Χρηματοδοτική Στήριξη για τη Διαχείριση των Συνόρων και την Πολιτική Θεωρήσεων

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Το ΜΔΣΠΘ στοχεύει:

• να διασφαλίζει την ισχυρή και αποτελεσματική ολοκληρωμένη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων της Ευρώπης·
• να συμβάλλει σε υψηλό επίπεδο εσωτερικής ασφάλειας·
• να διαφυλάσσει την ελεύθερη κυκλοφορία των ανθρώπων εντός της ΕΕ·
• να τηρεί το δίκαιο της ΕΕ και τις διεθνείς υποχρεώσεις.

Οι δύο ειδικοί στόχοι — το παράρτημα II καθορίζει τα μέτρα που θα χρησιμοποιηθούν — σκοπεύουν να στηρίξουν:

• την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή (βλ. σύνοψη) ως κοινή ευθύνη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και των εθνικών αρχών για τη διευκόλυνση της νόμιμης διέλευσης των συνόρων, την πρόληψη και τον εντοπισμό της παράνομης μετανάστευσης και του διασυνοριακού εγκλήματος και την αποτελεσματική διαχείριση των μεταναστευτικών ροών (Το παράρτημα III περιέχει το εύρος των δαπανών που ενδέχεται να χρηματοδοτηθούν)·
• την κοινή πολιτική θεωρήσεων και μια εναρμονισμένη προσέγγιση για την έκδοση θεωρήσεων με στόχο τη διευκόλυνση των νόμιμων ταξιδιών και την πρόληψη μεταναστευτικών κινδύνων και κινδύνων για την ασφάλεια.

Οι δραστηριότητες του ΜΔΣΠΘ:

• επικεντρώνονται κυρίως σε τομείς όπως η διασυνοριακή υποδομή, ο λειτουργικός εξοπλισμός, η εκπαίδευση, η ανάπτυξη αξιωματικών συνδέσμων μετανάστευσης, οι πιλοτικές μελέτες και η ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών (το παράρτημα III τούς καθορίζει λεπτομερώς)·
• ενδέχεται να επεκταθούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων ή νέων περιστάσεων·
• συμπληρώνουν εθνικά, περιφερειακά και τοπικά μέτρα και ωφελούν την ΕΕ.

Η Επιτροπή, τα κράτη μέλη της ΕΕ και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, όταν συνεργάζονται με χώρες εκτός ΕΕ, πρέπει:

• να διασφαλίζουν ότι οι δραστηριότητες είναι συνεπείς με την εξωτερική και εσωτερική πολιτική της ΕΕ·
• να εστιάζουν σε μέτρα που δεν προσανατολίζονται στην ανάπτυξη.

Ο 7ετής προϋπολογισμός ανέρχεται συνολικά σε 5,241 δισ. ευρώ, συν επιπλέον 1,141 δισ. ευρώ. Τα εν λόγω ποσά χρησιμοποιούνται ως εξής:

• 3,668 δισ. ευρώ διατίθενται σε εθνικά προγράμματα, εκ των οποίων 200 568 000 ευρώ διατίθενται σε ειδικό καθεστώς διέλευσης για τη Λιθουανία·
• 1,573 δισ. ευρώ διατίθενται σε συγκεκριμένες δράσεις, δράσεις της ΕΕ και βοήθειες έκτακτης ανάγκης (γνωστές ως «θεματικά μέσα»), κυρίως για τη στήριξη των εσωτερικών πολιτικών της ΕΕ.
• ένα μικρό ποσοστό (έως 0,52 %) διατίθεται για τεχνική βοήθεια, κατά την κρίση της Επιτροπής·
• τουλάχιστον το 10% των εθνικών προγραμμάτων πρέπει να διατίθεται στην πολιτική θεωρήσεων.

Το παράρτημα I καθορίζει τον τρόπο κατανομής του προϋπολογισμού, ο οποίος επιτρέπει ορισμένες προχρηματοδοτήσεις, μεταξύ των εθνικών προγραμμάτων:

• κάθε κράτος μέλος λαμβάνει ένα βασικό πάγιο ποσό 8 εκατ. ευρώ, εκτός από την Κύπρο, τη Μάλτα και την Ελλάδα (28 εκατ. ευρώ έκαστο)·
• το υπόλοιπο μοιράζεται μεταξύ
  • εξωτερικών χερσαίων συνόρων (30 %)
  • εξωτερικών θαλάσσιων συνόρων (35 %)
  • αεροδρομίων (20 %)
  • προξενικών γραφείων (15 %)·
• η συνεισφορά της ΕΕ συνήθως περιορίζεται στο 75 % του συνολικού κόστους ενός έργου. Αυτή μπορεί να αυξηθεί σε 90 % σε ορισμένες περιπτώσεις (που παρατίθενται στο παράρτημα IV), όπως η αγορά εξοπλισμού λειτουργίας για τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, ακόμη και στο 100 % για ορισμένες δράσεις που αναφέρονται στο άρθρο 12, όπως π.χ. βοήθεια έκτακτης ανάγκης.

Τα κράτη μέλη:

• διασφαλίζουν ότι οι προτεραιότητες του προγράμματος είναι συνεπείς με τις πολιτικές διαχείρισης των συνόρων και θεωρήσεων της ΕΕ, το δίκαιο της ΕΕ και τις διεθνείς υποχρεώσεις·
• συμβουλεύονται την Επιτροπή προτού χρησιμοποιήσουν το ΜΔΣΠΘ για έργο με ή σε τρίτη χώρα·
• μπορούν να χρησιμοποιούν έως και το 33% της χρηματοδότησης τους για δημόσιες αρχές που εκτελούν διάφορα καθήκοντα και υπηρεσίες προς το συμφέρον της ΕΕ (λειτουργική ενίσχυση)·
• να υποβάλλουν στην Επιτροπή ετήσιες εκθέσεις επιδόσεων από τις 15 Φεβρουαρίου 2023 έως τις 15 Φεβρουαρίου 2031.

Οι ακόλουθες νομικές οντότητες είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση από την ΕΕ:

• εκείνες που εδρεύουν σε κράτος μέλος, υπερπόντια χώρα ή έδαφος ή τρίτη χώρα που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα εργασίας·
• εκείνες που έχουν συσταθεί βάσει του δικαίου της ΕΕ ή οποιοσδήποτε διεθνής οργανισμός.

Οι υποχρεώσεις ενημέρωσης, επικοινωνίας και δημοσιότητας απαιτούν:

• αποδέκτες χρηματοδότησης της ΕΕ για να αναγνωρίσουν την προέλευση της χρηματοδότησης και να εξασφαλίσουν την προβολή της·
• η Επιτροπή
  • να διεξάγει δραστηριότητες πληροφόρησης και επικοινωνίας
  • να δημοσιεύει τα προγράμματα εργασίας του θεματικού μέσου.

Η Επιτροπή:

• συνεργάζεται με δημόσιους και ιδιωτικούς εταίρους, συμπεριλαμβανομένης της κοινωνίας των πολιτών και μη κυβερνητικών οργανώσεων, όταν χρησιμοποιεί τo θεματικό μέσο για την παροχή άμεσης χρηματοδότησης μέσω επιχορηγήσεων ή δημοσίων συμβάσεων·
• παρουσιάζει πληροφορίες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τους βασικούς δείκτες επιδόσεων όσον αφορά τα σύνορα και τις θεωρήσεις (παρατίθενται στο παράρτημα V)·
• διενεργεί ενδιάμεση αξιολόγηση του κανονισμού έως την 31η Δεκεμβρίου 2024·
• δημοσιοποιεί σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ συνόψεις των ετήσιων εκθέσεων επιδόσεων που λαμβάνει από τα κράτη μέλη.