Europejski sektor baterii ma kluczowe znaczenie dla działań UE na rzecz realizacji celów klimatycznych Unii oraz zwiększenia jej odporności gospodarczej, bezpieczeństwa energetycznego i zdolności obronnych. Przewiduje się, że w nadchodzących latach popyt na baterie w Europie wzrośnie znacznie dzięki elektryfikacji w wielu sektorach, w tym w sektorze pojazdów elektrycznych, a także na rynkach wschodzących, takich jak lotnictwo elektryczne i elektryczny transport morski. Baterie odgrywają również istotną rolę w magazynowaniu energii w skali sieci, przyczyniając się do budowania odporności systemu energetycznego, oraz w zastosowaniach obronnych, co podkreśla ich strategiczne znaczenie. W połączeniu z dalszą dekarbonizacją sektora energetycznego pozwoli to obniżyć koszty importu energii i ograniczy naszą geopolityczną zależność od importowanych paliw kopalnych.

W ciągu ostatnich dziesięciu lat działania UE na rzecz budowy łańcucha wartości produkcji baterii odblokowały znaczne inwestycje, które są potęgowane szybkim wzrostem w tym sektorze. Dzięki europejskiemu sojuszowi na rzecz baterii, który zaczął funkcjonować w 2017 r., oraz specjalnym ważnym projektom stanowiącym przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania (1) (projekty IPCEI) moce produkcyjne w zakresie wytwarzania ogniw baterii wzrosły z zaledwie 1 GWh w 2017 r. do ponad 200 GWh obecnie, co przełożyło się na inwestycje o wartości około 33 mld EUR w same fabryki baterii do 2025 r. (2) Segmenty średniego szczebla również znacznie się rozwinęły dzięki zwiększonej produkcji kluczowych komponentów, takich jak aktywne materiały katodowe i anodowe, elektrolity, separatory i spoiwa.

W ostatnich latach zmieniły się jednak warunki, które początkowo sprzyjały temu wzrostowi. Połączenie wyzwań strukturalnych i zewnętrznych zagraża zdolności unijnego ekosystemu baterii do prawidłowego rozwoju oraz grozi pogłębieniem strategicznej zależności od technologii spoza UE. Warunki te stanowią również zagrożenie dla bezpieczeństwa gospodarczego. Wynikające z tego spowolnienie koniunktury znajduje odzwierciedlenie w wielu projektach, które zostały anulowane, ograniczone lub opóźnione.

Jednym z wyzwań jest globalna nadwyżka mocy produkcyjnych w całym łańcuchu wartości baterii, która doprowadziła do intensywnej konkurencji cenowej. W 2025 r. światowa produkcja baterii osiągnęła poziom ponad 4 000 GWh, podczas gdy światowy popyt wynosił poniżej 2 000 GWh. Stanowi to wyzwanie strukturalne dla europejskiego łańcucha wartości baterii, ponieważ osiągnięcie konkurencyjności wymaga uzyskania odpowiedniej skali. Skalę można osiągnąć dopiero po zakończeniu kosztownego etapu zwiększania produkcji, w którym koszty produkcji są znacznie wyższe niż koszty produkcji dla dojrzałych producentów. Taka sytuacja stworzyła barierę dla osiągnięcia skali.

Ponadto globalna konkurencja nie odbywa się w warunkach równych szans, co stawia europejski ekosystem baterii w trudniejszej sytuacji. Wielu konkurentów spoza UE intensywnie korzysta ze wsparcia w postaci subsydiów państwowych, co umożliwia im obniżanie kosztów oraz agresywną ekspansję zarówno na rynkach krajowych, jak i międzynarodowych. W przeciwieństwie do zagranicznych subsydiów, które są głównie ukierunkowane na wsparcie produkcji, strategia europejska w ograniczonym zakresie koncentrowała się na skutecznych środkach w zakresie podaży baterii na jednolitym rynku, a jednocześnie w niewystarczającym stopniu uwzględniała rozwój konkurencyjnego krajowego łańcucha dostaw. Stawia to europejskich producentów w niekorzystnej sytuacji. Obecnie wielu konkurentów korzysta z podwójnych subsydiów, otrzymując pomoc w kraju po stronie produkcji oraz dodatkowo w UE po stronie popytu. Taka sytuacja nie jest już do zaakceptowania.

Pomimo znacznych wysiłków na rzecz budowy rodzimego łańcucha wartości baterii UE stała się importerem netto baterii, a sektor baterii jest silnie skoncentrowany na niektórych rynkach. W 2024 r. do UE dokonano importu baterii o wartości około 28 mld EUR, z czego baterie o wartości 22 mld EUR pochodziły z Chin (3). Obecnie Chiny dominują w globalnej produkcji baterii – w 2024 r. dysponowały około 83 % światowych mocy produkcyjnych, co znacznie przekracza popyt krajowy (4). Dominacja Chin na środkowych oraz wcześniejszych szczeblach łańcucha dostaw w sektorze baterii jest jeszcze silniejsza. Chiny wykazują systemową dominację w całym łańcuchu wartości baterii, co prowadzi do powstawania fundamentalnych zależności i wąskich gardeł w łańcuchach dostaw krytycznych komponentów i technologii na wcześniejszych szczeblach. Umożliwia to Chinom zawyżanie kosztów produkcji, co może dodatkowo osłabiać konkurencyjność producentów z UE, a także wprowadzanie ograniczeń wywozowych, jak miało to miejsce w przypadku zaawansowanych technologii baterii. Istnieje ryzyko, że zależność od zagranicznych technologii baterii nie tylko osłabia konkurencyjność przemysłową UE, ale również powoduje, że UE pozostaje w tyle pod względem krytycznych zastosowań w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa energetycznego.

Asertywna strategia przemysłowa Chin wykorzystuje bezpośrednie inwestycje zagraniczne do zwiększenia dominacji rynkowej. W ostatnich latach przedsiębiorstwa zagraniczne przejmowały kluczowe projekty oraz uruchamiały zakłady prowadzące wyłącznie działalność montażową. W rezultacie rosną strategiczne zależności od dostawców zewnętrznych, co sprawia, że Europa jest bardziej podatna na manipulacje cenami, zakłócenia dostaw i wstrząsy geopolityczne. Europa nie może sobie pozwolić na powtórzenie strategicznych błędów wynikających z wcześniejszych zależności energetycznych. Baterie są jedną z kluczowych technologii wskazanych w strategii bezpieczeństwa gospodarczego UE. Ochrona suwerenności technologicznej w tym sektorze, który stanowi fundament elektryfikacji, nie jest opcją, lecz koniecznością.

Wyzwania te wymagają pilnych działań w całym łańcuchu wartości baterii w UE, opartych na solidnej strategii przemysłowej, która w pełni wykorzystuje i rozwija łańcuch wartości na całym terytorium UE. W związku z tym, że przemysł motoryzacyjny przechodzi na pojazdy bezemisyjne, UE mierzy się ze spadkiem wartości dodanej w całym łańcuchu wartości. W przypadku pojazdów z silnikiem spalinowym udział wartości wytworzonej w UE przekracza 80 %. W pojazdach elektrycznych o napędzie akumulatorowym koszt baterii stanowi 30–40 % całkowitego kosztu pojazdu, co powoduje, że udział wartości wytworzonej w UE w większości takich pojazdów wynosi obecnie poniżej 50 %. Na rozwijającym się rynku, którego wartość szacuje się na 250 mld EUR rocznie do 2030 r. (co odpowiada PKB Grecji), podtrzymujemy cel określony w Planie działania dla przemysłu motoryzacyjnego, jakim jest osiągnięcie europejskiej wartości dodanej wynoszącej ponad 50 % w całym łańcuchu wartości do 2030 r.

W związku z tym Komisja przedstawia nowe uzasadnienie biznesowe dla produkcji baterii w Europie, obejmujące etapy od zabezpieczenia surowców, poprzez zwiększenie produkcji, po zapewnienie odbioru produktów i równych szans. Inicjatywa „Booster branży baterii” uwzględnia poprzednie inicjatywy, takie jak rozporządzenie w sprawie baterii, akt w sprawie przemysłu neutralnego emisyjnie, Plan działania dla przemysłu motoryzacyjnego oraz strategiczny plan działania na rzecz baterii, i opiera się na sześciu filarach. Jego celem jest: 1) pobudzenie inwestycji; 2) rozwój odpornego łańcucha wartości na wcześniejszych szczeblach; 3) dostosowanie inwestycji zagranicznych do strategicznych interesów Europy; 4) stymulowanie popytu na baterie wyprodukowane w UE; 5) przyspieszenie badań naukowych, innowacji, a także rozwoju kompetencji na potrzeby łańcucha wartości baterii; oraz 6) koordynowanie działań w celu maksymalizacji wpływu w całej Europie.

Rys. 1. Sześć filarów inicjatywy „Booster branży baterii”

Filar I: Wsparcie producentów unijnych na etapie zwiększania produkcji za pomocą instrumentów finansowych

Wsparcie produkcji baterii w UE w odpowiedzi na narastające wyzwania międzynarodowe i trudności, z jakimi boryka się ten sektor w zakresie zwiększania produkcji, jest niezbędne. Produkcja ogniw baterii wymaga znacznych nakładów inwestycyjnych ze względu na konieczność budowy wielkoskalowej infrastruktury przemysłowej, zastosowania zaawansowanych urządzeń oraz spełnienia rygorystycznych norm jakości i bezpieczeństwa. Ponadto etap zwiększania produkcji charakteryzuje się wysokimi kosztami i niskimi przychodami, które wynikają z wysokiego poziomu generowanych odpadów, czasu potrzebnego na uruchomienie produkcji oraz niskiej wydajności. Na tym etapie występuje stroma krzywa uczenia się obrazująca konieczność opanowania i udoskonalenia procesu produkcji. Aby zabezpieczyć obecną pulę projektów, zachęcić sektor prywatny do dalszych inwestycji i zwiększyć bezpieczeństwo dostaw w przemyśle motoryzacyjnym i sektorze magazynowania energii, Komisja zobowiązuje się do wdrożenia ukierunkowanych środków wsparcia finansowego.

W grudniu 2024 r. Komisja Europejska zaproponowała 1 mld EUR w formie dotacji na wsparcie projektów dotyczących produkcji ogniw baterii do pojazdów elektrycznych za pośrednictwem Funduszu Innowacyjnego. Ponadto Komisja zapewniła dodatkowe finansowanie w wysokości 200 mln EUR (w formie gwarancji na pożyczki) na rzecz programu InvestEU z Funduszu Innowacyjnego UE, aby wspierać innowacyjne projekty w całym europejskim łańcuchu wartości produkcji baterii. W ramach otwartego zaproszenia do składania wniosków w obszarze technologii neutralnych emisyjnie (w części dotyczącej produkcji czystych technologii), którego budżet wynosi 1 mld EUR, dostępne jest również wsparcie dla łańcucha wartości baterii na wcześniejszych szczeblach, w tym dla aktywnych materiałów katodowych (CAM) i aktywnych materiałów anodowych (AAM), a także dla recyklingu baterii. Te dwa materiały są niezbędnymi komponentami baterii litowo-jonowych. Ponadto instrument międzyregionalnych inwestycji w innowacje (I3) wspiera zwiększanie skali dojrzałych międzyregionalnych projektów innowacyjnych na wszystkich etapach strategicznych europejskich łańcuchów wartości, takich jak sektor baterii (5).

Na podstawie tych wstępnych kroków Komisja Europejska uruchamia Instrument „Booster branży baterii”, który zapewni 1,5 mld EUR z Funduszu Innowacyjnego na wsparcie europejskich producentów ogniw baterii na etapie zwiększania produkcji. Wsparcie będzie udzielane w formie nieoprocentowanych pożyczek. Pożyczki te będą udzielane w ratach, będą uzależnione od wyników i powiązane z osiągnięciem konkretnych kamieni milowych w realizacji biznesplanu, aż do momentu gdy projekty wejdą w fazę produkcji na dużą skalę oraz osiągną wyższy poziom opłacalności komercyjnej. Przy projektowaniu i wdrażaniu tego instrumentu zapewniona zostanie zgodność z rozporządzeniem (UE, Euratom) 2024/2509, a także z dyrektywą 2003/87/WE i rozporządzeniem delegowanym 2019/856. Nadrzędnym celem jest zapewnienie, aby wsparcie publiczne wyzwalało inwestycje sektora prywatnego, przyspieszało wdrażanie w przemyśle i wzmacniało pozycję Europy na światowym rynku baterii.

Jeżeli chodzi o dalsze zaangażowanie państw członkowskich, Komisja uznała już szczególną sytuację producentów czystych technologii, takich jak producenci baterii, w ramach pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu (CISAF), zwłaszcza w odniesieniu do nieuczciwej konkurencji na świecie, nieoczekiwanych przekroczeń kosztów lub niepewności co do przyszłego popytu. Komisja doprecyzowała ponadto, że państwa członkowskie mogą zapewniać finansowanie, m.in. w formie instrumentów kapitałowych oraz quasi-kapitałowych, na warunkach rynkowych, wraz z podmiotami prywatnymi, co może pomóc w rozwiązaniu wskazanego powyżej problemu ograniczonej zdolności dostawców z UE do amortyzowania wstrząsów gospodarczych, wynikających z ich ograniczonej skali bilansowej. Komisja zachęca państwa członkowskie do korzystania z istniejących możliwości, które mogą pomóc w rozwiązaniu pilnych problemów sektora, a jednocześnie zapewniają podatnikom możliwość zwrotu, gdy poziomy produkcji pozwolą na rentowną działalność.

W perspektywie średnioterminowej, w kolejnych wieloletnich ramach finansowych UE od 2028 r., wniosek dotyczący Europejskiego Funduszu Konkurencyjności (EFK) przewiduje wsparcie dla „działań na rzecz zwiększenia produkcji”, m.in. w sektorze czystych technologii, takim jak sektor baterii. W międzyczasie Instrument „Booster branży baterii” będzie rozwiązaniem pomostowym dla tego sektora, zapewniając natychmiastowe wsparcie do czasu osiągnięcia pełnej operacyjności ram EFK.

W ten sposób potwierdzono pilną potrzebę szybkiej poprawy zdolności produkcyjnych baterii w UE, aby osiągnąć i utrzymać przewagę konkurencyjną na rynku światowym.

Rys. 2. Wsparcie finansowe

W odniesieniu do wzmacniania gospodarki o obiegu zamkniętym państwa członkowskie zachęca się również do pełnego wykorzystania istniejących form pomocy państwa przewidzianych w wytycznych w sprawie pomocy państwa na cele związane z klimatem, energią i ochroną środowiska, aby promować efektywne gospodarowanie zasobami i przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym.

Działania przewodnie — Przeznaczenie w grudniu 2024 r. 1 mld EUR w formie dotacji na wsparcie projektów dotyczących produkcji ogniw baterii do pojazdów elektrycznych w ramach Funduszu Innowacyjnego. Ponadto Komisja współpracuje z EBI w celu zapewnienia pełnego wykorzystania dodatkowych gwarancji w wysokości 200 mln EUR na pożyczki w ramach InvestEU z Funduszu Innowacyjnego. — Przeznaczenie kwoty 1,5 mld EUR z Funduszu Innowacyjnego w formie nieoprocentowanych pożyczek na Instrument „Booster branży baterii”. Pierwsza transza wsparcia ma trafić do wybranych przedsiębiorstw w 2026 r. — Wsparcie z Europejskiego Funduszu Konkurencyjności w ramach kolejnych wieloletnich ram finansowych UE.

Filar II: Rozwój odpornego łańcucha wartości na wcześniejszych szczeblach w zakresie dostępu do surowców i nakładów produkcyjnych

Unijny sektor baterii zmaga się z wyzwaniami w łańcuchu dostaw, które wynikają z napięć geopolitycznych i zależności od kilku dostawców spoza UE, w tym dostawców surowców krytycznych. Zależność ta stwarza ryzyko zakłóceń w dostawach i wyższych kosztów, co utrudnia starania na rzecz budowy bezpiecznego łańcucha wartości.

Komisja Europejska podjęła istotne kroki w celu wsparcia rozwoju projektów dotyczących surowców strategicznych związanych z produkcją baterii. Na początku tego roku wyznaczyła 32 projekty w UE koncentrujące się na surowcach do produkcji baterii, takich jak lit, nikiel i grafit, oraz 10 projektów spoza UE – wszystkie będące projektami strategicznymi na podstawie europejskiego aktu w sprawie surowców krytycznych. Projekty te będą kwalifikować się do uproszczonego wydawania pozwoleń i skoordynowanego finansowania. Komisja ogłosiła drugie zaproszenie do składania wniosków dotyczących projektów strategicznych, zapraszając promotorów projektów do składania wniosków do 15 stycznia 2026 r.

Rys. 3. Projekty strategiczne dotyczące surowców krytycznych wykorzystywanych do produkcji baterii

Aby przyspieszyć pozyskiwanie surowców do produkcji baterii z różnych źródeł, Komisja przyjęła również Plan działania RESourceEU, w ramach którego w ciągu najbliższych 12 miesięcy uruchomione zostaną środki unijne w wysokości 3 mld EUR w celu zapewnienia bezpośredniego wsparcia dla łańcucha wartości surowców krytycznych.

Zawarte niedawno porozumienie między Radą a Parlamentem Europejskim w sprawie wzmocnienia Programu InvestEU zwiększa gwarancję UE o 2,9 mld EUR, co ma odblokować prawie 55 mld EUR na dodatkowe inwestycje w sektorze publicznym i prywatnym. Środki te mogą wspierać m.in. projekty dotyczące surowców krytycznych, w tym wszystkie etapy rozwoju, od wsparcia dla przedsiębiorstw typu start-up po etap zwiększania skali i wdrażania. Komisja oczekuje, że do 2027 r. uruchomi w ramach instrumentu InvestEU inwestycje o łącznej wartości około 6 mld EUR, z czego co najmniej 2 mld EUR w latach 2026–2027, na inwestycje związane z surowcami krytycznymi. Przyczyni się to do wzmocnienia puli projektów za pośrednictwem Centrum Doradztwa InvestEU.

Komisja zidentyfikowała odpowiednie projekty mające na celu zmniejszenie zależności UE od surowców pochodzących z jednego kraju o 30–50 % do 2029 r. lub wcześniej. Komisja będzie uważnie monitorować postępy w finalizowaniu potrzeb finansowych i przyspieszeniu gotowości rynku za pośrednictwem ośrodka finansowania surowców krytycznych oraz centrum surowców krytycznych, które zostaną utworzone w 2026 r. Ponadto w marcu 2026 r. Komisja uruchomi pierwszą rundę mechanizmu surowcowego na unijnej platformie ds. energii i surowców. Pierwsza runda w marcu 2026 r. będzie ukierunkowana na łańcuchy wartości metali ziem rzadkich, surowców do produkcji baterii oraz surowców na potrzeby obronności, które już są lub będą dostępne w najbliższym czasie.

Równie ważny jest recykling zasobów dostępnych w Europie w celu zasilenia unijnego łańcucha wartości baterii. Dlatego też, w oparciu o niedawne ogłoszenie RESourceEU, a także akt wykonawczy do rozporządzenia w sprawie baterii dotyczący etykietowania, Komisja podejmie działania mające na celu ułatwienie odzysku i recyklingu surowców do produkcji baterii. W przypadku baterii recykling wymaga również dostępu do czarnej masy, a także wystarczających mocy rafinacyjnych, co nadal stanowi wyzwanie dla przemysłu europejskiego.

Zgodnie z decyzją z marca 2025 r. zużyte baterie litowo-jonowe i czarna masa zostaną sklasyfikowane jako odpady niebezpieczne od grudnia 2026 r. Oznacza to, że po tej dacie ich wywóz do państw nienależących do OECD będzie zakazany. Komisja będzie pracować nad skutecznym wdrożeniem tego zakazu, bez możliwości jego obchodzenia, a w razie potrzeby przedstawi dodatkowe środki mające na celu dalsze ograniczenie eksportu czarnej masy.

Zachodzi również pilna potrzeba odzyskiwania litu, kobaltu i niklu z czarnej masy w UE. Zakłady recyklingu zajmujące się odzyskiem materiałów z czarnej masy rozwijają się, ale stanowią jedynie niewielką część przyszłego zapotrzebowania w Europie i wymagają dalszego rozwoju. Wyzwania te wymagają znacznych inwestycji w zakłady recyklingu baterii i zwiększenia wsparcia finansowego dla tego sektora.

W oparciu o ten ambitny program ogłoszony w RESourceEU dzięki „Boosterowi branży baterii” stawiamy kolejny krok w kierunku rozwoju łańcucha wartości sektora baterii na wcześniejszych szczeblach. Projekty dotyczące surowców krytycznych o kluczowym znaczeniu dla łańcucha wartości baterii, w szczególności litu, kobaltu, niklu, manganu i grafitu, otrzymają wsparcie w wysokości do 300 mln EUR. Wsparcie to wyeliminuje poważną lukę rynkową, ponieważ wielu promotorów projektów dotyczących surowców do produkcji baterii ponosi duże koszty początkowe związane ze zwiększeniem skali produkcji, dysponując jednocześnie jedynie niewielką sumą bilansową, którą można wykorzystać jako zabezpieczenie finansowania. W III kwartale 2026 r. Komisja przyjmie również akt w sprawie gospodarki o obiegu zamkniętym, który przyspieszy transformację w kierunku obiegu zamkniętego, wzmacniając zrównoważony rozwój, odporność i konkurencyjność Unii z wykorzystaniem jednolitego rynku. Akt ten zapewni prostsze, zharmonizowane przepisy oraz niższe koszty transgranicznych działań w obszarze gospodarki o obiegu zamkniętym, a także stworzy jednolity rynek odpadów i surowców wtórnych.

Działania przewodnie — Wdrożenie Planu działania RESourceEU w celu przyspieszenia realizacji projektów w całym łańcuchu dostaw surowców do produkcji baterii. — Finansowanie do kwoty 300 mln EUR z Funduszu Innowacyjnego na projekty dotyczące surowców krytycznych w łańcuchu wartości baterii. — Ogłoszenie drugiego zaproszenia do składania wniosków dotyczących projektów strategicznych w ramach aktu w sprawie surowców krytycznych, z terminem do dnia 15 stycznia 2026 r. — Uruchomienie pierwszej rundy mechanizmu surowcowego na unijnej platformie ds. energii i surowców w marcu 2026 r.

Filar III: Zapewnienie inwestycji o wartości dodanej i równych szans w przemyśle w UE

Europejscy producenci baterii działają w warunkach napięć geopolitycznych oraz silnej konkurencji zagranicznej na rynku, który nie zapewnia prawdziwie równych szans w handlu i inwestycjach. Sytuacja ta sprawia, że możliwy jest przywóz do unijnego ekosystemu baterii produktów pochodzących z rynków, na których występują nieuczciwe warunki konkurencji. Podmioty zagraniczne są coraz bardziej zainteresowane inwestowaniem w sektor baterii, ale UE nie ma obecnie jasnych warunków gwarantujących, że inwestycje przyniosą wartość dodaną. Bez solidnych zabezpieczeń UE nadal jest narażona na koncentrację własności zagranicznej, zewnętrzną kontrolę technologiczną i ograniczoną integrację z europejskimi łańcuchami dostaw.

Z tego powodu Komisja rozważa zaproponowanie nowego zestawu warunków w celu zapewnienia, aby bezpośrednie inwestycje zagraniczne, w tym w łańcuchu wartości baterii, przyniosły wyraźne korzyści dla konkurencyjności i odporności Europy. Projekty w strategicznych segmentach – dotyczące etapów od przetwarzania materiałów po produkcję i recykling ogniw – powinny wnosić wartość dodaną do gospodarki UE i w związku z tym mogą podlegać określonym warunkom obejmującym takie kwestie, jak zarządzanie, maksymalny udział podmiotów zagranicznych, transfer technologii, badania i rozwój, rozwój pracowników, integracja łańcucha dostaw.

Zgodnie z celami Paktu dla czystego przemysłu i Planu działania dla przemysłu motoryzacyjnego UE musi nadal budować partnerstwa strategiczne, aby zwiększyć odporność naszego łańcucha dostaw. Podpisany we wrześniu 2025 r. protokół ustaleń w sprawie baterii między europejskimi i japońskimi stowarzyszeniami branżowymi doprowadzi do zacieśnienia współpracy w kluczowych obszarach, w tym recyklingu i obiegu zamkniętego, wymiany danych i umiejętności. Będziemy nadal rozwijać, ograniczać ryzyko i dywersyfikować łańcuchy dostaw z krajami partnerskimi, aby wzmocnić zdolności produkcyjne Unii.

Jednocześnie Komisja będzie nadal korzystać ze swoich narzędzi, aby zapewnić równe szanse na jednolitym rynku, w tym poprzez badanie potencjalnych zakłóceń konkurencji w łańcuchu wartości baterii spowodowanych subsydiami zagranicznymi, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie subsydiów zagranicznych, w stosownych przypadkach, promując uczciwą konkurencję we wszystkich państwach członkowskich. Ponadto Komisja będzie aktywnie monitorować rozwój sytuacji w zakresie środków bezpieczeństwa gospodarczego i ochrony handlu w odniesieniu do sektora baterii. Czujność ta jest niezbędna dla utrzymania stabilności rynku oraz zapewnienia uczciwych warunków handlu we wszystkich sektorach.

Działania przewodnie — Uwarunkowania BIZ, które mają zapewnić, aby bezpośrednie inwestycje zagraniczne przyniosły wartość dodaną dzięki przestrzeganiu niektórych warunków, takich jak transfer technologii oraz integracja z łańcuchami dostaw. — „Dyplomacja w obszarze baterii” – realizowane wspólnie z partnerami globalnymi działania informacyjne na rzecz wzmocnienia i dywersyfikacji łańcuchów dostaw.

Filar IV: Wspieranie odbioru produktów wytwarzanych w UE, zwiększanie odporności i zrównoważonego rozwoju

Aby wspierać rozwój odpornego europejskiego łańcucha wartości baterii oraz zwiększyć popyt, Komisja będzie stymulować tworzenie rynków pionierskich dla baterii, komponentów i materiałów produkowanych w UE, wykorzystując skalę i przewidywalność unijnego zapotrzebowania na baterie.

W Akcie w sprawie przyspieszenia rozwoju przemysłu Komisja zaproponuje wymogi dotyczące udziału wartości wytworzonej w UE w bateriach oraz ich komponentach, zgodnie z międzynarodowymi zobowiązaniami prawnymi UE oraz obowiązującymi zasadami pomocy państwa. Wymogi te zostaną opracowane w taki sposób, aby środki publiczne były kierowane na produkcję i zatrudnienie w UE, co pomoże unijnym producentom baterii zwiększyć skalę działalności i spłaszczyć stromą krzywą uczenia się w przemyśle. Uwolnią ponadto kapitał prywatny i przyciągną go do najbardziej strategicznych segmentów łańcucha wartości baterii.

Wymogi dotyczące udziału wartości wytworzonej w UE pomogą zapewnić pełne wykorzystanie istniejących zdolności produkcyjnych w odniesieniu do kluczowych komponentów baterii wszędzie tam, gdzie udzielane jest wsparcie ze strony UE lub państw członkowskich, oraz zapewnią wsparcie umożliwiające pomyślne wdrożenie planowanych, zapowiedzianych i wstrzymanych projektów. Zakotwiczenie większej liczby etapów łańcucha wartości baterii w Europie nie tylko ograniczy narażenie unijnego sektora baterii na ryzyka geopolityczne, ale także zapewni, aby finansowanie publiczne było wykorzystywane do budowania europejskiej odporności przemysłowej i długoterminowej konkurencyjności. Wymogi te mogą również wywierać pozytywny wpływ na wydobycie i przetwarzanie surowców krytycznych, a w ich przypadku stworzenie silnego i przewidywalnego popytu ma zasadnicze znaczenie dla zmniejszenia ryzyka inwestycyjnego.

Komisja zbada również, w jaki sposób produkcja bezzałogowych statków powietrznych dla przemysłu obronnego w Europie może odegrać większą rolę w ograniczaniu ryzyka związanego z procesem rozbudowy łańcucha wartości baterii.

Działania te uzupełnią wymogi mające już zastosowanie na mocy aktu w sprawie przemysłu neutralnego emisyjnie, które zobowiązują państwa członkowskie do uwzględniania kryteriów odporności we wszystkich nowych lub aktualizowanych systemach dopłat do pojazdów elektrycznych od stycznia 2026 r. Komisja wydaje dziś komunikat zawierający wytyczne dotyczące sposobu wdrażania tych przepisów w praktyce.

Równolegle trwają prace nad wdrożeniem rozporządzenia w sprawie baterii w celu wzmocnienia europejskiego jednolitego rynku baterii. Większa przejrzystość oraz lepsza dostępność informacji dzięki etykietowaniu, w tym informacji na temat śladu węglowego, przyczynią się również do poprawy zrównoważoności w całym łańcuchu wartości.

Aby zaspokoić rzeczywiste potrzeby kierowców, należy wdrażać inicjatywy i technologie, które pozwolą uniknąć niepotrzebnego przewymiarowania oraz sprawią, że naprawy i recykling będą łatwiejsze i tańsze, na przykład przez standaryzację.

Działania przewodnie — Zaproponowanie w Akcie w sprawie przyspieszenia rozwoju przemysłu nowych wymogów dotyczących udziału wartości wytworzonej w UE w bateriach do pojazdów elektrycznych oraz systemach magazynowania energii w bateriach (BESS). — Zgodnie z art. 28 aktu w sprawie przemysłu neutralnego emisyjnie systemy wsparcia pojazdów elektrycznych utworzone lub zaktualizowane od 1 stycznia 2026 r. powinny promować zakup pojazdów bezemisyjnych z elektrycznym układem napędowym, których komponenty – w tym zestawy baterii – pochodzą ze zróżnicowanych źródeł dostaw. Przyczyni się to do zmniejszenia zależności UE od pojazdów i baterii pochodzących z Chin.

Filar V: Wspieranie badań naukowych, innowacji oraz umiejętności na potrzeby unijnego łańcucha wartości baterii

Sektor baterii jest nadal na wczesnym etapie rozwoju i charakteryzuje się ogromnym potencjałem innowacji i wzrostu. UE musi zapewnić, aby jej ekosystem baterii rozwijał się, nadążał za globalnym postępem technologicznym i pozostał w czołówce technologii baterii. Chcąc utrzymać konkurencyjność zarówno w produkcji baterii, jak i w rozwoju technologii, UE musi więcej inwestować w badania i rozwój, aby opracować nowe technologie baterii, usprawnić recykling baterii oraz wyeliminować krytyczne luki w łańcuchu wartości.

Nie jest to nowe wyzwanie – UE od wielu lat rozwija i wzmacnia swój ekosystem badań i rozwoju w dziedzinie baterii, ale musimy przyspieszyć te działania i zwiększyć ich skalę. W latach 2021–2027 UE zamierza przeznaczyć do 925 mln EUR na wsparcie partnerstwa na rzecz baterii w ramach programu „Horyzont Europa”. Ta inicjatywa strategiczna wspiera rozwój zróżnicowanych technologii w zakresie materiałów do produkcji baterii, projektowania ogniw, produkcji i recyklingu baterii, wykorzystując synergie między zastosowaniami baterii w transporcie oraz w magazynowaniu energii elektrycznej. W latach 2025–2027 partnerstwo będzie wspierać projekty w zakresie badań naukowych i innowacji w całym łańcuchu wartości, o łącznej wartości 382 mln EUR. Partnerstwo na rzecz inteligentnej specjalizacji w zakresie materiałów zaawansowanych do produkcji baterii na potrzeby elektromobilności i stacjonarnego magazynowania energii umożliwia regionom dostosowanie priorytetów dotyczących innowacji i współpracę przy realizacji takich projektów (6). Ponadto we wrześniu 2025 r. partnerstwo na rzecz baterii podpisało, wraz z pozostałymi dwoma partnerstwami istotnymi dla sektora motoryzacyjnego w ramach programu Horyzont Europa (2Zero i CCAM), protokół ustaleń z Komisją Europejską w celu dostosowania priorytetów strategicznych, aby zwiększyć konkurencyjność unijnego przemysłu motoryzacyjnego oraz opracować wspólny Strategiczny program badań i innowacji. Jednocześnie Komisja zbada dodatkowe możliwości finansowania działań w zakresie badań naukowych i innowacji na rzecz ulepszonych technologii ogniw baterii. Ponadto Europejska Rada ds. Innowacji będzie finansować przedsiębiorstwa typu start-up i MŚP opracowujące zaawansowane materiały do magazynowania energii w drodze specjalnego zaproszenia do składania wniosków w ramach programu finansowania „Akcelerator”, który ma zostać ogłoszony w 2026 r.

W przyszłości ujednolicenie i defragmentacja publicznych i prywatnych inicjatyw badawczych będą miały zasadnicze znaczenie dla konkurencyjności łańcucha wartości baterii w UE. W ramach odnowionego strategicznego planu w dziedzinie technologii energetycznych (plan EPSTE), który jest obecnie umocowany w akcie w sprawie przemysłu neutralnego emisyjnie, grupa robocza ds. wdrażania technologii baterii (kierowana przez państwa członkowskie wraz z Komisją Europejską i wspierana przez sektor prywatny i środowisko akademickie) przedstawi w 2026 r. wspólny plan inwestycji i wdrażania.

W planie określone zostaną dostępne zasoby, a także zobowiązania państw członkowskich oraz zainteresowanych stron w zakresie wdrażania i inwestycji w celu realizacji wspólnych publiczno-prywatnych europejskich priorytetów i celów w zakresie badań naukowych i innowacji. Skoncentruje się on na wysokowydajnych składach chemicznych baterii nowej generacji, w tym istotnych z punktu widzenia zastosowań wojskowych, a jednocześnie wyeliminuje luki związane z wczesnymi umowami odbioru i niskoseryjnymi liniami produkcyjnymi. Plan ten stworzy podstawy dla nowego, skoordynowanego programu badań naukowych i innowacji, który, w oparciu o inicjatywy finansowane w ramach filaru II niniejszej strategii, będzie miał na celu zwiększenie konkurencyjności w zakresie technologii baterii, aby usprawnić proces produkcji i recyklingu baterii, rozwoju wyprodukowanych w UE maszyn do produkcji baterii, a także nowych koncepcji w dziedzinie baterii i materiałów do produkcji baterii we wszystkich zastosowaniach. Będzie to wspierać prace prowadzone w ramach narzędzia koordynacji konkurencyjności (filar VI).

Biorąc pod uwagę szybki rozwój technologiczny, zapewnienie w równym stopniu, aby sektor baterii dysponował odpowiednio wykwalifikowaną siłą roboczą, wymaga nieustannej koncentracji na rozwoju, podnoszeniu i zmianie kwalifikacji. Obserwatorium gromadzące informacje na temat umiejętności, utworzone w ramach unii umiejętności, będzie odgrywać kluczową rolę w identyfikowaniu potrzeb w zakresie kompetencji i stałym monitorowaniu zapotrzebowania na nie. Wniesie wkład w proces europejskiego semestru, zwiększając tym samym uwagę w odniesieniu do kwestii polityki i umożliwiając uruchomienie niezbędnego finansowania. Dostosowanie podaży umiejętności do popytu będzie wymagało inwestycji zarówno ze źródeł publicznych (fundusze UE, projekty wspierane przez UE), jak i prywatnych, dostępnych w stabilnym horyzoncie czasowym, ze względu na dynamiczny rozwój sektora.

Wzmocnienie zdolności produkcyjnych UE w zakresie wytwarzania baterii wymaga znacznej liczby wykwalifikowanych pracowników. Dalsze działania powinny opierać się na wnioskach wyciągniętych z doświadczeń akademii przemysłu neutralnego emisyjnie, w tym akademii europejskiego sojuszu na rzecz baterii. Za pośrednictwem akademii przemysłu neutralnego emisyjnie Komisja wspiera kształcenie i szkolenie w zakresie podnoszenia i zmiany kwalifikacji związanych z bateriami w całej UE. Wymaga to mobilizacji podmiotów europejskich, przemysłu, organów państw członkowskich (w tym na szczeblu regionalnym i lokalnym), organizatorów kształcenia i szkolenia oraz partnerów społecznych.

Komisja zbada również dodatkowe praktyczne sposoby wspierania innowacji w europejskim sektorze produkcji baterii, z uwzględnieniem istniejących ram i narzędzi. Może to obejmować zapewnienie, w razie potrzeby, wytycznych dotyczących możliwości zacieśnienia współpracy między podmiotami z sektora baterii w celu wspólnej realizacji nowych projektów w zakresie badań naukowych i innowacji.

Działania przewodnie — Wspieranie, w ramach programu „Horyzont Europa”, rozwoju nowych koncepcji w dziedzinie baterii i materiałów do produkcji baterii oraz technologii produkcji ogniw, a także całego europejskiego łańcucha wartości baterii. — Integracja i lepsze dostosowanie powiązanych programów państw członkowskich dotyczących badań naukowych i innowacji do europejskich badań naukowych i innowacji za pośrednictwem planu EPSTE.

Filar VI: Koordynacja działań w celu maksymalizacji wpływu w całej Europie

Inicjatywa „Booster branży baterii” odzwierciedla nadrzędną strategię przemysłową Europy dla całego łańcucha wartości baterii. Wsparcie musi być skoordynowane, a wdrażanie spójne w całym ekosystemie – ma to zasadnicze znaczenie dla powodzenia tej inicjatywy. Komisja i państwa członkowskie muszą podjąć wspólne działania wraz z instytucjami finansowymi i podmiotami rynkowymi, aby zapewnić spójny i skuteczny impuls rozwojowy.

Komisja planuje wprowadzić nowe narzędzie koordynacji konkurencyjności, którego celem będzie koordynacja działań na szczeblu europejskim z działaniami realizowanymi na szczeblu krajowym oraz osiągnięcie spójności między wspólnymi priorytetami państw członkowskich w zakresie konkurencyjności w kluczowych obszarach i projektach o znaczeniu strategicznym, stanowiących przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania (7). W przypadku sektora baterii głównym celem będzie dostosowanie działań transgranicznych i ogólnounijnych w celu osiągnięcia większego wpływu gospodarczego w całej Europie.

Rys. 4. Unijne projekty związane z bateriami na podstawie ogłoszeń branżowych

W sektorze baterii uruchomiony zostanie projekt pilotażowy w ramach narzędzia koordynacji konkurencyjności, którego celem jest wsparcie skutecznego wdrażania środków ogłoszonych w ramach inicjatywy „Booster branży baterii”. Celem projektu pilotażowego będzie:

—	wymiana informacji na temat umiejętności, finansów, badań naukowych i innowacji, w szczególności na temat programów podnoszenia i zmiany kwalifikacji oraz szkoleń;

—	dostosowanie inwestycji w całym europejskim łańcuchu wartości baterii między unijnymi i krajowymi instrumentami finansowania, we współpracy z inwestorami prywatnymi;

—	dostosowanie i wzmocnienie zobowiązań państw członkowskich do wdrożenia środków po stronie popytu, na przykład wymogów dotyczących produkcji w Europie.

Działania przewodnie — Opracowanie pilotażowego narzędzia koordynacji konkurencyjności w celu propagowania strategicznego dostosowania między UE, państwami członkowskimi i regionami oraz wspierania solidnego i konkurencyjnego ekosystemu baterii w Europie.

Podsumowanie – dalsze kroki

Europejski łańcuch wartości baterii znajduje się w punkcie zwrotnym. Czas ma kluczowe znaczenie. Strategia „Booster branży baterii” ma na celu przyspieszenie realizacji unijnej strategii na rzecz baterii poprzez wyeliminowanie wszystkich wąskich gardeł w łańcuchu wartości oraz wspieranie całego ekosystemu, aby umożliwić jego szybki rozwój.

„Booster branży baterii” stanowi natychmiastową okazję do wdrożenia nowego uzasadnienia biznesowego dla produkcji baterii w Unii Europejskiej i na jej terytoriach. Szybkie wdrożenie ma ogromne znaczenie dla zapewnienia podmiotom z UE narzędzi, których potrzebują, aby zwiększyć skalę działalności, budować odporność, być konkurencyjnym i pozostać w czołówce innowacji.

Komisja niezwłocznie przystąpi do utworzenia Instrumentu „Booster branży baterii” , aby przyspieszyć udane zwiększanie produkcji przez europejskich producentów ogniw baterii. Komisja zamierza ogłosić powiązane zaproszenie do składania wniosków w pierwszym kwartale 2026 r., przy czym pierwsza transza wsparcia ma dotrzeć do wybranych przedsiębiorstw w 2026 r.

W przyszłym miesiącu Komisja zaproponuje Akt w sprawie przyspieszenia rozwoju przemysłu, aby wesprzeć rynki pionierskie dla baterii oraz ich komponentów produkowanych w Europie oraz zapewnić zagraniczne inwestycje o wartości dodanej w UE. Środki te mają zasadnicze znaczenie dla zwiększenia konkurencyjności unijnego sektora baterii w coraz szybciej rozwijającym się globalnym ekosystemie. W okresie przejściowym, począwszy od stycznia 2026 r., państwa członkowskie muszą zacząć stosować kryteria odporności i zrównoważonego rozwoju określone w akcie w sprawie przemysłu neutralnego emisyjnie w nowych lub zaktualizowanych systemach wsparcia publicznego, a Komisja dodatkowo zachęca państwa członkowskie do pełnego wykorzystania narzędzi kontroli inwestycji zagranicznych.

---

(1)  W latach 2019 i 2021 Komisja zatwierdziła dwa projekty IPCEI w ekosystemie baterii obejmujące wsparcie dla 59 przedsiębiorstw w 12 państwach członkowskich w wysokości do 6,1 mld EUR w formie pomocy państwa, mające na celu uruchomienie dodatkowych inwestycji prywatnych o wartości ponad 13,8 mld EUR. Projekty IPCEI wspierają ambitne działania badawczo-rozwojowe, których celem jest zapewnienie innowacji w całym łańcuchu wartości baterii. Obejmują one m.in. wydobycie i przetwarzanie surowców, rozwój zaawansowanych materiałów chemicznych, projektowanie ogniw baterii oraz integrację z zastosowaniami takimi jak pojazdy elektryczne, a także recykling zużytych baterii.

(2)  BloombergNEF.

(3)  Bruegel Clean Tech Tracker.

(4)  BloombergNEF.

(5)  Przykładem jest projekt BATMASS, w ramach którego opracowuje się europejski łańcuch wartości baterii w obiegu zamkniętym oraz gotowe rozwiązania inwestycyjne w zakresie recyklingu i ponownego użycia.

(6)   „Advanced Materials for Batteries for Electro-mobility and Stationary Energy Storage” [Materiały zaawansowane do produkcji baterii na potrzeby elektromobilności i stacjonarnego magazynowania energii], https://ec.europa.eu/regional_policy/policy/communities-and-networks/s3-community-of-practice/partnership_industrial_mod_advanced_materials_en.

(7)  Komisja Europejska (2025), Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Kompas konkurencyjności dla UE”, COM(2025) 30 final, Bruksela, dnia 29 stycznia 2025 r.