52009DC0359

[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 14.7.2009

COM(2009) 359 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Έκθεση σχετικά με τη λειτουργία των νομισματικών συμβάσεων με το Μονακό, τον Άγιο Μαρίνο και το Βατικανό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Έκθεση σχετικά με τη λειτουργία των νομισματικών συμβάσεων με το Μονακό, τον Άγιο Μαρίνο και το Βατικανό

1. Εισαγωγή

Οι νομισματικές συμβάσεις συνάφθηκαν μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, αφενός, και του Μονακό, του Αγίου Μαρίνου και του Βατικανού, αφετέρου, προκειμένου να προσδοθεί νομική συνέχεια στις ρυθμίσεις που υπήρχαν μεταξύ των εν λόγω χωρών, αφενός, και της Γαλλίας και της Ιταλίας, αφετέρου, πριν από την εισαγωγή του ευρώ. Η αναδιαπραγμάτευση των υφιστάμενων συμβάσεων ενόψει της εισαγωγής του ευρώ προβλεπόταν σε δήλωση προσαρτημένη στη συνθήκη του Μάαστριχτ[1].

Δέκα έτη μετά την αντικατάσταση από το ευρώ των παλαιών εθνικών νομισμάτων της Ιταλίας και της Γαλλίας, τα οποία χρησιμοποιούνταν από το Μονακό, τον Άγιο Μαρίνο και το Βατικανό, το Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να επανεξετάσει τη λειτουργία των νομισματικών συμβάσεων[2]. Στην παρούσα ανακοίνωση εξετάζεται αναλυτικά το περιεχόμενο των συμβάσεων, περιγράφονται οι θετικές και οι αρνητικές πτυχές της εφαρμογής τους και προτείνονται τροποποιήσεις του περιεχομένου των τριών συμβάσεων.

2. Περιγραφή του περιεχομένου των συμβάσεων

2.1. Κοινά χαρακτηριστικά των συμβάσεων

Δεδομένου ότι τα εθνικά νομίσματα των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ αντικαταστάθηκαν από το ευρώ την 1η Ιανουαρίου 1999 και ότι οι αρμοδιότητες των συμμετεχόντων κρατών μελών σε νομισματικά θέματα και θέματα συναλλαγματικών ισοτιμιών μεταβιβάστηκαν στην Κοινότητα, το Συμβούλιο αποφάσισε την τροποποίηση των υφιστάμενων ρυθμίσεων επί νομισματικών θεμάτων που τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ είχαν συνάψει με τρίτες χώρες[3]. Η νέα σύμβαση μεταξύ της Κοινότητας και του Πριγκιπάτου του Μονακό αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης από τη Γαλλία (σε συνεννόηση με την Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ))[4], οι δε συμβάσεις με τη Δημοκρατία του Αγίου Μαρίνου και με την Πόλη του Βατικανού αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγμάτευσης από την Ιταλία (σε συνεννόηση με την Επιτροπή και την ΕΚΤ)[5]. Οι νομισματικές συμβάσεις παρείχαν στο Μονακό, στον Άγιο Μαρίνο και στο Βατικανό το δικαίωμα να χρησιμοποιούν το ευρώ ως επίσημο νόμισμα και να χορηγούν την ιδιότητα νόμιμου χρήματος στα τραπεζογραμμάτια και τα κέρματα ευρώ.

Από 1ης Ιανουαρίου 2002, το Πριγκιπάτο του Μονακό μπορεί να εκδίδει κέρματα ευρώ μέχρις ενός ανωτάτου ετήσιου όγκου, ίσου προς το 1/500 της ποσότητας των κερμάτων που κόβονται στη Γαλλία. Η Δημοκρατία του Αγίου Μαρίνου δύναται να εκδίδει κέρματα ευρώ με μέγιστη ετήσια ονομαστική αξία 1 994 000 ευρώ. Η μέγιστη ετήσια ονομαστική αξία των κερμάτων ευρώ που μπορεί να εκδίδει το Βατικανό καθορίστηκε αρχικά στο ποσό των 670 000 ευρώ. Επιπλέον, η Πόλη του Βατικανού εξασφάλισε το δικαίωμα να εκδίδει πρόσθετες ποσότητες κερμάτων κατά τα έτη χηρείας της Αγίας Έδρας, σε κάθε Ιωβηλαίο, καθώς και κατά το έτος έναρξης Οικουμενικής Συνόδου, συνολικού ποσού 201 000 ευρώ για καθεμιά από τις προαναφερθείσες περιπτώσεις. Τα ανώτατα όρια τροποποιήθηκαν με απόφαση του Συμβουλίου της 7ης Οκτωβρίου 2003 σε 1 000 000 ευρώ για μία «συνήθη» μέγιστη ετήσια έκδοση, και σε ένα επιπλέον ποσό 300 000 ευρώ σε ειδικές περιπτώσεις. Τα ανώτατα όρια που ισχύουν για τον Άγιο Μαρίνο και το Βατικανό αναθεωρούνται ανά δύο έτη, ούτως ώστε να προσαρμόζονται σε μεταβολές του ιταλικού δείκτη τιμών καταναλωτή.

Οι ετήσιες ποσότητες των κερμάτων ευρώ του Μονακό (του Αγίου Μαρίνου και του Βατικανού) προστίθενται στις ποσότητες κερμάτων που εκδίδει η Γαλλία (η Ιταλία) ενόψει της έγκρισης της ποσότητας έκδοσης από την ΕΚΤ.

Τα κέρματα ευρώ που προορίζονται για κυκλοφορία και εκδίδονται από το Μονακό, τον Άγιο Μαρίνο και το Βατικανό πρέπει να είναι πανομοιότυπα με τα κέρματα ευρώ που προορίζονται για κυκλοφορία και εκδίδονται από τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ ως προς την ονομαστική τους αξία, την ιδιότητα νόμιμου χρήματος, τα τεχνικά και καλλιτεχνικά χαρακτηριστικά των κοινών όψεων και τα κοινά καλλιτεχνικά χαρακτηριστικά των εθνικών όψεων. Οι αρμόδιες αρχές της Κοινότητας ενημερώνονται εκ των προτέρων για τα καλλιτεχνικά χαρακτηριστικά των εθνικών όψεων. Το Μονακό, ο Άγιος Μαρίνος και το Βατικανό δύνανται επίσης να εκδίδουν συλλεκτικά κέρματα ευρώ υπό τους ίδιους κανόνες που ισχύουν και για τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ, η δε αξία τους συνυπολογίζεται για την τήρηση της μέγιστης ετήσιας ποσότητας έκδοσης που ισχύει για την οικεία χώρα. Επιπλέον, η Δημοκρατία του Αγίου Μαρίνου μπορεί να εκδίδει χρυσά κέρματα σε scudi[6]. Το Μονακό, ο Άγιος Μαρίνος και το Βατικανό δεν δύνανται να εκδίδουν τραπεζογραμμάτια ευρώ, ενώ τα συλλεκτικά τους κέρματα δεν έχουν ιδιότητα νόμιμου χρήματος εκτός της επικράτειάς τους.

Και οι τρεις χώρες ανέλαβαν να θεσπίσουν εγχώριες νομικές ρυθμίσεις με σκοπό την εφαρμογή στην επικράτεια εκάστης χώρας των διατάξεων της Κοινότητας σχετικά με τα τραπεζογραμμάτια και τα κέρματα ευρώ, καθώς επίσης να συνεργάζονται στενά με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα για την καταπολέμηση της παραχάραξης και κιβδηλείας των τραπεζογραμματίων και κερμάτων ευρώ.

2.2. Ειδικά χαρακτηριστικά της σύμβασης με το Μονακό

Επιπλέον των διατάξεων που περιγράφονται παραπάνω, οι οποίες περιλαμβάνονται και στις τρεις νομισματικές συμβάσεις, η σύμβαση με το Μονακό προβλέπει μια σειρά πρόσθετων απαιτήσεων.

Η σύμβαση περιλαμβάνει τη ρητή υποχρέωση του Μονακό να εφαρμόζει τη νομοθεσία της Κοινότητας που αποβλέπει στην καταπολέμηση της παραχάραξης και κιβδηλείας των τραπεζογραμματίων και κερμάτων ευρώ.

Τα πιστωτικά ιδρύματα και τα άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που ασκούν δραστηριότητες στο έδαφος του Πριγκιπάτου του Μονακό μπορούν να συμμετέχουν στα συστήματα διατραπεζικών διακανονισμών των συναλλαγών και πληρωμών, καθώς και διακανονισμών για πράξεις επί τίτλων, υπό όρους ίδιους με αυτούς που ισχύουν για τα συναφή ιδρύματα που εδρεύουν στο έδαφος της Γαλλίας, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις που καθορίζονται για την πρόσβαση στα συστήματα αυτά. Τα πιστωτικά ιδρύματα του Μονακό υπόκεινται στις ίδιες λεπτομέρειες εφαρμογής, από την Τράπεζα της Γαλλίας, των διατάξεων που καθορίζονται από την ΕΚΤ σχετικά με τα μέσα και τις διαδικασίες νομισματικής πολιτικής.

Το Πριγκιπάτο είναι υπεύθυνο για τη θέση σε εφαρμογή νομικών διατάξεων με σκοπό τη διασφάλιση της προστασίας και της σταθερότητας του ευρώ και του χρηματοπιστωτικού συστήματος της ΕΚ στο έδαφός του. Σύμφωνα με το άρθρο 11 της νομισματικής σύμβασης, οι πράξεις της Κοινότητας στους ακόλουθους τομείς εφαρμόζονται στο έδαφος του Πριγκιπάτου του Μονακό: συλλογή στατιστικών στοιχείων από την ΕΚΤ, ελάχιστα αποθεματικά που πρέπει να τηρούνται από τα πιστωτικά ιδρύματα, κυρώσεις που επιβάλλονται στις επιχειρήσεις λόγω μη συμμόρφωσης με κανονισμούς και αποφάσεις της ΕΚΤ, έκδοση τραπεζογραμματίων, πράξεις αγοράς, μέσα νομισματικού ελέγχου, συστήματα συμψηφισμού και διακανονισμού. Το Πριγκιπάτο του Μονακό εφαρμόζει επίσης τα μέτρα που θεσπίζονται από τη Γαλλία για την υλοποίηση των πράξεων της Κοινότητας που αφορούν την προληπτική εποπτεία των πιστωτικών ιδρυμάτων και την πρόληψη των συστημικών κινδύνων στα συστήματα πληρωμών και στα συστήματα διακανονισμού τίτλων. Εξάλλου, το Μονακό οφείλει να λαμβάνει μέτρα που παράγουν αποτελέσματα ισοδύναμα με εκείνα των οδηγιών της Κοινότητας σχετικά με τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και των νομικών πράξεων που διέπουν τις επενδυτικές υπηρεσίες.

Η νομισματική σύμβαση με το Μονακό προβλέπει τη σύσταση μεικτής επιτροπής με έργο τη διευκόλυνση της εφαρμογής και της λειτουργίας της σύμβασης.

3. Αξιολόγηση της λειτουργίας των συμβάσεων και προτάσεις για πιθανή μετεξέλιξη του περιεχομένου τους

3.1. Μεταφορά της συναφούς νομοθεσίας της ΕΚ

Το πεδίο εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας που πρέπει να μεταφερθεί στην εγχώρια νομοθεσία των τριών κρατών που έχουν υπογράψει νομισματική σύμβαση με την Κοινότητα διαφέρει σημαντικά από τη μια σύμβαση στην άλλη.

Και τα τρία κράτη ανέλαβαν την υποχρέωση να θεσπίσουν εγχώριες νομικές ρυθμίσεις με σκοπό την εφαρμογή στην επικράτεια εκάστου εξ αυτών των κοινοτικών διατάξεων σχετικά με τα τραπεζογραμμάτια και τα κέρματα ευρώ . Οι διατάξεις σχετικά με τα καλλιτεχνικά και τα τεχνικά χαρακτηριστικά των κερμάτων ευρώ εφαρμόζονται σε γενικές γραμμές ικανοποιητικά. Δεδομένου ότι τα κέρματα ευρώ του Μονακό, του Αγίου Μαρίνου και του Βατικανού σχεδιάζονται σε συνεργασία με τα πιστοποιημένα νομισματοκοπεία της ζώνης του ευρώ και παράγονται από αυτά (πρόκειται για τα εθνικά νομισματοκοπεία της Γαλλίας και της Ιταλίας), διασφαλίζεται, συνολικά, η εφαρμογή των πλέον πρόσφατων διατάξεων της Κοινότητας. Σε ό,τι αφορά τα τραπεζογραμμάτια ευρώ, δεν έχει ορισθεί αρμόδια αρχή ούτε διαδικασία παρακολούθησης για την εξακρίβωση της συμμόρφωσης με τις εφαρμοστέες διατάξεις (π.χ. με τους κανόνες περί ανταλλαγής και ανάκλησης τραπεζογραμματίων ευρώ).

Τα υπογράφοντα μέρη των νομισματικών συμβάσεων ανέλαβαν επίσης την υποχρέωση να συνεργάζονται στενά με την Κοινότητα στον τομέα της καταπολέμησης της παραχάραξης και κιβδηλείας των τραπεζογραμματίων και κερμάτων ευρώ . Η σύμβαση με το Μονακό έχει μεγαλύτερη εμβέλεια από τις άλλες δύο συμβάσεις, κατά το ότι ορίζει ότι το Πριγκιπάτο θεσπίζει τα κατάλληλα μέτρα που καθορίζονται στη νομοθεσία της Κοινότητας[7] με στόχο την πρόληψη της παραχάραξης και της κιβδηλείας. Η εφαρμογή της σύμβασης με το Μονακό στον τομέα της καταπολέμησης της παραχάραξης και της κιβδηλείας αξιολογείται ανά τακτά χρονικά διαστήματα, ο δε κατάλογος των νομοθετικών πράξεων προς θέσπιση επικαιροποιείται κατά τις συνεδριάσεις της μεικτής επιτροπής (βλ. την ενότητα 3.2.). Παρά το γεγονός ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ορισμένες αδυναμίες (π.χ. μη υπογραφή σύμβασης με την Ευρωπόλ), συνολικά έχει συντελεσθεί αξιοσημείωτη πρόοδος στον συγκεκριμένο τομέα.

Οι συμβάσεις με τον Άγιο Μαρίνο και το Βατικανό δεν συνεπάγονται καμία συγκεκριμένη υποχρέωση μεταφοράς νομοθεσίας της ΕΕ στην εγχώρια νομοθεσία των εν λόγω κρατών σε σχέση με την προστασία των τραπεζογραμματίων και των κερμάτων ευρώ από την παραχάραξη και την κιβδηλεία και τις μεθόδους συνεργασίας με την Κοινότητα. Σύμφωνα με πληροφορίες της Επιτροπής, αμφότερες οι χώρες έχουν καταβάλει προσπάθειες για την ευθυγράμμιση της νομοθεσίας τους με τα πρότυπα της Κοινότητας, αλλά επειδή δεν υπάρχει μηχανισμός παρακολούθησης για τις συγκεκριμένες δύο συμβάσεις παρόμοιος με αυτόν που έχει συγκροτηθεί για το Μονακό, η Επιτροπή δεν ενημερώνεται τακτικά για την εφαρμογή των νομισματικών συμβάσεων από πλευράς Αγίου Μαρίνου και Βατικανού.

Η νομισματική σύμβαση με το Μονακό περιλαμβάνει μια σειρά πρόσθετων στοιχείων, εκ των οποίων τα περισσότερα περιλαμβάνονταν ήδη στις παλαιότερες σχετικές συμβάσεις με τη Γαλλία. Σε αντίθεση με τις νομισματικές συμβάσεις με το Βατικανό και τον Άγιο Μαρίνο, η σύμβαση με το Μονακό προσδιορίζει τους όρους και τις προϋποθέσεις που ισχύουν για την πρόσβαση των πιστωτικών ιδρυμάτων και των λοιπών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων με άδεια άσκησης δραστηριοτήτων στο έδαφος του Πριγκιπάτου του Μονακό στα συστήματα διατραπεζικών διακανονισμών των συναλλαγών και πληρωμών, καθώς και διακανονισμών για πράξεις επί τίτλων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι συμβάσεις με το Βατικανό και τον Άγιο Μαρίνο ορίζουν ότι τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που εδρεύουν στα εν λόγω δύο κράτη δύνανται να συμμετέχουν στο σύστημα πληρωμών που λειτουργεί στο εσωτερικό της ζώνης του ευρώ υπό όρους και προϋποθέσεις που καθορίζει η Banca d'Italia με τη σύμφωνη γνώμη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Προς το παρόν, το Βατικανό και ο Άγιος Μαρίνος δεν έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για απευθείας συμμετοχή στα συστήματα πληρωμών της ζώνης του ευρώ, παρά την ύπαρξη αξιόλογου χρηματοπιστωτικού τομέα στον Άγιο Μαρίνο (οι τράπεζες που λειτουργούν στον Άγιο Μαρίνο έχουν, επί του παρόντος, πρόσβαση στα συστήματα πληρωμών μέσω των ιταλικών τραπεζών). Λόγω του μεγέθους του τραπεζικού τομέα στον Άγιο Μαρίνο και των στενών σχέσεων που αυτός διατηρεί με τις τράπεζες οι οποίες δραστηριοποιούνται στη ζώνη του ευρώ, θα ήταν σκόπιμο να ζητηθεί από τη Δημοκρατία του Αγίου Μαρίνου να ευθυγραμμίσει τη νομοθεσία της στον τραπεζικό και τον χρηματοπιστωτικό τομέα με τη νομοθεσία που είναι εφαρμοστέα στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ.

Οι υποχρεώσεις σχετικά με τη μεταφορά της συναφούς νομοθεσίας της ΕΚ στην εγχώρια έννομη τάξη ή/και για τη θέσπιση ισοδύναμων μέτρων παρουσιάζουν μεγάλες ανομοιότητες στις τρεις χώρες που έχουν υπογράψει νομισματική σύμβαση με την Κοινότητα. Προκειμένου να διασφαλισθεί η δέουσα προστασία των τραπεζογραμματίων και κερμάτων ευρώ από την παραχάραξη και την κιβδηλεία, είναι σκόπιμο να παρακολουθείται και στις τρεις χώρες η εφαρμογή της συναφούς νομοθεσίας της ΕΚ. Οι τράπεζες και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα του Αγίου Μαρίνου πρέπει να υπόκεινται σε κανόνες ίδιους με αυτούς που ισχύουν για τα αντίστοιχα ιδρύματα της ζώνης του ευρώ. Κατά συνέπεια, είναι σκόπιμο να ζητηθεί από τον Άγιο Μαρίνο να μεταφέρει στην εγχώρια νομοθεσία του τη συναφή ισχύουσα νομοθεσία της ΕΚ στον τραπεζικό και χρηματοπιστωτικό τομέα και να υιοθετεί κάθε επικαιροποίηση και κάθε νέο νόμο που αποφασίζονται στους εν λόγω τομείς. Θα μπορούσε να προβλεφθεί μεταβατική περίοδος δύο ετών, με γνώμονα τόσο την περιπλοκότητα της συγκεκριμένης νομοθεσίας όσο και τις περιορισμένες διοικητικές δυνατότητες της Δημοκρατίας του Αγίου Μαρίνου. |

3.2. Μηχανισμοί παρακολούθησης

Οι νομισματικές συμβάσεις αντικατέστησαν τις συμβάσεις που προϋπήρχαν μεταξύ της Γαλλίας και της Ιταλίας, αφενός, και του Μονακό, του Βατικανού και του Αγίου Μαρίνου, αφετέρου. Δεν πρόκειται πλέον για διμερείς συμβάσεις, αλλά για συμβάσεις μεταξύ τρίτων χωρών και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας συναφθείσες βάσει του άρθρου 111 της συνθήκης. Παραχωρήθηκε στο Μονακό, το Βατικανό και τον Άγιο Μαρίνο το δικαίωμα να εκδίδουν κέρματα τα οποία έχουν την ιδιότητα νόμιμου χρήματος για τα 325 εκατομμύρια κατοίκων της ζώνης του ευρώ. Τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ οφείλουν να τηρούν αυστηρούς κανόνες, των οποίων η εφαρμογή παρακολουθείται στενά από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ. Αυτά τα τελευταία πρέπει, επομένως, να επιτελούν κατάλληλη λειτουργία σε σχέση με την παρακολούθηση της εφαρμογής των νομισματικών συμβάσεων.

Η νομισματική σύμβαση με το Μονακό προβλέπει τη σύσταση μεικτής επιτροπής με έργο τη διευκόλυνση της εφαρμογής και της λειτουργίας της σύμβασης. Η επιτροπή αυτή απαρτίζεται από αντιπροσώπους του Πριγκιπάτου του Μονακό, της Γαλλίας, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, οι δε συνεδριάσεις της πραγματοποιούνται κατά κανόνα μία φορά τον χρόνο. Κατά τις συνεδριάσεις, τα μέρη συζητούν για την πρόοδο της εφαρμογής της σύμβασης και για πιθανές τροποποιήσεις των παραρτημάτων, στα οποία απαριθμούνται οι προς μεταφορά νομοθετικές πράξεις. Η μεικτή επιτροπή εξετάζει επίσης τακτικά το θέμα της συνεργασίας με αντικείμενο την καταπολέμηση της παραχάραξης και της κιβδηλείας τραπεζογραμματίων και κερμάτων ευρώ και την υλοποίηση συναφών νομοθετικών ρυθμίσεων.

Σε αντίθεση με τη διαδικασία που προβλέπεται για τη σύμβαση με το Μονακό, δεν προβλέπεται διαδικασία παρακολούθησης στις συμβάσεις που έχουν υπογραφεί με τον Άγιο Μαρίνο και το Βατικανό. Ελλείψει τακτικής και επίσημης παρακολούθησης, ο Άγιος Μαρίνος και το Βατικανό δεν υποβάλλουν τακτικά στοιχεία για την εφαρμογή των συμβάσεων. Η συμβατότητα της νομοθεσίας τους με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις νομισματικές συμβάσεις δεν έχει ελεγχθεί διεξοδικά, ούτε τα εν λόγω κράτη ενημερώνονται καταλλήλως για τις εξελίξεις στους τομείς που καλύπτουν οι συμβάσεις αυτές.

Ενόψει της κατάρτισης της παρούσας ανακοίνωσης, η Επιτροπή και η ΕΚΤ οργάνωσαν άτυπη συνάντηση με αντιπροσώπους των τριών κρατών τον Μάρτιο του 2009. Οι διάλογοι με τους αντιπροσώπους του Μονακό και του Αγίου Μαρίνου ήταν εποικοδομητικοί, ενώ η Πόλη του Βατικανού ήταν λιγότερο ανοικτή σε μια ανταλλαγή απόψεων και πληροφοριών.

Οι συμβάσεις με το Βατικανό και τον Άγιο Μαρίνο δεν παρέχουν θεσμικό πλαίσιο για τακτικές διαβουλεύσεις σχετικά με τη λειτουργία τους. Ελλείψει τακτικών συναντήσεων, οι αρχές του Αγίου Μαρίνου και του Βατικανού δυσκολεύονται να παρακολουθήσουν τις εξελίξεις σε σχέση με τη θέσπιση νέας νομοθεσίας στους τομείς που καλύπτουν οι συμβάσεις, ενώ τα θεσμικά όργανα της Κοινότητας αδυνατούν να παρακολουθήσουν όπως πρέπει την εφαρμογή των ίδιων συμβάσεων. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή προτείνει τη συγκρότηση δύο μεικτών επιτροπών με την Πόλη του Βατικανού και με τη Δημοκρατία του Αγίου Μαρίνου, παρόμοιων με τη μεικτή επιτροπή που υπάρχει με το Πριγκιπάτο του Μονακό. Οι επιτροπές αυτές θα απαρτίζονται από αντιπροσώπους του Αγίου Μαρίνου/του Βατικανού, της Ιταλίας, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της ΕΚΤ και θα συνεδριάζουν οπωσδήποτε άπαξ ετησίως με στόχο την παρακολούθηση της προόδου της εφαρμογής των συμβάσεων και των ενδεχόμενων τροποποιήσεών τους. |

3.3. Ρήτρα διασφάλισης για την περίπτωση σοβαρών ελλείψεων όσον αφορά την εφαρμογή των συμβάσεων

Κατά την υπογραφή των νομισματικών συμβάσεων με την Κοινότητα, τα τρία κράτη ανέλαβαν μια σειρά υποχρεώσεων ως αντάλλαγμα για το δικαίωμα που τους παραχωρήθηκε να χρησιμοποιούν το ευρώ ως εθνικό νόμισμα και να εκδίδουν κέρματα ευρώ. Μολονότι η ΕΕ έχει την εξουσία να κινήσει διαδικασία για παράβαση όταν ένα κράτος μέλος δεν τηρεί τις υποχρεώσεις του, οι παρούσες συμβάσεις δεν παρέχουν στην Κοινότητα καμία ευχέρεια λήψης μέτρων σε περίπτωση που η χώρα που έχει υπογράψει την εκάστοτε σύμβαση δεν εκπληρώνει τις υποχρεώσεις της (πέραν της – όχι πολύ πιθανής - δυνατότητας που έχει σε τελική ανάλυση η Κοινότητα να αποχωρήσει μονομερώς από τη σύμβαση).

Η Επιτροπή προτείνει να καθιερωθεί ρύθμιση βάσει της οποίας η ΕΕ θα έχει το δικαίωμα να αποφασίσει την προσωρινή αναστολή του δικαιώματος έκδοσης κερμάτων ευρώ σε περίπτωση παρατεταμένης (π.χ. επί δύο έτη) και σοβαρής παραβίασης των υποχρεώσεων που απορρέουν από τις νομισματικές συμβάσεις. Η προσωρινή αναστολή του δικαιώματος έκδοσης (π.χ. λόγω συνεχιζόμενης παράλειψης μεταφοράς συναφούς κοινοτικής νομοθεσίας στην εγχώρια έννομη τάξη) θα αποφασίζεται μετά από μια σειρά προειδοποιήσεων και ανταλλαγών απόψεων. |

3.4. Ανώτατα όρια για την έκδοση κερμάτων ευρώ

Το Μονακό, το Βατικανό και ο Άγιος Μαρίνος έχουν το δικαίωμα να εκδίδουν κέρματα ευρώ τα οποία φέρουν εθνική όψη εκάστης χώρας και έχουν ιδιότητα νόμιμου χρήματος σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ.

Για ιστορικούς λόγους, τα ανώτατα ετήσια όρια έκδοσης καθορίστηκαν με πολύ διαφορετικούς τρόπους[8]. Το Μονακό μπορεί να εκδίδει κέρματα ευρώ μέχρις ενός ανωτάτου όγκου ίσου προς το 1/500 της ποσότητας των κερμάτων που κόβονται στη Γαλλία (δηλαδή κερμάτων ευρώ με γαλλικές εθνικές όψεις). Το 2009, του επετράπη να εκδώσει κέρματα ευρώ συνολικής ονομαστικής αξίας 221 094 ευρώ.

Τα ανώτατα όρια που ισχύουν για τον Άγιο Μαρίνο και το Βατικανό συνίστανται σε προκαθορισμένα ποσά που αναπροσαρμόζονται ανά δύο έτη με γνώμονα τις μεταβολές του ιταλικού δείκτη τιμών καταναλωτή. Τα εν λόγω δύο ανώτατα όρια βασίστηκαν στα ανώτατα όρια έκδοσης που καθορίζονταν στις προ του ευρώ συμβάσεις με την Ιταλία και δεν αποτελούν συνάρτηση κάποιας πραγματικής μεταβλητής, όπως π.χ. του αριθμού κατοίκων, του ΑΕΠ ή της ποσότητας κερμάτων ευρώ που εκδίδουν τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ. Για το 2008 και το 2009, τα όρια αυτά έχουν καθορισθεί σε 2 183 112 ευρώ για τον Άγιο Μαρίνο και 1 074 000 ευρώ για το Βατικανό. Η πόλη-κράτος του Βατικανού μπορεί να εκδίδει πρόσθετες ποσότητες κερμάτων ευρώ που προορίζονται για κυκλοφορία σε ορισμένες έκτακτες περιστάσεις (βλ. την ενότητα 2.1.).

Και οι τρεις χώρες έχουν μέχρι τώρα τηρήσει απαρέγκλιτα τα ανώτατα όρια έκδοσης που ίσχυαν γι’ αυτές.

Τα πραγματικά κατά κεφαλή αριθμητικά δεδομένα υποδηλώνουν ότι τα ανώτατα όρια έκδοσης που ισχύουν για τις χώρες οι οποίες έχουν υπογράψει νομισματικές συμβάσεις με την Κοινότητα είναι γενναιόδωρα. Τον Σεπτέμβριο του 2008, η αξία των εκδοθέντων κερμάτων ανά κάτοικο ανερχόταν σε 7 028 ευρώ στο Βατικανό, 422 ευρώ στον Άγιο Μαρίνο και 190 ευρώ στο Μονακό. Κατά το ίδιο χρονικό διάστημα (2002-2008), η μέση ποσότητα έκδοσης στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ ανήλθε σε 63 ευρώ κατά κεφαλή (για λεπτομέρειες, βλ. το παράρτημα I). Οι υψηλότερες ποσοστώσεις έκδοσης από αυτές θα ίσχυαν κατ’ αναλογία προς τον αριθμό κατοίκων των υπό εξέταση χωρών είναι παρόλα αυτά δυνατό να δικαιολογηθούν με βάση τη σχετικά μεγαλύτερη ζήτηση και απορρόφηση των συγκεκριμένων κερμάτων από την αγορά των συλλεκτών κερμάτων.

Εντούτοις, τα κυκλοφορούντα κέρματα ευρώ αποτελούν πρωτίστως μέσο πληρωμής· πρέπει να κυκλοφορούν ελεύθερα στην αγορά και να χρησιμοποιούνται για πληρωμές. Τα κέρματα που προορίζονται μεν για κυκλοφορία αλλά απορροφώνται από συλλέκτες κερμάτων δεν εξυπηρετούν τον αρχικό στόχο τους, αλλά χρησιμοποιούνται αποκλειστικά ως συλλεκτικά αντικείμενα.

Προκειμένου να μεθοδευθεί η μέχρι ενός σημείου κυκλοφορία των κερμάτων των τριών χωρών που έχουν υπογράψει νομισματική σύμβαση, η Επιτροπή εισηγείται την αύξηση των ανώτατων ορίων έκδοσης που ισχύουν για τις χώρες αυτές. Τα νέα ανώτατα όρια θα υπολογίζονται βάσει νέας ενιαίας μεθόδου, η οποία θα διασφαλίζει την ισότιμη μεταχείριση και των τριών χωρών. Εκ των πραγμάτων, οι αρχικές νομισματικές συμβάσεις παρείχαν σαφώς δυσμενέστερη μεταχείριση στο Μονακό σε σύγκριση με τον Άγιο Μαρίνο και το Βατικανό. Κατά συνέπεια, το Μονακό σήμερα εκδίδει περίπου το ένα δέκατο του αριθμού κερμάτων που εκδίδει ο Άγιος Μαρίνος και το ένα πέμπτο του αριθμού κερμάτων που εκδίδει το Βατικανό, παρά το γεγονός ότι ο πληθυσμός του Μονακό είναι ο μεγαλύτερος μεταξύ των τριών χωρών και το γεγονός ότι η νομισματική σύμβαση του Μονακό περιλαμβάνει τον μεγαλύτερο αριθμό υποχρεώσεων.

Το νέο ανώτατο όριο για το έτος (n) θα απαρτίζεται από μία σταθερή και μία μεταβλητή συνιστώσα:

1. Η σταθερή συνιστώσα θα έχει ως σκοπό την κάλυψη της ζήτησης που αντιπροσωπεύουν οι συλλέκτες κερμάτων. Σύμφωνα με κοινές εκτιμήσεις, μια έκδοση συνολικής αξίας της τάξεως των 2 100 000 ευρώ θα ήταν επαρκής για την κάλυψη της ζήτησης της αγοράς συλλεκτών[9].

2. Η μεταβλητή συνιστώσα θα βασίζεται στη μέση κατά κεφαλή έκδοση στη ζώνη του ευρώ. Η μέση ποσότητα κερμάτων κατά κεφαλή που εκδίδεται το έτος (n-1) στη ζώνη του ευρώ θα πολλαπλασιάζεται επί τον αριθμό κατοίκων της εκάστοτε χώρας που έχει υπογράψει νομισματική σύμβαση.

Ο πίνακας 1 περιλαμβάνει προσομοίωση των ανώτατων ορίων που θα ίσχυαν για το 2009 βάσει της συγκεκριμένης μεθόδου υπολογισμού.

Πίνακας 1: Ανώτατα όρια έκδοσης βάσει ενιαίας μεθόδου υπολογισμού (παράδειγμα για το έτος 2009)

Άγιος Μαρίνος | 30 324 | 109 470 | 2 100 000 | 2 209 470 | 2 183 112 |

Βατικανό | 826 | 2 952 | 2 100 000 | 2 102 952 | 1 074 000 |

Η νέα μέθοδος θα συνεπάγετο σημαντική αύξηση του ανώτατου ορίου που ισχύει για την έκδοση κερμάτων από το Μονακό: από περίπου 220 000 ευρώ σε σχεδόν 2 220 000 ευρώ. Το ανώτατο όριο που ισχύει για το Βατικανό θα διπλασιαζόταν σχεδόν, από 1 074 000 ευρώ σε πάνω από 2 100 000 ευρώ.

Η αύξηση των ανώτατων ορίων έκδοσης πρέπει, ωστόσο, να τελεί υπό την αίρεση της συμμόρφωσης με τη νέα «Σύσταση της Επιτροπής για τη θέσπιση κοινών κατευθυντηρίων γραμμών όσον αφορά τις εθνικές όψεις και την έκδοση των κερμάτων ευρώ που προορίζονται για κυκλοφορία»[11], που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 10 Φεβρουαρίου 2009. Αντιστοίχως, όλα τα κέρματα ευρώ που προορίζονται για κυκλοφορία πρέπει να τίθενται σε κυκλοφορία στην ονομαστική τους αξία, με εξαίρεση μικρό μέρος των εκδιδόμενων κερμάτων τα οποία είναι δυνατό να πωλούνται σε υψηλότερη τιμή, εάν αυτό δικαιολογείται από λόγους όπως η ειδική ποιότητα ή συσκευασία. Τόσο το Μονακό όσο και ο Άγιος Μαρίνος σέβονται τον συγκεκριμένο κανόνα: Το Μονακό διανέμει την πλειονότητα των κερμάτων του σε τράπεζες του Μονακό ανακατεμένα σε συσκευασμένους κυλίνδρους κερμάτων μαζί με κέρματα ευρώ άλλων χωρών της ζώνης του ευρώ. Ο Άγιος Μαρίνος διανέμει το 70% περίπου των κερμάτων του στις τράπεζες που λειτουργούν στο έδαφός του χωρίς να τα αναμειγνύει με τα κέρματα ευρώ άλλων χωρών. Με στόχο την αποτροπή μαζικών αγορών κερμάτων του Αγίου Μαρίνου σε τοπικές τράπεζες από συλλέκτες κερμάτων, μια πιθανή λύση θα ήταν η ανάμειξή τους με κέρματα ευρώ άλλων χωρών πριν από τη διανομή τους στις τράπεζες. Οι μεγαλύτερες αλλαγές σε σύγκριση με τις τρέχουσες πρακτικές θα απαιτηθούν στην περίπτωση της πόλης-κράτους του Βατικανού, δεδομένου ότι το Βατικανό εκδίδει το σύνολο ουσιαστικά των κερμάτων του που προορίζονται για κυκλοφορία σε συλλεκτικές δεσμίδες (στη ζώνη του ευρώ, ποσοστό κατώτερο του 1% των κερμάτων πωλείται σε τιμή που υπερβαίνει την ονομαστική αξία σε δεσμίδες κερμάτων).

Η τυχόν νέα κοινή μέθοδος θα είναι επίσης εφαρμοστέα στην οποιαδήποτε πιθανή μελλοντική νομισματική σύμβαση[12].

Η Επιτροπή προτείνει την καθιέρωση νέας μεθόδου υπολογισμού των ανώτατων ορίων έκδοσης, η οποία να εξασφαλίζει την ισότιμη μεταχείριση όλων των χωρών που έχουν υπογράψει νομισματική σύμβαση με την Κοινότητα. Η κοινή μέθοδος θα διασφαλίζει δίκαιη μεταχείριση και θα λαμβάνει υπόψη τη ζήτηση την οποία αντιπροσωπεύουν οι συλλέκτες κερμάτων, ούτως ώστε να εξασφαλίζεται η μέχρι ενός σημείου ουσιαστική κυκλοφορία των κερμάτων ευρώ που προορίζονται για κυκλοφορία και εκδίδονται από τις εν λόγω χώρες. |

3.5. Κανόνες που διέπουν την κοπή κερμάτων ευρώ

Η νομισματική σύμβαση με το Μονακό ορίζει ότι μόνο το εθνικό νομισματοκοπείο της Γαλλίας έχει το δικαίωμα να παράγει κέρματα ευρώ του Μονακό, ενώ τα κέρματα του Βατικανού και του Αγίου Μαρίνου μπορούν να παράγονται μόνο από το νομισματοκοπείο της Ιταλίας. Ο εν λόγω κανόνας καθιερώθηκε για ιστορικούς λόγους σε μια εποχή κατά την οποία, αφενός μεν, τα μετρητά του ευρώ δεν ήταν ακόμη σε κυκλοφορία και όλες σχεδόν οι χώρες της ζώνης του ευρώ έκοβαν κέρματα ευρώ αποκλειστικά για να καλύψουν τις δικές τους ανάγκες, αφετέρου δε, υπήρχε ελάχιστη συνεργασία στον τομέα της παραγωγής και διαχείρισης σχετικών αποθεμάτων. Η κατάσταση αυτή έχει πλέον διαφοροποιηθεί, καθώς σήμερα αρκετές χώρες της ζώνης του ευρώ παραγγέλλουν τα κέρματά τους σε νομισματοκοπεία άλλων χωρών της ζώνης του ευρώ, ενώ ορισμένες αγοράζουν κέρματα από αποθέματα του εξωτερικού. Εκ των πραγμάτων, πολλά νομισματοκοπεία της ζώνης του ευρώ έχουν αναπτύξει ευρεία και δυναμική εμπορική δραστηριότητα, η οποία έγκειται στην παραγωγή κερμάτων για άλλες ευρωπαϊκές και μη χώρες[13].

Παρά το γεγονός ότι οι υπάρχουσες ρυθμίσεις του Μονακό, του Αγίου Μαρίνου και του Βατικανού με τα νομισματοκοπεία της Γαλλίας και της Ιταλίας φαίνεται να λειτουργούν ικανοποιητικά, δεν υπάρχει σήμερα κανένας λόγος, από τη σκοπιά της νομοθεσίας της ΕΕ, για τη διατήρηση του μονοπωλίου υπέρ ορισμένων εθνικών νομισματοκοπείων για την παραγωγή των κερμάτων που απαιτούνται για την εφαρμογή μιας σύμβασης μεταξύ της Κοινότητας και κάποιας τρίτης χώρας. Ένα τέτοιο μονοπώλιο αντιβαίνει απολύτως στο πνεύμα της συνθήκης και συνεπάγεται την εκ των πραγμάτων εφαρμογή διακρίσεων μεταξύ κρατών μελών, καθώς τα υπόλοιπα νομισματοκοπεία της ζώνης του ευρώ στερούνται το νόμιμο δικαίωμα να υποβάλλουν προσφορές για τα κέρματα που χρειάζονται το Μονακό, το Βατικανό και ο Άγιος Μαρίνος.

Τα νομισματοκοπεία της ζώνης του ευρώ πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να υποβάλλουν προσφορά στις συγκεκριμένες τρεις χώρες για την παραγωγή των κερμάτων ευρώ των χωρών αυτών, ενώ το Μονακό, το Βατικανό και ο Άγιος Μαρίνος πρέπει να έχουν την ευχέρεια να επιλέγουν ελεύθερα τον ανάδοχο που προτιμούν μεταξύ των νομισματοκοπείων που έχουν υποβάλει προσφορά[14]. |

4. Συμπεράσματα

Το Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να επανεξετάσει τη λειτουργία των υφιστάμενων νομισματικών συμβάσεων. Έπειτα από ενδελεχή εξέταση των συμβάσεων, η Επιτροπή εισηγείται την τροποποίησή τους, ούτως ώστε να συμπεριληφθούν σε αυτές τα ακόλουθα στοιχεία:

3. Διασφάλιση περισσότερο ισότιμης μεταχείρισης όσον αφορά τις υποχρεώσεις των χωρών που έχουν υπογράψει τις νομισματικές συμβάσεις με την Κοινότητα·

4. Συγκρότηση κατάλληλου μηχανισμού παρακολούθησης και για τις τρεις συμβάσεις·

5. Καθιέρωση της δυνατότητας αναστολής του δικαιώματος έκδοσης κερμάτων ευρώ σε περίπτωση σοβαρής και παρατεταμένης παραβίασης των υποχρεώσεων που απορρέουν από την εκάστοτε σύμβαση·

6. Καθιέρωση κοινής μεθόδου για τον υπολογισμό των ανώτατων ορίων έκδοσης κερμάτων ευρώ και αναθεώρησή τους βάσει αυτής·

7. Παροχή του δικαιώματος στα νομισματοκοπεία της ζώνης του ευρώ να υποβάλλουν προσφορά για την παραγωγή των κερμάτων του Μονακό, του Βατικανού και του Αγίου Μαρίνου, και παραχώρηση στις χώρες αυτές της ευχέρειας να επιλέγουν ελεύθερα τον ανάδοχο μεταξύ των νομισματοκοπείων που έχουν υποβάλει προσφορά.

Θα μπορούσε να δοθεί στην Επιτροπή και στη Γαλλία εντολή για την αναδιαπραγμάτευση της νομισματικής σύμβασης με το Μονακό σε συνεννόηση με την ΕΚΤ, ενώ οι νομισματικές συμβάσεις με τον Άγιο Μαρίνο και το Βατικανό θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο αναδιαπραγμάτευσης από την Επιτροπή και την Ιταλία, σε συνεννόηση με την ΕΚΤ.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I – Σωρευτική έκδοση κερμάτων στα τέλη του 2008 [15]

Άγιος Μαρίνος | 30 324 | 24 074 | 794 | 12 808 | 422,38 |

Βατικανό | 826 | 5 461 | 6 611 | 5 806 | 7 028,77 |

Ζώνη του ευρώ | 323 186 285 | 82 033 879 | 254 | 20 399 071 | 63,12 |

BE | 10 741 048 | 3 227 578 | 300 | 1 168 911 | 108,83 |

DE | 82 062 249 | 23 406 690 | 285 | 5 689 889 | 69,34 |

IE | 4 517 758 | 4 096 719 | 907 | 697 268 | 154,34 |

EL | 11 262 539 | 2 190 838 | 195 | 661 998 | 58,78 |

ES | 45 853 045 | 14 198 243 | 310 | 3 419 593 | 74,58 |

FR | 64 105 125 | 12 485 491 | 195 | 2 439 620 | 38,06 |

IT | 60 090 430 | 11 526 576 | 192 | 3 635 354 | 60,50 |

CY | 801 622 | 217 011 | 271 | 73 282 | 91,42 |

LU | 491 702 | 513 019 | 1043 | 181 312 | 368,74 |

MT | 412 614 | 110 173 | 267 | 31 244 | 75,72 |

NL | 16 481 139 | 2 829 555 | 172 | 539 189 | 32,72 |

AT | 8 356 707 | 3 918 946 | 469 | 959 720 | 114,84 |

PT | 10 631 800 | 2 012 771 | 189 | 416 684 | 39,19 |

SI | 2 053 393 | 159 550 | 78 | 39 906 | 19,43 |

FI | 5 325 115 | 1 140 716 | 214 | 445 100 | 83,59 |

[1] Δήλωση αριθ. 6 σχετικά με τις νομισματικές σχέσεις με τον Άγιο Μαρίνο, το Βατικανό και το Μονακό.

[2] Συμπεράσματα του Συμβουλίου για τη θέσπιση «κοινών κατευθυντηρίων γραμμών όσον αφορά τις εθνικές όψεις και την έκδοση των κερμάτων ευρώ που προορίζονται για κυκλοφορία», 2922η συνεδρίαση του Συμβουλίου ECOFIN, της 10ης Φεβρουαρίου 2009.

[3] Το γαλλικό φράγκο είχε την ιδιότητα νόμιμου χρήματος στο Μονακό από το 1925. Το Πριγκιπάτο χρησιμοποιούσε τραπεζογραμμάτια και κέρματα γαλλικού φράγκου και είχε το δικαίωμα να εκδίδει δικά του κέρματα σε φράγκο μέχρι ένα ορισμένο ανώτατο όριο (τα κέρματα αυτά λογίζονταν ως νόμιμο χρήμα μόνο στην επικράτεια του Μονακό). Οι νομισματικές σχέσεις μεταξύ Ιταλίας και Αγίου Μαρίνου διέπονταν από τη μεταξύ τους «Σύμβαση φιλίας και καλής γειτονίας», που υπεγράφη το 1939, η δε νομισματική σύμβαση για τις νομισματικές σχέσεις μεταξύ της Ιταλίας και της πόλης-κράτους του Βατικανού υπεγράφη το 1929. Αμφότερες οι συμβάσεις παρείχαν δυνατότητα ανανέωσής τους ανά δεκαετία και προέβλεπαν ότι ο Άγιος Μαρίνος και το Βατικανό μπορούσαν να εκδίδουν κέρματα σε λίρα Ιταλίας, τα οποία θεωρούνταν νόμιμο χρήμα στην Ιταλία.

[4] Νομισματική σύμβαση μεταξύ της Γαλλικής Δημοκρατίας, ενεργούσας εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και της κυβέρνησης της Αυτού Γαληνοτάτης Υψηλότητας του Πρίγκιπα του Μονακό (ΕΕ L 142 της 31ης Μαΐου 2002).

[5] Νομισματική σύμβαση μεταξύ της Ιταλικής Δημοκρατίας, ενεργούσας εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και της Δημοκρατίας του Αγίου Μαρίνου (EE C 209 της 27.7.2001). Νομισματική σύμβαση μεταξύ της Ιταλικής Δημοκρατίας, ενεργούσης εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και του κράτους της πόλης του Βατικανού εκπροσωπούμενου από την Αγία Έδρα (ΕΕ C 299 της 25.10.2001).

[6] Πρόκειται για νομισματική μονάδα που χρησιμοποιείτο στη Χερσόνησο των Απεννίνων έως τον 19ο αιώνα.

[7] Απόφαση-πλαίσιο της 29ης Μαΐου 2000 για ενίσχυση της προστασίας από την παραχάραξη εν όψει της εισαγωγής του ευρώ με την επιβολή ποινών και άλλων κυρώσεων (2000/383/ΔΕΥ, ΕΕ L 140 της 14.6.2000) και κανονισμός του Συμβουλίου σχετικά με τον καθορισμό των αναγκαίων μέτρων για την προστασία του ευρώ από την παραχάραξη και την κιβδηλεία (1338/2001, ΕΕ L 181 της 4.7.2001).

[8] Οι νομισματικές συμβάσεις αναπαράγουν τη μεθοδολογία που χρησιμοποιείτο για τον καθορισμό των ανώτατων ορίων έκδοσης στις νομισματικές συμβάσεις που υπήρχαν πριν από την εισαγωγή του ευρώ.

[9] Για παράδειγμα, ο Άγιος Μαρίνος έχει επικεντρωθεί στην κοπή επιλεγμένων κερμάτων ευρώ με αρκετή επιτυχία· τα κέρματα αυτά χρησιμοποιούνται σήμερα για τις συναλλαγές με βάση την ονομαστική τους αξία.

[10] Το 2008, η μέση καθαρή έκδοση στη ζώνη του ευρώ ήταν 3,61€ κατά κεφαλή.

[11] Βλ. υποσημείωση 2.

[12] Υπό συζήτηση βρίσκεται η σύναψη σύμβασης με το Πριγκιπάτο της Ανδόρας.

[13] Κέρματα εξάγονται από 10 νομισματοκοπεία της ζώνης του ευρώ.

[14] Η χώρα της οποίας το νομισματοκοπείο θα παράγει κέρματα ευρώ για χώρα που έχει υπογράψει νομισματική σύμβαση θα προσθέτει τα κέρματα αυτά στην ποσότητα κερμάτων που σχεδιάζει να εκδώσει για δική της χρήση ενόψει της λήψης έγκρισης από την ΕΚΤ για τον συνολικό όγκο έκδοσης, πράγμα που συμπλέει με την τρέχουσα πρακτική. Τα δικαιώματα έκδοσης του συγκεκριμένου κράτους μέλους της ζώνης του ευρώ δεν θα μειώνονται στην περίπτωση αυτή, δεδομένου ότι ο όγκος έκδοσης, καταρχήν, δεν υπόκειται σε όριο.

[15] Πηγές: ΕΚΤ (σωρευτική καθαρή έκδοση) για τις χώρες της ΕΕ· αρμόδια ιδρύματα της Γαλλίας και της Ιταλίας για τις τρεις τρίτες χώρες.

[16] Πηγές: Eurostat για τις χώρες της ΕΕ· CIA fact book (εκτιμήσεις Ιουλίου 2009) για τις τρεις τρίτες χώρες.