ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ SEESAC ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΦΟΡΗΤΩΝ ΟΠΛΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΛΑΦΡΟΥ ΟΠΛΙΣΜΟΥ ΣΤΑ ΔΥΤΙΚΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΧΑΡΤΗ ΠΟΡΕΙΑΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΒΙΩΣΙΜΗ ΛΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΝΟΜΗ ΚΑΤΟΧΗ, ΚΑΤΑΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗ ΦΟΡΗΤΩΝ ΟΠΛΩΝ ΚΑΙ ΕΛΑΦΡΟΥ ΟΠΛΙΣΜΟΥ (SALW)/ΠΥΡΟΒΟΛΩΝ ΟΠΛΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΥΡΟΜΑΧΙΚΩΝ ΤΟΥΣ ΣΤΑ ΔΥΤΙΚΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ

1.   Εισαγωγή και στόχοι

Η Νοτιοανατολική Ευρώπη εξακολουθεί να αποτελεί πηγή ανησυχίας και μείζονα πρόκληση για τη στρατηγική της ΕΕ που στοχεύει στην καταπολέμηση της παράνομης συσσώρευσης και διακίνησης SALW και των πυρομαχικών τους (στο εξής η «στρατηγική της ΕΕ για τα SALW»). Καίτοι τα τελευταία έτη έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος, η αποτελεσματικότητα των προσπαθειών ελέγχου των φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού («SALW») εξακολουθεί να περιορίζεται λόγω συσσώρευσης SALW και πυρομαχικών, ακατάλληλων συνθηκών αποθήκευσης, παράνομης κατοχής και λόγω κενών στη χάραξη πολιτικών και στις ικανότητες εφαρμογής σε συνδυασμό με την παρουσία εύθραυστων πολιτικών συστημάτων. Ως εκ τούτου, προκειμένου να διασφαλιστεί συνεχής πρόοδος, να εξασφαλιστούν τα κεκτημένα οφέλη και να προετοιμαστεί το έδαφος για μια μακροπρόθεσμη λύση που θα προβλέπει την πλήρη εναρμόνιση με το ενωσιακό νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο και τη συμμόρφωση με τα διεθνή πρότυπα, η συνέχιση της υποστήριξης για την αντιμετώπιση της απειλής της εξάπλωσης και της παράνομης διακίνησης SALW στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και από αυτήν, συνιστά ουσιαστικό μέρος των προσπαθειών της Ένωσης για επίτευξη των στόχων της στρατηγικής της ΕΕ για τα SALW.

Για να αντιμετωπιστούν οι εναπομείνασες προκλήσεις στον τομέα του ελέγχου των SALW και να ενισχυθεί η δέσμευση των Δυτικών Βαλκανίων στην καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης και κατάχρησης πυροβόλων όπλων, αναπτύχθηκε ένας χάρτης πορείας για μια βιώσιμη λύση κατά της παράνομης κατοχής, κατάχρησης και διακίνησης φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού (SALW)/πυροβόλων όπλων και των πυρομαχικών τους στα Δυτικά Βαλκάνια έως το 2024 («χάρτης πορείας») από τις Επιτροπές SALW των Δυτικών Βαλκανίων στις 29 Μαΐου 2018 στα Τίρανα, κατόπιν διαδικασίας διαβούλευσης με αρμόδια θεσμικά όργανα και διεθνείς οργανισμούς. Εγκρίθηκε δε στο πλαίσιο της συνόδου κορυφής των Δυτικών Βαλκανίων που πραγματοποιήθηκε στις 9 Ιουλίου 2018 στο Λονδίνο. Ο χάρτης πορείας οραματίζεται τα Δυτικά Βαλκάνια ως μια ασφαλέστερη περιοχή και εξαγωγέα ασφάλειας, όπου θα λειτουργούν ολοκληρωμένοι και βιώσιμοι εποπτικοί και ελεγκτικοί μηχανισμοί, πλήρως εναρμονισμένοι με τα πρότυπα της Ένωσης και άλλα διεθνή πρότυπα, για τον εντοπισμό, την πρόληψη, τη δίωξη, και τον έλεγχο της παράνομης κατοχής, της κατάχρησης και της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων, πυρομαχικών και εκρηκτικών. Ο χάρτης πορείας έχει αναπτυχθεί ως καθοδηγητικό έγγραφο και, ως τέτοιο, εξετάζει τα συμφωνηθέντα επίπεδα επιδόσεων και περιγράφει την απαιτούμενη δέσμευση σε στρατηγικό, πολιτικό και επιχειρησιακό επίπεδο μεταξύ των δικαιούχων, με βάση την πολιτική δέσμευση των αρχών των Δυτικών Βαλκανίων έναντι των δεσμεύσεων και των στρατηγικών εγγράφων του ΟΗΕ και της Ένωσης για τον έλεγχο των όπλων.

Η Περιφερειακή Υπηρεσία Διεκπεραίωσης της Νότιας και Νοτιοανατολικής Ευρώπης για τη μείωση των φορητών όπλων (SEESAC), ως ο εκτελεστικός βραχίονας του περιφερειακού σχεδίου εφαρμογής για την καταπολέμηση της διάδοσης των φορητών όπλων και του ελαφρού οπλισμού, υποστήριξε την ανάπτυξη του χάρτη πορείας και θα συντονίζει και υποστηρίζει την υλοποίησή του. Η δράση αυτή θα αυξήσει τη στήριξη που παρέχεται στον έλεγχο των SALW μέσω των αποφάσεων 2010/179/ΚΕΠΠΑ, 2013/730/ΚΕΠΠΑ και (ΚΕΠΠΑ) 2016/2356 του Συμβουλίου. Θα προβάλει περαιτέρω τις διαδικασίες και τα μέτρα που είναι αναγκαία για την επίτευξη βιώσιμου ελέγχου των SALW στα Δυτικά Βαλκάνια.

Η δράση αυτή πρόκειται: α) να στηρίξει το συντονισμό της εφαρμογής του χάρτη πορείας, β) να παράσχει στήριξη για την εναρμόνιση των νομοθετικών και κανονιστικών πλαισίων για τα SALW/πυροβόλα όπλα με αυτά της Ένωσης και γ) να επιτρέψει τη σαφή κατανόηση των τρεχουσών ελλείψεων και αναγκών για την περαιτέρω βελτίωση των ικανοτήτων διασυνοριακής ανίχνευσης όσον αφορά την παράνομη διακίνηση πυροβόλων όπλων με βάση τη δημιουργία σημείων επαφής για τα πυροβόλα όπλα («ΣΕ για τα πυροβόλα όπλα») στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Με τον τρόπο αυτό θα εξασφαλίσει επίσης καλύτερη επισκόπηση της τρέχουσας κατάστασης και θα εντοπιστούν τομείς προς στήριξη των ικανοτήτων για την πρόληψη της παράνομης διάδοσης και παράνομης διακίνησης SALW/πυροβόλων όπλων στην Ουκρανία και τη Λευκορωσία, αξιοποιώντας τη βοήθεια που παρέχεται δυνάμει της απόφασης (ΚΕΠΠΑ) 2016/2356 προς υποστήριξη της μείωσης της απειλής της παράνομης συσσώρευσης και διακίνησης SALW στη Νοτιοανατολική Ευρώπη (SEESAC IV). Ως εκ τούτου, η εφαρμογή της δράσης αυτής θα συμπληρώσει τις δράσεις που αναλαμβάνονται δυνάμει της απόφασης (ΚΕΠΠΑ) 2016/2356, με την ενίσχυση του αντίκτυπου για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων. Θα εξασφαλίσει το συντονισμό άλλων δράσεων και πρωτοβουλιών στην περιοχή σχετικά με την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων, προκειμένου να αξιοποιηθούν οι συνέργειες, να ενισχυθεί η διαλειτουργικότητα και να αποφευχθεί τυχόν επικάλυψη των προσπαθειών (1).

Ο γενικότερος στόχος του έργου είναι να συμβάλει στην ευρωπαϊκή και την παγκόσμια ειρήνη και ασφάλεια μέσω της αντιμετώπισης της απειλής που συνεπάγονται η συσσώρευση και η παράνομη διακίνηση 2018-2021 και των πυρομαχικών τους στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και από αυτήν. Ταυτοχρόνως, θα ενισχύσει την περιφερειακή σταθερότητα μέσω εργασιών στο πλαίσιο του Συμβουλίου Περιφερειακής Συνεργασίας (RCC) και σε συνεργασία με άλλους διεθνείς εταίρους και πρωτοβουλίες.

Το έργο θα συμβάλει άμεσα στην υλοποίηση της στρατηγικής της ΕΕ για την ασφάλεια, της στρατηγικής της ΕΕ για τα SALW, της στρατηγικής της ΕΕ για την παράνομη διακίνηση των πυροβόλων όπλων, του σχεδίου δράσης για την παράνομη διακίνηση πυροβόλων όπλων μεταξύ της ΕΕ και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης για την περίοδο 2015-2019 («σχέδιο δράσης 2015-2019»), του κύκλου πολιτικής της ΕΕ για το οργανωμένο και το σοβαρό διεθνές έγκλημα, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Πολυκλαδικής Πλατφόρμας κατά των Εγκληματικών Απειλών (πλατφόρμα EMPACT για τα πυροβόλα όπλα), της Συνθήκης Εμπορίας Όπλων, του προγράμματος δράσης του ΟΗΕ για την πρόληψη, την καταπολέμηση και την εξάλειψη του λαθρεμπορίου φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού σε όλες του τις μορφές, του Διεθνούς Μέσου Εντοπισμού, του Πρωτοκόλλου του ΟΗΕ για τα πυροβόλα όπλα και της απόφασης 1325 (2000) του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, ενώ θα ενισχύσει ειδικότερα την περιφερειακή συνεργασία για την καταπολέμηση της απειλής που συνιστά η εξάπλωση των SALW και των πυρομαχικών τους. Τα αποτελέσματα του έργου θα συμβάλουν άμεσα στην εφαρμογή του 16ου στόχου για τη βιώσιμη ανάπτυξη που αφορά τις ειρηνικές και δίκαιες κοινωνίες, και ειδικότερα των στόχων 16.1 (σημαντική μείωση όλων των μορφών βίας και των ποσοστών των θανάτων σε όλο τον κόσμο) και 16.4 (σημαντική μείωση των παράνομων ροών όπλων). Επιπλέον, το έργο θα συμπληρώσει την υλοποίηση του σχεδίου δράσης της Επιτροπής για την αντιμετώπιση της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων και εκρηκτικών υλών στην Ένωση.

Ειδικότερα, το έργο:

—	συντονίζει και παρακολουθεί την εφαρμογή του χάρτη πορείας για μια βιώσιμη λύση κατά της παράνομης κατοχής, κατάχρησης και διακίνησης φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού (SALW)/πυροβόλων όπλων και των πυρομαχικών τους στα Δυτικά Βαλκάνια·

—	στηρίζει τις αρχές των Δυτικών Βαλκανίων στην πλήρη εναρμόνιση της νομοθεσίας τους για τον έλεγχο των όπλων με το κανονιστικό πλαίσιο της Ένωσης και άλλες συναφείς διεθνείς υποχρεώσεις· και

—	παρέχει στήριξη για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης όπλων στα Δυτικά Βαλκάνια, τη Δημοκρατία της Μολδαβίας, την Ουκρανία και τη Λευκορωσία μέσω εκτιμήσεων ικανότητας και τεχνικής βοήθειας στις αρχές επιβολής του νόμου και στις αρχές της συνοριακής αστυνομίας.

Το συγκεκριμένο έργο εξασφάλισης της συνέχειας, αξιοποιώντας την επιτυχή υλοποίηση της απόφασης (ΚΕΠΠΑ) 2013/730 καθώς και της απόφασης (ΚΕΠΠΑ) 2016/2356 και σύμφωνα με τη στρατηγική της ΕΕ για τα SALW, αποσκοπεί στην περαιτέρω ενίσχυση των συστημάτων ελέγχου των εταίρων και στη συνεχή προαγωγή της πολυμέρειας, μέσω της ενίσχυσης των καθιερωμένων περιφερειακών μηχανισμών για την περιστολή της προσφοράς και της αποσταθεροποιητικής εξάπλωσης των SALW και των πυρομαχικών τους. Επιπλέον, για να εξασφαλιστεί ότι οι ικανότητες που αναπτύσσονται εντός των θεσμικών οργάνων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη θα είναι επωφελείς και για άλλες γεωγραφικές περιοχές που προκαλούν ανησυχία, το έργο θα παράσχει μια πιο ολοκληρωμένη περιφερειακή διάσταση μέσω στοχευμένων προσπαθειών για τη μεταφορά γνώσης.

2.   Επιλογή εκτελεστικού φορέα και συντονισμός με άλλες συναφείς χρηματοδοτικές πρωτοβουλίες

Η SEESAC αποτελεί κοινή πρωτοβουλία του Προγράμματος Ανάπτυξης του ΟΗΕ (UNDP) και του RCC και, κατά συνέπεια, αποτελεί το εστιακό σημείο των δράσεων που σχετίζονται με τα SALW στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η SEESAC, ως εκτελεστικός βραχίονας του περιφερειακού σχεδίου εφαρμογής για την καταπολέμηση της διάδοσης των SALW, συνεργάζεται από το 2002 με εθνικούς και διεθνείς φορείς στη Νοτιοανατολική Ευρώπη με στόχο την υλοποίηση μιας ολιστικής προσέγγισης για τον έλεγχο των SALW μέσω της υλοποίησης ευρέος φάσματος δράσεων που περιλαμβάνουν τα εξής: διευκόλυνση της στρατηγικής και επιχειρησιακής περιφερειακής συνεργασίας, υποστήριξη της χάραξης πολιτικών και ενίσχυση των ικανοτήτων των θεσμικών οργάνων, εκστρατείες ευαισθητοποίησης και συλλογής SALW, διαχείριση αποθεμάτων, μείωση πλεονασμάτων, βελτίωση των υποδομών επισήμανσης και εντοπισμού καθώς και καλύτερος έλεγχος των εξαγωγών όπλων. Με αυτό τον τρόπο, η SEESAC έχει αποκτήσει μοναδική ικανότητα και πείρα στην υλοποίηση περιφερειακών παρεμβάσεων με τη συμμετοχή πολλών φορέων, εντός του κοινού πολιτικού και οικονομικού περιβάλλοντος των εταίρων της περιοχής, διασφαλίζοντας την εθνική και περιφερειακή ανάληψη ευθύνης και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δράσεών της και έχοντας καθιερωθεί ως η κύρια περιφερειακή αρχή στον τομέα του ελέγχου των SALW.

Η SEESAC εξακολουθεί να διατηρεί διμερείς και πολυμερείς διαύλους επικοινωνίας με όλους τους αρμόδιους φορείς και οργανισμούς. Στο πλαίσιο αυτό, η SEESAC συνεχίζει να ασκεί τα καθήκοντα της γραμματείας της Περιφερειακής Διευθύνουσας Ομάδας (RSG) για τα SALW. Επιπλέον, η SEESAC έχει αναλάβει τη γραμματεία της πρωτοβουλίας «Περιφερειακή Προσέγγιση για τη Μείωση των Αποθεμάτων» (RASR). Η SEESAC συμμετέχει επίσης στις συνεδριάσεις συντονισμού για τα SALW και τη δράση κατά των ναρκών («MA»), ενός ανεπίσημου συντονιστικού μηχανισμού για τον έλεγχο των SALW, συμπεριλαμβάνοντας το ΝΑΤΟ, την Ένωση και τον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) και τη SEESAC. Η SEESAC συμβάλλει τακτικά στα αντίστοιχα περιφερειακά φόρα. Η SEESAC εξακολουθεί να διαθέτει ευρύ δίκτυο επίσημων και ανεπίσημων συμπράξεων με οργανισμούς όπως το Κέντρο Συνεργασίας για την Ασφάλεια του Περιφερειακού Κέντρου Συνδρομής στην Επαλήθευση και την Εφαρμογή του Ελέγχου των Εξοπλισμών (RACVIAC) -και το φόρουμ Συνεργασίας για την Ασφάλεια του ΟΑΣΕ (FSC). Συμμετέχει σε τακτικές συνεδριάσεις συντονισμού και σε ανταλλαγές πληροφοριών και δεδομένων με άλλους φορείς του ΟΗΕ, όπως τα γραφεία UNODC και UNODA, μεταξύ άλλων, μέσω της Συντονιστικής δράσης για το φορητό οπλισμό (CASA) του ΟΗΕ. Ως εκ τούτου, η SEESAC λειτουργεί ως περιφερειακός κόμβος και εστιακό σημείο για ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που σχετίζονται με τη μεταρρύθμιση του τομέα της ασφάλειας και εστιάζει περισσότερο στον έλεγχο και τη διαχείριση των αποθεμάτων SALW. Η SEESAC διατηρεί στενή επαφή και παρέχει στήριξη στα αρμόδια θεσμικά όργανα της Ένωσης για μια αποτελεσματικότερη προσέγγιση των ομολόγων της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, κυρίως στο πλαίσιο της ΓΔ Μετανάστευση και Εσωτερικές Υποθέσεις της Επιτροπής και της Ευρωπόλ, καθώς και των υπό την ηγεσία της Ένωσης πρωτοβουλιών, όπως η EMPACT με αντικείμενο τα πυροβόλα όπλα και η Ευρωπαϊκή ομάδα εμπειρογνωμόνων για τα πυροβόλα όπλα (EFE).

Με έδρα το Βελιγράδι, η SEESAC δραστηριοποιείται επί του παρόντος σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, με παρουσία στην Αλβανία, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, το Κοσσυφοπέδιο, το Μαυροβούνιο, τη Σερβία και την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας και τη Δημοκρατία της Μολδαβίας ενώ παρέχει περιορισμένη στήριξη στην Ουκρανία και τη Λευκορωσία. Στο παρελθόν η SEESAC είχε επίσης δραστηριοποιηθεί στη Βουλγαρία, την Κροατία και τη Ρουμανία. Η ανάληψη ευθύνης σε περιφερειακό επίπεδο διασφαλίζεται μέσω του ΣΠΣ, καθώς και μέσω της Περιφερειακής Διευθύνουσας Ομάδας· εκεί, εκπρόσωποι όλων των εταίρων της Νοτιοανατολικής Ευρώπης καταθέτουν τη στρατηγική καθοδήγηση, τις πρωτοβουλίες και τα αιτήματα για δράση της SEESAC.

Η SEESAC ανέπτυξε μια πρωτοποριακή προσέγγιση με βάση την αντιμετώπιση των κοινών προβλημάτων μέσω περιφερειακών πρωτοβουλιών, η οποία απέφερε εντυπωσιακά αποτελέσματα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, όχι μόνο λόγω της παρεπόμενης ζωτικής ανταλλαγής πληροφοριών και της προαγωγής υγιούς προσέγγισης της περιφερειακού ανταγωνισμού, αλλά κυρίως επειδή εξασφαλίζει συνεπή και ευκόλως μετρήσιμα αποτελέσματα σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο μέσω μιας ολιστικής υλοποίησης. Η διοργάνωση ετήσιων συνεδριάσεων της Περιφερειακής Διευθύνουσας Ομάδας και η συμμετοχή της SEESAC σε όλες τις συναφείς διαδικασίες και πρωτοβουλίες επιτρέπει την έγκαιρη και ουσιαστική ανταλλαγή πληροφοριών, την εις βάθος κατανόηση των τρεχόντων ζητημάτων και την απαιτούμενη προορατικότητα, ώστε οι δραστηριότητές της να μην αλληλεπικαλύπτονται και να συνάδουν με τις εκάστοτε ανάγκες των κυβερνήσεων και των περιφερειών, καθώς και με τις αναδυόμενες τάσεις.

Η SEESAC βασίζει όλες τις δραστηριότητές της στις δηλωμένες ανάγκες των αντισυμβαλλομένων καθώς και στα δεδομένα βάσης που συλλέγει και εξασφαλίζει τη σύμφωνη γνώμη και την πολιτική στήριξη των εθνικών ενδιαφερόμενων φορέων ως προϋπόθεση για την ανάληψη δράσης. Επιπλέον, όλες οι προσπάθειες εντάσσονται στο πλαίσιο της υποστήριξης των διαδικασιών υπό την ηγεσία της Ένωσης και της επίτευξης ενωσιακών προτύπων και κριτηρίων. Τα έργα που έχει ήδη υλοποιήσει η SEESAC με χρηματοδότηση της Ένωσης χαρακτηρίζονται από πολύ υψηλό ποσοστό επιτυχούς ολοκλήρωσης των σχετικών δραστηριοτήτων και από βιωσιμότητα των αποτελεσμάτων χάρη στην καλλιέργεια και την ενθάρρυνση της ανάληψης ευθύνης των εταίρων για τα έργα και τις δραστηριότητές της, στην προώθηση του περιφερειακού συντονισμού, στην ανταλλαγή εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών καθώς και στην περιφερειακή έρευνα. Η εμπειρογνωμοσύνη της σχετικά με τα SALW και οι εις βάθος γνώσεις της σχετικά με την εν λόγω περιφέρεια και τους ενδιαφερόμενους φορείς καθιστούν τη SEESAC τον πλέον κατάλληλο εταίρο για την υλοποίηση της συγκεκριμένης δράσης.

Το έργο αυτό συμπληρώνει τις υφιστάμενες εθνικές και περιφερειακές προσπάθειες που καταβάλλονται για την αναζήτηση όσο το δυνατόν περισσότερων συνεργειών. Η SEESAC θα εργαστεί σε συνδυασμό με τις ακόλουθες προσπάθειες παροχής διεθνούς βοήθειας:

