Choose the experimental features you want to try

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Καταπολέμηση της δωροδοκίας στην οποία ενέχονται δημόσιοι υπάλληλοι

ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΑΚΟΛΟΥΘΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ:

Σύμβαση περί της καταπολέμησης της δωροδοκίας στην οποία ενέχονται υπάλληλοι της ΕΕ ή των κρατών μελών της

Πράξη του Συμβουλίου για την κατάρτιση της σύμβασης περί της καταπολέμησης της δωροδοκίας στην οποία ενέχονται υπάλληλοι της ΕΕ ή των κρατών μελών της

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ;

  • Σύμβαση περί της καταπολέμησης της δωροδοκίας:
    • αποσκοπεί στην εξασφάλιση ότι κάθε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για την ποινικοποίηση της δωροδοκίας στην οποία ενέχονται δημόσιοι υπάλληλοι1·
    • αποσκοπεί στην καταπολέμηση της δωροδοκίας στην οποία ενέχονται υπάλληλοι της ΕΕ2 ή οι δημόσιοι υπάλληλοι3 των κρατών μελών της, και στην ενίσχυση της δικαστικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών στο πλαίσιο αυτής της καταπολέμησης.
  • Η πράξη του Συμβουλίου σηματοδοτεί τη συμφωνία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την κατάρτιση της σύμβασης.

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

  • Σύμφωνα με τη σύμβαση, κάθε κράτος μέλος οφείλει να λάβει τα αναγκαία μέτρα για την ποινικοποίηση της ενεργητικής4 και της παθητικής δωροδοκίας5 σε δημόσιους υπαλλήλους. Η σύμβαση καλύπτει τόσο τη συνέργεια όσο και την ηθική αυτουργία σε οποιαδήποτε από αυτές τις μορφές δωροδοκίας.
  • Οι κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές. Επιπλέον, τα κράτη μέλη της ΕΕ πρέπει να επιτρέπουν στους διευθυντές επιχειρήσεων ή στα πρόσωπα που έχουν την εξουσία λήψης αποφάσεων ή ελέγχου σε επιχειρήσεις να υπέχουν ποινική ευθύνη στις περιπτώσεις κατά τις οποίες πρόσωπο που τελεί υπό τις εντολές τους διαπράξει, για λογαριασμό της επιχείρησης, ενεργητική δωροδοκία.
  • Κάθε κράτος μέλος της ΕΕ πρέπει να καθορίζει τη δικαιοδοσία της για τα αδικήματα, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την παρούσα σύμβαση στις εξής περιπτώσεις:
    • όταν το αδίκημα έχει διαπραχθεί, εξ ολοκλήρου ή εν μέρει, στο έδαφός του·
    • όταν ο δράστης είναι υπήκοος ή δημόσιος υπάλληλός του·
    • όταν το αδίκημα έχει διαπραχθεί εναντίον υπαλλήλων της ΕΕ ή εθνικών δημοσίων υπαλλήλων ή μελών των θεσμικών οργάνων της ΕΕ που τυγχάνουν επίσης υπήκοοί του·
    • όταν ο δράστης είναι υπάλληλος της ΕΕ εργαζόμενος σε θεσμικό όργανο, φορέα ή οργανισμό της ΕΕ που εδρεύει στο εν λόγω κράτος μέλος της ΕΕ.
  • Αν διαδικασία σχετική με αδίκημα θεσπισθέν σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη σύμβαση αφορά τουλάχιστον δύο κράτη μέλη της ΕΕ, οι χώρες αυτές πρέπει να συνεργάζονται κατά την έρευνα, τη δίωξη και την εκτέλεση των επιβληθεισών κυρώσεων.
  • Τα κράτη μέλη της ΕΕ πρέπει να εφαρμόζουν την αρχή σύμφωνα με την οποία δεν μπορεί να αναληφθεί νομική δράση δύο φορές για το ίδιο αδίκημα (γνωστή και ως αρχή ne bis in idem), αλλά προβλέπονται εξαιρέσεις από την εν λόγω αρχή.
  • Τα κράτη μέλη της ΕΕ δύνανται να θεσπίσουν εσωτερικές νομικές διευθετήσεις πέραν των υποχρεώσεων που ορίζονται στη σύμβαση.
  • Σε περίπτωση διαφοράς μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ σχετικά με την ερμηνεία ή την εφαρμογή της σύμβασης και, ελλείψει αμοιβαίας επίλυσης, η υπόθεση πρέπει να εξετάζεται από το Συμβούλιο, όπως προβλέπεται στον τίτλο VI της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Εάν το Συμβούλιο δεν βρει λύση εντός εξαμήνου, ένα μέρος της διαφοράς μπορεί να παραπέμψει το θέμα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το εν λόγω δικαστήριο έχει επίσης δικαιοδοσία σε διαφορές μεταξύ ενός κράτους μέλους της ΕΕ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Προτάθηκαν ισχυρότεροι κανόνες για την καταπολέμηση της δωροδοκίας

Τον Μάιο του 2023, η Επιτροπή παρουσίασε μια δέσμη μέτρων για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Η δέσμη μέτρων περιλαμβάνει:

  • μια ανακοίνωση που αναθεωρεί την ισχύουσα νομοθεσία και πολιτική στον τομέα (βλ. σύνοψη
  • μια πρόταση οδηγίας για την καταπολέμηση της δωροδοκίας που θα ποινικοποιήσει τα αδικήματα δωροδοκίας και θα εναρμονίσει τους ορισμούς και τις κυρώσεις σε όλη την ΕΕ· όταν εγκριθεί, θα αντικαταστήσει τη σύμβαση περί της καταπολέμησης της δωροδοκίας στην οποία ενέχονται υπάλληλοι της ΕΕ ή των κρατών μελών της· και
  • ένα προτεινόμενο ειδικό καθεστώς κυρώσεων για την καταπολέμηση σοβαρών πράξεων δωροδοκίας παγκοσμίως, που έχει σχεδιαστεί για τη συμπλήρωση της εργαλειοθήκης περιοριστικών μέτρων (κυρώσεων) της κοινής εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφάλειας.

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΝΑΡΞΗΣ ΙΣΧΥΟΣ

Η σύμβαση τέθηκε σε ισχύ στις και όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν προσχωρήσει σε αυτήν.

ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Η ποινικοποίηση της ενεργητικής και παθητικής δωροδοκίας καλύπτεται από ορισμένες διεθνείς και ευρωπαϊκές πράξεις κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες.

Διεθνές επίπεδο

Ευρωπαϊκό επίπεδο

  • Η σύμβαση ποινικού δικαίου για τη διαφθορά του Συμβουλίου της Ευρώπης (σε ισχύ από το 2002) αποτελεί επίσης μια φιλόδοξη πράξη που αποσκοπεί στη συντονισμένη ποινικοποίηση των πρακτικών διαφθοράς. Επιπλέον, προβλέπει συμπληρωματικά μέτρα ποινικού δικαίου και τη βελτίωση της διεθνούς συνεργασίας στην άσκηση δίωξης για αδικήματα διαφθοράς.

Σημείωση: Αν και τα περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ είναι μέρη της σύμβασης για την καταπολέμηση της δωροδοκίας αλλοδαπών δημόσιων λειτουργών σε διεθνείς επιχειρηματικές συναλλαγές και της σύμβασης ποινικού δικαίου για τη διαφθορά, η ΕΕ δεν είναι μέρος.

Για περισσότερες πληροφορίες, βλέπε:

ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ

  1. Δημόσιος υπάλληλος. Κάθε υπάλληλος της ΕΕ ή εθνικός δημόσιος υπάλληλος, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών δημοσίων υπαλλήλων άλλου κράτους μέλους.
  2. Υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κάθε πρόσωπο που έχει την ιδιότητα του υπαλλήλου ή του μέλους του λοιπού προσωπικού με σύμβαση εργασίας, κατά την έννοια του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης των υπαλλήλων της ΕΕ, καθώς και κάθε πρόσωπο που τίθεται στη διάθεση της ΕΕ από τα κράτη μέλη της ΕΕ ή από κάθε δημόσιο ή ιδιωτικό οργανισμό και ασκεί καθήκοντα αντίστοιχα με εκείνα που ασκούν οι υπάλληλοι ή το λοιπό προσωπικό της ΕΕ.
  3. Εθνικός δημόσιος υπάλληλος. Κάθε δημόσιος υπάλληλος ή δημόσιος λειτουργός, όπως ορίζεται στο εθνικό δίκαιο του κράτους μέλους στο οποίο το πρόσωπο αυτό έχει την ιδιότητα αυτή για τους σκοπούς της εφαρμογής του ποινικού δικαίου του κράτους μέλους.
  4. Ενεργητική δωροδοκία. Όταν ένα πρόσωπο, εκ προθέσεως, υπόσχεται ή παρέχει σε υπάλληλο, άμεσα ή με τη μεσολάβηση τρίτου, οιασδήποτε φύσεως ωφέλημα για τον εαυτό του ή για τρίτο, προκειμένου ο υπάλληλος να τελέσει ή να μην τελέσει πράξη εκ των καθηκόντων του ή κατά την άσκηση των καθηκόντων του, κατά παράβαση των επισήμων καθηκόντων του.
  5. Παθητική δωροδοκία. Όταν ο υπάλληλος, εκ προθέσεως, ζητά ή λαμβάνει, άμεσα ή με τη μεσολάβηση τρίτου, για τον εαυτό του ή για τρίτο, ωφελήματα οιασδήποτε φύσεως ή δέχεται υπόσχεση τοιούτων, προκειμένου να τελέσει ή να μην τελέσει πράξη εκ των καθηκόντων του ή κατά την άσκηση των καθηκόντων του, κατά παράβαση των επισήμων καθηκόντων του.

ΒΑΣΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

Σύμβαση περί της καταπολέμησης της δωροδοκίας στην οποία ενέχονται υπάλληλοι των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ή των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καταρτιζόμενη δυνάμει του άρθρου Κ.3 παράγραφος 2 στοιχείο γ) της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ C 195 της , σ. 2–11).

Πράξη του Συμβουλίου της για την κατάρτιση της σύμβασης περί της καταπολέμησης της δωροδοκίας στην οποία ενέχονται υπάλληλοι των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ή των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καταρτιζόμενη δυνάμει του άρθρου Κ.3 παράγραφος 2 στοιχείο γ) της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ C 195 της , σ. 1).

τελευταία ενημέρωση

Top