Produkty wadliwe: odpowiedzialność

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Szkody

Dyrektywa dotyczy szkód:

• spowodowanych przez śmierć lub uszkodzenie ciała,
• w mieniu.

Państwa członkowskie UE mogą wyznaczać granicę całkowitej odpowiedzialności producenta w wypadku śmierci lub uszczerbku na zdrowiu spowodowanych takimi samymi artykułami posiadającymi taką samą wadę.

Odpowiedzialność

Termin producent może oznaczać:

• producenta surowca, producenta produktu gotowego lub części składowej,
• importera produktu,
• osobę umieszczającą swą nazwę, znak handlowy lub inną wyróżniającą cechę na produkcie,
• osobę udostępniającą produkt, którego producenta nie można zidentyfikować.

W wypadku gdy dwie lub więcej osób ponosi odpowiedzialność za tę samą szkodę, ich odpowiedzialność jest solidarna.

Dowód szkody

Produkt jest uznany za wadliwy, gdy nie zapewnia bezpieczeństwa, którego konsument ma prawo oczekiwać, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności, w tym:

• wygląd produktu,
• sposób użycia produktu, którego można rozsądnie oczekiwać,
• czas, w którym produkt został wprowadzony do obrotu.

Ciężar dowodu spoczywa na osobie pokrzywdzonej Osoba taka musi dowieść:

• poniesienia szkody,
• wady w produkcie,
• związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy szkodą i wadą.

Jednakże osoba poszkodowana nie musi dowodzić zaniedbania ani winy producenta lub importera.

Zwolnienie z odpowiedzialności

Istnieje szereg czynników, które mogą zwolnić producenta z odpowiedzialności, np. jeśli:

• nie wprowadził produktu do obrotu,
• wada wystąpiła po wprowadzeniu produktu do obrotu,
• produkt nie został wyprodukowany przez producenta w celu sprzedaży lub dystrybucji dla zysku,
• produkt nie został wyprodukowany ani nie był dystrybuowany przez producenta w celach zgodnych z tokiem jego działalności,
• wada wynika ze zgodności produktu z przepisami bezwzględnie wiążącymi wydanymi przez władze publiczne,
• wada części powstała w trakcie produkcji produktu gotowego.

Jeśli wina leży po stronie osoby poszkodowanej, odpowiedzialność producenta może zostać zmniejszona.

Wygaśnięcie odpowiedzialności

• Osobie poszkodowanej przysługuje okres 3 lat na dochodzenie odszkodowania. Okres ten rozpoczyna swój bieg od dnia, w którym osoba poszkodowana dowiedziała się o szkodzie, wadzie i tożsamości producenta.
• Odpowiedzialność producenta wygasa po 10 latach od dnia wprowadzenia produktu na rynek.
• Nie zezwala się na zapisy umowne, które umożliwiałyby producentowi ograniczenie swojej odpowiedzialności w stosunku do osoby poszkodowanej.
• Krajowe prawodawstwo w zakresie prawa cywilnego pozostaje w mocy.

Uchylenie

Dyrektywa 85/374/EWG zostanie uchylona i zastąpiona dyrektywą (UE) 2024/2853 (zob. streszczenie). Nastąpi to 9 grudnia 2026 roku.