Υιοθέτηση του ευρώ

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 974/98:

• περιλαμβάνει στο παράρτημά του, για την υιοθέτηση του ευρώ και τη μετάβαση στο ευρώ σε φυσική μορφή, τις ημερομηνίες και την περίοδο σταδιακής κατάργησης του εθνικού νομίσματος¹, εφόσον χρειάζεται, για κάθε συμμετέχον κράτος μέλος·
• επιβεβαιώνει ότι το ενιαίο νόμισμα:
  • είναι το ευρώ,
  • υποδιαιρείται σε 100 «cent»,
  • αντικαθιστά τα εθνικά νομίσματα των συμμετεχόντων κρατών μελών στη συμφωνημένη τιμή μετατροπής,
  • είναι η λογιστική μονάδα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και των κεντρικών τραπεζών των συμμετεχόντων κρατών μελών·
• δηλώνει ότι αναφορά σε εθνική νομισματική μονάδα σε νομική πράξη² είναι το ίδιο έγκυρη όπως εάν αφορούσε το ευρώ.
• επισημαίνει ότι τα εθνικά τραπεζογραμμάτια και κέρματα εξακολουθούν να αποτελούν νόμιμο χρήμα από την ημέρα που προηγείται της ημερομηνίας υιοθέτησης του ευρώ, στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος·
• απονέμει:
  • στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και στις εθνικές κεντρικές τράπεζες των κρατών μελών που συμμετέχουν στο ευρώ αποκλειστική αρμοδιότητα να θέτουν στην κυκλοφορία τραπεζογραμμάτια σε ευρώ,
  • στα κράτη μέλη την ευθύνη έκδοσης κερμάτων ευρώ που να συμμορφώνονται προς την ονομαστική αξία και τις τεχνικές προδιαγραφές που έχουν συμφωνηθεί από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης·
• θεσπίζει τους όρους για οποιαδήποτε περίοδο σταδιακής κατάργησης των εθνικών νομισμάτων, μια δυνατότητα που δεν χρησιμοποιήθηκε από κανένα κράτος μέλος στη ζώνη του ευρώ·
• περιγράφει μια «μεταβατική περίοδο» 3 ετών κατά μέγιστο, από την ημερομηνία υιοθέτησης του ευρώ έως την ημερομηνία μετάβαση στο ευρώ σε φυσική μορφή·
• αναφέρει ότι τα εθνικά τραπεζογραμμάτια και κέρματα εξακολουθούν να αποτελούν νόμιμο χρήμα μέχρι, το αργότερο, 6 μήνες μετά τις αντίστοιχες ημερομηνίες μετάβασης -κατά τη διάρκεια της συγκεκριμένης περιόδου, οι τράπεζες και τα πιστωτικά ιδρύματα πρέπει να ανταλλάσσουν το ευρώ χωρίς οικονομική επιβάρυνση, ενώ έκτοτε μόνο τα τραπεζογραμμάτια και τα κέρματα ευρώ αποτελούν νόμιμο χρήμα στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ·
• ζητεί από τα κράτη μέλη να επιβάλλουν κυρώσεις κατά της παραχάραξης και παραποίησης τραπεζογραμματίων και κερμάτων.

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1103/97:

• αντικαθιστά την ευρωπαϊκή νομισματική μονάδα, ένα καλάθι εθνικών νομισμάτων το οποίο χρησιμοποιείτο παλαιότερα για λογιστικούς σκοπούς στην ΕΕ, με το ευρώ σε τιμή μετατροπής 1:1 σε όλα τα νομικά έγγραφα από την 1η Ιανουαρίου 1999·
• εγγυάται ότι η εισαγωγή του ευρώ δεν επηρεάζει τη συνέχεια των συμβάσεων και όλες τις νομικές συμφωνίες και υποχρεώσεις που περιέχουν αναφορά σε εθνικό νόμισμα·
• δηλώνει ότι οι τιμές μετατροπής των εθνικών νομισμάτων σε ευρώ εκτείνονται σε έξι ψηφία· δεν μπορούν να στρογγυλοποιούνται προς τα πάνω ή προς τα κάτω·
• απαιτεί οποιαδήποτε μετατροπή από ένα εθνικό νόμισμα σε άλλο θα γίνεται μέσω του ευρώ.

Το άρθρο 140 ΣΛΕΕ και το πρωτόκολλο αριθ. 13 που προσαρτάται στη ΣΛΕΕ περιλαμβάνουν τους οικονομικούς και δημοσιονομικούς όρους, γνωστούς ως «κριτήρια σύγκλισης», τους οποίους πρέπει να πληρούν τα κράτη μέλη προκειμένου να υιοθετήσουν το ευρώ. Τα κριτήρια αυτά είναι τα ακόλουθα.

• Σταθερότητα τιμών. Το ποσοστό πληθωρισμού δεν πρέπει να υπερβαίνει κατά 1,5 ποσοστιαία μονάδα τον μέσο όρο των τριών κρατών μελών με τις καλύτερες επιδόσεις για 1 έτος.
• Δημόσια οικονομικά. Αυτά πρέπει να είναι υγιή και βιώσιμα, και αυτό αποδεικνύεται με την απουσία απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος.
• Σταθερότητα της συναλλαγματικής ισοτιμίας. Πρέπει να αποφεύγονται υπερβολικές συναλλαγματικές διακυμάνσεις, κι αυτό αποδεικνύεται με τη συμμετοχή στον μηχανισμό συναλλαγματικών ισοτιμιών χωρίς έντονες πιέσεις και νομισματική υποτίμηση για μια περίοδο τουλάχιστον 2 ετών.
• Σύγκλιση των επιτοκίων. Τα μακροπρόθεσμα επιτόκια δεν πρέπει να υπερβαίνουν (με πάνω από 2 ποσοστιαίες μονάδες) το ποσοστό του μέσου όρου των τριών κρατών μελών με τις καλύτερες επιδόσεις όσον αφορά τη σταθερότητα των τιμών.