—

Στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη: — το έργο της Ένωσης για τη διαχείριση των αποθεμάτων, την τεχνική υποστήριξη και τη μείωση του πλεονάσματος (EU STAR), που χρηματοδοτείται από τη βραχυπρόθεσμη συνιστώσα του μηχανισμού συμβολής της Ένωσης στη σταθερότητα και την ειρήνη, και υλοποιείται από το γραφείο του UNDP στο Σεράγεβο. Το έργο EU STAR βασίζεται στα αποτελέσματα και τα διδάγματα που αντλήθηκαν από το έργο EXPLODE, το οποίο χρηματοδοτήθηκε από την Ένωση και υλοποιήθηκε από το UNDP, μεταξύ Απριλίου 2013 και Νοεμβρίου 2016, για τη συνέχιση της στήριξης της δημιουργίας ενός βιώσιμου συστήματος διαχείρισης των αποθεμάτων στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. — το έργο που χρηματοδοτείται από το γερμανικό Ομοσπονδιακό υπουργείο Εξωτερικών που επικεντρώνεται στην καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης όπλων - (CIAT), το οποίο συντρέχει τη συνοριακή αστυνομία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, καθώς και το υπουργείο Ασφάλειας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης όσον αφορά την ανάπτυξη της ικανότητάς τους να εντοπίζουν, να προλαμβάνουν και να καταπολεμούν τη διακίνηση πυροβόλων όπλων, πυρομαχικών και εκρηκτικών από την Βοσνία- Ερζεγοβίνη ή μέσω αυτής. — ο συντονιστικός μηχανισμός που δημιουργήθηκε από το υπουργείο Άμυνας (ΥΑ) της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και διεθνείς φορείς υπό τον συντονισμό της EUFOR Althea, σε μια προσπάθεια να διασφαλιστεί η αδιάλειπτη συμπληρωματικότητα της δράσης με τις συνεχιζόμενες προσπάθειες της διεθνούς κοινότητας για την αντιμετώπιση του ζητήματος των πλεονασματικών αποθεμάτων συμβατικών πυρομαχικών που έχει στην κατοχή του το ΥΑ της Βοσνίας- Ερζεγοβίνης και στο πλαίσιο τυχόν μελλοντικών σχεδίων για τη διεξαγωγή εκστρατείας συλλογής παράνομων συμβατικών όπλων στη Βοσνία- Ερζεγοβίνη. Έως σήμερα, η στενή συνεργασία και ο συντονισμός με τα εν λόγω τρία έργα απέφεραν σημαντικά οφέλη, καθώς επιτεύχθηκαν καλύτερα αποτελέσματα.

—

στη Σερβία, το έργο διαχείρισης αποθεμάτων συμβατικών πυρομαχικών (CASM), που χρηματοδοτείται από το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ, το UNDP και τον ΟΑΣΕ, αποσκοπεί στη βελτίωση της προστασίας και της ασφάλειας προκαθορισμένων χώρων αποθήκευσης συμβατικών πυρομαχικών και στη διάθεση των δηλωθέντων πλεονασματικών πυρομαχικών,

—

στο Μαυροβούνιο, το έργο αποστρατικοποίησης του Μαυροβουνίου (MONDEM) που τελεί υπό τη διαχείριση του UNDP σε συνεργασία με τον ΟΑΣΕ, αποσκοπεί στη μείωση των κινδύνων που ενέχονται στην καταπολέμηση της διάδοσης μέσω της ανάπτυξης ασφαλών και προστατευμένων υποδομών αποθήκευσης συμβατικών πυρομαχικών καθώς και των συναφών συστημάτων διαχείρισης, στη μείωση του κινδύνου εκρήξεων για τις τοπικές κοινότητες μέσω φιλικής προς το περιβάλλον αποστρατικοποίησης, στην καταστροφή των τοξικών επικίνδυνων αποβλήτων (υγρών καυσίμων πυραύλων) και στην υποστήριξη της μεταρρύθμισης του αμυντικού τομέα μέσω της καταστροφής περιορισμένων ποσοτήτων συστημάτων βαρέων όπλων καθ' υπόδειξη του ΥΑ του Μαυροβουνίου,

—

στην πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, το έργο μείωσης του κινδύνου διάδοσης των όπλων και των πυρομαχικών, που διαχειρίζεται το υπουργείο Εσωτερικών και εφαρμόζεται από την αποστολή του ΟΑΣΕ στα Σκόπια και το οποίο αποσκοπεί στην αύξηση της ασφάλειας των υφιστάμενων αποθεμάτων φορητών όπλων και πυρομαχικών·

—

στο Κοσσυφοπέδιο, το έργο για τον μετριασμό των κινδύνων από πυροβόλα όπλα και εκρηκτικές ύλες (FERM) (πρώην KOSSAC), το οποίο σχεδιάστηκε αρχικά για να μειώσει την ένοπλη βία στο Κοσσυφοπέδιο και να αυξήσει την ασφάλεια για την τοπική κοινότητα και το οποίο έχει ως στόχο να υποστηρίξει το έργο των ενδιαφερόμενων φορέων του Κοσσυφοπεδίου όσον αφορά τον έλεγχο της ευρέως διαδεδομένης παράνομης κατοχής και κυκλοφορίας SALW, καθώς και να ελαχιστοποιήσει, μέσω της διαχείρισης με βάση τον κίνδυνο και μέσω τεκμηριωμένης προσέγγισης, τους κινδύνους που συνδέονται με τα εν λόγω όπλα και εκρηκτικές ύλες,

—

σε περιφερειακό επίπεδο, η περιφερειακή πλατφόρμα μεταρρύθμισης του τομέα της ασφάλειας (RSSRP), ένα εδραιωμένο μέσο που ανταποκρίνεται γρήγορα, αποτελεσματικά και με γνώμονα τη ζήτηση στις ανάγκες του κράτους δικαίου σε τεχνικό επίπεδο σε όλο τον κόσμο· με μηχανισμό ταχείας ανάπτυξης που βασίζεται στο μοναδικό δίκτυο εμπειρογνωμόνων ασφαλείας της SEESAC με πείρα στον τομέα της μεταρρύθμισης του τομέα της ασφάλειας, η RSSRP παρέχει εξατομικευμένη βοήθεια με ιδιαίτερη έμφαση στον έλεγχο των SALW και την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου στην πολιτική ασφάλειας.

Η SEESAC είναι επίσης σε τακτική επικοινωνία με τον ΟΑΣΕ, το NATO, την Ευρωπόλ, την EMPACT και την Ιντερπόλ, καθώς και με άλλους αρμόδιους φορείς, προκειμένου να διασφαλίζει τη συμπληρωματικότητα των δράσεων, την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων παρέμβασης και την οικονομικά αποδοτική χρήση των πόρων.

3.   Περιγραφή του έργου

Η νέα φάση του έργου της SEESAC θα βασιστεί στα επιτεύγματα της απόφασης 2013/730/ΚΕΠΠΑ και θα συμπληρώσει την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2016/2356.

Θα επικεντρωθεί σε τρεις βασικούς τομείς, διατηρώντας την ολιστική προσέγγιση για την αντιμετώπιση της απειλής που συνιστούν τα SALW στην περιοχή. Οι εν λόγω τρεις τομείς καλύπτουν το στρατηγικό επίπεδο/επίπεδο πολιτικής, καθώς και τις επιχειρησιακές πτυχές, συντρέχοντας έτσι άμεσα όλα τα επίπεδα ελέγχου των SALW, εστιάζοντας στα εξής: στενή συντονιστική περιφερειακή προσέγγιση για την εφαρμογή του χάρτη πορείας, ενίσχυση των ικανοτήτων για την εναρμόνιση της νομοθεσίας για τον έλεγχο των όπλων, καθώς συνεισφορά στην καλύτερη κατανόηση των ικανοτήτων για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης στην Ουκρανία και τη Λευκορωσία.

Πιο συγκεκριμένα, το έργο θα έχει τα ακόλουθα αποτελέσματα:

—	Συντονισμένη εφαρμογή του χάρτη πορείας για μια βιώσιμη λύση κατά της παράνομης κατοχής, κατάχρησης και διακίνησης φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού (SALW)/πυροβόλων όπλων και των πυρομαχικών τους στα Δυτικά Βαλκάνια·

—	Παροχή στήριξης για την πλήρη εναρμόνιση της νομοθεσίας των αρχών των Δυτικών Βαλκανίων για τον έλεγχο των όπλων με το κανονιστικό πλαίσιο της Ένωσης και άλλες συναφείς διεθνείς υποχρεώσεις, καθώς και για την τυποποίηση σε ολόκληρη την περιοχή·

—	Καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης όπλων στα Δυτικά Βαλκάνια, τη Δημοκρατία της Μολδαβίας, την Ουκρανία και τη Λευκορωσία μέσω εκτιμήσεων ικανότητας και τεχνικής βοήθειας για τις αρχές επιβολής του νόμου και τις αρχές της συνοριακής.

Η στρατηγική του έργου βασίζεται στη μοναδική προσέγγιση της SEESAC, σύμφωνα με την οποία η ενθάρρυνση της εμπιστοσύνης και της συνεργασίας στην περιοχή συνιστούν προαπαιτούμενο για την επίτευξη συγκεκριμένων και μετρήσιμων αλλαγών μετασχηματισμού. Ειδικότερα, αποδείχθηκε ότι, σε περιφερειακό επίπεδο, διάφορες διαδικασίες συνεργασίας που διευκολύνονται από τη SEESAC, στις οποίες συμμετέχουν τόσο οι φορείς χάραξης πολιτικής όσο και οι επαγγελματίες επιχειρησιακού επιπέδου, αποτελούν ουσιαστική συνιστώσα της διασφάλισης ευνοϊκού και ανταγωνιστικού περιβάλλοντος για τη μεταφορά γνώσεων και την ανταλλαγή εμπειρογνωμοσύνης και πληροφοριών. Αυτό συνέβαλε όχι μόνο στην αύξηση των ικανοτήτων της περιοχής, αλλά κυρίως στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης και την καθιέρωση άμεσης συνεργασίας μεταξύ των θεσμικών οργάνων και των μεμονωμένων εμπειρογνωμόνων, γεγονός το οποίο, μεταξύ άλλων, επέτρεψε την ανάπτυξη του χάρτη πορείας. Με τη σειρά του, το κλίμα της επαγγελματικής εμπιστοσύνης επιτρέπει την επίτευξη προόδου σε εθνικό επίπεδο σε θέματα που πραγματεύεται ο χάρτης πορείας. Επιπλέον, η προσέγγιση της περιφερειακής συνεργασίας έχει αυξήσει τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα στην περιοχή όσον αφορά τις προσπάθειες ελέγχου του εμπορίου όπλων, με αποτέλεσμα οι εταίροι της Νοτιοανατολικής Ευρώπης να συγκαταλέγονται στα πλέον διαφανή παγκοσμίως όσον αφορά την υποβολή στοιχείων για μεταφορές όπλων. Για τον λόγο αυτό, το έργο θα συνεχίσει να στηρίζει την περιφερειακή συνεργασία ως βασική δυναμική συνιστώσα που οδηγεί σε μετρήσιμα αποτελέσματα.

Η γεωγραφική εμβέλεια του έργου καλύπτει τα Δυτικά Βαλκάνια και οι άμεσοι δικαιούχοι του έργου είναι η Αλβανία, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη, το Κοσσυφοπέδιο, το Μαυροβούνιο, η Σερβία και η πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας. Επιπλέον, το έργο θα επιδιώξει να επεκτείνει τη στήριξη στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης που δραστηριοποιούνται έναντι παρόμοιων προκλήσεων για τον έλεγχο των SALW, όπως στη Δημοκρατία της Μολδαβίας, την Ουκρανία και τη Λευκορωσία, μέσω της μεταφοράς γνώσεων και εμπειριών που έχουν αποκτηθεί και των βέλτιστων πρακτικών που έχουν αναπτυχθεί στα Δυτικά Βαλκάνια από το 2001.

3.1.   Συντονισμός της εφαρμογής του χάρτη πορείας για μια βιώσιμη λύση κατά της παράνομης κατοχής, κατάχρησης και διακίνησης φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού (SALW)/πυροβόλων όπλων και των πυρομαχικών τους στα Δυτικά Βαλκάνια·

Στόχος

Να εξασφαλιστεί ο αποτελεσματικός συντονισμός της εφαρμογής του χάρτη πορείας από έξι δικαιούχους και των έξι συνοδευτικών σχεδίων δράσης που εκπονήθηκαν με συγκεκριμένους στόχους και μετρήθηκαν μέσω των βασικών δεικτών επιδόσεων (‘KPIs’). Η πρόοδος θα μετράται μέσω ενός μηχανισμού παρακολούθησης, αξιολόγησης και αναφοράς των αποτελεσμάτων που επιτυγχάνονται κατά την εφαρμογή του χάρτη πορείας και των σχεδίων δράσης των εταίρων για την εφαρμογή του.

Περιγραφή

Οι εταίροι των Δυτικών Βαλκανίων επιβεβαίωσαν εκ νέου κατά τη σύνοδο κορυφής των Δυτικών Βαλκανίων στο Λονδίνο στις 9 Ιουλίου 2018, την κοινή θέληση και ενισχυμένη δέσμευση να θέσουν τέρμα στην παράνομη κατοχή, την κατάχρηση και τη διακίνηση πυροβόλων όπλων μέσω της έγκρισης του χάρτη πορείας. Ο περιφερειακός χάρτης πορείας, ο οποίος αναπτύχθηκε με ενδελεχή διαδικασία διαβουλεύσεων και με την υποστήριξη της SEESAC, συμπληρώνει την υφιστάμενη δραστηριότητα της Ένωσης για την αντιμετώπιση αυτής της απειλής, ειδικότερα το σχέδιο δράσης 2015-2019, την κοινή ανακοίνωση της Επιτροπής και της Ύπατης Εκπροσώπου για στοιχεία που αφορούν τη στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση των παράνομων πυροβόλων όπλων, των SALW και των πυρομαχικών τους, καθώς και το έργο EMPACT της Ευρωπόλ στην περιοχή. Ο χάρτης πορείας αποτελεί μαρτυρία της συναίνεσης που επιτεύχθηκε μεταξύ όλων των ενδιαφερόμενων μερών στην περιοχή σχετικά με τις τρέχουσες προκλήσεις, τους συνολικούς στόχους που πρέπει να επιτευχθούν και το χρονοδιάγραμμα των δράσεων που πρέπει να αναληφθούν. Παρέχει μια συνολική πλατφόρμα για την επίτευξη από κοινού συμφωνηθέντων KPIs σε στρατηγικό, πολιτικό και επιχειρησιακό επίπεδο. Ως εκ τούτου, οι εργασίες στο πλαίσιο αυτής της συνιστώσας θα έχουν ως αποτέλεσμα: αποτελεσματικό συντονισμό της εφαρμογής του χάρτη πορείας σε περιφερειακό επίπεδο· εξατομικευμένη στήριξη των επιτροπών για τα SALW και των αρμόδιων αρχών στην εφαρμογή των σχεδίων δράσης τους στον τομέα του χάρτη πορείας· περιοδική παρακολούθηση και αξιολόγηση της προόδου σε σχέση με τους KPIs που συμφωνήθηκαν από κοινού· καθώς και καλύτερη κατανόηση των ικανοτήτων των δικαιούχων να υλοποιήσουν τις δράσεις στο πλαίσιο των λειτουργικών τομέων του χάρτη πορείας.

Πιο συγκεκριμένα, το έργο προβλέπει τον συντονισμό της εφαρμογής του χάρτη πορείας μέσω:

—	επίσημων περιφερειακών συνεδριάσεων συντονισμού του χάρτη πορείας με επίκεντρο τον απολογισμό της προόδου και την ανταλλαγή πληροφοριών·

—	την παροχή εμπειρογνωμοσύνης και τεχνικής υποστήριξης στις τοπικές συνεδριάσεις συντονισμού του χάρτη πορείας, με παρακολούθηση της εφαρμογής των σχεδίων δράσης των εταίρων·

—	την εκπόνηση εξαμηνιαίων εκθέσεων παρακολούθησης και αξιολόγησης που να τεκμηριώνουν την πρόοδο, τις προκλήσεις και τις ανάγκες στην εφαρμογή του χάρτη πορείας με βάση τους από κοινού συμφωνηθέντες KPIs·

—	μία ενδιάμεση αξιολόγηση της εφαρμογής των σχεδίων δράσης του χάρτη πορείας, συμπεριλαμβανομένης της αξιολόγησης της ικανότητας των έξι δικαιούχων για τον έλεγχο των SALW·

—	δραστηριότητες επικοινωνίας και προβολής του χάρτη πορείας (συμπεριλαμβανομένων της δημιουργίας επιγραμμικής πλατφόρμας, της συμμετοχής των ενδιαφερόμενων μερών και της ευαισθητοποίησης).

