W następstwie niniejszej publikacji organy państwa członkowskiego lub państwa trzeciego lub osoba fizyczna lub prawna mająca uzasadniony interes oraz mająca siedzibę lub miejsce pobytu w państwie trzecim mogą, zgodnie z art. 17 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1143 (1), wnieść sprzeciw do Komisji w terminie trzech miesięcy od daty niniejszej publikacji.

Specyfikacja produktu, o której mowa w art. 7 rozporządzenia (UE) nr 1151/2012, jest dostępna w unijnym rejestrze oznaczeń geograficznych.

JEDNOLITY DOKUMENT

„Café Antigua”

Nr UE: PGI-GT-03275 – 3.4.2024

ChNP ( ) ChOG (X)

1.   Nazwa lub nazwy [ChNP lub ChOG]

„Café Antigua”

2.   Państwo członkowskie lub państwo trzecie

Gwatemala

3.   Opis produktu rolnego lub środka spożywczego

3.1.   Typ produktu

Klasa 1.8. Inne produkty wymienione w załączniku I do Traktatu (przyprawy itd.)

Kod Nomenklatury scalonej

09 – KAWA, HERBATA, MATÉ (HERBATA PARAGWAJSKA) I PRZYPRAWY

0901 – Kawa, nawet palona lub bezkofeinowa; łupinki i łuski kawy; substytuty kawy zawierające kawę w dowolnych proporcjach

3.2.   Opis produktu, do którego odnosi się nazwa podana w pkt 1

„Café Antigua” to owoc gatunków kawowca Coffea arabica i Coffea canephora uprawianych na obszarze geograficznym wyznaczonym w sekcji 4 i posiadający następujące cechy.

Kawę „Café Antigua” można wprowadzać do obrotu jako kawę zieloną (w języku hiszpańskim zwaną również „café oro” [kawą złotą]) lub jako kawę paloną, zarówno w postaci ziaren, jak i mielonej.

Pod względem właściwości fizycznych ziarna kawy zielonej są zazwyczaj mniejsze w porównaniu z innymi kawami SHB (95 % lub więcej powyżej sita nr 15), mają niebieskozieloną barwę, zwarty wygląd i wyraźny rowek w kształcie litery S oraz odznaczają się wilgotnością od 10 % do 12 %. Po prażeniu ziarna kawy mają intensywną ciemną barwę, są tradycyjnie jednorodne i mają dość pomarszczoną teksturę, są zwarte, mają bardzo wąskie i nieregularne rowki i nie zwiększają znacznie objętości (45–55 %).

Stopień zmielenia zależy od metody stosowanej przez każde przedsiębiorstwo, a kawę klasyfikuje się pod tym względem według następujących kategorii: „bardzo drobna” (poniżej 400 μm), „drobna” (między 400 μm a 700 μm), „średnia” (między 700 μm a 900 μm) i „gruba” (ponad 900 μm).

Pod względem chemicznym kawa zielona „Café Antigua” odznacza się średnią całkowitą zawartością cukru wynoszącą ok. 80 g/kg, przy czym wartość ta wynosi zazwyczaj od 71 g/kg do 88 g/kg. W świetle tych wyników zawartość cukru w kawie „Café Antigua” plasuje się w górnym przedziale określonym dla kawy z gatunku Coffea arabica, który dominuje na tym obszarze.

Średnia zawartość kofeiny w kawie zielonej „Café Antigua” wynosi ok. 1,13 % – zawartość tej substancji waha się w przybliżeniu od 0,90 % do 1,45 %. Wartości te mieszczą się w typowym zakresie określonym dla dominującej na tym obszarze kawy z gatunku Coffea arabica, co potwierdza umiarkowaną zawartość kofeiny, która odpowiada charakterystycznemu profilowi chemicznemu produktu o tym pochodzeniu.

Pod względem właściwości organoleptycznych podczas konsumpcji „Café Antigua” jest delikatna i zrównoważona, z nutami aromatycznymi miodu, karmelu, jabłek i prażonych orzechów włoskich oraz bardzo pełnym bukietem. Cechuje się utrzymującą się, ale zawsze przyjemną kwasowością, nie jest ani ostra, ani gorzka, i bardzo dobrze łączy się ze słodyczą i smakiem czekolady.

Zgodnie z protokołem Specialty Coffee Association „Café Antigua” posiada co najmniej następujące ratingi:

—	Zapach/aromat: 7,5

—	Smak: 7,75

—	Kwasowość: 8

—	Balans: 7,75

—	Ogółem: 7,75

—	Cielistość: 8

—	Posmak: 7,75

„Café Antigua” nie może mieć żadnych wad klasy I (wad pierwotnych) oraz może mieć nie więcej niż pięć wad klasy II (wad wtórnych).

3.3.   Pasza (wyłącznie w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego) i surowce (wyłącznie w odniesieniu do produktów przetworzonych)

Ziarna kawy to nasiona wiecznie zielonego krzewu tropikalnego znanego jako kawowiec, należącego do rodziny marzanowatych (Rubiaceae) i rodzaju kawowców (Coffea). Na obszarze geograficznym wyznaczonym przez ChOG powszechnie uprawia się dwa gatunki kawy: Coffea arabica i Coffea canephora. W szczególności odmiany tych gatunków, których można używać jako surowca do produkcji kawy (zielonej lub palonej) objętej ChOG, są następujące: Typica (lub Arábigo lub Típica Arábiga), Caturra, Bourbón, Pache Común, Pache Colis, Pacamara, Mundo Novo, Maragogype, Villalobos, Villa Sarchí i Catuaí.

„Café Antigua” może składać się z jednej z tych odmian lub ich mieszanki.

3.4.   Poszczególne etapy produkcji, które muszą odbywać się na wyznaczonym obszarze geograficznym

Etapy produkcji, które muszą odbywać się na wyznaczonym obszarze geograficznym, obejmują sadzenie i zbiór owoców kawowca, ich przetwarzanie na mokro, a następnie suszenie ziaren kawy. W zależności od stanu produktu etapy są następujące:

A.	sadzenie krzewów kawowca i drzew zapewniających im cień;

B.	uprawa roślin kawowca;

C.	zbiór owoców kawowca;

D.	przetwarzanie na mokro owoców kawowca;

E.	przechowywanie kawy pergaminowej;

F.	suszenie ziaren kawy.

W stosownych przypadkach proces prażenia i mielenia ziaren kawy może odbywać się poza wyznaczonym obszarem geograficznym.

3.5.   Szczegółowe zasady dotyczące krojenia, tarcia, pakowania itp. produktu, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa

-

3.6.   Szczegółowe zasady dotyczące etykietowania produktu, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa

Następujące logo mogą być stosowane zarówno na workach kawy zielonej przeznaczonych na wywóz, jak i na opakowaniach kawy palonej i kawy mielonej, pod warunkiem że podana jest nazwa plantacji, z której pochodzi kawa:

4.   Zwięzłe określenie obszaru geograficznego

Wyznaczony obszar geograficzny obejmuje region departamentu Sacatepéquez składający się z następujących gmin: południowej części Sumpango, która graniczy z Pastores i Jocotenango i znajduje się poniżej 2 500 m n.p.m.; północno-zachodniej części Santa María de Jesús, która graniczy z Antigua Guatemala i znajduje się poniżej 2 500 m n.p.m.; całego obszaru Pastores, Jocotenango, Santa Catarina Barahona, San Miguel Dueñas, Ciudad Vieja i Antigua Guatemala, który znajduje się poniżej 2 500 m n.p.m.; całego zachodniego obszaru Magdalena Milpas Altas i Santa Lucia Milpas Altas graniczącego z Antigua Guatemala i położonego poniżej 2 500 m n.p.m.; północnej części Alotenango, która graniczy z San Miguel Dueñas i Ciudad Vieja i znajduje się na wysokości od 1 300 do 2 500 m n.p.m.; oraz części El Tejar, która znajduje się poniżej 2 500 m n.p.m. Wszystkie powyższe obszary są gminami Republiki Gwatemali.

5.   Związek z obszarem geograficznym

Związek między kawą „Café Antigua” a obszarem geograficznym opiera się na właściwościach produktu.

I.   Czynniki naturalne: warunki agroekologiczne

—   Rzeźba terenu, wysokość nad poziomem morza i klimat

W przypadku „Café Antigua” decydującym czynnikiem geograficznym jest to, że cały obszar produkcji stanowi zamknięta dolina wulkaniczna – dolina Panchoy. Tym samym obszar leży na idealnej wysokości nad poziomem morza oraz charakteryzuje się idealną temperaturą i ilością opadów deszczu do prowadzenia przedmiotowych upraw.

Wyznaczony obszar geograficzny zajmuje jedynie 172 km 2 . Wielkość obszaru jest idealna do zapewnienia jednorodności ChOG i możliwości zarządzania nim, ponieważ gwarantuje jednorodność czynników agroekologicznych, a tym samym produktu.

Pierwszym z tych jednorodnych czynników jest wysokość nad poziomem morza.

Między najniższym (1 370 m) a najwyższym (2 240 m) punktem rozpiętość wysokości wyznaczonego obszaru geograficznego nad poziomem morza wynosi 870 m. Plantacje kawy w każdym przypadku znajdują się poniżej 1 980 m n.p.m., zatem rzeczywista rozpiętość wysokości wynosi 610 m.

Innym efektem związanym ze specyfiką terenu górskiego, który otacza zamkniętą dolinę, jest cień opadowy, co oznacza, że powietrze nasycone wilgocią przemieszcza się na stronę gór zwróconą w kierunku oceanu, natomiast na drugą stronę, w tym przypadku do doliny, trafia mniej wilgoci.

W Antigui sama dolina Panchoy jest otwarta na Ocean Spokojny, który zapewnia pewną wilgotność; jednak ze względu na rzeczywisty kształt doliny ten poziom wilgotności maleje ku północy. W szczególności ku północy doliny maleje roczna suma opadów deszczu – od ponad 1 500 mm na południe od Alotenango do 1 000 mm na północny zachód od Pastores. W porównaniu z innymi obszarami uprawy ekskluzywnych kaw regionalnych w regionie tym panuje szczególnie suchy klimat.

Obszar uprawy „Café Antigua” charakteryzuje się zazwyczaj deficytem wody, co nie jest zjawiskiem bardzo rozpowszechnionym na obszarach uprawy kawy. Ponadto wilgotność względna panująca na tym obszarze w ciągu roku (65 %) jest najniższa spośród wszystkich obszarów uprawy ekskluzywnych kaw regionalnych.

W miesiącach, w których występuje deficyt wody, dostępność wilgoci w glebie ze względu na obecność pumeksu wulkanicznego wynosi jednak ponad 50 % pojemności polowej gleby. Innymi słowy, krzewy kawowca mają dostęp do wilgotności, której potrzebują do rozwoju, mimo że środowisko jest suche.

Związek przyczynowy

Ograniczona rozpiętość wysokości nad poziomem morza gwarantuje, że cała kawa produkowana na tym obszarze charakteryzuje się jakością co najmniej równoważną kawie SHB. Wynika to z tego, że ze względu na szerokość geograficzną, na której położony jest obszar geograficzny ChOG, oraz na przeważające na tym obszarze wiatry średnia roczna temperatura wynosi tam 18,4 °C, przy czym wahania temperatury wynoszą od 18 °C do 22 °C.

W tym zakresie szereg badań wykazało, że czynnikiem, który faktycznie decyduje o jakości filiżanki kawy, jest średnia roczna temperatura na obszarze produkcji kawy, a nie wysokość nad poziomem morza. Średnia roczna temperatura wynosząca od 18 °C do 20,5 °C nadaje kawie największą intensywność pod względem bukietu, kwasowości i cielistości, a właśnie te czynniki wyróżniają produkt „Café Antigua” (trwała, ale zawsze przyjemna kwasowość, która nie jest ani ostra, ani gorzka, łącząca się ze słodyczą i smakiem czekolady, oraz co najmniej 8 punktów w skali SCA za cechę „cielistość”, jak opisano w sekcji 3.2 niniejszego dokumentu).

Kolejnym czynnikiem decydującym o związku produktu z obszarem są ogólnie suche warunki klimatyczne panujące w regionie. Należy zauważyć, że wilgotność ma wpływ na przetwarzanie kawy pergaminowej. Warunki te, wraz z brakiem opadów w miesiącach zbiorów, sprawiają, że na obszarze uprawy produktu „Café Antigua” łatwiej jest wysuszyć kawę pergaminową na słońcu i osiągnąć odpowiednią do celów handlowych zawartość wilgoci w sposób naturalny, bez konieczności używania suszarek. Powstrzymują one również rozwój grzybów na owocach kawowca rosnących na krzewach i na dalszych etapach. Ponadto w suchych warunkach cukier i inne substancje obecne w miąższu i substancji kleistej są bardziej skoncentrowane ze względu na mniejszą ilość rozcieńczającej je wody, co nadaje kawie charakter.

Poza tym niska wilgotność względna i niska pokrywa chmur sprzyjają utracie ciepła w nocy. Wczesnym rankiem i wieczorem okoliczne góry rzucają cień na krzewy kawowca. Skutkuje to zimniejszymi nocami i większą liczbą godzin chłodu niż w innych regionach uprawy kawy. W związku z tym na obszarze geograficznym produkcji kawy „Café Antigua” pokrywa drzew zapewniających cień jest zwykle gęstsza niż w innych regionach, przez co na plantacjach panuje specyficzny mikroklimat. Krzewy kawowca reagują na te godziny chłodu, zwiększając produkcję węglowodanów/cukrów, co poprawia właściwości organoleptyczne ziaren kawy – w szczególności przyczyniając się do charakterystycznej słodyczy kawy Café Antigua. Ten „ekstremalny” klimat skutkuje wyjątkową zwartością ziaren, która jest kolejną cechą wyróżniającą kawę „Café Antigua”.

—   Gleba

1.	Wszystkie gleby w regionie są głębokie i rozwijają się na ciemnym, luźnym pyle wulkanicznym niedawnego pochodzenia.

2.	Występujące w nich stężenia fosforu, miedzi, żelaza, manganu i cynku są odpowiednie (średnie lub wysokie) do uprawy kawy.

3.	Zakres kwasowości gleb sprawia, że zawarte w nich składniki odżywcze, czy to obecne w sposób naturalny, czy to pochodzące z nawozów, są dostępne w bardziej efektywny sposób.

Ogólnie rzecz biorąc, w regionie występują bogate gleby wulkaniczne, zawierające duże ilości pumeksu, co pomaga w zatrzymywaniu wilgoci. Od czasu do czasu gleba pokrywa się nową warstwą popiołu z wulkanu Volcán de Fuego.

Związek przyczynowy

Liczne minerały w glebie wulkanicznej stanowią istotne źródło składników odżywczych dla krzewów kawowca, przyczyniając się do ich zdrowego wzrostu. Te cechy gleby skutkują obecnością w bukiecie nut kojarzących się z miodem, karmelem, jabłkiem i prażonymi orzechami włoskimi, a także smakiem, który charakteryzuje się utrzymującą się, ale zawsze przyjemną kwasowością, bez ostrości i goryczy, i który podczas spożycia bardzo dobrze łączy się ze słodyczą i smakiem czekolady. Wszystkie te cechy są typowe dla kawy „Café Antigua”.

II.   Czynniki ludzkie

Na jakość i prestiż kawy „Café Antigua” ma również wpływ aspekt ludzki. W tym zakresie istotne są dwa czynniki: tytuł prawny do gruntów i czynności wykonywane po zbiorach.

Od 90 do 92 % produkcji w departamencie Sacatepéquez pochodzi ze średnich lub dużych plantacji (powyżej 41 kwintali kawy zielonej). Ten system produkcji wymaga wykwalifikowanej siły roboczej, a wykorzystanie pośredników ogranicza się do minimum.

Ponadto region ten ma wielowiekową tradycję uprawy kawy, co pozytywnie wpływa na jakość produktu. Z tego względu prawie wszystkie plantacje posiadają własne urządzenia do przetwarzania na mokro.

Historia kawy w Gwatemali rozpoczęła się właśnie w tym regionie, w Antigui. Około 1760 r. jezuici zasadzili pierwsze krzewy kawowca w Gwatemali w klasztorze Towarzystwa Jezusowego.

Istnieją dowody na to, że kawę z Antigui doceniano już w 1945 r. Podczas Convención Cafetalera de Centroamérica y México [konwencji w sprawie uprawy kawy w Ameryce Środkowej i Meksyku] kawę „Antigua” uznano za najlepszą „markę marzeń” w kraju.

Związek przyczynowy

Obecność wykwalifikowanej siły roboczej i minimalnej liczby pośredników zmniejsza utratę jakości po zbiorach.

Ponadto większość zakładów przetwórczych umożliwia sortowanie kawy według jakości, przy czym na tym etapie zasadnicze znaczenie ma przestrzeganie procesów zapewniających identyfikowalność kawy i określenie jej pochodzenia.

Na obszarach o długiej tradycji, takich jak ten, uprawia się odmiany dostosowane do klimatu i gleby regionu, a ponadto wiedzę techniczną i postawy w zakresie jakości przekazuje się pokolenia na pokolenie i z czasem pogłębia.

Poza tym na metodę produkcji wpływa również suchy klimat charakterystyczny dla wyznaczonego obszaru, w szczególności dzięki umożliwieniu suszenia kawy na słońcu. Ta technika suszenia na słońcu sprzyja powstawaniu kaweolu, substancji, która przyczynia się do szczególnego niebiesko-zielonego zabarwienia ziaren „Café Antigua” i jest jednym z czynników nadających tej kawie aromat – charakteryzujący się nutami miodu, karmelu, jabłek i prażonych orzechów włoskich.

Odesłanie do publikacji specyfikacji produktu

Wpis nr 1, karta 1, tom 1 – Nazwy pochodzenia, Rejestr własności intelektualnej w Gwatemali, dotyczący sprawy nr 2006-01485 „Café Antigua”.

Decyzja o rejestracji z dnia 11 lipca 2008 r., opublikowana w dniu 10 grudnia 2008 r., zgodnie z art. 86 ustawy o własności intelektualnej w Gwatemali (dekret nr 57-2000).

---

(1)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1143 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie oznaczeń geograficznych w odniesieniu do wina, napojów spirytusowych i produktów rolnych oraz gwarantowanych tradycyjnych specjalności i określeń jakościowych stosowanych fakultatywnie w odniesieniu do produktów rolnych, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, (UE) 2019/787 i (UE) 2019/1753 oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr 1151/2012 (Dz.U. L, 2024/1143, 23.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1143/oj).