Χρηματοοικονομική κρίση — περιφερειακή και αστική διάσταση

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Περιφερειακός αντίκτυπος

• Η κρίση έβαλε τέλος σε μια μακρά περίοδο μείωσης των περιφερειακών διαφορών όσον αφορά το κατά κεφαλή ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕγχΠ) και την ανεργία. Συγκεκριμένα:
  • ΑΕγχΠ: στα δύο τρίτα των περιφερειών της ΕΕ, το ετήσιο ΑΕγχΠ συρρικνώθηκε μέχρι και κατά – 6 % από το 2007 έως το 2010, ενώ 1 στις 2 περιφέρειες είδαν να μειώνεται συνολικά η απασχόληση.
  • Ανεργία: περισσότερες από 4 στις 5 περιφέρειες διαπίστωσαν αύξηση από το 2008 έως το 2010. Το 2008, σε 52 περιφέρειες, 1 στους 3 οικονομικά ενεργούς νέους βρισκόταν εκτός εργασίας.
  • Μετανάστευση: από το 2009 έως το 2011, η ετήσια αύξηση του αριθμού των πολιτών της ΕΕ που ζούσαν εκτός της χώρας καταγωγής τους ήταν 0,9 εκατομμύρια, ενώ από το 2004 έως το 2008 ανήλθε σε 1,5 εκατομμύρια.

Αντίκτυπος στα αστικά κέντρα

• Η έκθεση εξετάζει τον αντίκτυπο που είχε η κρίση σε περιφέρειες με περισσότερους από 250 000 κατοίκους, γνωστές ως μητροπολιτικές περιφέρειες, καθώς και σε πόλεις. Εξετάζει τα ακόλουθα σημεία.
  • Μητροπολιτικές περιφέρειες: από το 2007 έως το 2010, σε 2 στις 3 χώρες της ΕΕ, το κατά κεφαλή ΑΕγχΠ αυξήθηκε κατά μέσο όρο σε σύγκριση με τη χώρα συνολικά. Κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου, μειώθηκε σε 3 στις 5 περιφέρειες, ιδίως στις μικρότερες.
  • Πόλεις: το 2011, οι κάτοικοι των πόλεων στις «παλαιές» χώρες της ΕΕ (ΕΕ-15) διέτρεχαν μεγαλύτερο κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού από εκείνους που ζούσαν αλλού. Οι πόλεις σε πιο ανεπτυγμένες χώρες της ΕΕ έτειναν να έχουν χαμηλότερα ποσοστά απασχόλησης και υψηλότερα ποσοστά ανεργίας από ό,τι οι κωμοπόλεις, τα προάστια και οι αγροτικές περιοχές.

Αντίκτυπος στην πολιτική συνοχής

• Λόγω της κρίσης, οι περισσότερες χώρες της ΕΕ έχουν:
  • επίπεδα ΑΕγχΠ και απασχόλησης κάτω από τα προ κρίσης επίπεδα·
  • υψηλότερα επίπεδα ανεργίας, φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού·
  • μειωμένο εισόδημα του νοικοκυριού, που συμπιέζει την κατανάλωση και τις εισαγωγές·
  • πρωτοφανή επίπεδα δημόσιου χρέους και ανάγκη για δημοσιονομική εξυγίανση (δηλ. μείωση των δημόσιων ελλειμμάτων και του δημόσιου χρέους).
• Η Επιτροπή συνιστά τα μελλοντικά προγράμματα συνοχής:
  • να αντικατοπτρίζουν τη διαφορετική ένταση των προβλημάτων που βιώνονται σε όλη την ΕΕ·
  • να δώσουν ιδιαιτέρως έμφαση στις επενδύσεις για την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας·
  • να επικεντρώσουν πόρους σε επιλεγμένους τομείς, ειδικότερα:
    • την απασχόληση, ιδίως για τους νέους
    • την κατάρτιση και την εκπαίδευση
    • την κοινωνική ένταξη
    • την καινοτομία και τις ΜΜΕ
    • την ενεργειακή απόδοση και την οικονομία χαμηλών εκπομπών σε άνθρακα
    • τις τεχνολογίες των πληροφοριών και των επικοινωνιών, συμπεριλαμβανομένης της ψηφιακής οικονομίας.
• Ένα έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που συνοδεύει την έκθεση παρέχει πρόσθετα στατιστικά στοιχεία.