Αποτελέσματα του έργου/δείκτες υλοποίησης:

—	διοργάνωση μέχρι έξι περιφερειακών συνεδριάσεων συντονισμού του χάρτη πορείας·

—	δυνατότητα καταγραφής της προόδου, της ανταλλαγής πληροφοριών, της μεταφοράς γνώσεων και της τυποποίησης·

—	διοργάνωση τοπικών συνεδριάσεων συντονισμού (μέχρι 36 συνολικά)·

—	σύνταξη εξαμηνιαίων εκθέσεων παρακολούθησης και αξιολόγησης (μέχρι έξι)·

—	ενδιάμεση αξιολόγηση, συμπεριλαμβανομένης της εκτίμησης των ικανοτήτων των έξι δικαιούχων του χάρτη πορείας·

—	καθιέρωση διαδικτυακής πλατφόρμας, ώστε να εξασφαλιστούν ορθή επικοινωνία και προβολή του χάρτη πορείας.

3.2.   Στήριξη προς τις αρχές των Δυτικών Βαλκανίων ώστε να εναρμονίσουν πλήρως τη νομοθεσία τους περί ελέγχου όπλων με το κανονιστικό πλαίσιο της Ένωσης και άλλες συναφείς διεθνείς υποχρεώσεις και πρότυπα σε ολόκληρη την περιοχή

Στόχος

H συνιστώσα αυτή θα παράσχει συνολική τεχνική στήριξη για την ανάπτυξη και υλοποίηση ενός ισχυρού νομικού πλαισίου για τον έλεγχο των SALW, πλήρως εναρμονισμένου και σύμφωνου με το κανονιστικό πλαίσιο της Ένωσης και άλλες διεθνείς συμφωνίες και πρότυπα.

Περιγραφή

Ο στόχος 1 του χάρτη πορείας αποσκοπεί να εξασφαλίσει ότι υφίσταται νομοθεσία για τον έλεγχο των όπλων στα Δυτικά Βαλκάνια, και είναι πλήρως εναρμονισμένη με το κανονιστικό πλαίσιο της Ένωσης και άλλες συναφείς διεθνείς υποχρεώσεις έως το 2023. Υπάρχει προφανής και επείγουσα ανάγκη για ένα τέτοιο νομοθετικό και ρυθμιστικό πλαίσιο για τον έλεγχο των SALW/των πυροβόλων όπλων στα Δυτικά Βαλκάνια για να ρυθμιστεί αποτελεσματικά ο έλεγχος των όπλων και να διευκολυνθεί η αντίδραση σε κρίσιμες απειλές. Κατά συνέπεια, αυτό θα επιτρέψει τη συμβατότητα νόμων και διαδικασιών για τον έλεγχο όπλων στα Δυτικά Βαλκάνια και την τυποποίηση των διαδικασιών και πρακτικών ελέγχου SALW/πυροβόλων όπλων. Η τυποποίηση αυτή θα επιτρέψει να απομακρυνθούν όσα εμποδίζουν τις αρχές επιβολής του νόμου και τις δικαστικές αρχές να συνεργάζονται άμεσα, να ανταλλάσσουν πληροφορίες και να διεξάγουν κοινές ή παράλληλες έρευνες. Θα επιτρέψει επίσης καλύτερη και πιο αποτελεσματική αντίδραση στις απειλές που σχετίζονται με πυροβόλα όπλα σε εθνικό, περιφερειακό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Επιπλέον, δεδομένου ότι η διάσταση του φύλου συχνά δεν αναγνωρίζεται ούτε αντιμετωπίζεται επαρκώς από τα νομοθετικά και πολιτικά πλαίσια που διέπουν τον έλεγχο των SALW στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, γεγονός που καθιστά τις προσπάθειες για έλεγχο των όπλων λιγότερο αποτελεσματικές όσον αφορά την παροχή ασφάλειας για όλους τους πολίτες, είτε είναι γυναίκες είτε άντρες, αγόρια ή κορίτσια, το έργο θα συμβάλει στην ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου στη νομοθεσία περί ελέγχου όπλων.

Αντλώντας από τη στήριξη που παρέχουν οι εμπειρογνώμονες στις αρχές της περιοχής μέσω της υλοποίησης της απόφασης 2013/730/ΚΕΠΠΑ, η συνιστώσα αυτή θα στηρίξει τις αρχές της περιοχής, με σκοπό: να προσφέρει καλύτερη κατανόηση της υφιστάμενης βασικής γραμμής και των κενών του νομικού πλαισίου στους έξι δικαιούχους· να διασφαλίσει τεχνική υποστήριξη για την πλήρη εναρμόνιση με το κανονιστικό πλαίσιο της Ένωσης και άλλες διεθνείς συμφωνίες/πρότυπα, να αναπτύξει ειδικά προσαρμοσμένα εθνικά και περιφερειακά θεματικά εργαστήρια· να επικαιροποιήσει την περιφερειακή επιτομή της νομοθεσίας σχετικά με τα όπλα· να διεξάγει έλεγχο όσον αφορά τη διάσταση του φύλου του νομικού πλαισίου των δικαιούχων του έργου, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι πολιτικές που διέπουν τον έλεγχο των όπλων δεν σιωπούν όσον αφορά τις διασυνδέσεις μεταξύ SALW και φύλου· και να συνεχιστεί το πρόγραμμα καθοδήγησης για την ισότητα των φύλων (Gender Coach Programme-GCP). Η δράση θα παράσχει επίσης υποστήριξη για να ενισχύσει τις ικανότητες των επιτροπών SALW για προβολή και προώθηση μέσω κατάρτισης στην ανάπτυξη στρατηγικής για τα ΜΜΕ.

Ο στόχος αυτός θα επιτευχθεί μέσω:

—	της ανάπτυξης αξιολόγησης και ανάλυσης για τα κενά των νομικών πλαισίων των εταίρων περί ελέγχου SALW και του επιπέδου εναρμόνισής τους με την ενωσιακή και τη διεθνή νομοθεσία, καθώς και του επιπέδου τυποποίησης των διαδικασιών στην περιοχή·

—	παροχής στήριξης για νομοθετική τυποποίηση και εναρμόνιση μέσω συνεχούς και κατά παραγγελία συμβουλευτικής στήριξης και της διοργάνωσης θεματικών εργαστηρίων για νόμους, κανονισμούς και ποινικούς κώδικες περί όπλων τόσο σε περιφερειακό όσο και σε εθνικό επίπεδο·

—	επικαιροποίησης της περιφερειακής επιτομής της νομοθεσίας για τα όπλα ως οδηγού εύκολης αναφοράς για τη νομοθεσία περί ελέγχου SALW/πυροβόλων όπλων στην περιοχή·

—	διεξαγωγής του ελέγχου του νομικού πλαισίου όσον αφορά τη διάσταση του φύλου και της συνέχισης του προγράμματος καθοδήγησης για την ισότητα των φύλων·

—	κατάρτισης στην ανάπτυξη στρατηγικής για τα ΜΜΕ.

Αποτελέσματα του έργου/δείκτες υλοποίησης:

—	κατάρτιση (έξι) εκθέσεων αξιολόγησης και ανάλυσης των κενών του νομικού πλαισίου για κάθε δικαιούχο·

—	διοργάνωση έως και τριών περιφερειακών εργαστηρίων και έξι εθνικών θεματικών εργαστηρίων για τους δικαιούχους·

—	παροχή εμπειρογνωμοσύνης κατά παραγγελία περί επικαιροποιήσεων νομοθεσίας και πολιτικής·

—	επικαιροποίηση της επιτομής της νομοθεσίας για τα όπλα και μετάφρασή της σε όλες τις συναφείς γλώσσες της περιοχής·

—	κατάρτιση (έξι) εκθέσεων για τον έλεγχο του νομικού πλαισίου όσον αφορά τη διάσταση του φύλου·

—	εφαρμογή του GCP με δύο επικεφαλής επιτροπών SALW·

—	ανάπτυξη στρατηγικής για τα ΜΜΕ και παροχής σχετικής κατάρτισης.

3.3.   Καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης όπλων στα Δυτικά Βαλκάνια, τη Δημοκρατία της Μολδαβίας, την Ουκρανία και τη Λευκορωσία μέσω εκτιμήσεων ικανότητας και τεχνικής βοήθειας για τις αρχές επιβολής του νόμου και τις αρχές της συνοριακής.

Στόχος

Να μειωθεί η απειλή που συνιστά η παράνομη διακίνηση πυροβόλων όπλων με ενίσχυση των ικανοτήτων των αρχών επιβολής του νόμου και της αστυνομίας συνόρων στην Ευρώπη να συλλέγουν, να αναλύουν και να ανταλλάσσουν περαιτέρω πληροφορίες.

Περιγραφή

Η συνιστώσα αυτή θα αξιολογήσει τις ικανότητες των περιφερειακών αρχών να εκτελούν τόσο προληπτικές όσο και κατασταλτικές δραστηριότητες απαραίτητες για να εντοπίζουν, να αποτρέπουν και να αντιμετωπίζουν επιτυχώς τη διακίνηση πυροβόλων όπλων, πυρομαχικών και εκρηκτικών από την περιοχή ευθύνης τους και μέσω αυτής. Η βοήθεια θα επικεντρωθεί σε μια εις βάθος αξιολόγηση των αναγκών των συνοριακών αρχών και της αστυνομίας δίωξης εγκλήματος όσον αφορά τους ανθρώπινους πόρους και τον εξοπλισμό που χρειάζονται για την ορθή λειτουργία και απόδοσή τους. Θα υλοποιηθεί ένα πιλοτικό έργο με σκοπό να ιδρυθεί το Δίκτυο Βαλλιστικών Πληροφοριών Νοτιοανατολικής Ευρώπης –μια οικονομικά αποδοτική επιχειρησιακή δομή ανταλλαγής βαλλιστικών πληροφοριών συνδεδεμένη απευθείας με την Ευρωπόλ και σχεδιασμένη για αυτοματοποιημένη συλλογή και ανταλλαγή αξιοποιήσιμων βαλλιστικών πληροφοριών σχετικά με την υφιστάμενη διασυνοριακή εγκληματικότητα με πυροβόλα όπλα, την πρόληψη περαιτέρω εγκλημάτων και τη βελτίωση της στρατηγικής εικόνας σχετικά με τη φύση και τα χαρακτηριστικά του ένοπλου εγκλήματος.

Οι προτεινόμενες ενέργειες θα συμπληρώνουν και θα συντονίζονται στενά με τις εν εξελίξει δράσεις που υποστηρίζονται από την Ένωση στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, πρωτίστως τον Κύκλο Πολιτικής της ΕΕ για το οργανωμένο και σοβαρό διεθνές έγκλημα και συγκεκριμένα τα σχέδια Επιχειρησιακής Δράσης της EMPACT Firearms, καθώς και τις δραστηριότητες της Ευρωπόλ, του Frontex και της Ιντερπόλ. Τέλος, οι δραστηριότητες στο πλαίσιο αυτής της συνιστώσας θα συμβάλουν στην υλοποίηση του σχεδίου δράσης 2015-2019.

Επιπλέον, με βάση την επιτυχή προσέγγιση της συμμετοχής των αρχών της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, της Ουκρανίας, της Λευκορωσίας και στις εν εξελίξει διαδικασίες περιφερειακής συνεργασίας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, έχουν ήδη εντοπιστεί ορισμένες ανάγκες ελέγχου SALW. Προκειμένου να αυξηθεί η ικανότητα των αρχών ελέγχου των SALW στη Δημοκρατία της Μολδαβίας, στην Ουκρανία, και στη Λευκορωσία να καταπολεμούν την εγκληματικότητα γενικά και, ειδικότερα, τη διάδοση και τη διακίνηση SALW/πυροβόλων όπλων, η συνιστώσα αυτή θα αξιολογήσει κρίσιμες περιοχές στις εν λόγω περιοχές δικαιοδοσίας για τον έλεγχο των SALW, προετοιμάζοντας έτσι το έδαφος για στοχευμένες παρεμβάσεις που να αντιμετωπίζουν την απειλή της παράνομης διακίνησης SALW.

Κύριες προβλεπόμενες δραστηριότητες:

—	Αξιολόγηση αναγκών των υπηρεσιών συνοριακής αστυνομίας και αστυνομίας δίωξης εγκλήματος στα Δυτικά Βαλκάνια κατά την καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας όπλων·

—

Ανάπτυξη των τρεχουσών εργασιών για τη δημιουργία ΣΕ για τα πυροβόλα όπλα, μέσω της παροχής έμπρακτης υποστήριξης των ικανοτήτων ανταλλαγής πληροφοριών, ιδίως δε όσον αφορά αποδεικτικά στοιχεία για βαλλιστικούς πυραύλους, καθώς και μέσω της προμήθειας ειδικού εξοπλισμού προς στήριξη αυτών των σημείων επαφής·

—

Εκτίμηση των ικανοτήτων της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, της Ουκρανίας και της Λευκορωσίας για επιλεγμένες πτυχές του ελέγχου των SALW, πυρομαχικών και εκρηκτικών και της καταπολέμησης της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων, εστιάζοντας, μεταξύ άλλων, σε νομικά και πολιτικά πλαίσια, δυνατότητες υλικής ασφάλειας και διαχείρισης αποθεμάτων, έλεγχο των συνόρων, ποινική δικαστική και αστυνομική απόκριση στη διακίνηση και την κατάχρηση πυροβόλων όπλων. Η λεπτομερής αξιολόγηση θα εντοπίσει ευκαιρίες, απειλές και προκλήσεις, με συστάσεις για πιθανές στοχευμένες παρεμβάσεις, ώστε να αντιμετωπιστεί η απειλή που συνιστά η παράνομη διακίνηση SALW.

Αποτελέσματα του έργου/δείκτες υλοποίησης:

—	Αξιολόγηση αναγκών των υπηρεσιών συνοριακής αστυνομίας και αστυνομίας δίωξης εγκλήματος στα Δυτικά Βαλκάνια κατά την καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας όπλων·

—	Ενισχυμένη ικανότητα εμπειρογνωμόνων και ερευνητών της βαλλιστικής να αντιμετωπίζουν τη διασυνοριακή εγκληματικότητα που συνδέεται με πυροβόλα όπλα·

—	Εφαρμογή πιλοτικής δοκιμής σε δομή ανταλλαγής επιχειρησιακών βαλλιστικών πληροφοριών·

—	Αξιολόγηση των ικανοτήτων της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, της Ουκρανίας και της Λευκορωσίας για επιλεγμένες πτυχές ελέγχου των SALW με εντοπισμένες στοχευμένες παρεμβάσεις.

4.   Δικαιούχοι

Οι άμεσοι δικαιούχοι του έργου θα είναι οι φορείς οι υπεύθυνοι για τον έλεγχο των SALW στα Δυτικά Βαλκάνια. Οι αρχές εσωτερικών υποθέσεων, οι αστυνομικές υπηρεσίες, οι συνοριοφύλακες και οι τελωνειακές αρχές της Δημοκρατίας της Αλβανίας, της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, του Κοσσυφοπεδίου, του Μαυροβουνίου, της Σερβίας, της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, θα ωφεληθούν από ανάπτυξη ικανοτήτων, προαγωγή της γνώσης, βελτιωμένες διαδικασίες και οικονομικά αποδοτικό εξειδικευμένο εξοπλισμό που απαιτούνται για πολιτικές, επιχειρησιακές και τεχνικές προόδους στον έλεγχο των SALW. Τέλος, οι επιτροπές SALW και άλλοι φορείς αρμόδιοι για τον έλεγχο των SALW στη Νοτιοανατολική Ευρώπη θα ωφεληθούν από κατάρτιση και ανταλλαγή πληροφοριών καθώς και από περιφερειακή συνεργασία. Επιπλέον, σημαντικοί φορείς επιφορτισμένοι με τον έλεγχο των SALW στη Δημοκρατία της Μολδαβίας, στην Ουκρανία και στη Λευκορωσία θα ωφεληθούν από την καλύτερη κατανόηση της απειλής της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων και από τη στοχευμένη μεταφορά γνώσης.

Οι προτεινόμενες δραστηριότητες συνάδουν πλήρως με τον χάρτη πορείας, καθώς και με τις προτεραιότητες των εταίρων στον τομέα του ελέγχου των SALW και χαίρουν της υποστήριξης των αρχών των εταίρων που είναι αρμόδιες για τον έλεγχο των SALW, οι οποίες αποδεικνύουν έμπρακτα την υποστήριξη και τη δέσμευσή τους να συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων του έργου.

Οι πολίτες των χωρών στα Δυτικά Βαλκάνια, στην Ανατολική Ευρώπη και την Ένωση, οι οποίοι κινδυνεύουν από την ευρεία διάδοση των SALW, θα ωφεληθούν από το έργο, όσο μειώνεται ο κίνδυνος.

5.   Προβολή της Ένωσης

Η SEESAC λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να προβληθεί το γεγονός ότι η δράση έχει χρηματοδοτηθεί από την Ένωση. Τα μέτρα αυτά θα εφαρμοστούν σύμφωνα το Εγχειρίδιο Επικοινωνίας και Προβολής για τις Εξωτερικές δράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης της Επιτροπής. Η SEESAC θα εξασφαλίσει έτσι την προβολή της συμβολής της Ένωσης με κατάλληλο σήμα και δημοσιότητα, αναδεικνύοντας τον ρόλο της Ένωσης, μεριμνώντας για τη διαφάνεια των δράσεών της και ενισχύοντας την ευαισθητοποίηση όσον αφορά τους λόγους οι οποίοι οδήγησαν στην έκδοση της απόφασης, καθώς και τη στήριξη της απόφασης από την Ένωση και τα αποτελέσματα αυτής της στήριξης. Το υλικό που θα παραχθεί από το έργο θα επιδεικνύει σε εμφανές σημείο τη σημαία της Ευρωπαϊκής Ένωσης σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της Ένωσης για την ορθή χρήση και αναπαραγωγή της σημαίας.

Δεδομένου ότι οι σχεδιαζόμενες δραστηριότητες ποικίλλουν σε μεγάλο βαθμό όσον αφορά το περιεχόμενο και τη φύση τους, θα χρησιμοποιηθούν διάφορα εργαλεία προώθησης, όπως: παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης· ιστότοποι· μέσα κοινωνικής δικτύωσης· και ενημερωτικό και προωθητικό υλικό, που περιλαμβάνει ενημερωτικά γραφήματα, φυλλάδια, ενημερωτικά δελτία, δελτία τύπου και άλλα, ανάλογα με την περίπτωση. Όλες οι δημοσιεύσεις, οι δημόσιες εκδηλώσεις, οι εκστρατείες, ο εξοπλισμός και τα κατασκευαστικά έργα στο πλαίσιο του συγκεκριμένου έργου θα φέρουν την απαιτούμενη σήμανση. Προκειμένου να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο ο αντίκτυπος μέσω της ευαισθητοποίησης των διαφόρων εθνικών κυβερνήσεων και των πολιτών, της διεθνούς κοινότητας, των τοπικών και διεθνών μέσων ενημέρωσης, οι εκστρατείες θα απευθύνονται σε κάθε ομάδα-στόχο στην κατάλληλη γλώσσα. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στα νέα μέσα ενημέρωσης και στη διαδικτυακή παρουσία.

6.   Διάρκεια

Βάσει της εμπειρίας από την υλοποίηση των αποφάσεων 2010/179/ΚΕΠΠΑ και 2013/730/ΚΕΠΠΑ και λαμβανομένων υπόψη της περιφερειακής διάστασης του έργου, του αριθμού των δικαιούχων καθώς και του αριθμού και της περιπλοκότητας των σχεδιαζόμενων δραστηριοτήτων, το χρονικό περιθώριο για την υλοποίηση του έργου είναι 36 μήνες.

7.   Γενική οργάνωση

Η τεχνική υλοποίηση της παρούσας δράσης ανατέθηκε στο UNDP, που ενεργεί για λογαριασμό της SEESAC, της περιφερειακής πρωτοβουλίας υπό την αιγίδα του UNDP και του RCC. Ως εκτελεστικός βραχίονας του περιφερειακού σχεδίου υλοποίησης για την καταπολέμηση της διάδοσης των SALW η SEESAC δρα ως σημείο αναφοράς για κάθε συναφές με τα SALW ζήτημα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, μεταξύ άλλων διευκολύνοντας τον συντονισμό της υλοποίησης του περιφερειακού χάρτη πορείας.

Το UNDP, ενεργώντας για λογαριασμό της SEESAC, θα έχει τη γενική ευθύνη της υλοποίησης των δραστηριοτήτων του έργου και υποχρέωση λογοδοσίας για την υλοποίηση του έργου. Η διάρκεια του έργου θα είναι τριετής (36 μήνες).

8.   Εταίροι

Η SEESAC θα υλοποιήσει άμεσα τη δράση, σε στενή συνεργασία με τις επιτροπές SALW, καθώς και με τις αρχές εσωτερικών υποθέσεων της Αλβανίας, της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, του Κοσσυφοπεδίου, του Μαυροβουνίου, της Σερβίας, της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, και συναφών οργάνων στην Ουκρανία και στη Λευκορωσία. Άλλα όργανα θα συμμετέχουν ενεργά σύμφωνα με την καθιερωμένη πολυμερή ολιστική προσέγγιση του ελέγχου των SALW.

9.   Εκθέσεις

Οι εκθέσεις, αναλυτικές και λογιστικές, θα καλύπτουν το σύνολο της δράσης που περιγράφεται στη σχετική χρηματοδοτική συμφωνία και τον συνημμένο προϋπολογισμό της, ανεξαρτήτως του αν η αυτή δράση χρηματοδοτείται εξολοκλήρου από την Επιτροπή ή συγχρηματοδοτείται από αυτήν.

Θα υποβάλλονται αναλυτικές εκθέσεις προόδου ανά τρίμηνο, ώστε να καταγράφεται και να παρακολουθείται η πρόοδος που σημειώνεται για την επίτευξη των κύριων αποτελεσμάτων.

10.   Εκτιμώμενος προϋπολογισμός

Το συνολικό εκτιμώμενο κόστος του χρηματοδοτούμενου από την Ένωση έργου είναι 4 002 587,52 EUR.

---

(1)  Σχέδιο δράσης κατά της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων μεταξύ της ΕΕ και της περιοχής της Νοτιοανατολικής Ευρώπης για την περίοδο 2015-2019. Συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με την εφαρμογή κύκλου πολιτικής της ΕΕ 2018-2021 για το οργανωμένο και το σοβαρό διεθνές έγκλημα – Πλατφόρμα EMPACT για τα πυροβόλα όπλα.