UZASADNIENIE

1.KONTEKST AKTU DELEGOWANEGO

W rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/848 1 ustanowiono ogólne i szczegółowe przepisy dotyczące uznawania przez Komisję organów kontrolnych i jednostek certyfikujących, które są właściwe do przeprowadzania kontroli produktów ekologicznych przeznaczonych do wywozu z państw trzecich do Unii oraz do wydawania certyfikatów ekologicznych w państwach trzecich. Akt ten uzupełniono rozporządzeniem delegowanym (UE) 2021/1698 2 , między innymi w odniesieniu do niektórych wymogów proceduralnych dotyczących uznawania tych organów kontrolnych i jednostek certyfikujących oraz przepisów dotyczących nadzoru nad nimi.

Te przepisy i wymogi proceduralne weszły w życie 1 stycznia 2022 r. Termin ten przypadł trzy lata przed wygaśnięciem, w dniu 31 grudnia 2024 r., systemu, w ramach którego działają obecnie organy kontrolne i jednostki certyfikujące, a mianowicie systemu ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 3 (system równoważności). Środki krajowe w państwach trzecich w związku z pandemią COVID-19 miały jednak negatywny wpływ na możliwości jednostek akredytujących, które akredytują jednostki certyfikujące w zakresie przywozu do Unii produktów ekologicznych zgodnych z wymogami 4 , do planowania i przeprowadzania audytów obserwacyjnych na potrzeby składania przez organy kontrolne i jednostki certyfikujące wniosków o uznanie w ramach nowego systemu wprowadzonego rozporządzeniem (UE) 2018/848 (system zgodności). Aby zapewnić sprawne przejście między tymi dwoma systemami oraz uniknąć ryzyka zakłóceń w handlu, konieczne jest tymczasowe odstępstwo od zasady określonej w art. 1 ust. 2 lit. i) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2021/1698 oraz w części B pkt 3 lit. a) załącznika I do niego poprzez przedłużenie okresu na przeprowadzenie audytów obserwacyjnych, poprzedzającego złożenie sprawozdań z tych audytów w związku z wnioskiem organu kontrolnego lub jednostki certyfikującej o uznanie w ramach systemu zgodności.

Organy kontrolne i jednostki certyfikujące mogą rozpocząć działalność w ramach systemu zgodności dopiero po ich uznaniu przez Komisję. Ich uznanie jest oparte na ocenie kryteriów ich gotowości do działania, jednak aby Komisja mogła przeprowadzić wymagane działania nadzorcze, potrzebuje wyników audytów obserwacyjnych opartych na wynikach organów kontrolnych i jednostek certyfikujących w ramach systemu zgodności. W tym celu należy określić ramy czasowe, w których organy kontrolne i jednostki certyfikujące muszą powiadomić Komisję, że zaktualizowały dokumentację techniczną wykorzystywaną do ich uznania o nowe sprawozdania z audytu obserwacyjnego dotyczące nowych audytów obserwacyjnych, przeprowadzonych w oparciu o ich wyniki w ramach systemu zgodności. Należy też uściślić, od jakiej daty po raz pierwszy rozpoczyna się czteroletni okres między audytami obserwacyjnymi, ustanowiony w rozporządzeniu delegowanym (UE) 2021/1698.

2.KONSULTACJE PRZEPROWADZONE PRZED PRZYJĘCIEM AKTU

Akt został szczegółowo omówiony z grupą ekspertów ds. produkcji ekologicznej, a także z głównymi organizacjami reprezentującymi organy akredytujące i kontrolne oraz jednostki certyfikujące zajmujące się przywozem produktów ekologicznych z państw trzecich. W dniach od 17 maja do 14 czerwca 2023 r. na portalu Europa „Wyraź swoją opinię” przeprowadzono konsultacje publiczne. Kilka zainteresowanych stron wyraziło opinie na temat unijnego handlu produktami rolnymi z państwami trzecimi. Pozostałe uwagi dotyczyły aspektów proponowanych zmian, czy to popierając wniosek, czy też nie, przy czym kilka z nich wyrażało zaniepokojenie ryzykiem zakłóceń w handlu w przypadku braku środków lub kosztami, jakie mogą ponieść organy kontrolne przy stosowaniu jednego z proponowanych środków. W wyniku konsultacji nie wprowadzono żadnych zmian. Podczas opracowywania niniejszych przepisów DG AGRI ściśle współpracowała z innymi dyrekcjami generalnymi w zakresie ich szczególnej wiedzy fachowej.

3.ASPEKTY PRAWNE AKTU DELEGOWANEGO

Niniejszy akt zmienia rozporządzenie delegowane (UE) 2021/1698 w odniesieniu do okresu na przeprowadzenie audytów obserwacyjnych, poprzedzającego złożenie sprawozdań z tych audytów w związku z wnioskiem organu kontrolnego lub jednostki certyfikującej o uznanie w ramach systemu zgodności.

Akt ten ustanawia również dodatkowe przepisy dotyczące terminu, w którym organy kontrolne i jednostki certyfikujące muszą przedstawić nowe sprawozdania z audytów obserwacyjnych w oparciu o ich wyniki w ramach systemu zgodności.

ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) …/…

z dnia 30.6.2023 r.

zmieniające rozporządzenie delegowane (UE) 2021/1698 w odniesieniu do niektórych wymogów proceduralnych dotyczących uznawania organów kontrolnych i jednostek certyfikujących właściwych do przeprowadzania kontroli podmiotów i grup podmiotów certyfikowanych jako ekologiczne oraz produktów ekologicznych w państwach trzecich, a także niektórych wymogów dotyczących nadzoru nad nimi

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/848 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007 5 , w szczególności jego art. 46 ust. 7,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/1698 6 uzupełnia rozporządzenie (UE) 2018/848 o wymogi proceduralne dotyczące uznawania organów kontrolnych i jednostek certyfikujących właściwych do przeprowadzania kontroli podmiotów i grup podmiotów certyfikowanych jako ekologiczne oraz produktów ekologicznych w państwach trzecich, a także o zasady nadzoru nad nimi i ich kontroli oraz innych działań, które mają być prowadzone przez te organy kontrolne i jednostki certyfikujące.

(2)Wniosek organów kontrolnych i jednostek certyfikujących o uznanie zgodnie z art. 46 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2018/848 (system zgodności) składa się z dokumentacji technicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 2 lit. i) rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/1698 dokumentacja techniczna musi obejmować między innymi kopię najnowszego raportu z oceny sporządzonego przez jednostkę akredytującą lub, w stosownych przypadkach, przez właściwy organ, w tym sprawozdanie z audytu obserwacyjnego przeprowadzonego w ciągu dwóch lat poprzedzających złożenie wniosku o uznanie.

(3)Zgodnie z art. 57 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2018/848 uznanie organów kontrolnych i jednostek certyfikujących przyznane na podstawie art. 33 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 7 (system równoważności) wygaśnie w dniu 31 grudnia 2024 r. Zgodnie z częścią B pkt 3 lit. a) załącznika I do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/1698 w przypadku tych organów kontrolnych lub jednostek certyfikujących sprawozdania z audytu obserwacyjnego, które należy przedłożyć wraz z wnioskiem o uznanie w ramach systemu zgodności, muszą być wynikiem audytów obserwacyjnych przeprowadzonych w ciągu dwóch lat poprzedzających złożenie wniosku o uznanie przez jednostkę akredytującą lub właściwy organ do celów ich uznania na podstawie rozporządzenia (WE) nr 834/2007.

(4)Środki krajowe wprowadzone w państwach trzecich w związku z pandemią COVID-19 miały negatywny wpływ na możliwości jednostek akredytujących i właściwych organów do planowania i przeprowadzania audytów obserwacyjnych na potrzeby uznawania organów kontrolnych i jednostek certyfikujących w ramach systemu zgodności. Aby zapewnić sprawne przejście z systemu równoważności na system zgodności oraz uniknąć ryzyka zakłóceń w handlu, w przypadku wniosków o uznanie złożonych przed upływem okresu przejściowego przewidzianego w art. 57 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2018/848 należy przedłużyć okres ważności audytów obserwacyjnych, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. i) rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/1698 oraz w części B pkt 3 lit. a) załącznika I do niego.

(5)Aby Komisja mogła skutecznie prowadzić swoje działania nadzorcze zgodnie z rozporządzeniem delegowanym (UE) 2021/1698, organy kontrolne i jednostki certyfikujące uznane zgodnie z art. 46 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2018/848 muszą działać i być oceniane przez jednostki akredytujące lub właściwe organy na podstawie ich wyników w ramach systemu zgodności. W związku z tym należy zapewnić, aby w ciągu dwóch lat od wstępnego uznania organów kontrolnych i jednostek certyfikujących zgodnie z art. 46 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2018/848 lub rozszerzenia zakresu uznania o dodatkową kategorię produktów zgodnie z art. 2 rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/1698 organy kontrolne i jednostki certyfikujące przedłożyły Komisji nowe sprawozdanie z audytu obserwacyjnego przeprowadzonego w odniesieniu do każdej z kategorii produktów, w odniesieniu do których zostały uznane. Należy ponadto określić procedurę składania tych nowych sprawozdań z audytów obserwacyjnych.

(6)W celu uściślenia początku okresu między dwoma audytami obserwacyjnymi, o którym mowa w art. 3 ust. 4 lit. a) rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/1698, pierwszy czteroletni okres powinien rozpoczynać się w dniu przeprowadzenia pierwszych audytów obserwacyjnych po uznaniu lub w dniu rozszerzenia zakresu uznania o dodatkową kategorię produktów.

(7)Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/1698,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

W rozporządzeniu delegowanym (UE) 2021/1698 wprowadza się następujące zmiany:

1)w art. 1 ust. 2 lit. i) formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:

„kopię najnowszego raportu z oceny, o którym mowa w art. 46 ust. 4 akapit drugi rozporządzenia (UE) 2018/848, sporządzonego przez jednostkę akredytującą lub, w stosownych przypadkach, przez właściwy organ, zawierającego informacje wskazane w części A załącznika I do niniejszego rozporządzenia, w tym sprawozdanie z audytu obserwacyjnego przeprowadzonego w ciągu dwóch lat poprzedzających złożenie wniosku o uznanie. Na zasadzie odstępstwa, w przypadku wniosków o uznanie złożonych przed dniem 31 grudnia 2024 r., sprawozdanie z audytu obserwacyjnego może dotyczyć audytu obserwacyjnego przeprowadzonego w ciągu trzech lat poprzedzających złożenie wniosku o uznanie. Raport z oceny zawiera gwarancje, że:”;

2)w art. 3 wprowadza się następujące zmiany:

a)dodaje się ust. 3a w brzmieniu:

„3a. W ciągu dwóch lat od wstępnego uznania lub rozszerzenia zakresu uznania o nową kategorię produktów zgodnie z art. 2 organ kontrolny lub jednostka certyfikująca przedstawiają nowe sprawozdanie z audytu obserwacyjnego dotyczące nowego audytu obserwacyjnego przeprowadzonego zgodnie z załącznikiem I część B sekcje 1 i 2 w odniesieniu do kategorii produktów, w odniesieniu do których zostały uznane lub w odniesieniu do których rozszerzono zakres uznania.”;

b)ust. 4 lit. a) otrzymuje brzmienie:

„a) okres między dwoma audytami obserwacyjnymi nie przekracza czterech lat, począwszy od daty pierwszego audytu obserwacyjnego przeprowadzonego po wstępnym uznaniu lub początkowym rozszerzeniu zakresu o nową kategorię produktów”;

3)art. 19 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1. Po uznaniu organu kontrolnego lub jednostki certyfikującej powiadamiają one Komisję o wystąpieniu zmian w treści swojej dokumentacji technicznej, w tym nowych sprawozdań z audytu obserwacyjnego, o których mowa w art. 3 ust. 3a, w odpowiednim czasie, lecz nie później niż w terminie 30 dni kalendarzowych.”;

4)w załączniku I część B punkt 3 lit. a) otrzymuje brzmienie:

„a) w ciągu ostatnich trzech lat przez ich jednostkę akredytującą lub właściwy organ do celów uznania ich na podstawie rozporządzenia (WE) nr 834/2007 i dotyczących każdej kategorii produktów, w odniesieniu do której organ kontrolny lub jednostka certyfikująca występuje o uznanie zgodnie z art. 46 rozporządzenia (UE) 2018/848 oraz”.

Artykuł 2

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie trzeciego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia 30.6.2023 r.

(1)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/848 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007 (Dz.U. L 150 z 14.6.2018, s. 1).

(2)    Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/1698 z dnia 13 lipca 2021 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/848 o wymogi proceduralne dotyczące uznawania organów kontrolnych i jednostek certyfikujących właściwych do przeprowadzania kontroli podmiotów i grup podmiotów certyfikowanych jako ekologiczne oraz produktów ekologicznych w państwach trzecich, a także o zasady nadzoru nad nimi i ich kontroli oraz innych działań, które mają być prowadzone przez te organy kontrolne i jednostki certyfikujące (Dz.U. L 336 z 23.9.2021, s. 7) .

(3)    Rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz.U. L 189 z 20.7.2007, s. 1).

(4)    Art. 46 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2018/848.

(5)    Dz.U. L 150 z 14.6.2018, s. 1.

(6)    Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/1698 z dnia 13 lipca 2021 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/848 o wymogi proceduralne dotyczące uznawania organów kontrolnych i jednostek certyfikujących właściwych do przeprowadzania kontroli podmiotów i grup podmiotów certyfikowanych jako ekologiczne oraz produktów ekologicznych w państwach trzecich, a także o zasady nadzoru nad nimi i ich kontroli oraz innych działań, które mają być prowadzone przez te organy kontrolne i jednostki certyfikujące (Dz.U. L 336 z 23.9.2021, s. 7).

(7)    Rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz.U. L 189 z 20.7.2007, s. 1).