Overeenkomst van Cotonou

KERNPUNTEN

Beginselen

De Overeenkomst van Cotonou is een hecht partnerschap dat is gebaseerd op een reeks beginselen:

• de partners van de overeenkomst zijn gelijk;
• de ACS-landen bepalen hun eigen ontwikkelingsbeleid;
• de samenwerking vindt niet alleen op regeringsniveau plaats: ook parlementen, lokale autoriteiten, de civiele samenleving, de particuliere sector, en economische en sociale partners spelen een rol;
• De regelingen en prioriteiten voor samenwerking worden afgestemd op het ontwikkelingsniveau van de landen.

Organisatie

Gezamenlijke instellingen zijn beschikbaar om de uitvoering van de Overeenkomst van Cotonou te ondersteunen.

• De ACS-EU-Raad van ministers, ondersteund door het Comité van ambassadeurs:
  • voert de politieke dialoog;
  • stelt richtsnoeren vast voor beleid; en
  • neemt besluiten tot uitvoering van de overeenkomst.
• De raad brengt jaarlijks een voortgangsverslag uit aan de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU. Dit raadgevend orgaan doet aanbevelingen om de doelstellingen van de overeenkomst te bereiken.
• Het Gemengd Ministerieel Handelscomité ACS-EU bespreekt alle handelsgerelateerde vraagstukken die voor alle ACS-landen van belang zijn. Het comité houdt toezicht op de onderhandelingen over en implementatie van economische partnerschapsovereenkomsten. en onderzoekt de gevolgen van de multilaterale handelsbesprekingen voor de ACS-EU-handel en de ontwikkeling van de economie van ACS-landen.
• Het ACS-EU-Comité voor Samenwerking inzake Ontwikkelingsfinanciering onderzoekt de implementatie van samenwerking inzake ontwikkelingsfinanciering en houdt toezicht op de voortgang ervan.

Politieke dimensie

De politieke dimensie van de Overeenkomst van Cotonou is van groot belang en omvat:

• een alomvattende politieke dialoog over nationale, regionale en mondiale vraagstukken;
• het bevorderen van de mensenrechten en democratische beginselen;
• het ontwikkelen van vredesopbouw, conflictpreventie en conflictoplossing;
• het aanpakken van migratievraagstukken en veiligheidsproblemen, met inbegrip van de strijd tegen terrorisme en het tegengaan van de verspreiding van massavernietigingswapens.

Activiteiten

De overeenkomst omvat samenwerkingsactiviteiten ter bevordering van:

• economische ontwikkeling gericht op de sectoren industrie, landbouw of toerisme van de ACS-landen;
• sociale en menselijke ontwikkeling om de gezondheidszorg, het onderwijs en de voedselvoorziening te verbeteren, en
• regionale samenwerking en integratie om de handel tussen ACS-landen te stimuleren en uit te breiden.

Deze activiteiten worden gefinancierd via het Europees Ontwikkelingsfonds en sinds 2021 door het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking.

De overeenkomst voldoet aan de regels van de Wereldhandelsorganisatie en maakt het voor ACS-landen mogelijk om volledig deel te nemen aan de internationale handel.

Herziening van de overeenkomst

De overeenkomst werd in 2000 ondertekend.

De meest recente herziening dateert uit 2017 bij Besluit (EU) 2017/435. De overeenkomst werd in 2010 aangepast om meer aandacht te besteden aan vraagstukken als:

• klimaatverandering;
• voedselzekerheid;
• hiv/aids;
• duurzaamheid in de visserij;
• verbetering van de veiligheid in kwetsbare regio’s, en
• verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen (in 2016 vervangen door 17 duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen).

De onderhandelingen over een nieuwe overeenkomst zijn in september 2018 van start gegaan.

In 2016 werd een mededeling aangenomen betreffende een hernieuwd partnerschap voor de periode na 2020. Het besluit:

• bouwt voort op de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling van de VN;
• ondersteunt de algemene strategie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU, dat strategische richtsnoeren biedt voor de externe belangen en ambities van de EU;
• is in overeenstemming met de Europese ontwikkelingsconsensus.