W następstwie niniejszej publikacji organy państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, lub osoba fizyczna lub prawna mająca uzasadniony interes oraz mająca siedzibę lub miejsce pobytu w państwie trzecim, mogą, zgodnie z art. 17 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1143 (1), wnieść sprzeciw do Komisji w terminie 3 miesięcy od daty niniejszej publikacji.

Specyfikacja produktu zgodna z art. 7 rozporządzenia (UE) nr 1151/2012 znajduje się w unijnym rejestrze oznaczeń geograficznych.

JEDNOLITY DOKUMENT

„Afyon Pastırması”

Nr UE: PGI-TR-03216-19.3.2024

ChOG (X) ChNP ( )

1.   Nazwa lub nazwy (ChNP lub ChOG)

„Afyon Pastırması”

2.   Państwo członkowskie lub państwo trzecie

Republika Turcji

3.   Opis produktu rolnego lub środka spożywczego

3.1.   Typ produktu (zgodnie z załącznikiem XI)

Klasa 1.2. Produkty wytworzone na bazie mięsa (podgotowanego, solonego, wędzonego itd.)

3.2.   Opis produktu, do którego odnosi się nazwa podana w pkt 1

„Afyon Pastırması” to suszony produkt mięsny otrzymywany po peklowaniu (soleniu), płukaniu, prasowaniu, suszeniu, pokryciu mieszanką przypraw z kozieradką i suszeniu kawałków mięsa z miękkich części tuszy bydła i wołów domowych rasy anatolijskiej, które były tuczone przez co najmniej trzy miesiące na terenie prowincji Afyonkarahisar. Do peklowania „Afyon Pastırması” stosuje się mieszankę przypraw o gęstej konsystencji otrzymywaną przez zmieszanie mąki z nasion kozieradki, czerwonej papryki w proszku, czosnku, soli i wody.

Wybrane specyfikacje składu „Afyon Pastırması” są następujące:

wilgotność (%): ≤ 50

sól (%) (zawartość w suchej masie): ≤ 8

tłuszcz (%): ≤ 40

azotyn sodu (mg/kg): ≤ 50

pH: 4,5–5,8

Wybrane specyfikacje składu mieszanki przypraw do „Afyon Pastırması” są następujące:

mąka z nasion kozieradki (%): ~25

papryka w proszku (%): ~7

czosnek (%): ~18

woda (%): ~60

Mieszanka przypraw sprawia, że wędlina „Afyon Pastırması” jest brązowa na zewnątrz, a w środku ma ciemną czerwonobrązową barwę. Ponadto wewnątrz mogą występować białe plamki, wynikające z obecności tłuszczu. W wyniku prasowania górna i dolna powierzchnia wędliny jest spłaszczona. Cienki plaster „Afyon Pastırması” szybko rozpływa się w ustach. W mieszance przypraw do „Afyon Pastırması” nie używa się kminu rzymskiego, w przeciwieństwie do innych rodzajów pastrami, więc w smaku wędliny dominuje smak mięsa.

„Afyon Pastırması” sprzedaje się w całości lub w plastrach o grubości 2–3 mm. W zależności od życzenia klienta warstwa przypraw może być usunięta przed zapakowaniem.

3.3.   Pasza (wyłącznie w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego) i surowce (wyłącznie w odniesieniu do produktów przetworzonych)

Jednym z czynników wpływających na charakterystyczne cechy produktu jest sposób żywienia bydła i wołów domowych rasy anatolijskiej. Do produkcji „Afyon Pastırması” wykorzystuje się mięso bydła i wołów domowych rasy anatolijskiej karmionych przez co najmniej trzy miesiące na terenie prowincji Afyonkarahisar w gospodarstwach w cyklu otwartym i zamkniętym. Woły domowe rasy anatolijskiej i bydło są karmione zielonkami w zależności od pory roku, suszoną koniczyną i świeżą trzciną o nazwie „frig”, która rośnie na terenach podmokłych. Zwierzęta są wypasane na pastwiskach charakteryzujących się unikatową florą. Ze względu na niesprzyjający klimat i warunki geograficzne na pastwiskach prowincji Afyonkarahisar występuje wyjątkowa flora. W prowincji Afyonkarahisar zidentyfikowano 1 800 gatunków i podgatunków flory należących do 110 rodzin. Ponadto w Afyonkarahisar występują 234 gatunki endemiczne. Wreszcie do wyjątkowego smaku „Afyon Pastırması” przyczynia się makuch makowy (lokalnie nazywany „haşkeş”) podawany w dawce pokarmowej dla zwierząt mięsnych.

3.4.   Poszczególne etapy produkcji, które muszą odbywać się na wyznaczonym obszarze geograficznym

Wszystkie procesy muszą odbywać się na obszarze geograficznym określonym w pkt 4. W procesie produkcji „Afyon Pastırması” zwierzęta mięsne muszą być karmione w warunkach prowincji Afyonkarahisar przez co najmniej trzy miesiące. Ubój zwierząt mięsnych, rozbiór mięsa na pastrami, peklowanie (solenie), płukanie, prasowanie, suszenie i suszenie w mieszance przypraw z kozieradką musi odbywać się na terenie prowincji Afyonkarahisar.

3.5.   Szczegółowe zasady dotyczące krojenia, tarcia, pakowania itp. produktu, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa

---

3.6.   Szczegółowe zasady dotyczące etykietowania produktu, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa

Oprócz obowiązkowych elementów określonych w przepisach dotyczących etykietowania i prezentacji środków spożywczych etykieta zawiera następujące informacje:

—	nazwę oznaczenia „Afyon Pastırması”,

—	nazwę handlową i adres lub skróconą nazwę i adres lub zarejestrowany znak towarowy producenta,

—	logo ChOG Unii Europejskiej,

—	następujące logo:

4.   Zwięzłe określenie obszaru geograficznego

Regionem geograficznym, w którym oficjalnie produkuje się „Afyon Pastırması”, jest prowincja Afyonkarahisar. Afyonkarahisar znajduje się na południowo-zachodnim krańcu równiny o tej samej nazwie w środkowo-zachodniej części Anatolii w regionie Morza Egejskiego. Prowincja leży w przybliżeniu między 37° 47′ a 39° 12′ szerokości geograficznej północnej oraz między 29° 50′ a 31° 38′ długości geograficznej wschodniej. Afyonkarahisar sąsiaduje z prowincjami Uşak na zachodzie, Kütahya na północnym zachodzie, Eskişehir na północy, Konya na wschodzie, Isparta na południowym wschodzie, Burdur na południu i Denizli na południowym zachodzie. Prowincja Afyonkarahisar dzieli się na 18 dystryktów: Merkez, Başmakçı, Bayat, Bolvadin, Çay, Çobanlar, Dazkırı, Dinar, Emirdağ, Evciler, Hocalar, İhsaniye, İscehisar, Kızılören, Sandıklı, Sinanpaşa, Şuhut i Sultandağı.

5.   Związek z obszarem geograficznym

„Afyon Pastırması” produkuje się tradycyjnymi metodami w prowincji Afyonkarahisar już od wieków. Związek między „Afyon Pastırması” a obszarem geograficznym opiera się na renomie produktu oraz wiedzy i umiejętności producentów w zakresie wyboru i przygotowania składników (w tym wyboru kawałków mięsa), przeprowadzania poszczególnych etapów procesu produkcji, którym produkt zawdzięcza swój charakterystyczny smak i aromat, oraz w zakresie schematu żywienia zwierząt.

„Afyon Pastırması” różni się od innych tureckich pastrami bardziej miękką konsystencją i dominującym smakiem mięsa. Zgodnie z tradycyjną wiedzą, używanie najdelikatniejszych części mięsa, takich jak karkówka, rozbratel, rostbef i rumsztyk, które są pozyskiwane z górnej części zwierząt mięsnych i są mniej aktywnymi mięśniami, zapewnia delikatniejszą konsystencję niezbędną dla najwyższej jakości potraw. Cienki plaster „Afyon Pastırması” powinien szybko rozpływać się w ustach. Użycie mniejszej ilości przypraw, a zwłaszcza brak kminu rzymskiego w porównaniu z innymi rodzajami tureckiego pastrami, przekłada się na lokalny popularny smak. Uważa się, że nadmierna ilość przypraw, zwłaszcza kminu rzymskiego, przysłania charakterystyczny smak „Afyon Pastırması”. Wreszcie lokalny schemat żywienia zwierząt mięsnych, w szczególności podawanie makucha makowego, bogatego w nienasycone kwasy tłuszczowe, przyczynia się do charakterystycznego „mięsnego smaku” wędliny.

Pod względem historycznym prowincja Afyonkarahisar znajduje się na jedwabnym szlaku, który był głównym szlakiem handlu przyprawami w okresie Imperium Osmańskiego. Dzięki tej lokalizacji mieszkańcy mieli łatwy dostęp do przypraw używanych do produkcji „Afyon Pastırması”, takich jak czerwona papryka w proszku, kmin rzymski i czarny pieprz.

Ponadto położenie geograficzne i warunki klimatyczne prowincji Afyonkarahisar już od czasów starożytnych zapewniają optymalne warunki dla rolnictwa i hodowli zwierząt. Hodowla zwierząt od wieków jest jednym z ważniejszych źródeł utrzymania miejscowej ludności. W związku z tym mięso do produkcji „Afyon Pastırması” jest specjalnie wyselekcjonowane. Klimat i struktura gleby sprzyjają również wzrostowi znacznej ilości roślin uprawianych na zielonkę (wyka, koniczyna, kukurydza na kiszonki i esparceta) w regionie, które są jest niezbędnym elementem hodowli zwierząt.

Istotne znaczenie dla kontrolowanej produkcji „Afyon Pastırması” mają wysokie różnice temperatur (ponad 10 °C), jakie występują między dniem a nocą na jesieni. Fermentacja i suszenie zachodzą w ciągu dnia, gdy temperatury są wysokie (między 19–25 °C), a spowalniają w nocy, gdy temperatury są niskie (między 6–8 °C). Woda z wewnętrznej części mięsa w nocy przemieszcza się na powierzchnię i do rana tworzy krople, które wysychają w ciągu dnia. W tym okresie, nazywanym „latem pastırma”, wilgotność względna w regionie spada poniżej 64 %.

Prowincja Afyonkarahisar to region bogaty pod względem różnorodności roślin. W granicach prowincji występuje około 2 000 taksonów, z czego 330 to rośliny endemiczne dla Turcji. W Afyonkarahisar najbardziej rozpowszechnione są rodziny Asteraceae, Fabaceae, Lamiaceae i Caryophyllaceae Verbascum oraz gatunki Astragalus. Spośród 330 gatunków sześć gatunków jest endemicznych dla prowincji Afyonkarahisar. Te endemiczne gatunki rosną na zielonych łąkach i są źródłem pożywienia dla zwierząt, a niektóre gatunki zawierają olejki eteryczne i flawony, które przyczyniają się do charakterystycznego smaku „Afyon Pastırması”. Ponadto do karmienia zwierząt mięsnych w regionie, zwłaszcza wołów, wykorzystuje się makuch będący pozostałością po przetwarzaniu maku. Turcja jest drugim co do wielkości producentem maku na świecie, z produkcją 12 240 ton i powierzchnią produkcyjną 26 501 ha (FAOSTAT, 2023). Według danych Tureckiego Instytutu Statystycznego (TUIK) z 2022 r. w Afyonkarahisar produkuje się najwięcej maku w kraju – 31,3 % powierzchni tej prowincji jest przeznaczone na uprawę maku i wytwarza się tam aż 34,9 % krajowej produkcji.

Odesłanie do publikacji specyfikacji

Chronione Oznaczenie Geograficzne, Chroniona Nazwa Pochodzenia oraz Gwarantowana Tradycyjna Specjalność tureckiego Urzędu Patentów i Znaków Towarowych nr 100 z dnia 3 maja 2021 r., s. 118.

---

(1)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1143 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie oznaczeń geograficznych w odniesieniu do wina, napojów spirytusowych i produktów rolnych oraz gwarantowanych tradycyjnych specjalności i określeń jakościowych stosowanych fakultatywnie w odniesieniu do produktów rolnych, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, (UE) 2019/787 i (UE) 2019/1753 oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr 1151/2012 (Dz.U. L, 2024/1143, 23.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1143/oj).