(1)

Dekarbonizacja transportu jest jednym z kluczowych celów polityki Unii. W komunikacie „Europejski Zielony Ład” (2) z dnia 11 grudnia 2019 r. Komisja potwierdziła i wzmocniła ambicje Unii w zakresie walki ze zmianą klimatu. W tym kontekście wspieranie transportu wodnego śródlądowego w celu zapewnienia przepływu towarów i pasażerów, jak określono w strategii na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności (3), jest ważną polityką transportową Unii i wieloletnim priorytetem w procesie wdrażania sieci TEN-T.

(2)

Po zakończeniu budowy sieci Sekwana–Skalda dorzecze Sekwany będzie bezpośrednio połączone ciągłą, wysokoprzepustową śródlądową drogą wodną z dorzeczem Skaldy na północy Francji, Belgii i Niderlandów, a następnie z innymi ważnymi europejskimi basenami wodnymi, takimi jak Ren i Moza. Pozwoli to na stworzenie ciągłej, skutecznej i spójnej sieci śródlądowych dróg wodnych o wysokiej przepustowości łączącej liczne porty morskie i śródlądowe tego poszerzonego europejskiego regionu transgranicznego.

(3)

Łącząc Francję, Belgię, Niderlandy i – z dalej położonych obszarów – Niemcy, sieć Sekwana–Skalda ma wyraźny wymiar transgraniczny.

(4)

W rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1153 (4) sieć Sekwana–Skalda i powiązane dorzecza Sekwany, Skaldy i Mozy to wstępnie zidentyfikowane połączenia transgraniczne w korytarzu sieci bazowej Morze Północne–Morze Śródziemne, a odcinek Hawr–Paryż znajduje się w korytarzu sieci bazowej Atlantyk. W deklaracji w sprawie realizacji korytarza sieci bazowej TEN-T Morze Północne–Morze Śródziemne (deklaracja tallińska) z dnia 17 października 2013 r., podpisanej przez belgijskiego, niderlandzkiego i francuskiego ministra transportu oraz przez komisarza ds. transportu, dodatkowo podkreślono zaangażowanie zainteresowanych stron w jego realizację. Ponadto w planach prac nad korytarzem sieci bazowej Morze Północne–Morze Śródziemne położono nacisk na konieczność ukończenia projektu Sekwana–Skalda, który jest podstawą utworzenia w pełni funkcjonalnego, multimodalnego korytarza transportowego.

(5)

Jednym z głównych celów projektu jest zapewnienie, aby główne trasy sieci Sekwana–Skalda posiadały co najmniej klasę Va ECMT, oraz zagwarantowanie dobrych warunków żeglugowych.

(6)

Wszystkie elementy składowe projektu Sekwana–Skalda są niezbędne do jego ukończenia. Jednym z głównych brakujących połączeń jest kanał Sekwana–Europa Północna, bez którego ukończenie sieci Sekwana–Skalda nie jest możliwe.

(7)

Projekt Sekwana–Skalda jest złożonym projektem transgranicznym z udziałem Belgii (regionów Flandrii i Walonii) i Francji oraz obejmującym prace mające na celu zarówno stworzenie nowej infrastruktury, jak i ulepszenie infrastruktury już istniejącej przy minimalnym wpływie na żeglugę. Istotnym wyzwaniem jest zatem odpowiednia koordynacja. W celu wsparcia skoordynowanej i terminowej realizacji projektu należy przyjąć przepisy zawierające opis niezbędnych działań oraz harmonogram ich wdrożenia. Przyczyniłoby się to do osiągnięcia celów w zakresie przesunięcia transgranicznego i międzygałęziowego, określonych w planach prac dotyczących korytarza sieci bazowej Morze Północne–Morze Śródziemne, jak również do ukończenia projektu Sekwana–Skalda w najwcześniejszym możliwym terminie, a w każdym razie najpóźniej do 2030 r.

(8)

Jasne określenie niezbędnych działań mających na celu dalsze wdrażanie i ukończenie projektu Sekwana–Skalda oraz harmonogramu ich realizacji jest ważne także z punktu widzenia planowania i pełnej optymalizacji dostępności funduszy europejskich, krajowych i regionalnych, jak również finansowania prywatnego. Współfinansowanie unijne wywiera efekt mnożnikowy na krajowy i regionalny proces decyzyjny dotyczący realizacji działań.

(9)

Belgia (regiony Flandrii i Walonii) oraz Francja przeprowadziły już istotne prace (badania i prace infrastrukturalne) przyczyniające się do realizacji projektu Sekwana–Skalda. Większość z nich była współfinansowana przez Unię w ramach różnych programów finansowania. Działania realizowane są obecnie na podstawie wszystkich odnośnych umów o udzielenie dotacji w ramach instrumentu „Łącząc Europę”, podpisywanych od 2014 r.

(10)

Od czasu przyjęcia decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2019/1118 (5) realizacja projektu Sekwana–Skalda weszła wyraźnie w nową ważną i bardzo widoczną fazę, gdy zakończono główne analizy. Prowadzone prace obejmują liczne lokalizacje, w tym sektor 1 kanału Sekwana–Europa Północna, odbudowę jazów oraz modernizację śluz na górnej i dolnej Sekwanie, a także na transgranicznej rzece Lys.

(11)

Główne dotychczasowe osiągnięcia obejmują m.in.: (i) podwyższenie klasy toru górnej Skaldy w Walonii do ECMT Va od stycznia 2020 r., w tym modernizację przepływu przez Tournai do klasy toru ECMT Va (w jednym kierunku); (ii) oddanie do użytku od sierpnia 2020 r. nowych śluz klasy ECMT Vb w St-Baafs-Vijve i Harelbeke, co usprawniło żeglugę na Lys, stanowiącej część szlaku Sekwana–Skalda we Flandrii; (iii) ponowne otwarcie w listopadzie 2023 r. transgranicznego kanału Condé–Pommeroeul z klasą ECMT Va.

(12)

Zgodnie z art. 5 decyzji wykonawczej (UE) 2019/1118 dokonano przeglądu w celu aktualizacji harmonogramu realizacji pozostałych działań.

(13)

Transgraniczny wymiar projektu wymaga stworzenia specjalnych struktur zarządzania. Belgia (regiony Flandrii i Walonii) i Francja od lat ściśle ze sobą współpracują, zwłaszcza w ramach międzyrządowej komisji ds. przygotowania i ukończenia projektu Sekwana–Skalda ustanowionej we wrześniu 2009 r. Ta międzyrządowa komisja działa przy wsparciu operacyjnym ze strony ugrupowania interesów gospodarczych Sekwana–Skalda (EUIG Sekwana–Skalda) zrzeszającego Voies Navigables de France (VNF), Société du Canal Seine-Nord Europe (SCSNE), Służbę Cywilną Walonii (SPW) oraz De Vlaamse Waterweg NV. Société du Canal Seine-Nord Europe, które odpowiada za budowę kanału Sekwana–Północ, utworzono w maju 2017 r. Te specjalne podmioty stanowią zintegrowaną strukturę zarządzania, która nadzoruje i koordynuje ukończenie projektu Sekwana–Skalda. Koordynator europejski ds. korytarza sieci bazowej Morze Północne–Morze Śródziemne oraz przedstawiciel Komisji powinni regularnie uczestniczyć w posiedzeniach międzyrządowej komisji oraz EUIG Sekwana–Skalda w charakterze obserwatorów. Ponadto koordynator europejski i przedstawiciel Komisji powinni uczestniczyć w posiedzeniach rady nadzorczej (conseil de surveillance) SCSNE w charakterze obserwatorów.

