1.

Niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym daje Trybunałowi kolejną sposobność do dokonania wykładni przepisów dotyczących obliczania terminów na przekazanie określonych w art. 29 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 604/2013 ( 2 ), który stanowi, że przekazanie osoby ubiegającej się o udzielenie ochrony międzynarodowej z wnioskującego państwa członkowskiego do odpowiedzialnego państwa członkowskiego jest przeprowadzane najpóźniej w ciągu sześciu miesięcy od ostatecznej decyzji w sprawie odwołania się od decyzji o przekazaniu lub jej ponownego rozpoznania, w przypadku gdy mają one skutek zawieszający ( 3 ).

2.

Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy H, osobą ubiegającą się o udzielenie ochrony międzynarodowej pochodzącą z Afganistanu, a Udlændingestyrelsen (urzędem ds. cudzoziemców, Dania) w przedmiocie wydanej przez ten urząd decyzji o przekazaniu H do Rumunii, ponieważ to państwo członkowskie zgodziło się na wtórne przejęcie tej osoby na podstawie rozporządzenia Dublin III. Podczas rozpoznawania przez Flygtningenævnet (komisję ds. uchodźców, Dania) odwołania mającego na celu spowodowanie stwierdzenia nieważności tej decyzji o przekazaniu komisja ta powzięła wiadomość, że Rumunia zawiesiła przyjmowanie przekazywanych osób z powodu zwiększonego napływu uchodźców do kraju. W konsekwencji komisja ta skierowała sprawę do ponownego rozpoznania przez urząd ds. cudzoziemców, który wydał nową decyzję o przekazaniu, a jej zgodność z prawem została potwierdzona przez Flygtningenævnet (komisję ds. uchodźców) w ramach nowego odwołania.

3.

W niniejszej sprawie zwrócono się do Trybunału o sprecyzowanie momentu, w którym decyzja w sprawie odwołania się staje się „ostateczna” w rozumieniu art. 29 ust. 1 rozporządzenia Dublin III w ramach krajowego systemu proceduralnego, który w przypadku istotnej zmiany okoliczności zaistniałej po wydaniu decyzji o przekazaniu pozwala, aby organ sądowy rozpoznający odwołanie od tej decyzji stwierdził nieważność tej decyzji bez orzekania w przedmiocie jej zasadności i skierował sprawę do ponownego rozpoznania do właściwego organu administracyjnego mającego za zadanie wydać nową decyzję o przekazaniu, od której wnosi się nowe odwołanie o skutku zawieszającym.

4.

W niniejszej opinii wyjaśnię powody, dla których uważam, że w ramach takiego systemu proceduralnego sześciomiesięczny termin, o którym mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia Dublin III, wyznaczony wnioskującemu państwu członkowskiemu na przeprowadzenie przekazania wnioskodawcy, powinien rozpocząć bieg od decyzji, na mocy której organ sądowy rozpoznający odwołanie od decyzji o przekazaniu, wydanej po zakończeniu procedury ponownego rozpoznania sprawy, orzeka ostatecznie o zgodności tej decyzji z prawem i kończy postępowanie dotyczące tej decyzji o przekazaniu albo poprzez stwierdzenie nieważności tej decyzji, albo poprzez umożliwienie jej wykonania.

5.

Wyjaśnię jednak, że to do tego państwa członkowskiego należy ukształtowanie jego krajowego porządku prawnego w taki sposób, aby w następstwie skierowania sprawy do właściwego organu administracyjnego do ponownego rozpoznania nowa decyzja o przekazaniu i ostateczna decyzja w przedmiocie wniesionego od niej odwołania zostały wydane w krótkim czasie w celu zagwarantowania szybkiego rozpatrzenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej.

6.

Zgodnie z art. 1 rozporządzenia Dublin III w rozporządzeniu tym ustanowiono kryteria i mechanizmy ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca. Motywy 4, 5 i 19 wspomnianego rozporządzenia stanowią w tym względzie:

[…]

7.

Artykuł 27 ust. 3 i 4 rozporządzenia Dublin III stanowi:

„3.   Na użytek odwołań lub wniosków o ponowne rozpoznanie dotyczących decyzji o przekazaniu, państwa członkowskie określają w swoim prawie krajowym, że:

4.   Państwa członkowskie mogą postanowić, że właściwe organy, działając z urzędu, mogą podjąć decyzję o zawieszeniu wykonania decyzji o przekazaniu do czasu rozstrzygnięcia odwołania lub wniosku o ponowne rozpoznanie”.

8.

Artykuł 29 ust. 1 akapit pierwszy i art. 29 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia mają następujące brzmienie:

„1.   Przekazanie [wnioskodawcy] […] z wnioskującego państwa członkowskiego do odpowiedzialnego państwa członkowskiego jest przeprowadzane zgodnie z prawem krajowym wnioskującego państwa członkowskiego, po konsultacjach między zainteresowanymi państwami członkowskimi, tak szybko, jak to jest praktycznie możliwe, a najpóźniej w ciągu sześciu miesięcy od wyrażenia zgody na złożony przez inne państwo członkowskie wniosek o przejęcie lub wtórne przejęcie zainteresowanej osoby lub od ostatecznej decyzji w sprawie odwołania się lub ponownego rozpoznania, w przypadku gdy mają one skutek zawieszający, zgodnie art. 27 ust. 3.

[…]

2.   W przypadku gdy nie dokonano przekazania w terminie sześciomiesięcznym, odpowiedzialne państwo członkowskie zostaje zwolnione z obowiązku przejęcia lub wtórnego przejęcia zainteresowanej osoby, a odpowiedzialność zostaje przeniesiona na wnioskujące państwo członkowskie. Termin ten może być przedłużony do maksymalnie jednego roku, jeżeli przekazania nie można było przeprowadzić w związku z uwięzieniem zainteresowanej osoby lub do maksymalnie osiemnastu miesięcy, jeżeli zainteresowana osoba uciekła”.

9.

W odniesieniu do części tytułu V trzeciej traktatu FUE, do której należą między innymi polityki dotyczące kontroli granicznej, azylu i imigracji, Królestwu Danii przysługuje szczególny status na podstawie załączonego do traktatu UE i do traktatu FUE protokołu (nr 22) w sprawie stanowiska Danii, który odróżnia ją od innych państw członkowskich. Tym samym to państwo członkowskie nie uczestniczy w WESA, ponieważ nie jest związane dyrektywami 2011/95/UE ( 5 ) i 2013/32/UE ( 6 ). Natomiast stosuje ono rozporządzenie Dublin III na mocy umowy międzynarodowej podpisanej z Unią Europejską w dniu 13 marca 2005 r. ( 7 ).

10.

Udlændingeloven (ustawa o cudzoziemcach) ( 8 ) zawiera w §§ 53–56 przepisy regulujące Flygtningenævnet (komisję ds. uchodźców).

11.

Zgodnie z § 53a tej ustawy Flygtningenævnet (komisja ds. uchodźców) pełni w sposób stały funkcję administracyjnego organu odwoławczego od decyzji administracyjnych w dziedzinie azylu wydawanych w pierwszej instancji przez urząd ds. cudzoziemców.

12.

Zgodnie z § 56 ust. 8 tej ustawy decyzje Flygtningenævnet (komisji ds. uchodźców) są ostateczne, a zatem nie przysługuje od nich odwołanie do innego organu administracyjnego.

13.

Z przepisów prawnych zawartych w postanowieniu odsyłającym wynika, że zgodnie z duńskim prawem administracyjnym organ odwoławczy może skierować sprawę do właściwego organu administracyjnego do ponownego rozpoznania w trzech przypadkach, w których: 1) sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona przed wydaniem decyzji w pierwszej instancji; 2) przy rozpatrywaniu sprawy w pierwszej instancji popełniono istotne błędy lub 3) ujawniono nowe informacje istotne dla pierwotnej decyzji.

14.

Zgodnie z duńskim prawem administracyjnym skierowanie do ponownego rozpoznania oznacza zatem, że sprawa jest nadal rozpatrywana i że możliwe jest zakwestionowanie przed organem odwoławczym nowej decyzji wydanej w pierwszej instancji.

15.

H, obywatel Afganistanu, w dniu 25 kwietnia 2021 r. wjechał do Danii, gdzie tego samego dnia złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej. Zgodnie z informacjami zawartymi w systemie Eurodac H został już zarejestrowany jako osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową w Rumunii w dniu 5 marca 2021 r.

16.

W konsekwencji w dniu 24 czerwca 2021 r. urząd ds. cudzoziemców zwrócił się do organów rumuńskich o wtórne przejęcie H na podstawie art. 18 ust. 1 lit. c) rozporządzenia Dublin III, na co organy te zgodziły się z zachowaniem terminu w dniu 7 lipca 2021 r.

17.

W dniu 19 lipca 2021 r. urząd ds. cudzoziemców postanowił przekazać H do Rumunii na podstawie tego przepisu (decyzja zwana dalej „pierwszą decyzją o przekazaniu”). W oświadczeniu złożonym w tym samym dniu H wniósł odwołanie od tej decyzji do Flygtningenævnet (komisji ds. uchodźców). Odwołanie to miało skutek zawieszający zgodnie z art. 27 ust. 3 lit. a) rozporządzenia Dublin III.

18.

W trakcie rozpoznawania wspomnianego odwołania Rumunia poinformowała wszystkie państwa członkowskie w dniu 28 lutego 2022 r., że od dnia 1 marca 2022 r. zawiesza wszystkie przekazania skierowane do niej na podstawie rozporządzenia Dublin III ze względu na konflikt w Ukrainie i zwiększony napływ uchodźców do Rumunii.

19.

W związku z tym w dniu 15 marca 2022 r. Flygtningenævnet (komisja ds. uchodźców) postanowiła skierować sprawę do urzędu ds. cudzoziemców do ponownego rozpoznania, aby mógł on wypowiedzieć się w przedmiocie wpływu takiej ogłoszonej informacji na konkretną decyzję o przekazaniu H do Rumunii. Z postanowienia odsyłającego wynika, że to skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania skutkowało stwierdzeniem nieważności decyzji z dnia 19 lipca 2021 r.

20.

W dniu 8 kwietnia 2022 r. urząd ds. cudzoziemców ponownie wydał decyzję o przekazaniu H do Rumunii na podstawie art. 18 ust. 1 lit. c) rozporządzenia Dublin III (zwaną dalej „drugą decyzją o przekazaniu”). Oświadczeniem złożonym tego samego dnia H wniósł odwołanie od tej decyzji do Flygtningenævnet (komisji ds. uchodźców). Zgodnie z art. 27 ust. 3 lit. a) tego rozporządzenia odwołanie to wywarło skutek zawieszający.

21.

W dniu 24 maja 2022 r. Rumunia poinformowała wszystkie państwa członkowskie, że znosi zawieszenie przyjmowania przekazań na podstawie rozporządzenia Dublin III.

22.

Ostateczną decyzją z dnia 2 grudnia 2022 r. Flygtningenævnet (komisja ds. uchodźców) utrzymała w mocy drugą decyzję o przekazaniu.

23.

W dniu 2 lutego 2023 r. H wniósł o wznowienie postępowania ze względu na to, że przewidziany w art. 29 ust. 1 rozporządzenia Dublin III termin sześciu miesięcy od zaakceptowania wniosku o wtórne przejęcie w chwili wydania drugiej decyzji o przekazaniu już upłynął, co skutkuje tym, że Królestwo Danii jest obecnie odpowiedzialne za rozpatrzenie jego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie art. 29 ust. 2 tego rozporządzenia.

24.

Po ponownym wszczęciu postępowania Flygtningenævnet (komisja ds. uchodźców) utrzymała w mocy, decyzją z dnia 19 kwietnia 2023 r., drugą decyzję o przekazaniu. Z decyzji tej, której treść została w części przytoczona w postanowieniu odsyłającym, wynika, że komisja ta uznała, iż termin na przekazanie przewidziany w art. 29 ust. 1 rozporządzenia Dublin III rozpoczął bieg dopiero od dnia wydania przez nią ostatecznej decyzji z dnia 2 grudnia 2022 r. z dwóch powodów. Po pierwsze, decyzja o skierowaniu sprawy do ponownego rozpoznania skutkowała tym, że sprawa była nadal rozpatrywana przez urząd ds. cudzoziemców, co uniemożliwiło przekazanie H do Rumunii. Po drugie, wykonanie drugiej decyzji o przekazaniu zostało zawieszone na czas toczącego się przed komisją postępowania odwoławczego do czasu wydania ostatecznej decyzji w dniu 2 grudnia 2022 r.

25.

W dniu 4 maja 2023 r., na wniosek DRC Dansk Flygtningehjælp (rady ds. uchodźców, Dania), organizacji pozarządowej reprezentującej H, Flygtningenævnet (komisja ds. uchodźców) postanowiła ponownie wszcząć postępowanie w celu ponownego zbadania wykładni przepisów dotyczących terminów na przekazanie zawartych w art. 29 ust. 1 i 2 rozporządzenia Dublin III w związku z art. 27 tego rozporządzenia. We wniosku o wznowienie postępowania rada ds. uchodźców powołała się w szczególności na wyrok Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Zawieszenie biegu terminu na przekazanie w postępowaniu odwoławczym) i podniosła, że w świetle rozporządzenia Dublin III odpowiedzialność za rozpatrzenie złożonego przez H wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej przeszła na Danię przed wydaniem drugiej decyzji o przekazaniu.

26.

W tych okolicznościach Flygtningenævnet (komisja ds. uchodźców) postanowiła zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:

„Czy przepisy dotyczące terminów zawarte w art. 29 ust. 1 i 2 rozporządzenia [Dublin III] należy interpretować w ten sposób, że przewidziany w art. 29 ust. 1 przypadek drugi tego rozporządzenia sześciomiesięczny termin rozpoczyna bieg w dniu wydania ostatecznej decyzji co do istoty, w sytuacji gdy organ odwoławczy wnioskującego państwa członkowskiego, o którym to organie mowa w art. 27 owego rozporządzenia, skierował dotyczącą przekazania sprawę do ponownego rozpoznania do właściwego organu pierwszej instancji, który następnie, po upływie ponad sześciu miesięcy od otrzymania zgody odpowiedzialnego państwa członkowskiego na wtórne przejęcie, wydał nową decyzję o przekazaniu – w szczególności gdy skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania było uzasadnione tym, że odpowiedzialne państwo członkowskie, które początkowo wyraziło zgodę na przekazanie, podjęło następnie decyzję o ogólnym zawieszeniu przekazań dokonywanych na podstawie [tego] rozporządzenia – a decyzja o wydaleniu danego cudzoziemca uległa zawieszeniu?”.

27.

Flygtningenævnet (komisja ds. uchodźców) wniosła o rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie przyspieszonym przewidzianym w art. 105 regulaminu postępowania przed Trybunałem. Postanowieniem prezesa Trybunału z dnia 15 grudnia 2023 r. wniosek ten został oddalony ( 9 ).

28.

W dniu 27 listopada 2023 r. Trybunał skierował do sądu odsyłającego wniosek o udzielenie informacji dotyczących jego charakteru jako „sądu” w rozumieniu art. 267 TFUE, na który sąd ten udzielił odpowiedzi.

29.

H, rządy duński, francuski, austriacki i szwajcarski oraz Komisja Europejska przedstawili uwagi na piśmie. Na rozprawie, która odbyła się w dniu 6 lutego 2025 r., wysłuchano H, rządów duńskiego i francuskiego oraz Komisji, a w szczególności wezwano ich do udzielenia odpowiedzi na pytania zadane ustnie przez Trybunał.

30.

Poprzez swoje pytanie prejudycjalne sąd odsyłający zwraca się w istocie do Trybunału o ustalenie, czy w ramach systemu proceduralnego państwa członkowskiego, który w przypadku istotnej zmiany okoliczności zaistniałej po wydaniu decyzji o przekazaniu pozwala, aby organ sądowy rozpoznający odwołanie od tej decyzji stwierdził jej nieważność bez orzekania w przedmiocie jej zasadności i skierował sprawę do ponownego rozpoznania przez właściwy organ administracyjny mający za zadanie wydać nową decyzję o przekazaniu, od której wnosi się nowe odwołanie o skutku zawieszającym, art. 29 ust. 1 i 2 rozporządzenia Dublin III należy interpretować w ten sposób, że sześciomiesięczny termin na przekazanie rozpoczyna bieg od momentu wydania rozstrzygnięcia, na mocy którego organ sądowy orzeka ostatecznie o zgodności z prawem tej ostatniej decyzji.

31.

W celu udzielenia odpowiedzi na to pytanie należy przede wszystkim przypomnieć, że art. 29 rozporządzenia Dublin III określa szczegółowe zasady i terminy, w których wnioskujące państwo członkowskie powinno, w celu przejęcia lub wtórnego przejęcia osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową, przekazać tę osobę do odpowiedzialnego państwa członkowskiego.

32.

Artykuł 29 ust. 1 akapit pierwszy tego rozporządzenia stanowi, że przekazanie jest przeprowadzane zgodnie z prawem krajowym wnioskującego państwa członkowskiego, po konsultacjach między zainteresowanymi państwami członkowskimi, tak szybko, jak to jest praktycznie możliwe, a najpóźniej w ciągu sześciu miesięcy bądź od wyrażenia zgody na złożony przez inne państwo członkowskie wniosek o przejęcie lub wtórne przejęcie zainteresowanej osoby, bądź od ostatecznej decyzji w sprawie odwołania się lub ponownego rozpoznania, w przypadku gdy mają one skutek zawieszający, zgodnie art. 27 ust. 3 tego rozporządzenia.

33.

Powołując się na pkt 29 wyroku Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Zawieszenie biegu terminu na przekazanie w postępowaniu odwoławczym), H podnosi, że w następstwie decyzji z dnia 15 marca 2022 r., na mocy której Flygtningenævnet (komisja ds. uchodźców) stwierdziła nieważność pierwszej decyzji o przekazaniu i skierowała sprawę do ponownego rozpoznania do urzędu ds. cudzoziemców, nie istniała już decyzja o przekazaniu, której wykonanie mogłoby zostać odroczone, a termin na przekazanie rozpoczął bieg z mocą wsteczną od dnia 7 lipca 2021 r., czyli od dnia, w którym Rumunia zaakceptowała wniosek o wtórne przejęcie ( 10 ).

34.

Pragnę jednak zauważyć, po pierwsze, że takie podejście byłoby sprzeczne z brzmieniem i logiką art. 29 ust. 1 rozporządzenia Dublin III, z którego wynika, że dwa momenty, od których może rozpocząć bieg termin na przekazanie, należy rozumieć jako wykluczające się wzajemnie.

35.

Tak więc w pierwszym przypadku nie wnosi się żadnego środka zaskarżenia na decyzję o przekazaniu lub, jeżeli taki środek został wniesiony, nie ma on skutku zawieszającego. Termin na przekazanie zaczyna zatem biec od chwili zaakceptowania przez odpowiedzialne państwo członkowskie wniosku o przejęcie lub wtórne przejęcie zainteresowanej osoby. W drugim przypadku na decyzję o przekazaniu wnosi się środek zaskarżenia o skutku zawieszającym. Termin zaczyna zatem biec od chwili wydania ostatecznej decyzji w przedmiocie tego środka zaskarżenia, po wyczerpaniu środków zaskarżenia przewidzianych w porządku prawnym danego państwa członkowskiego ( 11 ).

36.

Odmienne rozstrzygnięcie byłoby sprzeczne z celem skutecznej ochrony sądowej zapisanym w art. 47 Karty. Oba przypadki przewidziane w art. 29 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia Dublin III pozwalają bowiem zapewnić pełną skuteczność zawieszenia wykonania decyzji o przekazaniu, o którym mowa w art. 27 ust. 3 tego rozporządzenia. Gdyby w ramach odwołania wniesionego od decyzji o przekazaniu wykonanie tej decyzji zostało zawieszone, lecz termin na przekazanie nadal by biegł, nie byłoby możliwe zapewnienie równości broni i skuteczności procedur odwoławczych poprzez zagwarantowanie, że termin ten nie upływa, gdy wykonanie decyzji o przekazaniu stało się niemożliwe poprzez wniesienie odwołania od tej decyzji ( 12 ).

37.

Po drugie, pragnę zauważyć, że okoliczności faktyczne niniejszej sprawy różnią się od okoliczności sprawy, w której zapadł wyrok Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Zawieszenie biegu terminu na przekazanie w postępowaniu odwoławczym). W sprawie tej do Trybunału zwrócono się z pytaniem, czy skutek zawieszający środka odwoławczego od orzeczenia stwierdzającego nieważność decyzji o przekazaniu ma wpływ na termin na przekazanie. Trybunał orzekł z jednej strony, że celem art. 27 ust. 3 rozporządzenia Dublin III nie jest uregulowanie środków tymczasowych, które mogą ewentualnie zostać zarządzone w ramach środka odwoławczego wniesionego przez właściwe organy od orzeczenia stwierdzającego nieważność decyzji o przekazaniu, a z drugiej strony, że środek tymczasowy skutkujący zawieszeniem biegu terminu na przekazanie do czasu rozstrzygnięcia tego odwołania może zostać zastosowany tylko wtedy, gdy wykonanie decyzji o przekazaniu zostało zawieszone do czasu rozpoznania środka zaskarżenia wniesionego w pierwszej instancji ( 13 ).

38.

Tymczasem w niniejszej sprawie wykonanie pierwszej decyzji o przekazaniu wydanej wobec H przez urząd ds. cudzoziemców zostało zawieszone w pierwszej instancji zgodnie z art. 27 ust. 3 lit. a) rozporządzenia Dublin III. Ponadto, jakkolwiek Flygtningenævnet (komisja ds. uchodźców) stwierdził nieważność tej pierwszej decyzji, to jednak owa sprawa została ponownie skierowana do tego urzędu w celu ponownego zbadania kwestii przekazania i organ ten wydał drugą decyzję o przekazaniu, przy czym decyzja ta również była przedmiotem odwołania o skutku zawieszającym, wniesionego przez zainteresowanego.

39.

Wynika z tego, że rzeczywiście istnieje decyzja o przekazaniu (druga decyzja o przekazaniu), której wykonanie zostało zawieszone w ramach odwołania wniesionego od tej decyzji. Termin na przekazanie rozpoczął zatem bieg od ostatecznej decyzji w przedmiocie tego odwołania, zgodnie z art. 29 ust. 1 rozporządzenia Dublin III.

40.

Ów art. 29 nie ustanawia szczególnych zasad dotyczących obliczania terminów, jeżeli w obliczu istotnej zmiany okoliczności, która nastąpiła po wydaniu decyzji o przekazaniu, organ sądowy stwierdził nieważność tej decyzji bez oceny jej zasadności i skierował sprawę do ponownego rozpoznania do właściwego organu administracyjnego, mającego za zadanie wydanie nowej decyzji o przekazaniu, od której to decyzji wniesiono nowy środek zaskarżenia.

41.

Jak wynika z wymiany argumentów na rozprawie, określenie momentu, w którym decyzja w przedmiocie odwołania staje się „ostateczna” w rozumieniu art. 29 ust. 1 rozporządzenia Dublin III, stwarza zatem szczególną trudność. Ostateczna jest bowiem albo decyzja, na mocy której organ sądowy rozpoznający odwołanie mające na celu spowodowanie stwierdzenia nieważności pierwszej decyzji o przekazaniu stwierdził jej nieważność bez oceny jej zasadności, albo decyzja, na mocy której organ ten, do którego zostało wniesione nowe odwołanie mające na celu spowodowanie stwierdzenia nieważności drugiej decyzji o przekazaniu, orzeka w przedmiocie jej zgodności z prawem ( 14 ).

42.

Uważam, że w ramach systemu proceduralnego opisanego przez rząd duński w jego uwagach sześciomiesięczny termin na przekazanie przewidziany w art. 29 ust. 1 rozporządzenia Dublin III powinien biec od momentu wydania ostatecznej decyzji w przedmiocie odwołania wniesionego od drugiej decyzji o przekazaniu, od której nie można już skorzystać ze zwykłego środka zaskarżenia.

43.

W pierwszej kolejności rozwiązanie to ma na celu uwzględnienie szczególnych cech duńskiego systemu proceduralnego, który przewiduje „dwustopniowe” rozpatrywanie spraw, ustanawiając w ramach postępowania sądowego procedurę skierowania sprawy do właściwego organu administracyjnego w celu ponownego rozpoznania, gdy pojawiają się „nowe istotne informacje” ( 15 ) dla wykonania decyzji, takiej jak decyzja o przekazaniu.

44.

Istnieją oczywiście dwie decyzje o przekazaniu, które były przedmiotem dwóch odrębnych odwołań. Decyzje te mają jednak ten sam przedmiot (przekazanie wnioskodawcy), zostały wydane w odniesieniu do tego samego wnioskodawcy w następstwie tego samego zdarzenia (zgoda na wtórne przejęcie przez odpowiedzialne państwo członkowskie) i przez ten sam organ administracyjny, w związku z czym postępowanie to należy rozumieć jako jedno postępowanie. Tym samym orzeczenie, na mocy którego organ sądowy stwierdził nieważność pierwszej decyzji o przekazaniu nawet bez orzekania w przedmiocie jej zasadności i skierował sprawę do organu administracyjnego do ponownego rozpoznania, stanowi orzeczenie tymczasowe, które umożliwia właściwemu organowi administracyjnemu ocenę skutków wynikających z istnienia nowych okoliczności faktycznych istotnych dla procedury przekazania zainteresowanego i, w stosownym przypadku, dokonanie odmiennej oceny tej procedury.

45.

Przypominam jednocześnie, że w odniesieniu do wykładni rozporządzenia (WE) nr 343/2003 ( 16 ), które zostało uchylone rozporządzeniem Dublin III, Trybunał orzekł, iż rozpoczęcie biegu terminu na przekazanie winno nastąpić nie w momencie wydania tymczasowego orzeczenia sądowego zawieszającego wykonanie procedury przekazania, lecz dopiero w momencie wydania orzeczenia sądowego rozstrzygającego w przedmiocie zasadności tej procedury, które nie może stanowić już przeszkody w stosunku do takiego wykonania ( 17 ). Decydujące znaczenie ma zatem to, że ostateczne orzeczenie w przedmiocie środka zaskarżenia rozstrzyga o zgodności z prawem decyzji o przekazaniu. Przewidując, że termin na przekazanie rozpoczyna bieg od momentu wydania ostatecznej decyzji w przedmiocie odwołania wniesionego od decyzji o przekazaniu, prawodawca Unii odnosi się do ostatecznej decyzji co do istoty sprawy kończącej postępowanie w przedmiocie decyzji o przekazaniu albo poprzez stwierdzenie jej nieważności, albo poprzez umożliwienie jej wykonania.

46.

W drugiej kolejności wspomniane rozwiązanie pozwala na uwzględnienie zasad i wymogów wynikających z konieczności zagwarantowania istnienia skutecznej kontroli sądowej w rozumieniu art. 27 rozporządzenia Dublin III i art. 47 Karty. Trybunał wielokrotnie przypominał bowiem, że o ile prawodawca Unii zamierzał sprzyjać szybkiemu wykonaniu decyzji o przekazaniu, o tyle jednak nie było jego zamiarem poświęcenie ochrony sądowej osób ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej na rzecz wymogu szybkości rozpatrywania ich wniosku ( 18 ).

47.

Artykuł 27 ust. 1 rozporządzenia Dublin III przewiduje więc, że osoba, wobec której wydano decyzję o przekazaniu, ma prawo wniesienia do sądu skutecznego środka zaskarżenia w formie odwołania od tej decyzji lub wniosku o jej ponowne rozpoznanie z powodów faktycznych lub prawnych ( 19 ). Tymczasem zakres tego środka zaskarżenia został sprecyzowany w motywie 19 tego rozporządzenia. Wskazuje on, że w celu zapewnienia przestrzegania prawa międzynarodowego skuteczny środek zaskarżenia w odniesieniu do takich decyzji, ustanowiony na mocy tego rozporządzenia, powinien obejmować zbadanie z jednej strony stosowania tego rozporządzenia, a z drugiej strony sytuacji prawnej oraz faktycznej w państwie członkowskim, do którego wnioskodawca jest przekazywany ( 20 ).

48.

W wyroku État belge (Okoliczności zaistniałe po wydaniu decyzji o przekazaniu) Trybunał stwierdził, że skarga o stwierdzenie nieważności decyzji o przekazaniu, w ramach której sąd rozpoznający sprawę nie może uwzględnić okoliczności zaistniałych po wydaniu tej decyzji, które mają kluczowe znaczenie dla prawidłowego stosowania rozporządzenia Dublin III, nie pozwala na zagwarantowanie skutecznego środka zaskarżenia i na zapewnienie wystarczającej ochrony sądowej w świetle praw określonych w art. 27 tego rozporządzenia i w art. 47 Karty ( 21 ).

49.

Trybunał stwierdził jednak, że prawodawca Unii zharmonizował jedynie niektóre z zasad proceduralnych dotyczących odwołania od decyzji o przekazaniu, którymi powinna dysponować zainteresowana osoba, oraz że państwa członkowskie nie muszą być zobowiązane, na podstawie art. 27 rozporządzenia Dublin III, do zorganizowania swojego systemu środków zaskarżenia w taki sposób, aby w ramach rozpoznawania środka zaskarżenia umożliwiającego zakwestionowanie zgodności z prawem decyzji o przekazaniu został zapewniony wymóg uwzględnienia istotnych okoliczności zaistniałych po wydaniu decyzji o przekazaniu ( 22 ). Zdaniem Trybunału, jeżeli okoliczność zaistniała po wydaniu decyzji o przekazaniu może podważyć przekazanie zainteresowanego do odpowiedzialnego państwa członkowskiego, przepis ten pozostawia zatem państwom członkowskim określenie, w jakim zakresie organ sądowy może uwzględnić tę okoliczność przy ocenie zgodności z prawem decyzji o przekazaniu w ramach pełnego rozpoznania ex nunc lub czy należy zapewnić tę ochronę sądową w innej formie, na przykład poprzez ustanowienie szczególnego środka zaskarżenia lub innego rozwiązania proceduralnego ( 23 ).

50.

Rozumiem, że to właśnie w ten kontekst wpisuje się duński system proceduralny, a zatem nie można zarzucać temu państwu członkowskiemu włączenia do postępowania odwoławczego mającego na celu spowodowanie stwierdzenia nieważności decyzji o przekazaniu procedury skierowania sprawy do ponownego rozpoznania zmierzającej do uwzględnienia istotnej zmiany okoliczności, która nastąpiła w odpowiedzialnym państwie członkowskim po wydaniu tej decyzji. Uznanie, że ze względu na to skierowanie do ponownego rozpoznania na wspomniane państwo członkowskie przechodzi odpowiedzialność za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, skutkowałoby w takim systemie zniechęceniem tego państwa do uwzględnienia tych nowych okoliczności, które są jednak decydujące dla celów oceny zgodności z prawem i wykonalności procedury przekazania.

51.

Wreszcie pragnę dodać, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w braku uregulowań Unii w danej dziedzinie do wewnętrznego porządku prawnego każdego państwa członkowskiego należy na mocy zasady autonomii proceduralnej ustanowienie szczegółowych przepisów proceduralnych dotyczących środków prawnych mających na celu ochronę uprawnień przysługujących podmiotom prawa, pod warunkiem jednak, że przepisy te nie są mniej korzystne niż przepisy normujące podobne sytuacje podlegające prawu krajowemu (zasada równoważności) oraz że praktycznie nie uniemożliwiają lub nie czynią nadmiernie uciążliwym wykonywania uprawnień przyznanych w prawie Unii (zasada skuteczności) ( 24 ).

52.

Co się tyczy w pierwszej kolejności zasady równoważności, wymaga ona, aby całość uregulowań dotyczących środka prawnego znajdowała zastosowanie jednakowo do środków prawnych opartych na naruszeniu prawa Unii oraz do podobnych środków opartych na naruszeniu prawa wewnętrznego ( 25 ).

53.

Co się tyczy w drugiej kolejności zasady skuteczności, wymaga ona, aby w ramach procedury takiej jak rozpatrywana w niniejszej sprawie właściwy organ sądowy wydał ostateczne rozstrzygnięcie w przedmiocie zgodności z prawem decyzji o przekazaniu, ponownie rozpatrzonej przez właściwy organ administracyjny bez zbędnej zwłoki, tak aby zagwarantować skuteczny dostęp do procedur udzielania ochrony międzynarodowej i zapewnić szybkie rozpatrywanie wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej, zgodnie z motywem 5 rozporządzenia Dublin III ( 26 ). Oznacza to, że czas trwania tego postępowania, rozpatrywanego jako całość, nie może wykraczać poza okres ściśle niezbędny w świetle celów, dla których sprawę rozpoznawano ponownie.

54.

W sytuacji takiej jak rozpatrywana w niniejszej sprawie każde państwo członkowskie powinno w konsekwencji ukształtować swoje prawo krajowe w taki sposób, aby w następstwie stwierdzenia nieważności pierwotnej decyzji i skierowania sprawy do właściwego organu administracyjnego ze względu na nowe okoliczności mające decydujące znaczenie dla procedury przekazania organ ten wydał nową decyzję, a organ sądowy w razie potrzeby orzekał w krótkim terminie ( 27 ).

55.

Taki system nie powinien zatem prowadzić do sytuacji, w której wnioskujące państwo członkowskie mogłoby uchylić się od odpowiedzialności, unikając stania się odpowiedzialnym państwem członkowskim poprzez skierowanie sprawy na czas nieokreślony do ponownego rozpoznania do właściwego organu administracyjnego, bez rozstrzygnięcia w przedmiocie procedury udzielania ochrony międzynarodowej. System ten mógłby bowiem doprowadzić do sytuacji, która byłaby sprzeczna z celem rozporządzenia Dublin III, wyrażonym w jego motywie 5, ponieważ skutkowałby on tak dalekim odroczeniem momentu, od którego mógłby rozpocząć bieg termin na przekazanie, a tym samym momentu, od którego wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej mógłby być rozpatrywany, że pozbawiłby w ten sposób wnioskodawcę możliwości skorzystania z praw związanych z uwzględnieniem tego wniosku. Jak przypomniał Trybunał w wyroku z dnia 13 listopada 2018 r., X i X ( 28 ), wniosek taki powinien być w danym wypadku rozpatrzony przez państwo członkowskie inne niż państwo wyznaczone jako odpowiedzialne na podstawie kryteriów określonych w rozdziale III tego rozporządzenia ( 29 ).

56.

W niniejszej sprawie żaden organ nie wydał jeszcze decyzji w sprawie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego przez H w dniu 25 kwietnia 2021 r. Od dnia 7 lipca 2021 r., kiedy to Rumunia zgodziła się na wtórne przejęcie H w celu rozpatrzenia jego wniosku, nie doszło do przekazania ani rozstrzygnięcia co do istoty jego wniosku. Jeśli chodzi o postępowanie główne (które nie obejmuje dwóch wniosków o wznowienie postępowania, złożonych przez H, a następnie przez radę ds. uchodźców), pragnę zauważyć, że między momentem, w którym Rumunia zgodziła się na wtórne przejęcie H, a ostateczną decyzją Flygtningenævnet (komisji ds. uchodźców) utrzymującą w mocy drugą decyzję o przekazaniu upłynęło prawie siedemnaście miesięcy. Przypominam, że art. 29 ust. 2 rozporządzenia Dublin III przewiduje jedynie dwa przypadki, w których termin na przekazanie może zostać przedłużony do maksymalnie jednego roku, jeżeli przekazania nie można było przeprowadzić w związku z uwięzieniem zainteresowanej osoby, lub do maksymalnie osiemnastu miesięcy, jeżeli osoba ta uciekła ( 30 ). W niniejszej sprawie, o ile jest oczywiste, że decyzja Rumunii o zawieszeniu przyjmowania wszystkich przekazań dokonywanych na podstawie rozporządzenia Dublin III siłą rzeczy wpłynęła na czas trwania tej procedury poprzez wszczęcie procedury skierowania sprawy do ponownego rozpoznania, o tyle Flygtningenævnet (komisja ds. uchodźców) potrzebowała prawie ośmiu miesięcy, aby wypowiedzieć się w przedmiocie zgodności z prawem drugiej decyzji o przekazaniu, podczas gdy, jak wskazano powyżej, decyzja ta miała ten sam przedmiot co pierwsza decyzja i została wydana w odniesieniu do tego samego wnioskodawcy w następstwie tego samego zdarzenia i przez ten sam organ administracyjny. Taki czas trwania wydaje się trudny do pogodzenia z koniecznością zagwarantowania szybkości procedury rozpatrywania wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej.

57.

W świetle wszystkich tych okoliczności uważam, że w ramach systemu proceduralnego państwa członkowskiego, który w przypadku istotnej zmiany okoliczności zaistniałej po wydaniu decyzji o przekazaniu pozwala, aby organ sądowy rozpoznający odwołanie mające na celu spowodowanie stwierdzenia nieważności tej decyzji stwierdził jej nieważność bez orzekania w przedmiocie jej zasadności i skierował sprawę do ponownego rozpoznania do właściwego organu administracyjnego mającego za zadanie wydać nową decyzję o przekazaniu, od której wnosi się nowe odwołanie o skutku zawieszającym, art. 29 ust. 1 rozporządzenia Dublin III w związku z art. 27 tego rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, iż sześciomiesięczny termin na przekazanie rozpoczyna bieg od momentu wydania decyzji, na mocy której ten organ sądowy orzeka ostatecznie co do istoty sprawy, kończąc postępowanie w przedmiocie decyzji o przekazaniu albo poprzez stwierdzenie jej nieważności, albo poprzez umożliwienie jej wykonania.

58.

W niniejszej sprawie chodzi o decyzję z dnia 2 grudnia 2022 r., na mocy której Flygtningenævnet (komisja ds. uchodźców) wydała ostateczne rozstrzygnięcie w przedmiocie zasadności drugiej decyzji o przekazaniu. Ponieważ drugie odwołanie wniesione przez H miało skutek zawieszający na podstawie art. 27 ust. 3 rozporządzenia Dublin III, termin na przekazanie rozpoczął bieg od tej daty.

59.

W świetle całości powyższych rozważań proponuję, aby Trybunał odpowiedział na pytanie prejudycjalne przedstawione przez Flygtningenævnet (komisję ds. uchodźców, Dania) w następujący sposób:

Artykuł 29 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca w związku z art. 27 tego rozporządzenia

należy interpretować w ten sposób, że: