1. 

Czy akt, którym Urząd Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM) uznał za dopuszczalny sprzeciw wobec rejestracji wspólnotowego znaku towarowego, stanowi zwyczajny „środek organizacji postępowania” w sprawie sprzeciwu czy „decyzję” w rozumieniu prawa Unii?

2. 

Takie jest zasadniczo pytanie powstałe w związku z niniejszym odwołaniem wniesionym przez Jager & Polacek GmbH od wyroku Sądu Unii Europejskiej z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie Jager & Polacek przeciwko OHIM ( 2 ). Odpowiedź na to pytanie określa, po pierwsze, środki odwoławcze przysługujące zainteresowanemu wobec spornego aktu oraz, po drugie, warunki, w których akt ten może być uchylony przez OHIM.

3.

Na mocy art. 8 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego ( 3 ) OHIM może odmówić rejestracji zgłoszonego znaku wspólnotowego w wyniku sprzeciwu właściciela wcześniejszego niezarejestrowanego znaku towarowego. Sprzeciw ten powinien być wniesiony zgodnie z przepisami art. 42 tego rozporządzenia. Sprzeciw sporządza się w formie pisemnej z określeniem podstaw, na jakich jest oparty, w terminie trzech miesięcy od daty opublikowania zgłoszenia wspólnotowego znaku towarowego i uznaje się go za prawidłowo wniesiony dopiero po uiszczeniu opłaty.

4.

Prawodawca Unii ustalił sposób postępowania w sprawie sprzeciwu w ramach zasad 15–22 rozporządzenia (WE) nr 2868/95 ( 4 ). Zasady dotyczące oceny dopuszczalności sprzeciwu uściślił w szczególności w zasadzie 17 rozporządzenia wykonawczego, która ma następujące brzmienie:

5.

Na mocy zasady 17 rozporządzenia wykonawczego sprzeciw musi zatem spełniać bezwzględne przesłanki dopuszczalności ustalone w zasadzie 15 ust. 2 lit. a)–c) rozporządzenia wykonawczego ( 5 ). I tak, sprzeciw powinien zawierać numer akt zgłoszenia, przeciw któremu sprzeciw został wniesiony, oraz nazwę zgłaszającego wspólnotowy znak towarowy, wyraźne wskazanie wcześniejszego znaku, na którym opiera się sprzeciw, oraz oświadczenie stwierdzające, że spełnione są odpowiednie wymagania przewidziane w art. 8 ust. 4 rozporządzenia nr 40/94.

6.

Sprzeciw musi również spełniać wymagania dotyczące dopuszczalności, o których mowa w zasadzie 15 ust. 2 lit. d)–h) rozporządzenia wykonawczego. Sprzeciw powinien zawierać w szczególności datę zgłoszenia i, jeśli jest dostępna, datę rejestracji oraz datę pierwszeństwa wcześniejszego znaku, przedstawienie wcześniejszego znaku, towary i usługi, przeciwko którym sprzeciw jest skierowany, nazwę i adres strony wnoszącej sprzeciw lub w odpowiednim przypadku jej pełnomocnika.

7.

Zasada 18 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego stanowi, co następuje:

„Jeżeli sprzeciw jest dopuszczalny zgodnie z zasadą 17, [OHIM] powiadamia strony, że postępowanie w sprawie sprzeciwu uważa się za wszczęte dwa miesiące po otrzymaniu powiadomienia […]”.

8.

Zasada 19 tego rozporządzenia uściśla następnie charakter faktów i dowodów, które strona wnosząca sprzeciw przedstawia lub uzupełnia na poparcie swojego sprzeciwu. W szczególności na mocy ust. 2 tej zasady strona wnosząca sprzeciw przedkłada dowód istnienia, ważności i zakresu ochrony jej wcześniejszego znaku.

9.

Ponadto prawodawca Unii ustalił zasady postępowania dotyczące rozpatrywania sprzeciwu co do istoty w ramach zasady 20 rozporządzenia wykonawczego.

10.

Artykuł 77a rozporządzenia nr 40/94 ustala warunki dotyczące uchylenia decyzji wydanej przez OHIM. Przepis ten przewiduje, co następuje:

„1.   W przypadku gdy [OHIM] […] podjął decyzję dotkniętą oczywistym błędem proceduralnym zawinionym przez [OHIM], wówczas […] uchyla tę decyzję […].

2.   […] uchylenie decyzji […] zostanie dokonane przez organ, który […] podjął decyzję, z urzędu lub na wniosek jednej ze stron postępowania. […] uchylenie decyzji powinno zostać dokonane w ciągu sześciu miesięcy od daty […] podjęcia decyzji, po wysłuchaniu stron postępowania […].

[…]”.

11.

Postępowanie w sprawie uchylenia decyzji jest ustalone w zasadzie 53a rozporządzenia wykonawczego. Zgodnie z tą zasadą OHIM powiadamia stronę poszkodowaną o planowanym uchyleniu, a strona ta może przedstawić uwagi w sprawie planowanego uchylenia.

12.

Okoliczności powstania sporu, postępowanie przez Sądem i zaskarżony wyrok można streścić w sposób następujący ( 6 ).

13.

W dniu 25 marca 2008 r. na mocy art. 42 rozporządzenia nr 40/94 wnosząca odwołanie złożyła sprzeciw wobec rejestracji oznaczenia słownego „REDTUBE” zgłoszonego przez RT Mediasolutions s.r.o. ( 7 ).

14.

Pismami z dnia 20 maja 2008 r. Departament Znaków Towarowych OHIM przesłał powiadomienie obu stronom postępowania. W pismach tych OHIM wskazał, że sprzeciw został uznany za dopuszczalny w zakresie, w jakim opierał się na wcześniejszym niezarejestrowanym znaku towarowym Redtube. OHIM poinformował obie strony, że termin postępowania ugodowego upływa w dniu 21 lipca 2008 r., a etap kontradyktoryjny postępowania w sprawie sprzeciwu rozpocznie się w dniu 22 lipca 2008 r. Ponadto OHIM zakreślił termin, w którym wnosząca odwołanie miała przedstawić dowody na poparcie sprzeciwu, oraz termin, w którym RT Mediasolutions miała na nie odpowiedzieć.

15.

W dniu 10 września 2008 r. RT Mediasolutions podniosła, że wnosząca odwołanie nie uiściła w terminie opłaty za sprzeciw, i w konsekwencji zwróciła się do OHIM, po pierwsze, o uchylenie jego powiadomienia z dnia 20 maja 2008 r. oraz, po drugie, o stwierdzenie, że sprzeciw uznaje się za niewniesiony.

16.

W dniu 2 października 2008 r. Departament Znaków Towarowych OHIM wysłał do wnoszącej odwołanie pismo zatytułowane „Sprostowanie”, w którym poinformował ją, że powiadomienie z dnia 20 maja 2008 r. zostało wysłane przez pomyłkę i należy je traktować jako bezprzedmiotowe. W następstwie wniosku złożonego w tym zakresie przez RT Mediasolutions Wydział Sprzeciwów OHIM wydał w dniu 22 stycznia 2009 r. decyzję, na mocy której sprzeciw został uznany za niewniesiony, ponieważ opłata za sprzeciw nie została uiszczona w wymaganym terminie.

17.

W dniu 20 marca 2009 r. wnosząca rozpatrywane odwołanie odwołała się od tej decyzji, podnosząc, że w dniu 20 maja 2008 r. OHIM wydał decyzję stwierdzającą dopuszczalność sprzeciwu i że ta decyzja nie została uchylona zgodnie z zasadami postępowania ustalonymi w art. 77a rozporządzenia nr 40/94. W dniu 29 września 2009 r. Czwarta Izba Odwoławcza OHIM oddaliła roszczenia wnoszącej odwołanie w szczególności na tej podstawie, że pismo z dnia 20 maja 2008 r. stanowiło zwykły środek organizacji postępowania, a nie decyzję.

18.

Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 4 grudnia 2009 r. wnosząca odwołanie złożyła skargę mającą na celu stwierdzenie nieważności decyzji Czwartej Izby Odwoławczej OHIM z dnia 29 września 2009 r.

19.

W uzasadnieniu wnosząca odwołanie podniosła trzy zarzuty. Odniosę się wyłącznie do drugiego zarzutu, gdyż jedynie ten zarzut jest przedmiotem niniejszego odwołania.

20.

Zarzut drugi dotyczył naruszenia art. 77a ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 40/94. Na poparcie tego zarzutu wnosząca odwołania podniosła, że powiadomienie OHIM z dnia 20 maja 2008 r. stanowi decyzję. Otóż w zakresie, w jakim na mocy zasady 17 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego to decyzje stwierdzają, że sprzeciw jest uznany za niewniesiony, lub oddalają sprzeciw jako niedopuszczalny, zasada prawna actus contrarius lub paralelizmu form wymaga, aby akt, którym OHIM stwierdził dopuszczalność sprzeciwu, również był uznany za „decyzję”.

21.

W konsekwencji zdaniem wnoszącej odwołanie decyzja ta mogła być uchylona wyłącznie zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 77a rozporządzenia nr 40/94 w związku z zasadą 53a rozporządzenia wykonawczego.

22.

Sąd stwierdził, że pismo z dnia 20 maja 2008 r. stanowi nie decyzję, ale zwykły środek organizacji postępowania w sprawie sprzeciwu. Po pierwsze, orzekł, że pismo to było wyłącznie powiadomieniem wnoszącej odwołanie o dacie rozpoczęcia etapu kontradyktoryjnego postępowania w sprawie sprzeciwu i wezwaniem do przedstawienia faktów, dowodów i argumentów na poparcie jej sprzeciwu. Po drugie, Sąd uznał, że pismo to nie wywiera żadnego skutku prawnego w stosunku do wnoszącej odwołanie. Ponadto stwierdził, że nie stanowi ono zajęcia ostatecznego stanowiska przez OHIM w przedmiocie dopuszczalności sprzeciwu.

23.

Następnie Sąd oddalił argumenty wnoszącej odwołanie oparte na zasadzie actus contrarius i paralelizmu form. Ponadto orzekł, iż uwzględniwszy, że pismo z dnia 20 maja 2008 r. nie jest decyzją, wnosząca odwołanie nie może podnosić zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań, które to pismo miało u niej wzbudzić.

24.

Wreszcie Sąd stwierdził, że sprawa nie dotyczy rejestracji międzynarodowej wskazującej Unię Europejską i że nie należy rozstrzygać o charakterze prawnym powiadomienia kierowanego przez OHIM do Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO) o sprzeciwach uznanych za dopuszczalne.

25.

Po zbadaniu dwóch pozostałych zarzutów Sąd zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę złożoną przez wnoszącą odwołanie.

26.

W swoim odwołaniu wnosząca je zwraca się do Trybunału o uchylenie zaskarżonego wyroku i obciążenie OHIM kosztami postępowania.

27.

OHIM wnosi o oddalenie odwołania i obciążenie wnoszącej odwołanie kosztami postępowania.

28.

W jedynym zarzucie odwołania wnosząca je podnosi, że Sąd naruszył art. 77a ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 40/94, który przewiduje szczególną procedurę uchylenia decyzji dotkniętej niezgodnością z prawem.

29.

Podniesiony zarzut dzieli się na trzy części. Po pierwsze, wnosząca odwołanie podnosi, że Sąd naruszył prawo, orzekając, iż pismo z dnia 20 maja 2008 r. stanowi zwykły środek organizacji postępowania w sprawie sprzeciwu, i w konsekwencji naruszył zasady skutecznej ochrony sądowej i pewności prawa. Po drugie, stoi ona na stanowisku, że Sąd nie dokonał prawidłowej wykładni pojęcia powiadomienia w zakresie, w jakim może ono samo w sobie zawierać decyzję. Po trzecie, wnosząca odwołanie podnosi, że zaskarżony wyrok jest obarczony brakiem uzasadnienia.

30.

Część pierwsza dzieli się na dwa argumenty. Po pierwsze, wnosząca odwołanie podnosi, że pismo z dnia 20 maja 2008 r., w którym OHIM stwierdził, iż jej sprzeciw jest dopuszczalny, zawiera decyzję, która w konsekwencji powinna być uchylona zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 77a rozporządzenia nr 40/94. Po drugie, wnosząca odwołanie zarzuca Sądowi, że naruszył jej prawo do skutecznej ochrony sądowej oraz zasadę pewności prawa.

31.

OHIM podważa powyższe argumenty.

32.

Postępowanie w niniejszej sprawie, jeśli uwzględnić jego przebieg i błędy w ocenie, które je obarczają, w oczywisty sposób nie może zadowalać. Ponadto rozumiem, że fakt, iż sporny akt nie został sformalizowany w postaci „decyzji”, pozbawia a priori wnoszącą odwołanie gwarancji proceduralnych ustanowionych art. 57 rozporządzenia nr 40/94, który przewiduje możliwość wniesienia odwołania, i art. 77a tego rozporządzenia, który ustanawia zasady dotyczące uchylania decyzji.

33.

Niemniej jednak podzielam zdanie Sądu, według którego akt ten nie stanowi decyzji, zwłaszcza dlatego że nie rodzi wiążących skutków prawnych w stosunku do wnoszącej odwołanie.

34.

Aby dojść do takiego wniosku, konieczne jest, po pierwsze, przypomnienie orzecznictwa Trybunału dotyczącego charakteru aktów zaskarżalnych oraz, po drugie, zbadanie istoty spornego aktu i ram proceduralnych, w które akt ten się wpisuje.

35.

Z utrwalonego orzecznictwa, przypomnianego przez Sąd w pkt 90 zaskarżonego wyroku, wynika, że decyzję, która jako taka może być zaskarżona skargą o stwierdzenie nieważności w rozumieniu art. 263 TFUE, stanowi wyłącznie akt, który może wywrzeć wiążące skutki prawne. Innymi słowy, zdaniem Trybunału akt ten musi mieć wpływ na interesy skarżącego, a jego sytuacja prawna musi ulec zmianie w określony sposób ( 8 ).

36.

Bezsporne jest również, że w celu ustalenia, czy akt wywiera takie skutki, należy uwzględnić jego istotę, nie zaś przywiązywać wagę do jego formy ( 9 ). Nie ma więc znaczenia fakt, że akt ten nie został określony jako decyzja przez instytucję, która go wydała.

37.

Orzecznictwo to pozwala na rozszerzenie zakresu skargi o stwierdzenie nieważności na akty, które pod względem formalnym nie mogą być zaklasyfikowane jako „decyzje”, ale które w istocie wywierają wiążące skutki prawne. Pozwala ono także zapobiec sytuacji, w której instytucje unikają kontroli ze strony sądów unijnych jedynie poprzez odstąpienie od wymogów formalnych, takich jak tytuł aktu, uzasadnienie czy wzmianka o przepisach stanowiących jego podstawę prawną.

38.

Istnienie wiążących skutków prawnych przybiera szczególne znaczenie w przypadku oceny zaskarżalności aktu, który wpisuje się w postępowanie administracyjne obejmujące wiele etapów, takich jak etap rozpatrywania sprzeciwu przed OHIM. W tych ramach OHIM wydaje liczne akty, w których nie tylko decyduje o środkach organizacji postępowania, ale również dokonuje ostatecznej oceny w sprawie zasadności wniosku. Nie wszystkie te akty wywierają skutki prawne w stosunku do stron postępowania.

39.

Trybunał podzielił te akty na szereg kategorii.

40.

Do pierwszej kategorii należą akty, w których dana instytucja w sposób ostateczny określa swoje stanowisko na koniec postępowania. Są to akty zaskarżalne w zakresie, w jakim wywierają wiążące skutki prawne i nie poprzedzają innych aktów, które mogą być podważone za pomocą skargi o stwierdzenie nieważności. Takim aktem jest decyzja, którą OHIM uznaje sprzeciw przedsiębiorstwa za zasadny i w konsekwencji odmawia zarejestrowania wspólnotowego znaku towarowego.

41.

Drugą kategorię stanowią akty pośrednie, których celem jest przygotowanie decyzji końcowej.

42.

Do kategorii tej należą, po pierwsze, akty, które choć zostały wydane w ramach postępowania przygotowawczego, stanowią zakończenie wyraźnego etapu postępowania głównego i wywierają skutki prawne ( 10 ).

43.

Przykłady takich aktów można znaleźć w postępowaniach opartych na art. 101 TFUE i 102 TFUE. Postępowania te składają się z szeregu następujących po sobie etapów, takich jak etap dochodzenia wstępnego, etap śledztwa kontradyktoryjnego, a następnie etap rozprawy administracyjnej. W wyrokach w sprawach połączonych Hoechst przeciwko Komisji ( 11 ) oraz w sprawie Orkem przeciwko Komisji ( 12 ) Trybunał orzekł, że podlegają zaskarżeniu decyzje, w których Komisja zwraca się do przedsiębiorstw o udzielenie informacji albo zarządza przeprowadzenie dochodzenia na miejscu.

44.

Na tej samej zasadzie Trybunał orzekł, że podlega zaskarżeniu decyzja, na mocy której Komisja po zakończeniu analizy wstępnej wszczyna formalne postępowanie wyjaśniające ( 13 ). Trybunał jest zdania, że tego rodzaju decyzja wywiera skutki prawne względem zainteresowanego państwa członkowskiego i zainteresowanych przedsiębiorstw, albowiem Komisja może zarządzić zawieszenie środka pomocowego. Zdaniem Trybunału wskazane skutki prawne są niezależne od decyzji końcowej i nie mogą zostać usunięte w ramach postępowania ze skargi na decyzję końcową, co skutkowałoby pozbawieniem skarżących wystarczającej ochrony sądowej ( 14 ).

45.

Po drugie, do omawianej kategorii należą akty o charakterze „czysto” ( 15 ) czy też „po prostu” ( 16 ) przygotowawczym. Akty te stanowią jedynie etapy pozwalające omawianej instytucji na wydanie decyzji końcowej. Nie wywierają żadnych skutków prawnych i zgodnie z orzecznictwem są niezaskarżalne. Z tego punktu widzenia Trybunał orzekł, że wady, jakimi mogą być dotknięte te akty, mogą być powoływane na poparcie skargi na decyzję końcową, gdyż akty owe stanowią etapy przygotowania tej decyzji ( 17 ). W prawie konkurencji takim aktem jest postanowienie Komisji o przedstawieniu zarzutów przedsiębiorstwu.

46.

Przywołanie powyżej omówionego orzecznictwa pozwala poznać względy, jakimi kieruje się Trybunał w tej dziedzinie.

47.

Jak zostało to ukazane wyżej, Trybunał zmierza do zapewnienia podmiotom prawa skutecznej ochrony sądowej w odniesieniu do praw przyznanych im na mocy unijnego porządku prawnego. W wyroku w sprawie Athinaïki Techniki przeciwko Komisji ( 18 ) Trybunał przypomniał, że z uwagi na fakt, iż Unia jest wspólnotą prawa, reguły postępowania mające zastosowanie do skarg powinny być interpretowane w taki sposób, aby mogły przyczynić się do osiągnięcia tego celu ( 19 ). Z tego względu akty przygotowawcze, które mogą wywierać skutki prawne i które stanowią zakończenie postępowania akcesoryjnego w stosunku do postępowania głównego, powinny – zdaniem Trybunału – być podważalne w ramach skargi o stwierdzenie nieważności.

48.

Niemniej jednak Trybunał zmierza także do uniknięcia nadmiernej liczby skarg na akty przygotowawcze, które to skargi mogłyby sparaliżować działanie instytucji.

49.

W kontekście takiego właśnie orzecznictwa należy dokonać kwalifikacji prawnej spornego aktu. Czy stanowi on, jak podnosi Sąd w zaskarżonym wyroku, zwykły środek organizacji postępowania w sprawie sprzeciwu, który w konsekwencji nie podlega zaskarżeniu, czy chodzi tu, jak utrzymuje wnosząca odwołanie, o decyzję?

50.

Aby odpowiedzieć na to pytanie, należy zbadać istotę pisma z dnia 20 maja 2008 r. i ramy proceduralne, w które się ono wpisuje.

51.

Jak wynika z faktów przedstawionych w pkt 9 zaskarżonego wyroku i z ustaleń Sądu przedstawionych w pkt 91, 92 i 95 tego wyroku, po pierwsze, pismo z dnia 20 maja 2008 r. wskazało wnoszącej odwołanie, że jej sprzeciw „został uznany za dopuszczalny w zakresie, w jakim opierał się na wcześniejszym niezarejestrowanym znaku Redtube”, oraz że jeżeli sprzeciw opiera się na innych wcześniejszych prawach, rozpatrywanie dopuszczalności tych innych praw nie miało jeszcze miejsca. Po drugie, informuje ją razem z RT Mediasolutions zarówno o terminie na zawarcie ugody, terminie wszczęcia etapu kontradyktoryjnego postępowania oraz terminie, w którym wnosząca odwołanie miała przedstawić dowody na poparcie sprzeciwu, jak i o przysługującym RT Mediasolutions na udzielenie odpowiedzi.

52.

Jest jasne, że druga część tego pisma stanowi zwykłe powiadomienie stron, pozbawione jakiegokolwiek charakteru decyzji w zakresie, w jakim OHIM informuje je, zgodnie z zasadą 18 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, o terminach regulujących przebieg postępowania w sprawie sprzeciwu.

53.

Jednakże pismo to nie może być interpretowane jako ograniczające się do poinformowania stron o wszczęciu postępowania w sprawie sprzeciwu i związanych z nim terminach. Konieczne jest bowiem uwzględnienie pierwszej części pisma z dnia 20 maja 2008 r., w której OHIM wskazuje wnoszącej odwołanie, że jej sprzeciw „został uznany za dopuszczalny” w zakresie, w jakim opiera się na wcześniejszym niezarejestrowanym znaku Redtube.

54.

Zdaniem wnoszącej odwołanie stanowi to samo w sobie decyzję w zakresie, w jakim zasadniczo OHIM dokonał ostatecznej oceny dopuszczalności sprzeciwu, która może wywierać wiążące skutki prawne. Prawdą jest, że użycie czasownika „uznać” wskazuje, iż OHIM istotnie wypowiedział się o dopuszczalności roszczenia.

55.

Moim zdaniem nie jest to jednak wystarczające, aby zaklasyfikować sporny akt jako decyzję.

56.

Postępowanie w sprawie sprzeciwu obejmuje dwa etapy, które należy rozróżnić. Po pierwsze, istnieje etap badania dopuszczalności sprzeciwu, określony w zasadzie 17 rozporządzenia wykonawczego, a po drugie, etap rozpoznawania sensu stricto, ustanowiony art. 43 rozporządzenia nr 40/94 i regulowany zasadami 18–20 rozporządzenia wykonawczego.

57.

Etap badania dopuszczalności sprzeciwu na charakter wstępny. Powinien on umożliwić OHIM dokonanie oceny dopuszczalności sprzeciwu w świetle warunków wyraźnie ustalonych w zasadach 15 i 16 rozporządzenia wykonawczego. W konsekwencji OHIM powinien upewnić się, że spełnione są bezwzględne przesłanki ustalone w zasadzie 15 ust. 2 lit. a)–c) i w zasadzie 16 ust. 1 tego rozporządzenia, to znaczy, po pierwsze, że sprzeciw zawiera odpowiednie określenie zakwestionowanego zgłoszenia wspólnotowego znaku towarowego, wcześniejszego znaku i podstaw, na których sprzeciw się opiera, oraz, po drugie, że sprzeciw jest przetłumaczony. OHIM powinien również upewnić się, że przesłanki względne przewidziane w zasadzie 15 ust. 2 lit. d)–h) rozporządzenia wykonawczego są spełnione, to znaczy że sprzeciw zawiera przedstawienie wcześniejszego znaku, wskazuje towary i usługi, dla których jest chroniony, oraz stronę wnoszącą sprzeciw lub jej pełnomocnika.

58.

Jeśli przesłanki te nie są spełnione, OHIM odrzuca sprzeciw jako niedopuszczalny, wydając decyzję, która kończy postępowanie w sprawie sprzeciwu. Tylko dla tego założenia prawodawca Unii ustanawia spoczywający na OHIM obowiązek wydania decyzji, która to decyzja może być zaskarżona na mocy art. 57 rozporządzenia nr 40/94.

59.

Natomiast jeżeli wszystkie przesłanki są spełnione, OHIM uznaje dopuszczalność sprzeciwu aktem, którego prawodawca Unii rzeczywiście nie określił.

60.

Przy tym założeniu i na mocy zasady 18 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia wykonawczego akt ten wszczyna postępowanie rozpoznawcze sensu stricto ( 20 ). Postępowanie to powinno umożliwić OHIM uzyskanie pełnej informacji na temat wszystkich dowodów przedstawionych na poparcie sprzeciwu i wypowiedzenie się na temat kwestii merytorycznych z nim związanych. Zatem dopiero na tym etapie postępowania strona wnosząca sprzeciw zobowiązana jest przedstawić fakty, dowody oraz argumenty na poparcie sprzeciwu zgodnie z zasadą 19 rozporządzenia wykonawczego, a na tej podstawie OHIM będzie rozpatrywał zasadność sprzeciwu, oceniając, czy rejestracja zgłoszonego znaku towarowego nie grozi naruszeniem praw nabytych strony wnoszącej sprzeciw. Dopiero po zakończeniu tego rozpatrywania OHIM wyda ostateczną decyzję, którą może albo oddalić sprzeciw w całości lub w części, albo uznać go za zasadny i w konsekwencji odmówić rejestracji w całości lub w części zarejestrowania wspólnotowego znaku towarowego. Na mocy art. 57 rozporządzenia nr 40/94 decyzja ta może zostać zaskarżona skargą o stwierdzenie nieważności.

61.

Należy więc stwierdzić, że akt, którym OHIM uznaje sprzeciw za dopuszczalny, nie stanowi aktu zawierającego decyzję OHIM kończącą postępowanie w sprawie sprzeciwu, ale akt postępowania przygotowawczego, który jako wszczynający rozpatrywanie sprzeciwu co do istoty stanowi początek obejmującego kilka etapów opracowywania decyzji końcowej.

62.

Ponadto w moim przekonaniu akt ten nie wywiera żadnego skutku wiążącego. Pozwala rozpocząć postępowanie ugodowe pomiędzy stronami, a w razie braku polubownego rozstrzygnięcia sporu wszczyna etap, na którym roztrząsane są kwestie merytoryczne związane ze sprzeciwem. Co się tyczy strony wnoszącej sprzeciw, wszczęcie postępowania w sprawie sprzeciwu sensu stricto nakłada na nią wyłącznie jeden obowiązek – jeśli chce, by postępowanie to zostało uwieńczone powodzeniem – który obejmuje przedstawienie wszystkich faktów i argumentów na poparcie jej sprzeciwu.

63.

W konsekwencji nie mogę uznać, że sporny akt wpływa na interesy wnoszącej odwołanie lub zmienia jej sytuację prawną. Jej sytuacja prawna nie jest porównywalna z sytuacją państwa członkowskiego, które na skutek wszczęcia przez Komisję formalnego postępowania wyjaśniającego w sprawie pomocy zobowiązane jest zawiesić przyznanie tej pomocy, lub z sytuacją osoby fizycznej, która w związku z uznaniem dopuszczalności jej wniosku w sprawie nadmiernego zadłużenia uzyskuje automatyczne zawieszenie postępowania egzekucyjnego z jej majątku. W niniejszym przypadku skutki spornego aktu nie wykraczają poza skutki wywierane przez czynności proceduralne i nie zmieniają – z wyjątkiem jej sytuacji w postępowaniu – sytuacji prawnej wnoszącej odwołanie ( 21 ) oraz szerzej – stron postępowania.

64.

W tym względzie należy podnieść, że wnosząca odwołanie nie ma żadnego interesu w zaskarżeniu aktu, którym OHIM uznał jej sprzeciw za dopuszczalny.

65.

Uwzględniając powyższe rozważania, uważam, że akt, którym OHIM uznał sprzeciw wnoszącej odwołanie za dopuszczalny, stanowi środek przygotowawczy pozbawiony wiążących skutków prawnych w stosunku do wnoszącej odwołanie.

66.

W konsekwencji stoję na stanowisku, że Sąd nie naruszył prawa, orzekając w pkt 102 zaskarżonego wyroku, iż pismo z dnia 20 maja 2008 r. nie stanowi decyzji ( 22 ), i proponuję, aby Trybunał oddalił pierwszy argument jako bezzasadny.

67.

Poprzez argument drugi wnosząca odwołanie zarzuca Sądowi naruszenie jej prawa do skutecznej ochrony sądowej przez odmówienie zaklasyfikowania spornego aktu jako decyzji. Podnosi również, że Sąd naruszył zasadę pewności prawa w zakresie, w jakim mogła ona w sposób zasadny zakładać, po pierwsze, że OHIM ostatecznie rozstrzygnął w przedmiocie dopuszczalności jej sprzeciwu i rozpocznie prowadzenie postępowania w sprawie sprzeciwu oraz, po drugie, że będzie przestrzegać przepisów art. 77a rozporządzenia nr 40/94.

68.

Prawo do skutecznej ochrony sądowej stanowi ogólną zasadę prawa Unii, która – jak przypominam – jest również wyrażona w art. 6 i 13 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności ( 23 ) oraz w art. 47 akapit pierwszy Karty praw podstawowych Unii Europejskiej ( 24 ). Zasada ta wymaga, by każdy, kogo prawa zostały naruszone, miał prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem.

69.

W niniejszej sprawie nie sądzę, by Sąd naruszył tę zasadę, uznając, że sporny akt nie stanowi decyzji. Po pierwsze, przypominam, że akt ten nie tworzy żadnego prawa na rzecz wnoszącej odwołanie i nie wpływa na jej sytuację prawną. Ponadto wnosząca odwołanie nie ma, jak już wskazałem, żadnego interesu prawnego do wnoszenia do sądu skargi o stwierdzenie nieważności spornego aktu, ponieważ akt ten uznaje dopuszczalność sprzeciwu, który sama wniosła. Po drugie, bezsporne jest, że wnosząca odwołanie nie jest pozbawiona możliwości dochodzenia swoich praw i zaskarżenia ewentualnych naruszeń, którymi obarczone mogłoby być niniejsze postępowanie, ponieważ mogła wnieść skargę o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 22 stycznia 2009 r., którą OHIM uznał jej sprzeciw za niewniesiony.

70.

W konsekwencji moim zdaniem argument ten powinien zostać oddalony.

71.

Z treści pisma z dnia 2 października 2008 r. zatytułowanego „Sprostowanie” wynika, iż OHIM wycofał sporny akt, wskazując, że został on wysłany przez pomyłkę oraz że należy go uznać za bezprzedmiotowy. Jest oczywiste – i OHIM przyznał to ponadto na rozprawie – że akt ten był rzeczywiście obarczony błędem w ocenie, który odnosił się do rozpatrzenia dopuszczalności sprzeciwu będącego przedmiotem sprawy i pociągnął za sobą w błędny sposób wszczęcie postępowania w sprawie sprzeciwu. Sposób, w jaki przedmiotowy akt został wycofany, podobnie jak termin, w którym OHIM zareagował, zasługuje na najwyższą krytykę i podnosi oczywiście kwestie związane z przestrzeganiem zasad pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań.

72.

Jednakże bezsporne jest, że OHIM ma prawo wycofać akt, który uznaje za błędny ( 25 ). Uprawnienie to znajduje swe uzasadnienie w zasadzie legalności, która nakazuje, aby nie utrzymywać stanu niezgodnego z prawem, umożliwiając organom administracji poprzez unieważnienie wadliwego aktu przywrócenie porządku prawnego, który został nienależycie naruszony. Pozwala również uniknąć rozwoju sporów i przyczynia się w sposób oczywisty do zapewnienia dobrej administracji.

73.

Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że uchylenie obarczonego wadą aktu powinno być podporządkowane bardzo ściśle określonym warunkom, ponieważ chodzi o pogodzenie zasady legalności z zasadą pewności prawa i w tych ramach o przestrzeganie uzasadnionych oczekiwań beneficjenta aktu, który mógł pokładać zaufanie w jego legalności ( 26 ). Celem zasady pewności prawa, która stanowi ogólną zasadę prawa Unii ( 27 ), jest bowiem zapewnienie przewidywalności sytuacji i stosunków prawnych podlegających prawu Unii ( 28 ) i wymaga ona, aby instytucje Unii przestrzegały nienaruszalności aktów, które wydały. W konsekwencji w razie uchylenia aktu obarczonego wadą Trybunał wymaga, aby dana instytucja przestrzegała związanych z tym zasad kompetencyjnych i proceduralnych, działała w rozsądnym terminie i uwzględniała zakres, w jakim zainteresowany mógł ewentualnie polegać na legalności aktu.

74.

W ramach rozporządzenia nr 40/94 prawodawca Unii przewidział zatem, w art. 77a tego rozporządzenia, szczególne postępowanie umożliwiające OHIM cofnięcie decyzji dotkniętej oczywistym błędem proceduralnym zawinionym przez OHIM. Na mocy ust. 2 tego artykułu OHIM zobowiązany jest nakazać uchylenie decyzji w ciągu sześciu miesięcy od daty jej podjęcia po wysłuchaniu stron postępowania. W ramach tego postępowania uchylenie niezgodnego z prawem aktu jest związane z określonym terminem, co gwarantuje pewność prawa i przyznaje każdej ze stron postępowania prawo do bycia wysłuchaną.

75.

Jednakże gwarancje są przyznane w tym kontekście zainteresowanemu wyłącznie w zakresie, w jakim ów akt tworzy prawa i zmienia sytuację prawną i materialną zainteresowanego.

76.

Natomiast, jak stwierdziłem, sporny akt, jako stanowiący czynność proceduralną, przygotowującą wydanie decyzji końcowej, nie jest w stanie wywierać skutków prawnych w stosunku do wnoszącej odwołanie i jako taki nie stanowi decyzji. W konsekwencji w moim przekonaniu wnosząca odwołanie nie może powoływać się na zasadę pewności prawa w przedmiocie uchylenia spornego aktu.

77.

Uwzględniwszy powyższe wywody, stoję na stanowisku, że drugi argument podniesiony przez wnoszącą odwołanie również należy oddalić.

78.

W konsekwencji proponuję, aby Trybunał orzekł, że pierwsza część jedynego zarzutu podniesionego przez wnoszącą odwołanie jest bezzasadna.

79.

W drugiej części swego jedynego zarzutu wnosząca odwołanie zarzuca Sądowi, że w pkt 114 zaskarżonego wyroku oparł swoje rozumowanie na fakcie, iż w zasadzie 17 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego użyto terminu „decyzja” w odniesieniu do przypadku, w którym sprzeciw zostaje uznany za niewniesiony, a w zasadzie 18 ust. 1 tego rozporządzenia użyty jest termin „powiadomienie”. Natomiast, jak wynika z zasady 62 ust. 1 tego rozporządzenia, powiadomienie może również zawierać decyzję ( 29 ).

80.

OHIM podważa powyższy argument.

81.

Stoję na stanowisku, podobnie jak OHIM, że argument ten jest bezzasadny.

82.

Po pierwsze, wnosząca odwołanie nie może czynić zarzutu Sądowi z tego powodu, że w celu uzasadnienia swojej oceny dotyczącej charakteru prawnego spornego aktu odwołał się do terminologii użytej w mających zastosowanie przepisach.

83.

Po drugie, wnosząca odwołanie nie bierze pod uwagę wywodów poprzedzających pkt 114 zaskarżonego wyroku, a w szczególności rozważań z pkt 88–102, w których Sąd przedstawił powody, dla których sporny akt nie mógł stanowić decyzji. W tym zakresie Sąd w pełni uwzględnił fakt, że powiadomienie takie jak w niniejszej sprawie może jako takie zawierać decyzję. W pkt 94 zaskarżonego wyroku Sąd przypomniał bowiem, że „nie jest możliwe ograniczenie się do samego badania formy pisma z dnia 20 maja 2008 r.” i że w celu ustalenia, czy pismo to stanowi decyzję, zgodnie z orzecznictwem Trybunału należy odwołać się raczej do istoty aktu niż do jego formy.

84.

W świetle tych okoliczności proponuję, aby w konsekwencji Trybunał oddalił drugą część zarzutu jako bezzasadną.

85.

W trzeciej części jedynego zarzutu wnosząca odwołanie podnosi zasadniczo, że Sąd naruszył obowiązek uzasadnienia, nie odpowiadając w wystarczający sposób na jej argument oparty na konkretnych skutkach prawnych, jakie pociąga za sobą międzynarodowa rejestracja znaku towarowego wskazująca Unię. W pierwszej instancji wnosząca odwołanie w istocie podniosła, że przy założeniu takiej rejestracji OHIM zobowiązany jest poinformować WIPO o dopuszczalności sprzeciwu, co pociąga za sobą konkretne skutki prawne w postaci wpisania w międzynarodowym rejestrze znaków towarowych wzmianki o tymczasowej odmowie ochrony. Natomiast w pkt 132 zaskarżonego wyroku Sąd ograniczył się do następującej odpowiedzi:

„[…] wystarczy stwierdzić, że niniejsza sprawa nie dotyczy rejestracji międzynarodowej wskazującej Unię, ale zgłoszenia wspólnotowego znaku towarowego. Nie ma więc konieczności wypowiadania się w przedmiocie charakteru prawnego takiego powiadomienia WIPO przez OHIM w ramach rejestracji międzynarodowych wskazujących Unię”.

86.

Wnosząca odwołanie zarzuca Sądowi, że nie uwzględnił faktu, iż akt, którym OHIM informuje WIPO o dopuszczalności sprzeciwu, stanowi decyzję. Zasady skutecznej ochrony sądowej i pewności prawa wymagały bowiem jej zdaniem, by sporny akt w zakresie, w jakim stanowi powiadomienie skierowane do zgłaszającego znak towarowy w tym samym kontekście, był również zakwalifikowany jako „decyzja”.

87.

OHIM podważa ten argument, podnosząc w szczególności, że postępowania w sprawie rejestracji wspólnotowej i międzynarodowej nie są porównywalne.

88.

W celu dokonania oceny zasadności tego argumentu należy przypomnieć zakres obowiązku uzasadniania wyroków spoczywającego na Sądzie.

89.

Obowiązek uzasadniania wyroków wynika z art. 36 statutu Trybunału, który ma zastosowanie do Sądu na podstawie art. 53 akapit pierwszy tego statutu, oraz z art. 81 regulaminu postępowania przed Sądem.

90.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem uzasadnienie wyroku powinno przedstawiać w sposób jasny i jednoznaczny rozumowanie Sądu, pozwalając zainteresowanym na poznanie powodów wydanego orzeczenia, a Trybunałowi – na dokonanie jego kontroli sądowej ( 30 ). Jeśli chodzi o skargę opartą na art. 263 TFUE, wymóg uzasadnienia pociąga za sobą konieczność rozpatrzenia przez Sąd zarzutów w zakresie stwierdzenia nieważności podniesionych przez skarżącą i wyjaśnienia powodów prowadzących do nieuwzględnienia zarzutu lub stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu.

91.

W wyroku w sprawie Connolly przeciwko Komisji ( 31 ) Trybunał określił jednak granice dla tego obowiązku ustosunkowania się do podniesionych zarzutów. Trybunał uznał, że uzasadnienie wyroku należy oceniać w świetle okoliczności danej sprawy ( 32 ) oraz że nie można wymagać, aby Sąd udzielił „szczegółowej odpowiedzi na każdy podniesiony przez stronę skarżącą argument, zwłaszcza jeśli nie jest on wystarczająco jasny i dokładny oraz nie opiera się na szczegółowych dowodach” ( 33 ).

92.

W świetle tych okoliczności sądzę, że Sąd odpowiedział w sposób wystarczający pod względem prawnym na argument podniesiony przez wnoszącą odwołanie. Wyjaśnił on powód, dla którego nie było jego zdaniem konieczne orzekanie w przedmiocie charakteru prawnego aktu, którym OHIM informuje WIPO o dopuszczalności sprzeciwu w ramach zgłoszenia do międzynarodowej rejestracji wskazującej Unię. Bez wątpienia wyjaśnienie to jest krótkie, niemniej jednak wystarczające, ponieważ w sposób oczywisty charakter prawny spornego aktu nie może być kalką charakteru aktu przyjętego w ramach odrębnej procedury pociągającej za sobą właściwe dla niej skutki, ale powinien być oceniany w świetle istoty i skutków prawnych właściwych dla spornego aktu.

93.

Podkreślam ponadto, że wyjaśnienie to pozwoliło wnoszącej odwołanie na podważanie oceny Sądu i pozwala również Trybunałowi na dokonanie kontroli sądowej.

94.

Uwzględniając te okoliczności, stoję na stanowisku, że motywy Sądu, przedstawione w pkt 132 zaskarżonego wyroku, nie są dotknięte brakiem uzasadnienia.

95.

W związku z tym proponuję, aby Trybunał oddalił trzecią część jedynego zarzutu jako bezzasadną.

96.

W świetle całości powyższych rozważań proponuję, by Trybunał oddalił jedyny zarzut podniesiony przez wnoszącą odwołanie, dotyczący naruszenia art. 77a ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 40/94, jako bezzasadny i w konsekwencji oddalił wniesione przez nią odwołanie.

97.

W świetle powyższych uwag proponuję, aby Trybunał wydał następujące orzeczenie: