρόλο στη διατήρηση και ανάπτυξη της υπαίθρου και του περιβάλλοντος.

3.   Ιστορικό

3.1   Στις παγκόσμιες αγορές γαλακτοκομικών σημειώθηκαν σημαντικές αυξομειώσεις των τιμών την τελευταία διετία. Το 2007 και στις αρχές του 2008 σημειώθηκε αύξηση ρεκόρ, που οδήγησε σε σημαντικές αυξήσεις των τιμών του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων, ενώ το 2ο εξάμηνο του 2008 ακολούθησε μια ακόμα πιο δραματική πτώση των τιμών.

3.2   Τα περισσότερα γαλακτοκομικά προϊόντα καταναλώνονται στην περιοχή όπου παράγονται. Περίπου το 8 % της παγκόσμιας παραγωγής γάλακτος αποτελεί αντικείμενο συναλλαγών στις διεθνείς αγορές και, κατά συνέπεια, μια μικρή αλλαγή στην παγκόσμια παραγωγή μπορεί να έχει σημαντική επίδραση στις διεθνείς αγορές. Για παράδειγμα, 2 % διαφορά μεταξύ παγκόσμιας παραγωγής και κατανάλωσης ισοδυναμεί περίπου με το 25 % του παγκόσμιου εμπορίου γαλακτοκομικών προϊόντων.

3.3   Αν και η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας τυριού, τα βασικά προϊόντα, δηλαδή το γάλα σε σκόνη και το βούτυρο, αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πράγματι, η παγκόσμια αγορά γαλακτοκομικών προϊόντων μπορεί να περιγραφεί κατά κύριο λόγο ως αγορά βασικών γαλακτοκομικών προϊόντων.

3.4   Δεδομένου ότι η αυτάρκεια γαλακτοκομικών προϊόντων στην ΕΕ ανέρχεται σε 109 %, το 9 % που είναι το πλεόνασμα διατίθεται για εξαγωγή στη διεθνή αγορά. Οι κυριότερες εξαγωγές της ΕΕ είναι βούτυρο/βουτυρέλαιο, αποκορυφωμένο γάλα σε σκόνη, τυριά, πλήρες γάλα σε σκόνη και συμπυκνωμένο γάλα.

3.5   Από το 2000, η παγκόσμια κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων αυξανόταν 2,5 % ετησίως κατά μέσο όρο. Το ποσοστό αυτό έχει μειωθεί πλέον στο 1 %.

3.6   Από το 2004 έως το 2006, η παγκόσμια κατανάλωση γαλακτοκομικών υπερέβαινε την παραγωγή, πράγμα που οδήγησε στην εξάντληση όλων των αποθεμάτων. Αυτός ήταν ο κύριος λόγος για την απότομη αύξηση των τιμών των γαλακτοκομικών προϊόντων. Από το 2008 η σχέση έχει αλλάξει, με αποτέλεσμα η παραγωγή να υπερβαίνει σήμερα τη ζήτηση.

3.7   Η απότομη αύξηση των τιμών του γάλακτος προκάλεσε τελικά μείωση του μεριδίου αγοράς, καθώς οι καταναλωτές στράφηκαν σε φθηνότερα υποκατάστατα και, κυρίως, καθώς τα γαλακτοκομικά συστατικά αντικαθίσταντο με φθηνότερες εναλλακτικές λύσεις. Η παγκόσμια ύφεση και η πτώση των τιμών του πετρελαίου οδήγησαν σε περαιτέρω μείωση των πωλήσεων γαλακτοκομικών προϊόντων. Οι πετρελαιοπαραγωγοί χώρες είναι μεγάλοι εισαγωγείς γαλακτοκομικών προϊόντων και μια πτώση των τιμών του πετρελαίου οδηγεί σε μείωση των εισαγωγών τους σε γαλακτοκομικά προϊόντα, πράγμα που με τη σειρά του ενδέχεται να οδηγήσει σε πτώση των τιμών των προϊόντων αυτών.

3.8   Αν και οι διακυμάνσεις των τιμών των γαλακτοκομικών προϊόντων μεγαλύτερης αξίας είναι πιο δύσκολο να εντοπιστούν σε σύγκριση με τα βασικά προϊόντα, είναι προφανές ότι οι πωλήσεις των γαλακτοκομικών προϊόντων προστιθέμενης αξίας έχουν μειωθεί, καθώς οι πελάτες έχουν στραφεί σε φθηνότερα προϊόντα.

3.9   Στην ανακοίνωσή της προς το Συμβούλιο, που εξέδωσε τον Ιούλιο του 2009, η Επιτροπή αναφέρει ότι η αύξηση των τιμών κατά το 2ο εξάμηνο του 2007 προκάλεσε ταχεία αύξηση των τιμών γάλακτος και έντονη αύξηση των τιμών καταναλωτή. Αντίθετα, η μείωση των τιμών κατά το 2ο εξάμηνο του 2008/2009, όταν η τιμή του βουτύρου σημείωσε πτώση 39 %, του αποκορυφωμένου γάλακτος σε σκόνη 49 %, του τυριού 18 % και του γάλακτος 31 %, προκάλεσε (κατά μέσο όρο στην ΕΕ) πτώση των τιμών καταναλωτή της τάξης του 2 % μόνο. Πράγματι, οι τιμές καταναλωτή παρέμειναν κατά μέσον όρο 14 % υψηλότερες από ό,τι πριν την απότομη αύξηση των τιμών. Ωστόσο, οι χώρες που έχουν υψηλές πωλήσεις γαλακτοκομικών προϊόντων σε χαμηλές τιμές βίωσαν έναν «πόλεμο τιμών» το 2009, καθώς τα γαλακτοκομικά προϊόντα χρησιμοποιούνταν για την υπονόμευση άλλων λιανεμπόρων (1).

3.10   Ο εξορθολογισμός και η αύξηση της συγκέντρωσης στο λιανικό εμπόριο έχει αποφέρει στον τομέα της λιανικής μίαν άνευ προηγούμενου διαπραγματευτική ισχύ σε σχέση με την υπόλοιπη αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων. Οι αγρότες υφίστανται τις τιμές αντί να τις διαμορφώνουν, ειδικά όταν η προσφορά υπερβαίνει τη ζήτηση του γάλακτος. Σε γενικές γραμμές, φαίνεται ότι οι αρχές και οι κανόνες ανταγωνισμού ωφέλησαν περισσότερο για τις αλυσίδες καταστημάτων παρά το ένα εκατομμύριο παραγωγούς γαλακτοκομικών προϊόντων. Οι κτηνοτρόφοι χρειάζονται μια ισχυρότερη διαπραγματευτική θέση όσον αφορά τις τιμές παραγωγού γάλακτος, ώστε να αποκατασταθεί η ισορροπία της διατροφικής αλυσίδας.

3.11   Στο Πρόγραμμα Δράσης 2000, και κατόπιν στην ενδιάμεση επανεξέταση και το διαγνωστικό έλεγχο με στόχο την προετοιμασία του κλάδου της Γεωργίας της ΕΕ για μια ενδεχόμενη μελλοντική συμφωνία με τον ΠΟΕ, η τιμή παρέμβασης μειώθηκε και αυτό, μαζί με τους ποσοτικούς περιορισμούς όσον αφορά την παρέμβαση, αποδυνάμωσε το μηχανισμό στήριξης των τιμών, με αποτέλεσμα οι τιμές του γάλακτος να μειωθούν σε επίπεδο χαμηλότερο από αυτό που ίσχυε στο παρελθόν όταν δεν είχαν ακόμη τεθεί σε λειτουργία μηχανισμοί όπως αυτός της παρέμβασης.

4.   Προοπτικές της αγοράς

4.1   Ευρωπαϊκή Ένωση

4.1.1   Η αγορά των γαλακτοκομικών στην ΕΕ χαρακτηρίζεται από πλεόνασμα ύψους 9 % της παραγωγής έναντι της κατανάλωσης.

4.1.2   Επίσης, εισάγονται γαλακτοκομικά προϊόντα από τρίτες χώρες με μειωμένους δασμούς. Αυτές οι εισαγωγές είναι περιορισμένες σε σχέση με τη συνολική κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων στην ΕΕ. Έτσι, το 2007 και το 2008, η ΕΕ εισήγαγε αντιστοίχως περίπου 330 000 και 300 000 τόνους γαλακτοκομικών προϊόντων. Τα γαλακτοκομικά προϊόντα που εισάγονται στην ΕΕ περιλαμβάνουν τυρί (1,1 % της παραγωγής της ΕΕ), βούτυρο (4,3 % της παραγωγής της ΕΕ) και αποκορυφωμένο γάλα σε σκόνη (2,4 % της παραγωγής της ΕΕ). Οι εισαγωγές γαλακτοκομικών προϊόντων ισοδυναμούν με το 2 % έως το 3 % περίπου της παραγωγής γάλακτος στην ΕΕ.

4.1.3   Έως και 40 % της ποσότητας παραγόμενου γάλακτος στην ΕΕ μετατρέπεται σε τυρί και περίπου το 30 % χρησιμοποιείται για την παρασκευή νωπών γαλακτοκομικών προϊόντων. Αυτοί οι δύο τύποι προϊόντων αποτέλεσαν τους κύριους καταλύτες στην άνοδο της κατανάλωσης εντός της ΕΕ την τελευταία δεκαετία. Το υπόλοιπο 30 % μετατρέπεται σε βούτυρο, σκόνες και τυρίνη.

4.1.4   Υπήρξε μια συσσώρευση αποθεμάτων παρέμβασης για το βούτυρο και το αποκορυφωμένο γάλα σε σκόνη λόγω της χαμηλότερης κατανάλωσης στην ΕΕ, της πτώσης των τιμών στην παγκόσμια αγορά και της παγκόσμιας ύφεσης. Οι ποσοστώσεις της ΕΕ αυξήθηκαν κατά 2 % το 2008 και 1 % το 2009 και, μαζί με τις ήδη συμπεφωνημένες μελλοντικές αυξήσεις των ποσοστώσεων, ενδέχεται να οδηγήσουν στην άνοδο της παραγωγής γάλακτος στην ΕΕ.

4.1.5   Η χρήση των επιστροφών κατά την εξαγωγή απέτρεψε την υπαγωγή ακόμα μεγαλύτερων αποθεμάτων σε καθεστώς παρέμβασης, ενώ αυτό ίσχυε ακόμα.

4.1.6   Χάρη στις ενέργειες της Επιτροπής, οι τιμές του γάλακτος εντός της ΕΕ δεν έπεσαν στα επίπεδα της παγκόσμιας αγοράς, δηλαδή στα 14-15 λεπτά ανά λίτρο. Οι τιμές παρουσιάζουν διαφοροποιήσεις από το ένα κράτος μέλος στο άλλο· έτσι, στη Λεττονία, τη χώρα με τη χαμηλότερη τιμή γάλακτος, το λίτρο κοστίζει 16 λεπτά, ενώ σε άλλα κράτη μέλη κυμαίνεται στα 25-27 λεπτά, τιμή η οποία, παρ’ όλα αυτά, είναι κάτω του κόστους παραγωγής. Άραγε ποιος άλλος παραγωγικός κλάδος της κοινωνίας εργάζεται για μηδενικό εισόδημα ή ακόμα και για λιγότερο από το κατώτατο νόμιμο ημερομίσθιο;

4.1.7   Επί του παρόντος, η παραγωγή γάλακτος είναι κατά 4,2 % κατώτερη των ποσοστώσεων και, για την περίοδο εμπορίας 2009/2010, αναμένεται να εξακολουθήσει να είναι μικρότερη των ποσοστώσεων.

4.1.8   Η ανάκαμψη των τιμών στην αγορά της ΕΕ (η οποία έχει ήδη ξεκινήσει) αναμένεται να είναι σταδιακή. Η ύπαρξη σημαντικών αποθεμάτων παρέμβασης ενδέχεται να την καθυστερήσει, ανάλογα με τη χρονική στιγμή που θα αποφασίσει η Επιτροπή να διαθέσει τα αποθέματα παρέμβασης στην αγορά.

4.1.9   Η σφαγή των αγελάδων έχει αυξηθεί σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΕ. Είναι δε πιθανό να πραγματοποιούνται σήμερα περισσότερες σφαγές γαλακτοφόρων αγελάδων, με αποτέλεσμα τη μείωση της παραγωγής γαλακτοκομικών ειδών στο άμεσο μέλλον. Ωστόσο, η σταδιακή άνοδος της τιμής του γάλακτος θα οδηγήσει βραχυπρόθεσμα στην αύξηση της παραγωγής σε λίγες χώρες.

4.1.10   Η μεσοπρόθεσμη ανάκαμψη της τιμής του γάλακτος θα έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της παραγωγής γάλακτος μέχρι το 2015, συμβαδίζοντας, πιθανότατα, με τις αυξήσεις των ποσοστώσεων που συμφωνήθηκαν στο πλαίσιο του Διαγνωστικού Ελέγχου.

4.1.11   Η πτωτική τάση της παραγωγής γάλακτος στη Νότια Ευρώπη και σε ορισμένα κράτη μέλη από τον Βορρά αναμένεται να συνεχιστεί.

4.1.12   Η κατανάλωση τυριού και νωπών γαλακτοκομικών προϊόντων στην ΕΕ εκτιμάται ότι θα εξακολουθήσει να είναι περιορισμένη, δεδομένων των δυσοίωνων προοπτικών αύξησης του μέσου εισοδήματος των καταναλωτών.

4.1.13   Η Επιτροπή προβλέπει περιορισμό του πλεονάσματος βουτύρου μέχρι το 2015 λόγω της μειωμένης παραγωγής του και της αυξημένης παραγωγής τυριού. Με αυτόν τον τρόπο καθίσταται ευκολότερη και η απαιτούμενη μείωση των επιστροφών κατά την εξαγωγή, οι οποίες αποτελούν αντικείμενο των τρεχουσών διαπραγματεύσεων σε επίπεδο ΠΟΕ.

4.1.14   Ορισμένοι ειδικοί της αγοράς υποστηρίζουν ότι ενδέχεται να εξακολουθήσει να υφίσταται πλεόνασμα βουτύρου λόγω της αυξημένης παραγωγής γαλακτοκομικών προϊόντων με χαμηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά και της στασιμότητας που παρουσιάζει η κατανάλωση τυριού.

4.1.15   Οι προοπτικές της αγοράς εντός της ΕΕ με ορίζοντα το 2015 παραμένουν αβέβαιες, αλλά είναι μάλλον απίθανο να σημειωθεί αύξηση ανάλογη με αυτή της περασμένης δεκαετίας.

4.1.16   Η έντονη διακύμανση των τιμών τα τελευταία χρόνια αποτελεί ένα ιδιαίτερο πρόβλημα στην αγορά γαλακτοκομικών προϊόντων της ΕΕ. Το φαινόμενο αυτό συνεπάγεται μεγάλα προβλήματα για τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις και δημιουργεί επίσης αβεβαιότητα και στους καταναλωτές λόγω των συχνών μεταβολών των τιμών. Θα πρέπει επομένως να καταβληθούν προσπάθειες μείωσης της υψηλής αστάθειας στις αγορές με τη λήψη κατάλληλων μέτρων.

4.2   ΗΠΑ

4.2.1   Την πενταετία που έληξε το 2008, η παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων στις ΗΠΑ χαρακτηρίστηκε από ετήσιο ρυθμό αύξησης της τάξης του 2,5 %, ενώ η κατανάλωση αυξήθηκε κατά 1 %. Το δε ετήσιο εξαγώγιμο πλεόνασμα των ΗΠΑ ανήλθε στους 5 εκατομμύρια τόνους. Σημαντική ώθηση στις εξαγωγές έδωσε εξάλλου το αδύναμο δολάριο.

4.2.2   Οι βραχυπρόθεσμες προοπτικές της αμερικανικής γαλακτοβιομηχανίας είναι αρνητικές· το 2009 η παραγωγή μειώθηκε κατά 1 % και ενόψει του 2010 αναμένεται περαιτέρω μείωση επίσης κατά 1 %. Μεσοπρόθεσμα, η ανάκαμψη της τιμής του γάλακτος και το προσιτό κόστος των ζωοτροφών γεννούν ελπίδες για ορισμένη άνοδο της παραγωγής. Σε αυτή την περίπτωση, η αύξηση των παραγόμενων ποσοτήτων αναμένεται να διοχετευτεί στον τυροκομικό κλάδο και στη συνέχεια στην εσωτερική κατανάλωση.

4.2.3   Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Υπηρεσίας Οικονομικής Έρευνας του Υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ, η τιμή του γάλακτος στη χώρα το 2010 θα σημειώσει άνοδο λόγω της εντατικοποίησης της σφαγής γαλακτοφόρων αγελάδων και της αύξησης των εξαγωγών γαλακτοκομικών προϊόντων.

4.3   Νέα Ζηλανδία

4.3.1   Η Νέα Ζηλανδία είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας γαλακτοκομικών προϊόντων παγκοσμίως. Το 2007-2008 η παραγωγή περιεστάλη κατά 3 % με συνακόλουθη μείωση των εξαγωγών. Ωστόσο, το 2008-2009, η παραγωγή κατέγραψε άνοδο της τάξης του 8 %. Σύμφωνα με τους ειδικούς αναλυτές, αναμένεται μέση ετήσια αύξηση ύψους 3 %, την οποία, όμως, θα διαδεχθεί νέα πτώση μέχρι το 2015. Καθότι δε η παραγωγή της Νέας Ζηλανδίας βασίζεται στη χορτονομή, οι καιρικές συνθήκες επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό τα επίπεδα παραγωγής.

4.3.2   Μέχρι σήμερα, οι χαμηλές τιμές δεν προκάλεσαν μείωση της παραγωγής στη Νέα Ζηλανδία. Εντούτοις, στο μέλλον, ο συνδυασμός της διαδεδομένης χρήσης συμπυκνωμένων ζωοτροφών και λιπασμάτων με μια νέα πτώση των τιμών ενδέχεται να περιορίσει την αύξηση της παραγωγής γάλακτος.

4.3.3   Τα περιβαλλοντικά ζητήματα αποκτούν όλο και περισσότερη βαρύτητα στη χώρα και αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει τροχοπέδη για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη της παραγωγής.

4.3.4   Είναι αρκετά πιθανό να συνεχιστεί η ανάπτυξη των εξαγωγών γαλακτοκομικών προϊόντων της Νέας Ζηλανδίας.

4.4   Νότια Αμερική

4.4.1   Η σημασία της Νότιας Αμερικής ως εξαγωγέα αυξάνεται ολοένα και περισσότερο, συγκεντρώνοντας περισσότερες πιθανότητες να ανταγωνιστεί την ΕΕ στις αφρικανικές αγορές παρά τη Νέα Ζηλανδία στις αντίστοιχες ασιατικές. Πιο συγκεκριμένα, το εξαγώγιμο πλεόνασμα της Βραζιλίας αναμένεται να συνεχιστεί μέχρι το 2015.

4.5   Κίνα

4.5.1   Αν και η επέκταση της κινεζικής γαλακτοκομικής παραγωγής κατά την τελευταία δεκαετία υπήρξε ραγδαία, αυτή η ανάπτυξη αναμένεται να επιβραδυνθεί την επόμενη δεκαετία. Η κινεζική παραγωγή δεν μπορεί ακόμα να καλύψει την κατανάλωση, αλλά οι εισαγωγές γαλακτοκομικών προϊόντων στη χώρα αποδείχθηκαν κατώτερες του αναμενομένου.

4.5.2   Μεσοπρόθεσμα, εκτιμάται ότι οι κινεζικές εισαγωγές τυριού και αποκορυφωμένου γάλακτος σε σκόνη θα έχουν ανοδική πορεία, όπως άλλωστε και οι εξαγωγές πλήρους γάλακτος σε σκόνη.

4.5.3   Τον Δεκέμβριο του 2009 καταγράφηκαν δύο ακόμα περιστατικά μολυσμένου γάλακτος με μελαμίνη, γεγονός το οποίο ενδέχεται να βλάψει σε μεγάλο βαθμό τις κινεζικές εξαγωγές γαλακτοκομικών προϊόντων.

4.6   Ρωσία

4.6.1   Η παραγωγή γάλακτος στη Ρωσία αναμένεται να ανακάμψει κατά την επόμενη πενταετία, καθότι σιγά-σιγά αντικαθίστανται οι γαλακτοπαραγωγοί αγελάδες περιορισμένης αποδοτικότητας με άλλες εισαγόμενες υψηλότερης αποδοτικότητας. Για λόγους επισιτιστικής ασφάλειας, η Ρωσία επιθυμεί η αυτάρκειά της σε γαλακτοκομικά προϊόντα να ανέλθει από το 70 % στο 95 %. Για το 2012, ως στόχος παραγωγής γάλακτος έχει τεθεί τα 37 εκατομμύρια τόνοι. Συνεπώς, ενδέχεται μακροπρόθεσμα να μειωθούν οι εισαγωγές βουτύρου, ενώ οι εισαγωγές τυριού προβλέπεται ότι θα σημειώσουν άνοδο.

4.7   Οι συνολικές προοπτικές της αγοράς μεταφράζονται σε αργούς ρυθμούς ανάπτυξης και, αναλόγως με το εύρος της παγκόσμιας οικονομικής ανάπτυξης, θα καθοριστεί η αύξηση της παραγωγής, ιδίως στις χώρες του Τρίτου Κόσμου.

4.8   Η παγκόσμια αύξηση του πληθυσμού μέσα στα επόμενα 30 χρόνια θα αφορά κυρίως τις χώρες του Τρίτου Κόσμου με συνακόλουθη άνοδο της ζήτησης γαλακτοκομικών προϊόντων. Ωστόσο, χωρίς την κατάλληλη οικονομική ανάπτυξη, οι χώρες αυτές δεν θα είναι σε θέση να αγοράσουν περισσότερες ποσότητες γαλακτοκομικών προϊόντων. Παραδοσιακά, τα συγκεκριμένα προϊόντα δεν αποτελούν είδος πρώτης ανάγκης στη διατροφή των ασιατικών και ορισμένων τριτοκοσμικών χωρών.

4.9   Παράμετροι όπως η υγεία των καταναλωτών και η θρεπτική αξία των γαλακτοκομικών προϊόντων θα αποτελέσουν παράγοντες καταλυτικής σημασίας για τη διατήρηση και τη διεύρυνση του μεριδίου στην αγορά των γαλακτοκομικών προϊόντων. Ως εκ τούτου, απαιτείται να δοθεί έμφαση στην έρευνα και στην καινοτομία.

4.10   Επιβάλλεται, επίσης, να αναγράφεται στην ετικέτα ότι είναι γνήσιο γαλακτοκομικό προϊόν και να αναφέρονται με σαφήνεια η θρεπτική του αξία και οι υγιεινές του ιδιότητες. Στο μέλλον, η τήρηση περιβαλλοντικών προτύπων κατά την παραγωγή γάλακτος θα είναι μείζονος σημασίας.

5.   Ομάδα Υψηλού Επιπέδου

5.1   Η Επίτροπος κ. Fischer Boel έχει συγκροτήσει μια ομάδα υψηλού επιπέδου (ΟΥΕ) για το γάλα, η οποία θα υποβάλει την τελική της έκθεση μέχρι τα τέλη Ιουνίου 2010.

5.2   Η ΟΥΕ θα συζητήσει τα ακόλουθα θέματα:

—	Συμβατικές σχέσεις των γαλακτοπαραγωγών με τους υπόλοιπους παραγωγούς του γαλακτοκομικού τομέα με σκοπό να επιτευχθεί ισορροπία ζήτησης και προσφοράς στην αγορά των γαλακτοκομικών.

—	Απαιτούμενες ενέργειες προκειμένου να ενισχυθεί η διαπραγματευτική δύναμη των γαλακτοπαραγωγών.

—	Διαφάνεια και ενημέρωση των καταναλωτών, ζητήματα ποιότητας, υγιειονής και επισήμανσης των προϊόντων.

—	Έρευνα και καινοτομία με σκοπό να καταστεί ο τομέας πιο ανταγωνιστικός.

—	Πιθανή προθεσμιακή αγορά γαλακτοκομικών προϊόντων.

6.   Γαλλο-γερμανική πρωτοβουλία

6.1   Ο γάλλος υπουργός Γεωργίας, κ. Le Maire, περιέγραψε τους τρεις βασικούς στόχους του ευρωπαϊκού γεωργικού τομέα:

—	Διασφάλιση σταθερού και αξιοπρεπούς εισοδήματος για τους παραγωγούς με τη βοήθεια ισχυρών κανονιστικών μέσων.

—	Περισσότερη διαφάνεια των τιμών σε όλο το φάσμα της διατροφικής αλυσίδας, με τη σύσταση, ενδεχομένως, ευρωπαϊκής εποπτικής αρχής.

—	Ιδιαίτερη έμφαση στην καινοτομία και στις επενδύσεις στον τομέα των προϊόντων διατροφής στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισσαβώνας.

6.2   Υπό το πρίσμα της γαλλο-γερμανικής πρωτοβουλίας διατυπώνεται το αίτημα να αναλάβει η ΕΕ περαιτέρω δράση προκειμένου να προασπίσει τα συμφέροντα των παραγωγών του γαλακτοκομικού τομέα. Προτείνεται δε η προσωρινή αύξηση της ελάχιστης τιμής παρέμβασης της ΕΕ, στην οποία η τελευταία θα δεσμεύεται να αγοράζει τις πλεονασματικές ποσότητες των παραγωγών.

7.   Πολιτική μέχρι το 2015

7.1   Η Επιτροπή είναι κατηγορηματικά αντίθετη σε οποιαδήποτε αλλαγή όσον αφορά την αύξηση των ποσοστώσεων, όπως αποφασίστηκε στο διαγνωστικό έλεγχο της ΚΓΠ. Σήμερα, οι αυξήσεις αυτές έχουν περιορισμένο αντίκτυπο διότι η ΕΕ υπολείπεται κατά 4,5 % των ποσοστώσεων και πιθανόν να συμβεί το ίδιο και το επόμενο έτος. Πάντως, επειδή η τιμή του γάλακτος βελτιώνεται μεσοπρόθεσμα, η παραγωγή θα αυξηθεί και θα διευρυνθεί το χάσμα μεταξύ της παραγωγής γάλακτος και της κατανάλωσης, με αποτέλεσμα να έχουν οι τιμές παραγωγού καθοδική τάση, διότι θα εξαρτώνται από την κατάσταση στην παγκόσμια αγορά.

7.2   Συνήθως, οι διεθνείς τιμές των γαλακτοκομικών προϊόντων είναι χαμηλότερες από τις τιμές της ΕΕ. Αυτό είναι συνέπεια των διαφορετικών προτύπων (και επομένως του διαφορετικού κόστους παραγωγής) εντός και εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το πρότυπο της ΕΕ για την γαλακτοκομία δεν θα μπορέσει ποτέ να ανταγωνιστεί εκείνο της Νέας Ζηλανδίας και ορισμένων άλλων χωρών διότι η δομή του κόστους παραγωγής και το μέγεθος των γαλακτοπαραγωγικών μονάδων τους είναι τελείως διαφορετικά.

7.3   Οι εξαγωγές τυριού της ΕΕ σε τρίτες χώρες είναι γενικά ανταγωνιστικές, ωστόσο η αύξηση της κατανάλωσης εκτός της ΕΕ εξαρτάται από μια βιώσιμη παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη για ορισμένη χρονική περίοδο.

7.4   Χωρίς προστατευτικά μέτρα η σκέψη να αυξηθούν οι ποσοστώσεις ανεξαρτήτως του επιπέδου ζήτησης προκειμένου να επιτευχθεί η αποκαλούμενη «ομαλή προσγείωση» είναι αντιφατική εάν εφαρμοστεί χωρίς συνοδευτικά μέτρα, εφόσον επιθυμούμε να αναπτύξουμε ένα ευρωπαϊκό πρότυπο κτηνοτροφίας και να διασφαλίσουμε τη συνέχιση της παραγωγής γάλακτος στις Μειονεκτικές Γεωργικές Περιοχές (LFAs). Χρειαζόμαστε ένα δυναμικό γεωργικό περιβάλλον και σε ορισμένες περιοχές η παραγωγή γάλακτος αποτελεί τον βασικό κινητήριο μοχλό για το κοινωνικό, οικονομικό και πολιτιστικό μέλλον παρόμοιων περιοχών. Η άλλη δυνατότητα είναι να εγκαταλειφθεί η γη με αρνητικές κοινωνικές και περιβαλλοντικές συνέπειες.

7.5   Η αύξηση των ποσοστώσεων γάλακτος, ανεξαρτήτως των συνθηκών που επικρατούν στην αγορά και τέλος η πλήρης απορύθμιση του γαλακτοκομικού τομέα θα μπορούσε να είναι λογικές μόνον εάν η ΕΕ επιθυμούσε να αναπτύξει τα πρότυπα κτηνοτροφίας της Νέας Ζηλανδίας και των Ηνωμένων Πολιτειών. Η εμφάνιση μεγάλου αριθμού βοσκοτόπων πάχυνσης στις Ηνωμένες Πολιτείες με περισσότερες από 2 000 αγελάδες θεωρείται ότι θα επικρατήσει στο μέλλον. Με τις σημερινές εξελίξεις, 500 μόνο κτηνοτροφικές μονάδες σύντομα θα παράγουν το 1/3 της παραγωγής γάλακτος των Ηνωμένων Πολιτειών. Μια τέτοια πολιτική εγκυμονεί σημαντικούς κινδύνους όσον αφορά την πολιτιστική κληρονομιά, το φυσικό χώρο και την ανάπτυξη των περιοχών της υπαίθρου της ΕΕ, θα βλάψει το περιβάλλον και τη βιοποικιλότητα της ΕΕ, και επιπλέον, θα αποτελέσει αιτία για την εγκατάλειψη των ορεινών ζωνών και των υγροτόπων. Εξ ου και η ΕΟΚΕ θα το θεωρούσε ως απόρριψη του ευρωπαϊκού προτύπου για την πολυλειτουργική γεωργία.

7.6   Η έννοια της πολυλειτουργικής γεωργίας σημαίνει ότι πέραν της παραγωγής τροφίμων, η γεωργία έχει και άλλες λειτουργίες όπως είναι η ανάπτυξη των περιοχών της υπαίθρου, της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς, η ενίσχυση της αγροτικής οικονομίας και η αύξηση της επισιτιστικής ασφάλειας. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, η προοπτική της πολυλειτουργικότητας είναι ότι η γεωργία παράγει αφενός σειρά προϊόντων (τρόφιμα και ίνες) και αφετέρου, σειρά μη εμπορικών προϊόντων, στα οποία συμπεριλαμβάνονται περιβαλλοντικά και κοινωνικά προϊόντα και υπηρεσίες.

7.7   Ο μεγάλος αριθμός βοσκοτόπων πάχυνσης για την παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων που δεν τηρούν ορισμένες νομοθετικές διατάξεις, όπως αυτή που αφορά την περιεκτικότητα του εδάφους σε άζωτο, έχει π.χ. σημαντικές συνέπειες για το περιβάλλον.

7.8   Σήμερα, το 50 % της παραγωγής γάλακτος στην ΕΕ επικεντρώνεται στο 11 % της επικράτειάς της. Ανεξαρτήτως των πολιτικών αποφάσεων που λαμβάνονται, στο μέλλον το μέσο μέγεθος αγέλης στην ΕΕ θα συνεχίσει να αυξάνεται. Πάντως, δεν είναι καθόλου επιθυμητή η υιοθέτηση πολιτικών επιλογών οι οποίες θα ενθαρρύνουν την πολύ μεγάλη και εντατική παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων σε περιοχές οι οποίες διαθέτουν ιδιαίτερα πλεονεκτήματα από την άποψη του κόστους παραγωγής. Παρόμοια πολιτική μπορεί να παρουσιάζει σημαντικούς περιβαλλοντικούς κινδύνους.

7.9   Οι παραγωγοί γαλακτοκομικών προϊόντων συμμετέχουν στο πρότυπο της πολυλειτουργικής γεωργίας της ΕΕ. Ένα τέτοιο πρότυπο δεν είναι βιώσιμο όταν η αστάθεια των τιμών παραγωγού καταστεί καθημερινό φαινόμενο για τους γαλακτοπαραγωγούς, μολονότι μια πολυλειτουργική εκμετάλλευση μπορεί να ανταπεξέλθει στις προσωρινές δυσκολίες. Η σταθερότητα των τιμών παραγωγού, μέσω των οποίων οι γαλακτοπαραγωγοί αποκτούν λογικό εισόδημα είναι χρήσιμη τόσο γι' αυτούς όσο και για τους καταναλωτές.

8.   Πολιτική μετά το 2015

8.1   Εάν η παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων πρέπει να διατηρηθεί και να αναπτυχθεί ως βιώσιμος τομέας σε ολόκληρη την ΕΕ, οι γαλακτοπαραγωγοί πρέπει να αποκτούν δίκαιο εισόδημα που θα τους επιτρέπει να εξασφαλίζουν κανονικό βιοτικό επίπεδο και να επενδύουν στο μέλλον τους ως γαλακτοπαραγωγοί. Δίκαιο εισόδημα σημαίνει εισόδημα που να συγκρίνεται με το μέσο εισόδημα από μη γεωργικές εργασίες.

8.2   Στο άρθρο 33 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα ορίζονται οι στόχοι της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΠ), στους οποίους περιλαμβάνονται τα εξής (α) εξασφάλιση ενός δίκαιου βιοτικού επιπέδου, (β) σταθεροποίηση των αγορών, (γ) εξασφάλιση του εφοδιασμού και (δ) διασφάλιση λογικών τιμών κατά την προσφορά αγαθών στους καταναλωτές.

8.3   Είναι σημαντικό να χορηγηθούν περισσότεροι πόροι για την κτηνοτροφία και την προφύλαξη από επιζωοτίες αλλά και για την έρευνα και την καινοτομία στην κτηνοτροφία προκειμένου να καταστεί δυνατή η αποτελεσματικότερη ανάπτυξη του τομέα. Μπορεί να επιτευχθεί πιο ανταγωνιστική γαλακτοβιομηχανία με την καλύτερη χρήση της χορτονομής και των άλλων ζωοτροφών. Χρειάζεται περισσότερη έρευνα και καινοτομία σε επίπεδο επεξεργασίας προκειμένου να αναπτυχθούν νέα προϊόντα, ώστε να αυξηθεί το μερίδιο στην αγορά. Τα εκπαιδευτικά και υγειονομικά ιδρύματα και οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών θα πρέπει να ενθαρρύνουν την κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων, διότι το γάλα είναι μεν είδος διατροφής, έχει όμως και θεραπευτικές ιδιότητες και επιπλέον είναι και δροσιστικό ρόφημα. Πρέπει να επιχειρηθούν ριζικές αλλαγές στους τομείς αυτούς. Η ΕΕ πρέπει να διατηρήσει την ασφάλεια και την αυτάρκεια του εφοδιασμού σε γάλα στην ΕΕ. Θα αποτελέσει μείζον σφάλμα η εξάρτηση της από εισαγωγές γαλακτοκομικών προϊόντων όπως συνέβη με την παραγωγή βοείου κρέατος στην ΕΕ, που ήταν αποτέλεσμα των χαμηλών τιμών στον παραγωγό.

8.4   Στην ειδική έκθεση 14/2009 του Ελεγκτικού Συνεδρίου αναφέρεται, στη Σύσταση 1, ότι η Επιτροπή πρέπει να συνεχίσει να επιτηρεί την ανάπτυξη της αγοράς γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων λαμβάνοντας τα απαιτούμενα μέτρα για να διασφαλισθεί ότι η απορρύθμιση του τομέα δεν θα οδηγήσει στην επανάληψη της υπερπαραγωγής. Σε περίπτωση αποτυχίας, ο στόχος της Επιτροπής να διατηρηθεί μια ελάχιστη ρύθμιση με τη μορφή διχτύου ασφαλείας, πιθανόν να αποδειχθεί γρήγορα ανεφάρμοστη. Η ΕΟΚΕ είναι πεπεισμένη ότι η παρέμβαση με τη μορφή διχτύου ασφαλείας και η διατήρηση ανάλογων αποθεμάτων προϋποθέτουν ορισμένα επιπρόσθετα μέτρα σχετικά με την ζήτηση και την προσφορά για τη σταθεροποίηση της αγοράς.

8.5   Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι έχει ουσιαστική σημασία να διασφαλισθούν οι προϋποθέσεις για το μέλλον μιας βιώσιμης γαλακτοβιομηχανίας σε ολόκληρη την ΕΕ.

8.6   Ένα σύστημα με μέτρα που θα αφορούν τη ζήτηση και την προσφορά στην αγορά καθώς και με τα κατάλληλα συστήματα άμεσης υποστήριξης έχει ουσιαστική σημασία για να διασφαλισθεί ο τομέας γάλακτος στην ΕΕ, ο οποίος θα ικανοποιεί κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές ανάγκες της κοινωνίας και θα καταστεί ένα πραγματικά πολυλειτουργικό γεωργικό σύστημα το οποίο θα προσδώσει νέο δυναμισμό στο γεωργικό τομέα της ΕΕ. Μια τέτοια εξέλιξη θα έχει κοινωνικά, πολιτιστικά και οικονομικά οφέλη για τη γενική ανάπτυξη της ΕΕ.

9.   Ειδικές παρατηρήσεις

9.1   Η χρήση «προθεσμιακών αγορών» στον τομέα του γάλακτος χρειάζεται να εξεταστεί πολύ προσεκτικά. Πάντως, πρέπει να λάβουμε υπόψη την παγκόσμια χρηματοπιστωτική αναταραχή που οφείλεται στην ακατάλληλη χρήση χρηματοπιστωτικών προϊόντων. Η ΕΟΚΕ ανέφερε παλαιότερα ότι για το λόγο αυτό τα τρόφιμα πρέπει να εξετάζονται κάτω από τελείως διαφορετική οπτική, σε σύγκριση π.χ. με τα βιομηχανικά προϊόντα, όπου οι παράγοντες κόστους καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό, τον τόπο παραγωγής.

9.2   Η πλειοψηφία των γαλακτοπαραγωγών έχει οργανωθεί σε συνεταιρισμούς. Με τον τρόπο αυτό μπορούν, έως ένα βαθμό, να επηρεάζουν την εμπορική εκμετάλλευση των προϊόντων τους. Όταν οι γαλακτοπαραγωγοί είναι μέλη συνεταιρισμού στον οποίο πωλούν το γάλα τους, τότε διαθέτουν καλύτερη προστασία σε σύγκριση με τον γαλακτοπαραγωγό που το πουλά σε ιδιωτική γαλακτοβιομηχανία. Μολονότι οι ιδιωτικές συμβάσεις μεταξύ γαλακτοπαραγωγού και αγοραστών υπάρχουν ήδη, στην περίπτωση της ιδιωτικής γαλακτοβιομηχανίας ο γαλακτοπαραγωγός διαθέτει περιορισμένες δυνατότητες στις διαπραγματεύσεις για τη σύναψη της σύμβασης; Οι συμβάσεις αυτές αποσαφηνίζουν τους όρους παράδοσης, δεν μπορούν όμως να επηρεάσουν τις ευρύτερες τάσεις στην αγορά της ΕΕ. Η πείρα έχει επίσης δείξει ότι πρέπει να βελτιωθεί η θέση στην αγορά των γεωργών και των συνεταιρισμών που τους εκπροσωπούν στην διατροφική αλυσίδα. Πρέπει, επομένως, να επανεξεταστούν οι δυνατότητες συνεργασίας από πλευράς δικαίου περί ανταγωνισμού.

9.3   Πάντως, στα νέα κράτη μέλη, πολλοί γαλακτοπαραγωγοί πωλούν το γάλα τους απευθείας σε ιδιωτικά γαλακτοκομεία. Επειδή ο τομέας γαλακτοκομικών προϊόντων γνωρίζει μεγάλη συγκέντρωση, δεν υπάρχουν καθόλου επιλογές ή είναι ελάχιστες και οι τιμές για τον παραγωγό πέφτουν. Προκειμένου να διατηρηθεί ο ανταγωνισμός για το νωπό γάλα οι γαλακτοπαραγωγοί πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να οργανώνονται σε συνεταιρισμούς που θα μπορούν εν συνεχεία να πωλούν το γάλα στα γαλακτοκομεία.

9.4   Οι περισσότεροι γαλακτοπαραγωγοί στα πρόσφατα κράτη μέλη (Βουλγαρία και Ρουμανία) λαμβάνουν πολύ μικρή ενίσχυση με απευθείας πληρωμές, οι οποίες έχουν τελείως αποσυνδεθεί από την ανά εκτάριο βάση. Οι γαλακτοπαραγωγοί έχοντας να αντιμετωπίσουν το πολύ χαμηλό επίπεδο ενίσχυσης, μαζί με την χαμηλή παραγωγικότητα, την έλλειψη εισοδήματος από την αγορά και την δύσκολη πρόσβαση σε πιστώσεις, δεν μπορούν να επενδύσουν προκειμένου να συμμορφωθούν με τα πρότυπα υγιεινής της ΕΕ.

9.5   Όλες οι εισαγωγές γαλακτοκομικών προϊόντων στην ΕΕ πρέπει να συμμορφώνονται με τα πρότυπά της, ειδικότερα στους τομείς της ανιχνευσιμότητας, της ορθής μεταχείρισης των ζώων, της υγιεινής, της χρήσης κτηνιατρικών φαρμάκων, της προστασίας του περιβάλλοντος, της επισιτιστικής ασφάλειας και των βιώσιμων μεθόδων παραγωγής. Η περιεκτικότητα σε άνθρακα αποτελεί καινούργιο πρόβλημα

9.6   Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι τα υφιστάμενα όργανα, όπως οι συμβουλευτικές και διαχειριστικές επιτροπές διαθέτουν επαρκείς πόρους για να αναλύουν την κατάσταση της προσφοράς και της ζήτησης στη αγορά γάλακτος. Τα απαραίτητα εργαλεία πρέπει να είναι διαθέσιμα για να διασφαλιστεί ότι οι γαλακτοπαραγωγοί πληρώνονται με τη δέουσα τιμή γάλακτος, η οποία καλύπτει τις δαπάνες τους και τους αφήνει και κέρδος. Η ΕΕ πρέπει να διατηρήσει την ικανότητά της να παράγει επαρκείς ποσότητες γάλακτος. Δεν πρέπει να εξαρτώμεθα από τις εισαγωγές γάλακτος που θα παράγεται εκτός της ΕΕ. Εάν συνεχίσουμε να ακολουθούμε εσφαλμένες πολιτικές η εξάρτηση αυτή μπορεί να επέλθει στο απώτερο μέλλον.

9.7   Η διατήρηση και η περαιτέρω ανάπτυξη πλήρους και μερικής απασχόλησης στον γαλακτοκομικό τομέα πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα, για τις περιοχές της υπαίθρου.

9.8   Δεν μπορούμε να αγνοούμε θέματα πείνας και έλλειψης των κατάλληλων πόρων διατροφής του Τρίτου Κόσμου. Τα θέματα για την παγκόσμια κλιματική αλλαγή, τις τιμές των τροφίμων σε παγκόσμιο επίπεδο και τον παγκόσμιο εφοδιασμό σε τρόφιμα συνδέονται στενά. Έχουμε ευθύνη να βοηθήσουμε τον αναπτυσσόμενο κόσμο.

---

(1)  ΕΕ C 128 της 18.5.2010, σελ. 111 και ΕΕ C 255 της 14.10.2005, σελ. 44

---

---