ECAT (Eagraíocht Chonradh an Atlantaigh Thuaidh)

Comhghuaillíocht mhíleata idir–rialtasach is ea Eagraíocht Chonradh an Atlantaigh Thuaidh (ECAT, nó an Chomhghuaillíocht Atlantach) a cuireadh ar bun faoi Chonradh an Atlantaigh Thuaidh, ar a dtugtar Conradh Washington chomh maith, arna shíniú ar an 4 Aibreán 1949. Is é cuspóir sonraithe ECAT saoirse agus slándáil a ball a áirithiú trí mhodh polaitiúil agus míleata.

Tá dhá rannóg go ginearálta i struchtúr ECAT:

• rannóg sibhialtach, riaracháin, ina gcuimsítear:
  • Comhairle an Atlantaigh Thuaidh, atá comhdhéanta de bhuanionadaíocht thíortha ECAT,
  • grúpa um pleanáil núicléach,
  • baill foirne idirnáisiúnta ag ceanncheathrú ECAT as Bhruiséil; agus
• rannóg mhíleata, ina gcuimsítear:
  • Coiste Míleata ECAT, a thugann comhairle do Chomhairle an Atlantaigh Thuaidh maidir le straitéis mhíleata,
  • Coiste Míleata ECAT, atá freagrach as gníomhaíochtaí míleata ECAT,
  • Bunathrú Cheannasaíocht na gComhghuaillithe, a dhéileálann le pleanáil cosanta agus forbairt acmhainní.

Tá ceanncheathrú NATO sa Bhruiséil, agus tá 32 ball ann i ndiaidh méadú leanúnach:

• Aibreán 1949: An Bheilg, Ceanada, an Danmhairg, an Fhrainc, an Íoslainn, an Iodáil, Lucsamburg, an Ísiltír, an Iorua, an Phortaingéil, an Ríocht Aontaithe agus na Stáit Aontaithe (na 12 chomhalta bhunaitheacha);
• Feabhra 1952: An Ghréig agus an Tuirc;
• Bealtaine 1955: Iarthar na Gearmáine (tar éis athaontú na Gearmáine i 1990, rinneadh ball den tír ina hiomláine);
• Bealtaine 1982: An Spáinn;
• Márta 1999: Poblacht na Seice, an Ungáir agus an Pholainn;
• Márta 2004: An Bhulgáir, an Eastóin, an Laitvia, an Liotuáin, an Rómáin, an tSlóvaic agus an tSlóivéin;
• 1 Aibreán 2009: An Albáin agus an Chróit;
• 5 Meitheamh 2017: Montainéagró;
• 27 Márta 2020: An Mhacadóin Thuaidh;
• 4 Aibreán 2023: An Fhionlainn;
• 7 Márta 2024: An tSualainn.

Le 23 thír chomhalta i bpáirt, tá an AE agus NATO ag obair go dlúth le chéile ó 2003 i leith (le teacht i gcrích Chomhaontú Bheirlín Plus a thugann rochtain don AE, faoi choinníollacha áirithe, ar shócmhainní agus ar chumais NATO), ag cur leis an gcomhar ar chosaint a forbraíodh roimhe seo idir NATO agus Aontas Iarthar na hEorpa, atá imithe i léig anois.

Áirítear iad seo a leanas ar shamplaí le déanaí de ECAT agus den Aontas Eorpach ag obair go dlúth le chéile:

• i réimse na slándála muirí, oibríocht IRINI de chuid Fhórsa Cabhlaigh an Aontais Eorpaigh, a chomhoibrigh le hoibríocht Chaomhnóir Mara ECAT;
• sa Mheánoirthear, áit a bhfuil an tAontas rannpháirteach mar chomhpháirtí neamh-mhíleata agus mar gach ceann de na 27 mBallstát atá rannpháirteach mar chomhpháirtithe, agus tá ECAT ag tacú leis an gComhghuaillíocht Dhomhanda i gcoinne Daesh.

Tá gealltanais agus comhar Bhallstáit AE faoin gcomhbheartas slándála agus cosanta ag teacht lena ngealltanais faoi ECAT.