EUR-Lex Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52006AE1372
Opinion of the European Economic and Social Committee on the Communication from the Commission to the Council, the European Parliament, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions — A new framework strategy for multilingualism COM(2005) 596 final
Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών Ένα νέο στρατηγικό πλαίσιο για την πολυγλωσσία COM(2005) 596 τελικό
Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών Ένα νέο στρατηγικό πλαίσιο για την πολυγλωσσία COM(2005) 596 τελικό
ΕΕ C 324 της 30.12.2006, p. 68–73
(ES, CS, DA, DE, ET, EL, EN, FR, IT, LV, LT, HU, NL, PL, PT, SK, SL, FI, SV)
30.12.2006 |
EL |
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
C 324/68 |
Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την «Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών Ένα νέο στρατηγικό πλαίσιο για την πολυγλωσσία»
COM(2005) 596 τελικό
(2006/C 324/24)
Στις 22 Νοεμβρίου 2005, και σύμφωνα με το άρθρο 262 της συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την ανωτέρω πρόταση.
Το ειδικευμένο τμήμα «Απασχόληση, Κοινωνικές Υποθέσεις, Δικαιώματα του Πολίτη», στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 6 Σεπτεμβρίου 2006 με βάση την εισηγητική έκθεση της κας LE NOUAIL MARLIERE.
Εχοντας υπόψη την ανανέωση της θητείας της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, η σύνοδος ολομέλειας αποφάσισε να αποφανθεί για τη γνωμοδότηση αυτή στη σύνοδο ολομέλειας του Οκτωβρίου και όρισε την κα LE NOUAIL MARLIERE, ως γενική εισηγήτρια σύμφωνα με το άρθρο 20 του Εσωτερικού Κανονισμού.
Κατά την 430η σύνοδο ολομέλειάς της 26ης Οκτωβρίου 2006 η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε την παρούσα γνωμοδότηση με ψήφους 105 υπέρ, 1 κατά και με 5 αποχές.
1. Συμπεράσματα
1.1 |
Η ΕΟΚΕ συνιστά:
|
2. Εισαγωγή: Περίληψη της Ανακοίνωσης της Επιτροπής
Στην ανακοίνωση της Επιτροπής καθορίζεται το νέο στρατηγικό πλαίσιο για την πολυγλωσσία και επαναλαμβάνεται η δέσμευση της ίδιας της Επιτροπής υπέρ της πολυγλωσσίας. Η ανακοίνωση χαρακτηρίζεται ως το πρώτο έγγραφο στην ιστορία της για το θέμα αυτό. Σ' αυτήν εξετάζονται οι διαφορές πτυχές των ευρωπαϊκών πολιτικών στον εν λόγω τομέα και προτείνονται συγκεκριμένες δράσεις.
Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να δραστηριοποιηθούν και να προωθήσουν την διδασκαλία, την εκμάθηση και τη χρήση των γλωσσών. Επίσης, ορόσημο αποτελεί η νέα διοργανική δικτυακή πύλη διαβούλευσης σε 20 γλώσσες.
Η Επιτροπή στο πρώτο αυτό πολιτικό έγγραφο για την πολυγλωσσία παρουσιάζει μια νέα στρατηγική πλαίσιο, η οποία συνοδεύεται από προτάσεις για συγκεκριμένες δράσεις στους τομείς της κοινωνίας, της οικονομίας, και των σχέσεων με τους πολίτες. Η Επιτροπή επιδιώκει τρεις στόχους. Πρώτον, να ενθαρρύνει την εκμάθηση γλωσσών και να προαγάγει τη γλωσσική ποικιλομορφία στην κοινωνία. Δεύτερον, να προαγάγει μια υγιή πολυγλωσσική οικονομία και, τρίτον, να παράσχει στους πολίτες πρόσβαση στη νομοθεσία, στις διαδικασίες και στις πληροφορίες της ΕΕ στη δικιά τους γλώσσα. Υπενθυμίζοντας ότι το Μάρτιο του 2002, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Βαρκελώνης είχε υπογραμμίσει την ανάγκη προώθησης της διδασκαλίας δύο τουλάχιστον ξένων γλωσσών, η Επιτροπή ζητά από τα κράτη μέλη να υιοθετήσουν σχέδια δράσης υπέρ της πολυγλωσσίας, να βελτιώσουν την κατάρτιση των καθηγητών γλωσσών, να παραχωρήσουν όλα τα απαραίτητα μέσα για την εκμάθηση γλωσσών από πολύ νεαρή ηλικία και να ενισχύσουν την διδασκαλία των διαφόρων μαθημάτων με την εισαγωγή μιας ξένης γλώσσας. Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις χρειάζονται δεξιότητες χειρισμού τόσο των ευρωπαϊκών γλωσσών όσο και των γλωσσών των άλλων εμπορικών μας εταίρων από όλο τον κόσμο και ότι οι τομείς της οικονομίας που συνδέονται με τις γλώσσες σημειώνουν ταχεία εξέλιξη στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες· κατά συνέπεια, η Επιτροπή προτείνει διάφορες δράσεις για την ενίσχυση της πολυγλωσσικής πτυχής της ευρωπαϊκής οικονομίας. Όσον αφορά την πολιτική της πολυγλωσσικής επικοινωνίας, η Επιτροπή σχεδιάζει να ενισχύσει τον πολυγλωσσικό χαρακτήρα των πολυάριθμων ιστοθέσεών της και των δημοσιεύσεων της μέσω της δημιουργίας ενός εσωτερικού δικτύου θα επιβλέπει την συνεκτικότητα των γλωσσικών πρακτικών των υπηρεσιών της. Προτείνει, επίσης, τη σύσταση μιας ομάδας υψηλού επιπέδου για την πολυγλωσσία, αποτελούμενης από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες, οι οποίοι θα την επικουρούν στην ανάλυση της προόδου που πραγματοποιούν τα κράτη μέλη. Προτείνει, επίσης, τη διοργάνωση προσεχώς υπουργικής διάσκεψης για την πολυγλωσσία, η οποία θα δώσει την ευκαιρία στα κράτη μέλη να εκτιμήσουν την πρόοδο που πραγματοποίησαν στο τομέα και, τέλος, να υποβάλει νέα ανακοίνωση που θα αναπτύσσει αυτή την σφαιρική προσέγγιση της πολυγλωσσία στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
3. Γενικές παρατηρήσεις
3.1 |
Η EOKE συμφωνεί με την πρωτοβουλία και παρατηρεί ότι το στρατηγικό πλαίσιο χαρακτηρίζεται «νέο» και η ανακοίνωση ως «το πρώτο πολιτικό έγγραφο για την πολυγλωσσία». Για το ζήτημα αυτό, οι πολλές αναφορές στο παλαιότερο στρατηγικό πλαίσιο (1) δεν επαρκούν για να υπάρξει μια σαφής εικόνα. Η EOKE θεωρεί ότι θα ήταν χρήσιμο να προβεί η Επιτροπή σε μια σύνοψη της αναμενόμενης προστιθέμενης αξίας του νέου αυτού πλαισίου και των επιπτώσεών του σε σχέση με το προηγούμενο. Θα υπάρξει μια μελέτη των επιπτώσεων όπως εκείνη που ορίζεται στη διοργανική συμφωνία Επιτροπής/EOKE (2) και στο πλαίσιο μιας πιο απλής νομοθεσίας και διακυβέρνησης; Η EOKE θεωρεί ότι μόνη η ανακοίνωση δεν μπορεί να δώσει την απαραίτητη σαφήνεια στα κράτη μέλη προκειμένου να υιοθετήσουν προγράμματα τα οποία, εξάλλου, δεν είναι δεσμευτικά. Παρά το γεγονός ότι η στρατηγική πλαίσιο έχει ζητηθεί από το Συμβούλιο, καθιστά απαραίτητη την εναρμόνιση προκειμένου να βελτιστοποιηθούν οι πόροι που ενδεχομένως θα παραχωρηθούν από τα κράτη μέλη και από την ΕΕ. Η εναρμόνιση μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο με την σαφή γνώση των δράσεων που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί από τα κράτη μέλη ή από την ΕΕ |
3.2 |
Η Επιτροπή επαναλαμβάνει την δική της δέσμευση: Η EOKE παρατηρεί ότι υπάρχει μια προηγούμενη δέσμευση και ότι οι εσωτερικές πρακτικές της Επιτροπής στον τομέα της πολυγλωσσίας δεν παρέχουν πλήρη ικανοποίηση τόσο στο εσωτερικό των υπηρεσιών της όσο και στις εξωτερικές σχέσεις της. |
3.3 |
Η ΕΟΚΕ παρατηρεί τη δυσαρέσκεια και την έλλειψη ίσης μεταχείρισης, αφενός, μεταξύ των θεσμικών οργάνων και, αφετέρου, της ευρωπαϊκής κοινωνίας των πολιτών σε όλες τις συνιστώσες της (αυτόνομος κοινωνικός διάλογος και διάλογος με τους πολίτες). Όλες οι σημειώσεις, μελέτες, έγγραφα χρήσιμα και απαραίτητα για την επεξεργασία, διαβούλευση και συζήτηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας καταρτίζονται και διατίθενται σε ένα δυσανάλογο ποσοστό στην αγγλική. Το ίδιο ισχύει και στις περισσότερες συνεδριάσεις, είτε εσωτερικές, είτε οργανωμένες από την Επιτροπή. Έτσι, για να γίνει κάποιος εμπειρογνώμονας της Επιτροπής οφείλει να μιλάει αγγλικά, το ίδιο και για να εκπροσωπήσει την κοινωνία των πολιτών στις Βρυξέλλες. Ακόμη, όλες οι στατιστικές ή ποιοτικές μελέτες στις οποίες γίνεται αναφορά στο πλαίσιο της παρούσας γνωμοδότησης, διατίθενται μόνο στα αγγλικά (3). |
3.4 |
Ορισμένα έγγραφα δεν είναι πάντα διαθέσιμα στη γλώσσα των εισηγητών των θεσμικών οργάνων ή των φορέων που διαβουλεύονται συνήθως, πράγμα που δείχνει ότι η συναίνεση για τις τρεις γλώσσες εργασίας των οργάνων της ΕΕ κάθε άλλο παρά τηρείται τόσο στη διοργανική επικοινωνία όσο και στην ανεπίσημη επικοινωνία. Εν προκειμένω επισημαίνεται ότι με τον τρόπο αυτό αποκλείεται ένας ορισμένος αριθμός συνομιλητών από ένα αυξανόμενο αριθμό συζητήσεων. Είναι συνεπώς αναμενόμενο σε διάφορες στατιστικές μελέτες το δείγμα των ερωτηθέντων ατόμων να προτιμά να πραγματοποιεί τις σπουδές του στα αγγλικά διότι αποτελούν εκ των πραγμάτων την γλώσσα που αποδίδει σε ολοένα και περισσότερες σημαντικές καταστάσεις. Αυτό, ακριβώς, είναι το κίνητρο που έχει οδηγήσει πολλές γενιές γονέων και κυβερνήσεων στην προτίμηση εκμάθησης της αγγλικής και, συνεπώς, στην παρούσα κατάσταση. |
3.5 |
Το παράρτημα της ανακοίνωσης προσδιορίζει εξάλλου ότι η πιο ομιλούμενη «ξένη γλώσσα» γλώσσα στην ΕΕ δεν είναι η μητρική γλώσσα των πλέον πολυάριθμων κατοίκων. Η γλώσσα αυτή θα ομιλείτο ενδεχομένως (ενδεχομένως διότι η Στατιστική Υπηρεσία της ΕΕ δεν διευκρινίζει ούτε το επίπεδο ούτε τον αριθμό των λέξεων που πρέπει να είναι γνωστές προκειμένου να θεωρείται γνωστή μια γλώσσα) από το 47 % του ερωτηθέντος δείγματος, ενώ είναι η μητρική γλώσσα μόλις του 13 % των ερωτηθέντων. |
3.6 |
Η EOKE θεωρεί ότι πρόκειται για εμπόδιο στην δημοκρατική άμεση και έμμεση συμμετοχή των πολιτών και των εκπροσώπων τους — Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, EOKE και ΕΤΠ- στην επεξεργασία των ρυθμίσεων που τους αφορούν. Στην πράξη, όταν οι εισηγητές των θεσμικών οργάνων, οι εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών συμμετέχουν σε διαβουλεύσεις στο πλαίσιο δημοκρατικών και νόμιμων φορέων ή θεσμών, συχνά αδυνατούν να κατανοήσουν τις θέσεις της Επιτροπής λόγω ελλιπούς ενημέρωσης. Πώς είναι δυνατό να αγνοείται το γεγονός ότι ο πολίτης ποτέ δεν έχει εκ των προτέρων ουσιαστική πρόσβαση στην πληροφορία; Πρόκειται για έλλειψη συνοχής στο πλαίσιο μιας ανακοίνωσης για το θέμα αυτό. Η έξοδος από αυτή την συλλογική, πνευματική και πολιτιστική ασάφεια και από την οικονομική εξάρτηση που βλάπτει την αναγκαία συμμετοχή, απαιτεί μέσα και πολιτική βούληση. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει συνεπώς με ικανοποίηση το γεγονός ότι η Επιτροπή προτίθεται να αντιμετωπίσει τα προβλήματα αυτά με τη δημιουργία μιας αποδοτικότερης δικτυακής πύλης αλλά η εν λόγω δικτυακή πύλη αφορά την πολυγλωσσία και όχι το σύνολο της επικοινωνίας. Οι στόχοι που επιδιώκει η Επιτροπή για την διοργανική επικοινωνία στο κεφάλαιο «οι σχέσεις της Επιτροπής με τους πολίτες δεν είναι σαφείς»: η παρούσα ανακοίνωση θα μπορούσε να εκληφθεί ως απλή προέκταση του σχεδίου Δ. Η επικοινωνία στις 20 επίσημες γλώσσες δεν αλλάζει τη φύση της διοργανικής επικοινωνίας που αποτελείται εκ των υστέρων από αποφάσεις στις οποίες ο πολίτης δεν παρεμβαίνει και ούτε ενισχύεται αφ' εαυτής η συμμετοχή του πολίτη. |
3.7 |
Πολλοί παρατηρητές επισημαίνουν ότι οι πρώτες σελίδες των δικτυακών πυλών ή ιστοθέσεων θεσμικών οργάνων μπορεί να περιλαμβάνουν έγγραφα φαινομενικά σε πολλές γλώσσες, αλλά στη συνέχεια της αναζήτησης αποδεικνύεται ότι τα κείμενα είναι διαθέσιμα μόνο στην αγγλική. |
3.8 |
Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι κάθε γλώσσα είναι νόμιμη εφόσον ανήκει στην πολιτιστική κληρονομιά του ανθρώπου και επισημαίνει ότι η αγγλική γλώσσα ενδέχεται να φθαρεί εξαιτίας της εντατικής και ατελούς χρήσης της επειδή επιβάλλεται στο τεχνικό επίπεδο και υποτιμάται στο πολιτιστικό επίπεδο. Η παρατήρηση αυτή οδηγεί την ΕΟΚΕ να προβεί στις ειδικές παρατηρήσεις παρακάτω, όσον αφορά το καθεστώς και τη χρήση των γλωσσών. |
3.9 |
Η ΕΟΚΕ παρατηρεί ότι δεν υπάρχει ισορροπία στην προσέγγιση που βασίζεται στην οικονομική πτυχή (κατανάλωση, ενημέρωση, επαγγέλματα και βιομηχανία, κοινωνία της οικονομίας της γνώσης) της πολυγλωσσίας και που θα μπορούσε να καταστεί πιο ισορροπημένη προς όφελος των ανθρώπινων, κοινωνικών και κοινωνιολογικών, πολιτιστικών και πολιτικών θεωρήσεων. Εάν ο πυρήνας αυτού που διακρίνει τον άνθρωπο από τα ζώα, όπως αναφέρθηκε στη συνέντευξη τύπου για την παρουσίαση της παρούσας ανακοίνωσης, είναι ο λόγος και οι ανταλλαγές που συνεπάγεται μεταξύ των ανθρώπων, η ανακοίνωση θα έπρεπε να λαμβάνει υπόψη ότι οι ανταλλαγές αυτές δεν είναι μόνο κερδοσκοπικές και εμπορικές, ούτε αφορούν μόνο την υπεράσπιση του εδάφους και των πόρων που υπάρχουν σε αυτό. Με τον τρόπο αυτό, η ανακοίνωση θα μπορούσε να επωφεληθεί βασιζόμενη στις σχετικές εργασίες της Unesco και διατυπώνοντας θετικές συστάσεις (4). |
3.10 |
Η ΕΟΚΕ επικροτεί τη διασύνδεση της στρατηγικής της Λισαβόνας, της εφαρμογής της, της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση, και του νέου στρατηγικού πλαισίου, αλλά ζητά την εμβάθυνση στην ανακοίνωση των αναγκαίων συγκεκριμένων διατάξεων, με την συνεκτική συνεργασία των εσωτερικών υπηρεσιών και γενικών διευθύνσεων (απασχόλησης, πολιτισμού κλπ.) της Επιτροπής. Η ΕΟΚΕ ζητά από την Επιτροπή να διευκολύνει τα κράτη μέλη, προτείνοντάς τους πιθανές σχέσεις ή συμπληρωματικές δράσεις προς ανάληψη και να διευκρινίσει ότι η πολυγλωσσία θα συμβάλει ενδεχομένως στην πολιτική και πολιτιστική ολοκλήρωση της ΕΕ και ότι αποτελεί φορέα κατανόησης και κοινωνικής ενσωμάτωσης. Σε μια τομεακή μελέτη αντίκτυπου θα πρέπει να συμπεριλαμβάνεται ο αριθμός και η ποιότητα των θέσεων απασχόλησης που διατηρούνται ή δημιουργούνται και η πραγματική αναμενόμενη επίδραση στους μισθούς. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την πρόσκληση που έγινε στα κράτη μέλη «να εκπονήσουν εθνικά σχέδια που να δίνουν συνοχή, συνάφεια και προσανατολισμό στις δράσεις προώθησης της πολυγλωσσίας…», επισημαίνει όμως ότι τούτο θα πρέπει να αποτελεί αντικείμενο συντονισμού σε ευρωπαϊκό επίπεδο, εάν επιθυμείται η επίτευξη μακροπρόθεσμων αποτελεσμάτων, όπου το εν δυνάμει απόθεμα δεξιοτήτων δεν περιορίζεται σε μικρό αριθμό γλωσσών. Στο πλαίσιο της «στρατηγικής ώστε η ευρωπαϊκή οικονομία να γίνει η ανταγωνιστικότερη και δυναμικότερη οικονομία της γνώσης ανά την υφήλιο», ενδείκνυται να εξεταστεί συνολικά ο αριθμός των γλωσσών που υπάρχουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση ώστε να ξεπεραστεί ο αριθμός των διαθέσιμων και ομιλούμενων γλωσσών στο εσωτερικό της ενιαίας αγοράς, εάν δεν θέλει η ΕΕ να βρεθεί αιχμάλωτη των γλωσσικών της φραγμών. Το δικαίωμα των μεταναστών να μάθουν τη γλώσσα της χώρας υποδοχής θα πρέπει να συνοδεύεται από το δικαίωμα να διατηρούν τη γλώσσα και τον πολιτισμό της χώρας προέλευσης (5). Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να θεωρεί τις γλώσσες αυτές ως συμπληρωματικό ανθρώπινο πόρο κατά την πορεία της προς την «παγκόσμια ανταγωνιστικότητα». Ορισμένες επιχειρήσεις το έχουν ήδη σκεφτεί αυτό, αλλά πρέπει να επισημανθεί ότι με τους προβληματισμούς αυτούς πρέπει να συμφωνήσουν οι εργαζόμενοι και οι συνδικαλιστικοί τους εκπρόσωποι, καθώς και οι ενδιαφερόμενες οργανώσεις καταναλωτών. Απαιτείται, επίσης, στήριξη από τις τοπικές αρχές οι οποίες έχουν ξεκινήσει συγκεκριμένες δράσεις όπως, για παράδειγμα, την υποδοχή με στόχο την «ένταξη» των πρόσφατων μεταναστών στις περισσότερο ομιλούμενες γλώσσες. |
3.11 |
Ένας άλλος τομέας της οικονομίας που χρήζει περαιτέρω εμβάθυνσης στην ανακοίνωση είναι ο τομέας των αναγκών και των κινήτρων των εργαζομένων κατά την άσκηση του επαγγέλματός τους ή στους κόλπους των οργάνων διαβούλευσης, όπως είναι για παράδειγμα οι επιτροπές των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι είναι λυπηρό το γεγονός ότι στην ανακοίνωση εξετάζεται το ενδεχόμενο κατάρτισης εναρμονισμένων προγραμμάτων, στα οποία δεν λαμβάνονται υπόψη οι εν λόγω ειδικές ανάγκες. Μία ανακοίνωση αυτού του βεληνεκούς θα έπρεπε να προτείνει θέματα που να προσφέρουν προοπτικές και μέσα στις επιχειρήσεις και τους εργαζομένους ώστε αυτοί να αποτελούν τους πρώτους φορείς αυτής της ανταγωνιστικότερης οικονομίας της γνώσης ανά την υφήλιο, με πλήρη σεβασμό των δυνατοτήτων που παρέχει ο κοινωνικός διάλογος και των θεμελιωδών δικαιωμάτων (6). |
3.12 |
Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει την ευρωπαϊκή πολυγλωσσική ιδιαιτερότητα (7). Εντούτοις, η Ευρώπη δεν είναι η μόνη ήπειρος, ή χώρα ή πολιτικό σύνολο όπου ομιλούνται πολλές διαφορετικές γλώσσες. |
4. Ειδικές παρατηρήσεις
4.1 |
Οι συζητήσεις και ο Ευρωπαϊκός Χάρτης των Περιφερειακών ή Μειονοτικών Γλωσσών του Συμβουλίου της Ευρώπης (8) δεν θα πρέπει να επισκιάζουν άλλες προκλήσεις, όπως είναι:
|
4.2 |
Τέλος, η ΕΟΚΕ εύχεται να οργανώσει η Επιτροπή τα γνωστικά στοιχεία που διαθέτει ή που θα μπορούσε να αποκτήσει στο χώρο της παρακολούθησης των γλωσσικών πολιτικών που άσκησαν στο παρελθόν τα κράτη μέλη, έτσι ώστε να είναι σε θέση να εκτιμήσει τις δράσεις που θα επιβληθούν από την Επιτροπή στα κράτη μέλη. |
4.3 |
Η ΕΟΚΕ διαπιστώνει ότι η Επιτροπή καταβάλλει προσπάθειες και επιδοκιμάζει τις καινοτόμες προθέσεις, υποστηρίζει τη γλωσσική πολυμορφία ως φορέα της ποικιλομορφίας και του πλουραλισμού στον κοινωνικό, πολιτιστικό και πολιτικό χώρο, έχει συνείδηση του αντιπαραγωγικού κινδύνου να θεσμοθετηθεί περισσότερο η χρήση ενός περιορισμένου αριθμού γλωσσών. Η ΕΟΚΕ αναμένει στην προσεχή ανακοίνωση που έχει αναγγελθεί για το θέμα αυτό να πραγματοποιηθούν ευρύτερες διαβουλεύσεις με την κοινωνία των πολιτών |
4.4 |
Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρωτοβουλία της Επιτροπής να ενισχύσει την υποστήριξή της στις εργασίες πανεπιστημιακών ερευνών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στο πλαίσιο του 7ου προγράμματος πλαισίου για την έρευνα, και συνιστά να μην στηριχθεί μόνο στις επιστημονικές εργασίες αλλά και στις δράσεις των δικτύων ενώσεων που δρουν στον τομέα αυτό (19). Η ΕΟΚΕ αναφέρει λεπτομερώς στο Παράρτημα που επισυνάπτεται στην παρούσα γνωμοδότηση, τις εργασίες της «Ευρωπαϊκής Διάσκεψης για την Πολυγλωσσία» που διοργανώθηκε τον Νοέμβριο του 2005 από τις ενώσεις της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών (20) και όπου συμμετείχαν επίσης το Φόρουμ των Πολιτιστικών Ιδρυμάτων (21). Η διάσκεψη αυτό κατέληξε στην εκπόνηση ενός «Χάρτη της Πολυγλωσσίας» που υποστηρίχθηκε και τέθηκε προς συζήτηση στην ιστοσελίδα της ένωσης ASEDIFRES, η οποία προτείνει να τον υποβάλει στους ευρωβουλευτές και στους εκπροσώπους των θεσμικών οργάνων. Η ΕΟΚΕ, ως «γέφυρα μεταξύ της κοινωνίας των πολιτών και των θεσμικών οργάνων» υποστηρίζει και ενθαρρύνει την πρωτοβουλία αυτή ως την ορθή μέθοδο προσέγγισης του θέματος. |
Βρυξέλλες, 26 Οκτωβρίου 2006.
Ο Πρόεδρος
της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής
Δημήτρης ΔΗΜΗΤΡΙΆΔΗΣ
(1) COM(2002 72/ COM (2003) 449/ COM(2005) 24 της 2.2.2005 / 2005/29/ΕΚ/ COM(2005) 356/ COM(2005) 229 και 465.
(2) Πρωτόκολλο συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (Νοέμβριος 2005).
(3) Υποσημειώσεις [2], [12], [17], [19], [24], [25], [26], [30], [31], [32], [37], κλπ, …της παρούσας ανακοίνωσης COM(2005) 596.
(4) Παγκόσμια Διακήρυξη της Unesco για την πολιτιστική ποικιλομορφία, της 2ας Νοεμβρίου 2001, Σύμβαση για την προστασία και την προώθηση της ποικιλομορφίας των πολιτιστικών εκφράσεων της 10ης Δεκεμβρίου 2005, η οποία υπενθυμίζει την αναγκαία ποικιλομορφία όσον αφορά τη γλώσσα και τα μέσα έκφρασης προκειμένου η πολιτιστική πολυμορφία και πολλαπλότητα να καταστούν αναπαλλοτρίωτα παγκόσμια δικαιώματα, αδιαχώριστα και αλληλένδετα. Πρέπει επίσης να αναφερθεί η παγκόσμια διακήρυξη των γλωσσικών δικαιωμάτων της Βαρκελώνης που υιοθετήθηκε κατά την Παγκόσμια Διάσκεψη των Γλωσσικών Δικαιωμάτων της 6ης και 8ης Ιουνίου 1996 και την οποία υπογράφουν 66 εθνικές και διεθνείς ΜΚΟ καθώς και δίκτυα νομικών.
(5) Γνωμοδότηση της ΕΤΠ, CdR 33/2006 που υιοθετήθηκε κατά την 65η σύνοδο ολομέλειας, 14 Ιουνίου 2006, εισηγητής ο κ. Seamus MURRAY, σημείο 2.6.
(6) Το άρθρο 21 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ απαγορεύει τις διακρίσεις λόγω γλώσσας, το δε άρθρο 22 ορίζει ότι η ΕΕ σέβεται την πολιτιστική, θρησκευτική και γλωσσική πολυμορφία. Αναφέρονται διαφορές που έχουν προκύψει στο χώρο εργασίας όταν τα δικαιώματα αυτά που διασφαλίζονται από το εθνικό δίκαιο δεν τηρούνται (General electric medicalsystems GEMS, Απόφαση του Εφετείου των Βερσαλλιών, 2 Μαρτίου 2006, Γαλλία).
(7) Σημείο IV.2 της ανακοίνωσης.
(8) Ο Ευρωπαϊκός Χάρτης των Περιφερειακών ή Μειονοτικών γλωσσών της 5ης Νοεμβρίου 1992, έχει επικυρωθεί από 21 μέλτη του Συμβουλίου της Ευρώπης, εκ των οποίων τα 13 είναι κράτη μέλη της ΕΕ.
(9) COM(2004) 469.
(10) «λιγότερο διαδεδομένες».
(11) Les processus de modernisation dans l'enseignement des langues pour adultes (Οι διεργασίες εκσυγχρονισμού στη διδασκαλία γλωσσών για ενήλικες), Thèse de Mme Judith BARNA, Université Charles de Gaulle — Lille 3, France, 2005.
(12) Γνωμοδότηση του Περιφερειακού Οικονομικού και Κοιωνικού Συμβουλίου της Ακουιτανίας (Aquitaine-France), που υιοθετήθηκε στη σύνοδο ολομέλειάς του στις 14 Δεκεμβρίου 2005, Langues et cultures d'Aquitaine, εισηγητής ο κ.Sèrgi JAVALOYES.
(13) Συμπεράσματα του Συμβουλίου για τον ευρωπαϊκό δείκτη γλωσσικών δεξιοτήτων (ΕΕ 2006/C 172/01).
(14) Προαναφερθείσα γνωμοδότηση, CDR 33/2006.
(15) Μία μητρική και δύο ξένες γλώσσες, Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Βαρκελώνης, 15-16 Μαρτίου 2002, Συμπεράσματα της προεδρίας, μέρος Ι,43.1.
(16) Η εκμάθηση ξένων γλωσσών ως δημόσια πολιτική, François GRIN , 2005.
(17) Grin, 2005, αναφ., σημ. 59 και 84 «Όλος ο κόσμος έχει ξεχάσει ότι πολλά κράτη υποστήριζαν, κατά την εποχή της ΚΤΕ (Κοινωνίας των Εθνών) την υιοθέτηση της εσπεράντο ως διεθνούς γλώσσας ή ότι στις ολομέλειες της UNESCO το 1954 και το 1985, υιοθετήθηκαν ψηφίσματα υπέρ της εσπεράντο. Το θέμα είχε μπλοκάρει τότε (τον Σεπτέμβριο του 1002) η Γαλλία η οποία είχε απαγορεύσει τη διδασκαλία και τη διάδοση της εσπεράντο θεωρώντας τη επικίνδυνο φορέα διεθνισμού και ανταγωνίστρια της γαλλικής γλώσσας στον κόσμο». Αναφέρεται επίσης η δήλωση του Umberto ECO, καθηγητής το 1992 της Ευρωπαϊκής Έδρας στο Κολέγιο της Γαλλίας, Παρίσι, κατά το εναρκτήριο μάθημά του «η αναζήτηση μιας τέλειας γλώσσας στην ιστορία του ευρωπαϊκού πολιτισμού».
Εν προκειμένω, η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι οι αρχαίες γλώσσες, οι αποκαλούμενες νεκρές, έχουν σταδιακά σταματήσει να διδάσκονται. Ωστόσο, πέρα από την αναζήτηση για το ποια lingua franca (κοινή γλώσσα) θα ήταν ενδεχομένως η καταλληλότερη για το σύγχρονο ευρωπαϊκό πρότυπο, οι γλώσσες αυτές εμπεριείχαν τα σπέρματα μιας εύκολης αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ ευρωπαίων, στον βαθμό που αποτελούν την πηγή πολλών ευρωπαϊκών γλωσσών, (χωρισμένων στην ινδοευρωπαϊκή και την φινο-ουγγρική οικογένεια), και η γνώση τους συμβάλλει στην ταχεία εκμάθηση άλλων γλωσσών.
(18) Υπάρχουν διάφοροι ορισμοί για τη γλωσσική πολυμορφία και την πολυγλωσσία. Για ορισμένους η πολυγλωσσία είναι η ατομική ικανότητα ομιλίας πολλών γλωσσών και η γλωσσική πολυμορφία το κοινωνικό περιβάλλον σε έναν γεωγραφικό χώρο όπου ομιλούνται πολλές γλώσσες (Ευρωπαϊκή Διάσκεψη για την Πολυγλωσσία, 2005). Για άλλους είναι ακριβώς το αντίθετο (GRIN, 2005). Για την Επιτροπή, η πολυγλωσσία καλύπτει και τα δύο, την ατομική ικανότητα και το συλλογικό περιβάλλον.
(19) Για παράδειγμα: Lingua Mon, Casa de les llengues, σχέδιο «Maison des langues en danger» , linguamon@linguamon.cat · Babel δίκτυο ενώσεων εθελοντών διερμηνέων και μεταφραστών που εργάζονται σε παγκόσμια και περιφερειακά κοινωνικά φόρουμ· ή ακόμη ASEDIFRES www.europe-avenir.com, ένωση συνδιοργανώτρια της «Ευρωπαϊκής Διάσκεψης για την Πολυγλωσσία» τον Νοέμβριο του 2005.
(20) Συμμετέχοντες, Αποτελέσματα και πλήρη πρακτικά των εργασιών, βλ. στην ιστοθέση που αναφέρεται στην υποσημείωση 21.
(21) Μέλη του φόρουμ αυτού είναι: Alliance française, Centre culturel suédois, Centre de langue et culture italienne, Institut de l'Université de Londres à Paris, Institut Camoes, Institut Cervantes, Institut finlandais, Institut Goethe, Institut hongrois, Institut néerlandais
http://www.forumdeslangues.net.