Beëindiging van illegale, ongemelde en ongereglementeerde (IOO) visserij

KERNPUNTEN

In de verordening wordt een reeks maatregelen uiteengezet opdat producten uit IOO-visserij niet in de EU-markt worden ingevoerd.

Aangewezen havens

• Alleen haveninstallaties die zijn aangewezen door EU-lidstaten, zijn open voor vaartuigen uit niet-EU-landen.
• Aanlanding en overlading van visserijproducten tussen vaartuigen uit niet-EU-landen en EU-vaartuigen, hetgeen op zee verboden is, mogen uitsluitend plaatsvinden in aangewezen EU-havens.

Haveninspecties

• De lidstaat waarin de haven is gevestigd, is verantwoordelijk voor de bewaking van visserijproducten die in de EU worden ingevoerd. Het land moet controleren of deze producten legaal zijn en dat het vaartuig voldoet aan de regelgeving, d.w.z. dat het over de vereiste vergunningen en machtigingen beschikt, en dat de aangegeven hoeveelheid vangst overeenkomt met de aangelande of overladen hoeveelheid.

Vangstcertificaten

• Het vangstcertificaat garandeert dat producten die in de EU worden ingevoerd, niet afkomstig zijn van IOO-visserij. Deze certificaten worden gevalideerd door het land waar het vaartuig is geregistreerd (vlaggenstaat). Ze worden meegeleverd met visserijproducten in de hele toeleveringsketen om voortdurende controles mogelijk te maken.
• Bij Wijzigingsverordening (EU) 2023/2842 wordt gebruik gemaakt van een digitaal systeem (CATCH) voor het beheer van vangstcertificaten en daarmee verband houdende documenten die bij invoer en voor de invoercontroleautoriteiten van de lidstaten verplicht zijn voor EU-exploitanten wanneer zij besluiten al dan niet een invoer te aanvaarden of weigeren. CATCH is gebaseerd op Traces als bedoeld in Verordening (EU) 2017/625 over officiële controles, en maakt risicogebaseerde monitoring mogelijk, waarbij de mogelijkheden voor frauduleuze invoer worden beperkt en de administratieve lasten van de lidstaten worden verlicht.
• De Europese Commissie krijgt bevoegdheden om uitvoeringshandelingen aan te nemen met betrekking tot de werking en ontwikkeling van CATCH. Het zal ook de bevoegdheid hebben om gedelegeerde handelingen vast te stellen met regels over:
  • de voorwaarden voor elke vrijstelling van de toepassing van CATCH;
  • de ontwikkeling van een model van een document met het oog op de harmonisatie van het toezicht op de voorschriften voor opgesneden zendingen in het kader van de vangstcertificeringsregeling, teneinde de traceerbaarheid van visserijproducten die voor de EU-markt zijn bestemd, te verbeteren.
• CATCH wordt verplicht voor marktdeelnemers en autoriteiten van de EU voor de invoer van visserijproducten vanaf 10 januari 2026. De importeurs mogen tot 10 januari 2028 echter vangstcertificaten en gerelateerde documenten gebruiken die vóór 10 januari 2026 zijn gevalideerd, goedgekeurd of ondertekend.

Lijst van IOO-vaartuigen

• De Commissie stelt een EU-lijst van IOO-vaartuigen op op basis van IOO-vaartuigen die zijn overeengekomen door regionale organisaties voor visserijbeheer.

Niet-meewerkende niet-EU-landen

• De Commissie identificeert ook vooraf (d.w.z. een niet-EU-land in kennis stellen van de mogelijkheid om te worden geïdentificeerd als niet-meewerkend land) en identificeert de niet-EU-landen die niet meewerken aan de bestrijding van IOO-visserij. Een niet-EU-land kan worden aangeduid als een niet-meewerkend land wanneer het niet voldoet aan zijn verplichtingen als vlaggen-, haven-, kust- of marktstaat om actie te ondernemen om IOO-visserij te voorkomen, tegen te gaan en te beëindigen.