(14)

W celu monitorowania postępów w realizacji projektu państwa członkowskie powinny przekazywać Komisji regularne sprawozdania dotyczące tej kwestii i odcinków znajdujących się na ich terytoriach, a także powiadamiać o wszelkich odnotowanych opóźnieniach. 27 stycznia 2022 r. Komisja Międzyrządowa przedstawiła sprawozdanie na temat stanu realizacji. Sprawozdanie to zawiera również informacje na temat postępów prac wraz z niezbędnymi wnioskami dotyczącymi dostosowania i dopracowania ogólnego harmonogramu. Ze względu na istotny wpływ pandemii koronawirusa w latach 2020–2022 na warunki realizacji projektu dokonano przede wszystkim dostosowania harmonogramu określonego w art. 2.

(15)

Harmonogram realizacji określony w niniejszej decyzji powinien pozostawać bez uszczerbku dla spełnienia wymogów zawartych w prawie międzynarodowym i prawie Unii, w tym w przepisach o ochronie środowiska i zdrowia ludzkiego. Harmonogram ten powinien umożliwiać planowanie i pełną optymalizację dostępności finansowania, nie przesądzając o zobowiązaniach finansowych państwa członkowskiego lub Unii.

(16)

Zainteresowane państwa członkowskie powinny przestrzegać unijnych przepisów dotyczących ochrony środowiska, w szczególności przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE (6) w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/42/WE (7) w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko, dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (8), dyrektywy Rady 92/43/EWG (9) w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/60/WE (10) ustanawiającej ramy polityki Wspólnoty w dziedzinie wody.

(17)

Bez uszczerbku dla przepisów art. 47 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 1315/2013 w niniejszej decyzji należy przewidzieć klauzulę przeglądową.

(18)

Ponieważ działania niezbędne do dokończenia projektu transgranicznego Sekwana–Skalda są obecnie określone w niniejszej decyzji, należy uchylić decyzję wykonawczą (UE) 2019/1118.

(19)

Środki przewidziane w niniejszej decyzji zostały zatwierdzone przez Belgię i Francję.

(20)

Środki przewidziane w niniejszej decyzji są zgodne z opinią komitetu, o którym mowa w art. 52 rozporządzenia (UE) nr 1315/2013,

a)

Górna Sekwana, od Nogent-sur-Seine do Paryża: poprawa warunków żeglugowych do grudnia 2030 r.

b)

Seine-Aval, od Suresnes do Hawru: modernizacja i poprawa warunków żeglugowych do grudnia 2027 r.

c)

Oise, od Conflans-Sainte-Honorine do Compiègne: podwyższenie klasy ECMT do Vb i poprawa warunków żeglugowych, do grudnia 2028 r.

d)

kanał Sekwana–Europa Północna, od Compiègne do Aubencheul-au-Bac: budowa i oddanie do użytku w ramach klasy ECMT Vb oraz umożliwienie transportu trzech warstw kontenerów, do grudnia 2030 r.

e)

oś Dunkierka–Skalda, w tym kanał w Dunkierce, od Valenciennes do Skaldy oraz do doliny Sambry i Mozy, a także rzeka Deûle w kierunku Gandawy: w celu stopniowej kalibracji kanału do klasy ECMT Va (w obu kierunkach) i Vb (w jednym kierunku) oraz poprawy warunków nawigacyjnych, do grudnia 2027 r.

f)

dolina Sambry i Mozy, od Pommerœul do Namur: podwyższenie klasy ECMT do Va, do grudnia 2030 r.;

g)

Górna Skalda:

h)

Lys: podwyższenie klasy ECMT do Vb (w jednym kierunku) i Va (w obu kierunkach) oraz umożliwienie transportu 3 warstw kontenerów, do grudnia 2030 r., w tym:

i)

sieć łącząca we Flandrii:

j)

sieć łącząca w Walonii:

od Péronnes do Pommeroeul, na kanale Nimy–Blaton–Péronnes: przeprowadzenie analiz dotyczących w szczególności podwyższenia klasy ECMT do pełnowartościowej klasy IV, do grudnia 2030 r., oraz przygotowanie technicznego i finansowego planu wdrażania dotyczącego niezbędnych modernizacji, do grudnia 2030 r.;

k)

Seneffe–Antwerpia:

l)

działania ogólne: