This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 62016CC0418
Opinion of Advocate General Sharpston delivered on 23 November 2017.#mobile.de GmbH, anciennement mobile.international GmbH v European Union Intellectual Property Office.#Appeal — EU trade mark — Regulation (EC) No 207/2009 — Article 15(1) — Article 57(2) and (3) — Article 64 — Article 76(2) — Regulation (EC) No 2868/95 — Rule 22(2) — Rule 40(6) — Invalidity proceedings — Applications for a declaration of invalidity based on an earlier national trade mark — Genuine use of the earlier mark — Burden of proof — Rejection of the applications — Taking into account by the Board of Appeal of the European Union Intellectual Property Office (EUIPO) of new evidence — Annulment of the decisions of the Cancellation Division of EUIPO — Referral — Consequences.#Case C-418/16 P.
Opinia rzecznik generalnej E. Sharpston przedstawiona w dniu 23 listopada 2017 r.
mobile.de GmbH przeciwko Urzędowi Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO).
Odwołanie – Znak towarowy Unii Europejskiej – Rozporządzenie (WE) nr 207/2009 – Artykuł 15 ust. 1 – Artykuł 57 ust. 2 i 3 – Paragraf 64 – Artykuł 76 ust. 2 – Rozporządzenie (WE) nr 2868/95 – Zasada 22 ust. 2 – Zasada 40 ust. 6 – Postępowanie w sprawie unieważnienia prawa do wzoru – Wnioski o unieważnienie prawa do znaku oparte na wcześniejszym krajowym znaku towarowym – Rzeczywiste używanie wcześniejszego znaku towarowego – Dowód – Oddalenie wniosków – Uwzględnienie nowych dowodów przez Izbę Odwoławczą Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) – Stwierdzenie nieważności decyzji Wydziału Unieważnień EUIPO – Przekazanie – Konsekwencje.
Sprawa C-418/16 P.
Opinia rzecznik generalnej E. Sharpston przedstawiona w dniu 23 listopada 2017 r.
mobile.de GmbH przeciwko Urzędowi Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO).
Odwołanie – Znak towarowy Unii Europejskiej – Rozporządzenie (WE) nr 207/2009 – Artykuł 15 ust. 1 – Artykuł 57 ust. 2 i 3 – Paragraf 64 – Artykuł 76 ust. 2 – Rozporządzenie (WE) nr 2868/95 – Zasada 22 ust. 2 – Zasada 40 ust. 6 – Postępowanie w sprawie unieważnienia prawa do wzoru – Wnioski o unieważnienie prawa do znaku oparte na wcześniejszym krajowym znaku towarowym – Rzeczywiste używanie wcześniejszego znaku towarowego – Dowód – Oddalenie wniosków – Uwzględnienie nowych dowodów przez Izbę Odwoławczą Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) – Stwierdzenie nieważności decyzji Wydziału Unieważnień EUIPO – Przekazanie – Konsekwencje.
Sprawa C-418/16 P.
Court reports – general – 'Information on unpublished decisions' section
ECLI identifier: ECLI:EU:C:2017:892
ELEANOR SHARPSTON
przedstawiona w dniu 23 listopada 2017 r. ( 1 )
Sprawa C‑418/16 P
mobile.de GmbH, wcześniej mobile.international GmbH
przeciwko
Urzędowi Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO),
druga strona postępowania:
Rezon OOD
Odwołanie – Znak towarowy Unii Europejskiej – Postępowanie w sprawie unieważnienia prawa do znaku – Decyzje izby odwoławczej uchylające decyzje Wydziału Unieważnień i przekazujące sprawę do dalszego postępowania zgodnie z art. 64 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 207/2009 – Kwestia, czy w takich okolicznościach Wydziałowi Unieważnień przysługują uprawnienia dyskrecjonalne w zakresie uwzględnienia dowodów przedstawionych z opóźnieniem zgodnie z art. 76 ust. 2
|
1. |
W ramach niniejszego odwołania dotyczącego znaku towarowego mobile.de wnosi o uchylenie wyroku Sądu z dnia 12 maja 2016 r., mobile.international/EUIPO – Rezon (mobile.de) ( 2 ). W tym postępowaniu mobile.de zaskarżyła dwie decyzje Pierwszej Izby Odwoławczej Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (zwanego dalej „EUIPO” lub „Urzędem”) ( 3 ). Sąd oddalił w całości odwołanie mobile.de. Obecnie mobile.de podnosi sześć zarzutów na poparcie swojego odwołania od tego orzeczenia. |
|
2. |
Utrwalone orzecznictwo Trybunału potwierdza, że w toku postępowania na mocy rozporządzenia (WE) nr 207/2009 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego ( 4 ) wydziały i izby odwoławcze EUIPO dysponują uprawnieniami dyskrecjonalnymi w zakresie uwzględnienia dowodów przedstawionych po upływie określonych terminów ( 5 ). Szósty zarzut odwołania dotyczy w szczególności wykładni art. 64 i art. 76 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 w zakresie korzystania z uprawnień dyskrecjonalnych w okolicznościach, gdy izba odwoławcza przekazuje sprawę odpowiedniemu wydziałowi EUIPO. Kwestia ta rodzi nowe zagadnienie prawne, w związku z czym Trybunał wystąpił o opinię jedynie w sprawie tej kwestii. |
Prawodawstwo Unii
Rozporządzenie nr 207/2009
|
3. |
Motyw 10 rozporządzenia nr 207/2009 stanowi, że „[n]ie istnieje uzasadnienie dla ochrony [unijnych] znaków towarowych lub, ochrony przeciwko nim, wszelkich znaków zarejestrowanych przed nimi, chyba że te znaki towarowe są rzeczywiście używane”. |
|
4. |
Artykuł 53 jest zatytułowany: „Względne podstawy unieważnienia”. Zgodnie z art. 53 ust. 1 lit. a) nieważność unijnego znaku towarowego stwierdza się, w przypadku gdy istnieje wcześniejszy znak towarowy, który jest między innymi znakiem towarowym zarejestrowanym w państwie członkowskim ( 6 ) oraz jeżeli są spełnione warunki określone w art. 8 ust. 1 lub 5. Dla niniejszej sprawy bezpośrednie znaczenie ma art. 8 ust. 1 lit. b). Przepis ten stosuje się w okolicznościach, gdy „z powodu identyczności lub podobieństwa do wcześniejszego znaku towarowego, identyczności lub podobieństwa towarów lub usług istnieje prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd opinii publicznej na terytorium, na którym wcześniejszy znak towarowy jest chroniony; prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd obejmuje również prawdopodobieństwo skojarzenia z wcześniejszym znakiem towarowym”. |
|
5. |
Artykuł 57 stanowi: „1. W trakcie rozpatrywania wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia lub unieważnienie Urząd wzywa strony, tak często jak jest to konieczne, do przedstawienia w terminie wyznaczonym przez Urząd uwag dotyczących materiałów przekazanych przez inne strony lub Urząd. 2. Na wniosek właściciela [unijnego] znaku towarowego właściciel wcześniejszego [unijnego] znaku towarowego, będący stroną w postępowaniu o unieważnienie, przedstawia dowód, że w okresie pięciu lat poprzedzających datę złożenia wniosku o unieważnienie wcześniejszy [unijny] znak towarowy był rzeczywiście używany w [Unii Europejskiej] w związku z towarami lub usługami, dla których został on zarejestrowany i które przytacza on jako uzasadnienie swojego wniosku, lub że istnieją usprawiedliwione powody nieużywania znaku, pod warunkiem że wcześniejszy [unijny] znak towarowy był zarejestrowany w tym momencie od co najmniej pięciu lat. Jeżeli w dniu, w którym zgłoszenie [unijnego] znaku towarowego zostało opublikowane, wcześniejszy [unijny] znak towarowy był zarejestrowany od co najmniej pięciu lat, właściciel wcześniejszego [unijnego] znaku towarowego przedstawia dowód, że warunki określone w art. 42 ust. 2 były na ten dzień spełnione. Wobec braku takiego dowodu wniosek o unieważnienie odrzuca się. Jeżeli wcześniejszy [unijny] znak towarowy używany był tylko w odniesieniu do części towarów lub usług, dla których został on zarejestrowany, uznawany jest, do celu rozpatrywania wniosku o unieważnienie za zarejestrowany tylko dla tej części towarów i usług. 3. Ustęp 2 stosuje się do wcześniejszych krajowych znaków towarowych określonych w art. 8 ust. 2 lit. a), zastępując używanie w państwie członkowskim, w którym wcześniejszy krajowy znak towarowy jest chroniony używaniem w [Unii Europejskiej]. […]” ( 7 ). |
|
6. |
Tytuł VII rozporządzenia został zatytułowany: „Odwołania”. Zgodnie z art. 58 ust. 1 odwołanie przysługuje od decyzji różnych wydziałów EUIPO, w tym Wydziałów Unieważnień. Zgodnie z art. 63 ust. 2, rozpatrując odwołanie, Izba Odwoławcza „wzywa strony, tak często jak to jest konieczne, do przedstawiania w terminie wyznaczonym przez Izbę Odwoławczą uwag dotyczących materiałów przekazanych przez inne strony lub Izbę”. |
|
7. |
Artykuł 64, zatytułowany „Decyzje w sprawie odwołań”, stanowi: „1. Po rozpatrzeniu odwołania co do istoty Izba Odwoławcza podejmuje decyzję w sprawie odwołania. Izba Odwoławcza może albo skorzystać z uprawnień w granicach kompetencji posiadanych przez instancję, która podjęła zaskarżoną decyzję, albo przekazać sprawę do wspomnianej instancji w celu dalszego postępowania. 2. Jeżeli Izba Odwoławcza przekazuje sprawę do dalszego postępowania do instancji, która podjęła zaskarżoną decyzję, instancja ta jest związana rozstrzygnięciem sprawy co do istoty przez Izbę Odwoławczą, jeżeli stan faktyczny jest ten sam. […]”. |
|
8. |
Artykuł 76 znajduje się w tytule IX rozporządzenia zatytułowanym „Procedura”. Artykuł 76 określa zasady badania przez Urząd stanu faktycznego z urzędu. Artykuł 76 ust. 2 stanowi: „Urząd może nie wziąć pod uwagę stanu faktycznego lub dowodów, których zainteresowane strony nie przedstawiły w odpowiednim terminie”. |
Rozporządzenie nr 2868/95
|
9. |
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 2868/95 ( 8 ) ustanawia przepisy niezbędne do wykonania rozporządzenia nr 207/2009. Zgodnie ze swoim celem przepisy wykonawcze powinny zagwarantować „płynne i sprawne działanie przed Urzędem procedur dotyczących znaku towarowego” ( 9 ). |
|
10. |
W przypadkach gdy zgłaszający unijny znak towarowy zażąda od właściciela wcześniejszego znaku towarowego przedstawienia dowodu używania zgodnie z art. 42 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009, zasada 22 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego stanowi, że Urząd wzywa stronę wnoszącą sprzeciw do przedstawienia wymaganego dowodu w określonym przez Urząd terminie. Jeżeli strona wnosząca sprzeciw nie przedstawi tego dowodu przed upływem terminu, Urząd odrzuca sprzeciw ( 10 ). |
|
11. |
Zasada 40 ust. 6 stanowi: „[j]eżeli wnioskodawca [wnoszący o stwierdzenie wygaśnięcia lub unieważnienie] musi przedstawić dowód używania lub istnienia uzasadnionych powodów nieużywania na mocy [art. 57 ust. 2 lub 3 rozporządzenia], Urząd wzywa wnioskodawcę do przedstawienia dowodu rzeczywistego korzystania ze znaku w okresie, który Urząd określa. Jeśli w ustalonym terminie dowód nie zostanie przedstawiony, wniosek o [unieważnienie] zostaje odrzucony. Zasady 22 ust. 2, 3 oraz 4 stosuje się mutatis mutandis”. |
Okoliczności powstania sporu
|
12. |
W dniu 17 listopada 2008 r. mobile.de złożyła dwa wnioski do EUIPO. Jeden wniosek dotyczył rejestracji przedstawionego poniżej graficznego znaku towarowego dla towarów i usług należących do klasy 9, 16, 35, 38 i 42 Porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług z późniejszymi zmianami (zwanego dalej „klasyfikacją nicejską”) ( 11 ). Został on zarejestrowany w dniu 26 stycznia 2010 r. |
|
13. |
Drugi wniosek dotyczył rejestracji słownego znaku towarowego „mobile.de” dla towarów i usług z tych samych klas, które dotyczyły graficznego znaku towarowego. Został on zarejestrowany w dniu 29 września 2010 r. |
|
14. |
W dniu 18 stycznia 2011 r. Rezon OOD złożyła dwa wnioski o unieważnienie dwóch unijnych znaków towarowych zarejestrowanych przez mobile.de. Rezon powołał się na art. 53 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 207/2009 w związku z art. 8 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia. Wnioski spółki Rezon były oparte na graficznym znaku towarowym zarejestrowanym w Bułgarii dla usług z klas 35, 39 i 42 klasyfikacji nicejskiej (zwanym dalej „wcześniejszym znakiem towarowym”) ( 12 ). |
|
15. |
Wnioski spółki Rezon dotyczyły jedynie usług należących do klasy 35 i klasy 42. W odpowiedzi na wniosek mobile.de Rezon został wezwany do przedstawienia dowodów rzeczywistego używania wcześniejszego znaku towarowego zgodnie z art. 57 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 207/2009. |
|
16. |
Na mocy dwóch decyzji z dnia 28 marca 2013 r. Wydział Unieważnień EUIPO oddalił w całości obydwa wnioski spółki Rezon o unieważnienie. Uznał, że Rezon nie wykazał rzeczywistego używania wcześniejszego znaku towarowego w Bułgarii. W dniu 17 maja 2013 r. Rezon złożył odwołania od obydwu decyzji. |
|
17. |
Izba Odwoławcza uchyliła decyzje Wydziału Unieważnień (zwane dalej „rozpatrywanymi decyzjami”). Sprawy zostały przekazane Wydziałowi Unieważnień w celu merytorycznego zbadania wniosku o unieważnienie na mocy art. 64 rozporządzenia nr 207/2009. Izba Odwoławcza stwierdziła na podstawie dalszych dowodów przedstawionych przez Rezon na poparcie odwołania między innymi, że wcześniejszy znak towarowy był rzeczywiście używany dla określonych usług reklamowych z klasy 35, ale nie dla wszystkich usług z tej klasy, jak twierdził Rezon, i nie był używany dla żadnych usług z klasy 42. |
Postępowanie przed Sądem
|
18. |
W dniach 6 i 7 maja 2014 r. mobile.de zaskarżyła rozpatrywane decyzje do Sądu. Mobile.de podniosła, że Izba Odwoławcza dokonała błędnej wykładni rozporządzenia nr 207/2009 i rozporządzenia wykonawczego. W dniu 4 marca 2016 r. Sąd postanowił o połączeniu obydwu spraw. W wyroku z dnia 12 maja 2016 r. Sąd oddalił obydwie skargi. |
Postępowanie przed Trybunałem
|
19. |
W dniu 27 lipca 2016 r. mobile.de odwołała się od wyroku Sądu. Wystąpiła do Trybunału o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz obciążenie EUIPO kosztami postępowania. Mobile.de podniosła sześć zarzutów na poparcie swojego odwołania, twierdząc, że Sąd naruszył prawo, dokonując błędnej wykładni następujących przepisów rozporządzenia nr 207/2009: (i) art. 57 ust. 2 i 3 w związku z zasadą 22 ust. 2 i zasadą 40 ust. 6 rozporządzenia wykonawczego; (ii) art. 76 ust. 2; (iii) art. 15 ust. 1 lit. a); (iv) art. 57 ust. 2 w związku z zasadą 22 ust. 3 i 4 rozporządzenia wykonawczego; (v) art. 56 ust. 1 i art. 54 ust. 2 oraz (vi) art. 64 ust. 1. |
|
20. |
Rezon podnosi, że odwołanie jest niedopuszczalne lub bezzasadne. EUIPO twierdzi, że odwołanie jest bezzasadne. Obydwie strony wnoszą o obciążenie mobile.de kosztami postępowania. |
Ocena szóstego zarzutu odwołania – błędnej wykładni art. 64 rozporządzenia nr 207/2009
Zaskarżony wyrok
|
21. |
W pkt 79–87 zaskarżonego wyroku Sąd dokonał poniższych ustaleń. |
|
22. |
Po pierwsze, co się tyczy twierdzenia mobile.de, że Izba Odwoławcza uznała, iż rzeczywiste używanie udowodniono jedynie w stosunku do usług z klasy 35 klasyfikacji nicejskiej dotyczących „reklamy związanej z pojazdami” oraz że decyzja Wydziału Unieważnień mogła zostać unieważniona jedynie w stosunku do tych usług ( 13 ), Sąd powołał się na brzmienie art. 64 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009, zgodnie z którym „po rozpatrzeniu odwołania co do istoty Izba Odwoławcza podejmuje decyzję w sprawie odwołania. Izba Odwoławcza może albo skorzystać z uprawnień w granicach kompetencji posiadanych przez instancję, która podjęła zaskarżoną decyzję, albo przekazać sprawę do wspomnianej instancji w celu dalszego postępowania” ( 14 ). Po drugie, wyjaśnił, że zgodnie z art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009, jeżeli Izba Odwoławcza przekazuje sprawę do dalszego postępowania do instancji, która wydała zaskarżoną decyzję, instancja ta jest związana rozstrzygnięciem sprawy co do istoty przez Izbę Odwoławczą, jeżeli stan faktyczny jest ten sam ( 15 ). Po trzecie, zauważył, że kwestia rzeczywistego używania wcześniejszego znaku towarowego podniesiona przez właściciela stanowi kwestię wstępną, która powinna zostać rozstrzygnięta przed wydaniem orzeczenia w postępowaniu w sprawie unieważnienia jako takim ( 16 ). Po czwarte, sentencja decyzji Izby Odwoławczej powinna być interpretowana w świetle uzasadnienia tych decyzji ( 17 ). |
|
23. |
W niniejszej sprawie fragment sentencji decyzji Izby Odwoławczej uchylających decyzje Wydziału Unieważnień oddalające wnioski spółki Rezon o unieważnienie wskazywał na to, że wydział ten był związany rozstrzygnięciem Izby Odwoławczej od dnia jego wydania. Był on związany oceną Izby Odwoławczej w zakresie tego, że rzeczywiste używanie zostało wykazane w stosunku do wcześniejszego znaku towarowego jedynie w stosunku do podkategorii usług z klasy 35, „reklama związana z pojazdami” ( 18 ). Rozważenie tej kwestii stanowiło także część kwestii wstępnej dotyczącej dowodu rzeczywistego używania. Zgodnie z art. 57 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 była to ta podkategoria, która miała być przedmiotem oceny w ramach merytorycznego zbadania przez Wydział Unieważnień wniosków o unieważnienie ( 19 ). |
|
24. |
Sąd uznał w związku z tym, że uchylając decyzje Wydziału Unieważnień, Izba Odwoławcza nie naruszyła art. 64 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009 ( 20 ). |
Analiza
|
25. |
Mobile.de twierdzi co do zasady, że nie stwierdzając w sentencji rozpatrywanych decyzji, iż decyzje Wydziału Unieważnień zostały uchylone jedynie częściowo w odniesieniu do określonych usług z klasy 35 (mianowicie reklamy związanej z pojazdami), Izba Odwoławcza naruszyła prawo. Jedynie ta kwestia powinna była zostać przekazana Wydziałowi Unieważnień do dalszego postępowania. |
|
26. |
Nie podzielam poglądu mobile.de. W moim przekonaniu szósty zarzut odwołania powinien zostać oddalony jako bezzasadny. |
|
27. |
Prawdą jest, że Sąd powołał się na art. 64 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009, nie wskazując wyraźnie swego poglądu w przedmiocie znaczenia tego przepisu. Jednak z uzasadnienia zawartego w pkt 81–86 zaskarżonego wyroku jasno wynika, że Sąd rozważył, czy Izba Odwoławcza zbadała wniosek spółki Rezon o unieważnienie oraz czy Izba podjęła decyzję w odniesieniu do tego wniosku. Sąd uznał, że Izba Odwoławcza spełniła wymogi określone w art. 64 ust. 1 w zakresie, w jakim zbadała ona wniosek i uznała, że Rezon skutecznie udowodnił rzeczywiste używanie wcześniejszego znaku towarowego jedynie w odniesieniu do podkategorii usług z klasy 35. W związku z powyższym Izba postanowiła uchylić decyzję Wydziału Unieważnień i przekazać sprawę do dalszego postępowania. |
|
28. |
Uważam, że uzasadnienie przedstawione przez Sąd można zinterpretować jako zgodne z art. 64 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009 i że zaskarżony wyrok jest w tym zakresie należycie uzasadniony. |
|
29. |
Zarzut szósty odwołania składa się z trzech części. Mobile.de twierdzi po pierwsze, że Sąd naruszył prawo, nie orzekając, iż Izba Odwoławcza powinna była stwierdzić w sentencji decyzji, że decyzja Wydziału Unieważnień została uchylona jedynie częściowo. Po drugie, mobile.de nie zgadza się z poglądem Sądu (wyrażonym w pkt 82 zaskarżonego wyroku), że kwestia rzeczywistego używania stanowi zagadnienie wstępne, które powinno być rozstrzygnięte na wstępie postępowania w sprawie unieważnienia. Po trzecie, mobile.de twierdzi, że Sąd naruszył prawo w pkt 85 zaskarżonego wyroku w zakresie swojej analizy decyzji Izby Odwoławczej. W przypadku rozpatrywania dowodu rzeczywistego używania w rozumieniu art. 57 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 i przekazania przez Izbę Odwoławczą sprawy do dalszego postępowania zgodnie z art. 64 ust. 2, właściciel wcześniejszego znaku towarowego nie powinien mieć możliwości przedstawiania nowych dowodów w dalszym postępowaniu przed Wydziałem Unieważnień. Dopuszczenie nowych lub uzupełniających dowodów w kwestii rzeczywistego używania byłoby sprzeczne z art. 76 ust. 2 i prowadziłoby do rażącego naruszenia art. 57 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 oraz zasady 22 ust. 2 i zasady 40 ust. 6 rozporządzenia wykonawczego. |
|
30. |
Wydaje mi się jednak, że argument mobile.de wynika zarówno z błędnej interpretacji zaskarżonego wyroku, jak i błędnej wykładni art. 64 i art. 76 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009. |
|
31. |
Co się tyczy zarzutu szczegółowego mobile.de, że Sąd nie wyciągnął konsekwencji z braku precyzji decyzji Izby Odwoławczej, z zaskarżonego wyroku wynika jasno, iż Sąd uznał tę decyzję za zgodną z wymogami wynikającymi z utrwalonego orzecznictwa w zakresie, w jakim uzasadnienie, na którym opiera się decyzja Izby Odwoławczej, powinno przedstawiać w sposób jasny i jednoznaczny rozumowanie Izby Odwoławczej, pozwalając zainteresowanym na poznanie powodów wydanej decyzji, a sądom europejskim na dokonanie jej kontroli sądowej ( 21 ). Jak słusznie stwierdził Sąd w pkt 83 wyroku, sentencja rozpatrywanych decyzji musi być interpretowana w kontekście uzasadnienia decyzji jako całości ( 22 ). Zgadzam się z oceną Sądu, że Izba Odwoławcza ostatecznie ustaliła, iż rzeczywiste używanie zostało wykazane jedynie w stosunku do jednego rodzaju usługi – „reklamy związanej z pojazdami”. |
|
32. |
Dlatego wydaje mi się, że choć sentencja decyzji Izby mogła być sformułowana jaśniej, Sąd nie naruszył prawa, stwierdzając, iż Izba Odwoławcza uznała, że spółka Rezon wykazała rzeczywiste używanie jedynie dla tej podkategorii usług. Choć prawdą jest, że Izba Odwoławcza uchyliła decyzje Wydziału Unieważnień i przekazała obydwie sprawy, Sąd uznał, iż skutek decyzji Izby Odwoławczej był taki, że jedynie wnioski o unieważnienie odnoszące się do usług z klasy 35 dotyczących podkategorii „reklama w związku z pojazdami” rozporządzenia nr 207/2009 wymagały dalszego merytorycznego zbadania zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. b). Takie rozumienie potwierdzają stwierdzenia Sądu zawarte w pkt 85 i 86 zaskarżonego wyroku, z których wynika, że Izba Odwoławcza stwierdziła ostatecznie, iż rzeczywiste używanie nie zostało wykazane dla ogólnych kategorii usług z klasy 35 (z wyłączeniem reklamy związanej z pojazdami) i z klasy 42. |
|
33. |
Spojrzenie na zarzut szczegółowy mobile.de z innej perspektywy rodzi pytanie, czy decyzja Izby Odwoławczej o przekazaniu tych dwóch spraw w całości oznacza, że mobile.de nie może używać unijnego znaku towarowego, który zarejestrowała w tych kategoriach (i podkategoriach) towarów, dla których rzeczywiste używanie nie zostało wykazane przez Rezon. Wydaje mi się, że mobile.de wyraźnie może posługiwać się swoim znakiem towarowym dla tych towarów i usług. Ten pogląd wynika z interpretacji decyzji Izby Odwoławczej jako całości dokonanej przez Sąd – sentencji czytanej łącznie z uzasadnieniem decyzji. |
|
34. |
Z powyższych względów uważam, że zarzut szczegółowy mobile.de jest w tym zakresie chybiony. |
|
35. |
Przechodzę do następnej kwestii: czy Sąd naruszył prawo w pkt 82 swego wyroku, uznając kwestię rzeczywistego używania wcześniejszego znaku towarowego dla celów art. 57 ust. 2 za wstępną? |
|
36. |
Moim zdaniem z brzmienia art. 57 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 („w braku tego dowodu wniosek o unieważnienie odrzuca się”) ( 23 ) wynika, że stanowisko Sądu jest słuszne. Na mocy tego rozporządzenia postępowanie w sprawie unieważnienia składa się z kilku etapów. Po pierwsze, właściciel wcześniejszego znaku towarowego wnosi sprzeciw wobec zgłoszenia unijnego znaku towarowego – w tym przypadku sprzeciw został złożony na mocy art. 53 ust. 1 lit. a) i art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009. Po drugie, na mocy art. 57 ust. 2 właściciel unijnego znaku towarowego może odeprzeć taki sprzeciw, wnosząc o przedstawienie przez właściciela wcześniejszego znaku towarowego dowodu rzeczywistego używania. Zatem celem art. 57 ust. 2 jest uniemożliwienie właścicielowi wcześniejszego znaku towarowego (w tym przypadku spółce Rezon) atakowania unijnego znaku towarowego, jeśli wcześniejszy znak towarowy, na który właściciel się powołuje, może podlegać unieważnieniu z powodu nieużywania ( 24 ). Z przepisów wynika, że jeśli właściciel unijnego znaku towarowego spełni przesłanki art. 57 ust. 2 (ponieważ rzeczywiste używanie nie zostanie udowodnione), nie ma potrzeby merytorycznego badania wniosku o unieważnienie [w niniejszej sprawie art. 8 ust. 1 lit. b)] i wniosek ten musi zostać odrzucony. Jeśli jednak właściciel wcześniejszego znaku towarowego udowodni rzeczywiste używanie, konieczne staje się merytoryczne zbadanie wniosku. Wynika to z rozpatrywanych decyzji utrzymanych w mocy przez Sąd w stosunku do części usług, których dotyczy unijny znak towarowy mobile.de, a mianowicie usług dotyczących „reklamy związanej z pojazdami” ( 25 ). |
|
37. |
W moim przekonaniu, określając kwestię rzeczywistego używania jako „kwestię wstępną”, Sąd uznał po prostu, że powinna ona zostać zbadana na początku dokonywania oceny w postępowaniu w sprawie unieważnienia. |
|
38. |
Części druga i trzecia szóstego zarzutu odwołania w pewnym stopniu nakładają się na siebie w zakresie łącznego czytania art. 57 ust. 2 i art. 76 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 i zasady 22 ust. 2 oraz zasady 40 ust. 6 rozporządzenia wykonawczego. Podniesione kwestie dotyczą zasadniczo przedstawiania dowodów po upływie terminów wyznaczonych przez EUIPO. |
|
39. |
Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa izby odwoławcze nie są co do zasady związane terminami ustalonymi w toku postępowania w pierwszej instancji i mogą dopuścić dowody przedstawione po terminie, korzystając ze swoich uprawnień dyskrecjonalnych przewidzianych w art. 76 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009, pod warunkiem że korzystają one z rzeczonych uprawnień w sposób obiektywny i uzasadniony. Trybunał orzekł, że w przypadku nieprzedłożenia dowodu rzeczywistego używania w wyznaczonym terminie, Urząd musi automatycznie odrzucić sprzeciw. Natomiast gdy dowody zostały przedstawione w wyznaczonym przez Urząd terminie, przedłożenie uzupełniających dowodów pozostaje możliwe ( 26 ). |
|
40. |
Z tego względu drugą część zarzutu mobile.de dotyczącą tego, że dowód rzeczywistego używania niedostarczony we właściwym terminie nie może zostać dopuszczony, należy oddalić jako bezzasadną, ponieważ z utrwalonego orzecznictwa wynika, iż EUIPO przysługują uprawnienia dyskrecjonalne w zakresie uwzględniania uzupełniających dowodów ( 27 ). |
|
41. |
Moim zdaniem trzecia część szóstego zarzutu jest oparta na błędnej interpretacji wyroku Sądu. Sąd nie stwierdził wcale w niniejszej sprawie, że gdy Izba Odwoławcza przekazuje sprawę na mocy art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009, Wydział Unieważnień, któremu ją przekazuje, może postanowić o uwzględnieniu uzupełniających dowodów rzeczywistego używania usług z klasy 35, których nie można określić jako „reklama związana z pojazdami”, jak również usług z klasy 42. |
|
42. |
Jednak odwołanie mobile.de rodzi nową kwestię prawną, a mianowicie to, iż brzmienie art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009, zgodnie z którym „[…] instancja ta jest związana rozstrzygnięciem sprawy co do istoty przez Izbę Odwoławczą, jeżeli stan faktyczny jest ten sam” jest niejasne. Gdy izba odwoławcza przekazuje sprawę do dalszego rozpoznania, czy odpowiedniemu wydziałowi Urzędu przysługują uprawnienia dyskrecjonalne w zakresie tego, czy dopuścić i rozważyć uzupełniające dowody w kwestii, którą rozstrzygnęła już izba odwoławcza? |
|
43. |
Jest to kwestia o znaczeniu ogólnym, ponieważ odgrywa ona horyzontalną rolę w systematyce całego rozporządzenia nr 207/2009 w stosunku do całego zakresu postępowań unormowanych tym rozporządzeniem ( 28 ). |
|
44. |
Co się tyczy rozpatrywania odwołania, to moje rozumienie art. 64 ust. 1 jest takie, że odnosi się on do sytuacji, w których, zgodnie z orzecznictwem Trybunału, izba odwoławcza może korzystać ze swoich uprawnień dyskrecjonalnych wynikających z art. 76 ust. 2 poprzez uwzględnienie uzupełniających dowodów. Jeśli izba dokona ostatecznych ustaleń w zakresie okoliczności faktycznych na podstawie tych dowodów i przekaże przedmiotową sprawę odpowiedniemu wydziałowi EUIPO na mocy art. 64 ust. 2, wydział ten jest związany orzeczeniem izby wydanym w postępowaniu odwoławczym. Wydział ten nie może wówczas dokonać oceny uzupełniających dowodów przedłożonych przez stronę w kwestii będącej przedmiotem ostatecznego rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym. W sprawie mobile.de rozstrzygnięcie Izby Odwoławczej nie mogło być przedmiotem dalszego postępowania z uwagi na art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 w zakresie, w jakim dotyczyło usług z klasy 35, które nie są „reklamą związaną z pojazdami” lub usług z klasy 42. Uzupełniające dowody związane z tymi kwestiami nie mogły być zatem przedkładane Wydziałowi Unieważnień po wydaniu przez Izbę Odwoławczą decyzji o przekazaniu. |
|
45. |
Jednakże, co się tyczy kwestii, czy istniało prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd w odniesieniu do usług dotyczących „reklamy związanej z pojazdami” w rozumieniu art. 8 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia, Wydział Unieważnień był zobowiązany do zbadania tej kwestii zgodnie z zasadami wynikającymi z rozporządzenia nr 207/2009 i rozporządzenia wykonawczego. Nie była to kwestia badana przez Izbę Odwoławczą i nie zapadło też w jej przedmiocie ostateczne rozstrzygnięcie. Badanie to obejmuje prawo do skorzystania z uprawnień dyskrecjonalnych przyznanych na mocy art. 76 ust. 2. Wydaje mi się, że brzmienie art. 64 ust. 2 obejmuje właśnie taką sytuację. |
|
46. |
Podkreślam jednak, że wykładnia art. 64 ust. 2 i art. 76 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 pozwalająca wydziałom Urzędu na uwzględnianie uzupełniających dowodów w przypadkach, gdy izba odwoławcza dokonała ustaleń faktycznych i wydała ostateczne orzeczenie, byłaby niezgodna z systematyką aktu. Niewłaściwe byłoby dokonywanie wykładni wyrażenia „jeżeli stan faktyczny jest ten sam” jako oznaczającego, że przedkładane mogą być uzupełniające dowody, w wyniku czego stan faktyczny nie byłby ten sam w rozumieniu art. 64 ust. 2. Moim zdaniem wykracza to poza ramy art. 76 ust. 2. Naruszałoby to także tytuł VII rozporządzenia nr 207/2009 regulujący postępowanie odwoławcze. Prowadziłoby to również do niepewności prawnej w zakresie decyzji izby odwoławczej we wszystkich przypadkach, gdy wydawana jest decyzja o przekazaniu. Taka wykładnia naruszałaby system prawny ustanowiony rozporządzeniem nr 207/2009. Ponadto taki pogląd byłby niezgodny z praktycznym celem rozporządzenia nr 207/2009, którym jest ochrona unijnego znaku towarowego ( 29 ). Działanie takie byłoby wreszcie niezgodne z zasadą pewności prawa. |
|
47. |
Proponuję zatem oddalić zarzut szósty odwołania jako bezzasadny. |
W przedmiocie kosztów
|
48. |
Zgodnie z art. 137 regulaminu postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów powinno zostać dokonane w wyroku kończącym postępowanie w sprawie. |
Wnioski
|
49. |
Mając na uwadze powyższe rozważania, proponuję, aby Trybunał:
|
( 1 ) Język oryginału: angielski.
( 2 ) Wyrok T‑322/14 i T‑325/14, niepublikowany, EU:T:2016:297 (zwany dalej „zaskarżonym wyrokiem”). Od wydania tego wyroku mobile international GmbH zmieniła nazwę na mobile.de GmbH.
( 3 ) Decyzje z dnia 9 stycznia 2014 r. i 13 lutego 2014 r.
( 4 ) Rozporządzenie Rady z dnia 26 lutego 2009 r. (Dz.U. 2009 L 78, s. 1). To rozporządzenie zostało uchylone i zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1001 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej (Dz.U. 2017, L 154, s. 1) z mocą od dnia 1 października 2017 r. Nowe rozporządzenie kodyfikuje rozporządzenie nr 207/2009, a przedmiotowe przepisy pozostały niezmienione w rozporządzeniu 2017/1001.
( 5 ) Wyrok z dnia 13 marca 2007 r., OHIM/Kaul (C‑29/05 P, EU:C:2007:162, pkt 42). Zobacz nowszy wyrok z dnia 18 lipca 2013 r., New Yorker SHK Jeans/OHIM (C‑621/11 P, EU:C:2013:484, pkt 28, 30). Rzecznik generalny M. Szpunar przedstawia przydatne wyjaśnienie na temat ewolucji tego orzecznictwa w swojej opinii w sprawie OHIM/Grau Ferrer (C‑597/14 P, EU:C:2016:2, pkt 39–53).
( 6 ) Wyrażenie „wcześniejsze znaki towarowe” zostało zdefiniowane w art. 8 ust. 2. Lista takich znaków zawarta w tym przepisie obejmuje krajowy znak towarowy taki jak ten będący przedmiotem niniejszego postępowania (zob. pkt 14 poniżej) [art. 8 ust. 2 lit. a) ppkt (ii)].
( 7 ) Artykuł 42 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 dotyczy postępowania w sprawie sprzeciwu, w ramach którego właściciel wcześniejszego znaku towarowego próbuje zapobiec zarejestrowaniu unijnego znaku towarowego przez zgłaszającego wzmiankowany znak. Artykuł 42 ust. 2 ustanawia zasady badania sprzeciwu wobec rejestracji znaku towarowego. Jest on funkcjonalnie identyczny z art. 57 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 (przytoczonym w pkt 5 powyżej).
( 8 ) Rozporządzenie Komisji (WE) nr 2868/95 z dnia 13 grudnia 1995 r. wykonujące rozporządzenie Rady (WE) nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. 1995, L 303, s. 1 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 17, t. 1, s. 146), (zwane dalej „rozporządzeniem wykonawczym”). Rozporządzenie to było wielokrotnie zmieniane. Wersja skonsolidowana z 2009 r. uwzględnia zmiany wprowadzone rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1041/2005 z dnia 29 czerwca 2005 r. (Dz.U. 2005, L 172, s. 4). Jest to wersja, która obowiązywała w czasie mającym znaczenie dla sprawy. Rozporządzenie wykonawcze zostało od tego czasu uchylone i zastąpione rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) 2017/1430 z dnia 18 maja 2017 r. uzupełniającym rozporządzenie nr 207/2009 i uchylającym rozporządzenia nr 2868/95 i nr 216/1996 (Dz.U. 2017, L 205, s. 1).
( 9 ) Zobacz motywy piąty i szósty rozporządzenia wykonawczego.
( 10 ) Zasady zawarte w art. 42 ust. 2 dotyczące postępowania w sprawie sprzeciwu stosuje się mutatis mutandis do postępowania o unieważnienie prawa do znaku.
( 11 ) Klasy 9, 16 i 38 nie mają znaczenia dla niniejszego odwołania. Klasa 35 dotyczy usług reklamy, administrowania działalnością handlową, usług w zakresie zarządzania działalnością gospodarczą, czynności biurowych. Klasa 42 obejmuje natomiast usługi naukowe i technologiczne oraz związane z nimi prace badawcze i usługi projektowe, projektowanie i rozwijanie sprzętu i oprogramowania komputerowego, wypożyczanie oprogramowania komputerowego i udostępnianie wyszukiwarek komputerowych.
( 12 ) Klasa 39 obejmuje transport, pakowanie i składowanie wszelkiego typu produktów oraz organizowanie podróży.
( 13 ) Punkt 79.
( 14 ) Punkty 79, 80.
( 15 ) Punkt 81.
( 16 ) Punkt 82.
( 17 ) Punkt 83.
( 18 ) Punkt 85.
( 19 ) Punkt 86.
( 20 ) Punkt 87.
( 21 ) Wyrok z dnia 20 stycznia 2011 r., General Química i in./Komisja (C‑90/09 P, EU:C:2011:21, pkt 59 i przytoczone tam orzecznictwo).
( 22 ) Postanowienie z dnia 10 lipca 2001 r., Irish Sugar/Komisja (C‑497/99 P, EU:C:2001:393, pkt 15).
( 23 ) Wyrok z dnia 18 lipca 2013 r., New Yorker SHK Jeans/OHIM (C‑621/11 P, EU:C:2013:484, pkt 24).
( 24 ) Zobacz motyw 10.
( 25 ) Zobacz pkt 17 powyżej.
( 26 ) Wyrok z dnia 21 lipca 2016 r., EUIPO/Grau Ferrer (C‑597/14 P, EU:C:2016:579, pkt 26). Trybunał potwierdził w tej sprawie, że uprawnienie dyskrecjonalne wynikające z art. 76 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 nie obejmuje nowych dowodów, to jest przypadków, gdy nie przedstawiono żadnych dowodów dotyczących używania w wyznaczonym przez EUIPO terminie (zob. pkt 27).
( 27 ) Zobacz wydany ostatnio wyrok z dnia 4 maja 2017 r., Comercializadora Eloro/EUIPO (C‑71/16 P, niepublikowany, EU:C:2017:345, pkt 55–59 i przytoczone tam orzecznictwo).
( 28 ) Zakres postępowań obejmuje sprzeciw, stwierdzenie wygaśnięcia i unieważnienie, zob. wyrok z dnia 21 lipca 2016 r., EUIPO/Grau Ferrer (C‑597/14 P, EU:C:2016:579, pkt 27).
( 29 ) Wyrok z dnia 5 kwietnia 2017 r., EUIPO/Szajner (C‑598/14 P, EU:C:2017:265, pkt 39).