Prawa pasażerów w ruchu kolejowym w UE

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do międzynarodowych lub krajowych podróży kolejowych w całej Unii Europejskiej (UE) wykonywanych przez jedno lub większą liczbę przedsiębiorstw kolejowych. Obejmuje ono szereg nowych i ważnych funkcji.

• Wspólne bilety. Nowy obowiązek dla przewoźników kwalifikujących się jako „jedno przedsiębiorstwo kolejowe”¹ dotyczący oferowania swoich usług w zakresie dalekobieżnych (międzynarodowych i krajowych) i regionalnych usług kolejowych w ramach wspólnego biletu.
• Informacje o podróży w czasie rzeczywistym. Zarządcy infrastruktury przekazują przedsiębiorstwom kolejowym, przedsiębiorstwom prowadzącym sprzedaż biletów, organizatorom turystyki i zarządcom stacji dane o ruchu w czasie rzeczywistym. Przedsiębiorstwa kolejowe przekazują innym przedsiębiorstwom kolejowym sprzedającym ich bilety, a także przedsiębiorstwom prowadzącym sprzedaż biletów i organizatorom turystyki dynamiczne informacje o podróży w czasie rzeczywistym.
• Prawo do samodzielnej zmiany trasy. Jeżeli pasażerom nie zaoferowano rozwiązania w odpowiednim czasie (w ciągu 100 minut) w przypadku zakłóceń w podróży, mogą oni sami zorganizować alternatywny transport publiczny koleją lub autobusem i otrzymać od przewoźnika zwrot „koniecznych, odpowiednich i uzasadnionych” kosztów biletu dodatkowego.
• Przewóz rowerów. W nowych pociągach oraz w pociągach, które przeszły gruntowną modernizację, wymagane będą wydzielone miejsca dla rowerów zmontowanych (nie tylko składanych).
• Osoby z niepełnosprawnością i osoby o ograniczonej możliwości poruszania się. Skrócenie do 24 godzin okresu wcześniejszego powiadamiania o potrzebie udzielenia pomocy wraz z szeregiem innych środków.
• Egzekwowanie praw pasażerów. Wprowadzenie ulepszonych ram egzekwowania przepisów, w tym:
  • zmienionego mechanizmu rozpatrywania skarg;
  • ścisłego obowiązku współpracy między krajowymi organami odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów;
  • znormalizowanego ogólnounijnego formularza umożliwiającego pasażerom wystąpienie o zwrot kosztów lub odszkodowanie.
• Klauzula siły wyższej. Przedsiębiorstwa kolejowe nie muszą wypłacać odszkodowań za opóźnienia lub odwołanie połączeń, jeżeli powstały one w wyniku nadzwyczajnych okoliczności, takich jak pandemia lub ekstremalne warunki pogodowe.
• Równe traktowanie. Dyskryminacja ze względu na obywatelstwo pasażera lub miejsce prowadzenia działalności przewoźnika lub przedsiębiorstwa prowadzącego sprzedaż biletów i organizatora turystyki na terenie UE jest zabroniona.
• Poważne zakłócenia. Przedsiębiorstwa kolejowe, we współpracy z zarządcami infrastruktury i stacji, powinny przygotować plany awaryjne (w tym dostępne systemy alarmowe i informacyjne), aby przygotować się na możliwość wystąpienia poważnych zakłóceń i dużych opóźnień skutkujących pozostawieniem dużej liczby pasażerów na stacji.
• Zwolnienia. Poprzednio istniejące zwolnienia są ograniczone i żadne usługi kolejowe nie są jako takie objęte zwolnieniem. Państwa członkowskie UE nadal mogą przyznawać pewne zwolnienia, np. w odniesieniu do miejskich, podmiejskich i regionalnych usług pasażerskich, do których nadal miałaby zastosowanie znaczna liczba obowiązkowych przepisów.