KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 19.9.2025

COM(2025) 556 final

2025/0301(NLE)

Wniosek

DECYZJA WYKONAWCZA RADY

zmieniająca decyzję wykonawczą (UE) (ST 10150/21 INIT; ST 10150/21 ADD 1 REV 2) z dnia 13 lipca 2021 r. w sprawie zatwierdzenia oceny planu odbudowy i zwiększania odporności Hiszpanii

{SWD(2025) 276 final}

2025/0301 (NLE)

Wniosek

DECYZJA WYKONAWCZA RADY

zmieniająca decyzję wykonawczą (UE) (ST 10150/21 INIT; ST 10150/21 ADD 1 REV 2) z dnia 13 lipca 2021 r. w sprawie zatwierdzenia oceny planu odbudowy i zwiększania odporności Hiszpanii

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiające Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności 1 , w szczególności jego art. 20 ust. 1,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Po przedłożeniu przez Hiszpanię 30 kwietnia 2021 r. krajowego planu odbudowy i zwiększania odporności („RRP”) Komisja przedstawiła Radzie wniosek dotyczący pozytywnej oceny tego planu. Rada zatwierdziła pozytywną ocenę w drodze decyzji wykonawczej Rady z dnia 13 lipca 2021 r. 2 Tę decyzję Rady zmieniono w dniach 17 października 2023 r. 3 , 14 maja 2024 r. 4 , 21 stycznia 2025 r. 5 , 13 maja 2025 r. 6 i 12 czerwca 2025 r. 7

(2)W dniu 9 września 2025 r. Hiszpania zwróciła się do Komisji z uzasadnionym wnioskiem o przedstawienie wniosku dotyczącego zmiany decyzji wykonawczej Rady z dnia 13 lipca 2021 r. zgodnie z art. 21 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/241 i uargumentowała to faktem, że realizacja RRP nie jest już częściowo możliwa z uwagi na obiektywne okoliczności. Na tej podstawie Hiszpania przedstawiła zmieniony RRP.

Zmiany na podstawie art. 21 rozporządzenia (UE) 2021/241

(3)Zmiany RRP przedstawione przez Hiszpanię z uwagi na obiektywne okoliczności dotyczą 17 działań.

(4)Hiszpania wyjaśniła, że zmieniono wartość docelową 180 dla działania C12.I1 (Sektorowe i interoperacyjne przestrzenie danych o wysokiej wartości) w ramach komponentu 12 (Polityka przemysłowa), gdyż dzięki finansowaniu interoperacyjnych projektów w celu wykorzystania synergii oraz finansowaniu działań uzupełniających zmniejszyło się obciążenie administracyjne związane z osiągnięciem wartości docelowej, co doprowadziło do obniżenia kosztów ex ante przy jednoczesnym utrzymaniu tego samego poziomu ambicji. Należy odpowiednio zmienić decyzję wykonawczą Rady z dnia 6 lipca 2021 r.

(5)Hiszpania wyjaśniła, że realizacja dziewięciu działań w ich obecnej formie nie jest już częściowo możliwa ze względu na brak popytu lub niewystarczający popyt. Dotyczy to wartości docelowej 223 dla działania C14.I2 (Program cyfryzacji i wywiadu dla ośrodków turystycznych i sektora turystyki) w ramach komponentu 14 (Turystyka), kamienia milowego 236 dla działania C15.I1 (Promowanie spójności terytorialnej poprzez wdrażanie sieci: Rozbudowa ultraszybkich łączy szerokopasmowych), wartości docelowej 238 dla działania C15.I2 (Wzmocnienie łączności w ośrodkach referencyjnych, podmioty stymulujące rozwój społeczno-gospodarczy i sektorowe projekty cyfryzacji), wartości docelowej 239 dla działania C15.I3 (Bony na łączność dla MŚP i słabszych grup społecznych), wartości docelowej 240 dla działania C15.I4 (Odnowienie infrastruktury i zrównoważony rozwój) oraz wartości docelowej 243 dla działania C15.I6 (Wdrażanie sieci 5G: sieci, zmiany technologiczne i innowacje) w ramach komponentu 15 (Łączność cyfrowa). Dotyczy to również wartości docelowej 292 dla działania C19.I3 (Umiejętności cyfrowe na potrzeby zatrudnienia) oraz wartości docelowej 294 dla działania C19.I4 (Specjaliści z branży cyfrowej) w ramach komponentu 19 (Umiejętności cyfrowe) i wartości docelowej 344 dla działania C23.I3 (Nowe umiejętności na potrzeby transformacji ekologicznej, cyfrowej i produkcyjnej) w ramach komponentu 23 (Nowa polityka publiczna na rzecz dynamicznego, odpornego i sprzyjającego włączeniu społecznemu rynku pracy). Należy odpowiednio zmienić decyzję wykonawczą Rady z dnia 6 lipca 2021 r.

(6)Hiszpania wyjaśniła, że jeden środek został zmieniony ze względu na nadmierne obciążenie administracyjne powodujące znaczne opóźnienia we wdrażaniu. Dotyczy to wartości docelowej 288 dla działania C19.I1 (Przekrojowe umiejętności cyfrowe) w ramach komponentu 19 (Umiejętności cyfrowe). Należy odpowiednio zmienić decyzję wykonawczą Rady z dnia 6 lipca 2021 r.

(7)W związku ze zmianami w działaniach na podstawie art. 21 rozporządzenia (UE) 2021/241 i zmniejszeniem kosztów ex ante Hiszpania zwróciła się ponadto o dodanie sześciu nowych działań. Dotyczy to kamieni milowych 498 i 499 w ramach inwestycji C32.I1 (Zielona i zrównoważona mobilność i infrastruktura), kamieni milowych 500 i 501 w ramach inwestycji C32.I2 (Odbudowa infrastruktury wodnej, środowiskowej i rolnej), wartości docelowej 502 w ramach inwestycji C32.I3 (Możliwości zatrudnienia dla osób pracujących na rzecz odbudowy i rewitalizacji społeczno-gospodarczej terytoriów dotkniętych skutkami zjawiska atmosferycznego DANA), kamienia milowego 503 w ramach inwestycji C32.I4 (Zapobieganie klęskom żywiołowym i ich zwalczanie: nowy hiszpański komponent konstelacji Atlantic (ESCA+)), kamienia milowego 504 w ramach inwestycji C32.I5 (ICEX DANA i ICEX Aranceles) oraz kamienia milowego 505 w ramach inwestycji C32.I6 (System wsparcia ICO dla przedsiębiorstw dotkniętych zmianami w globalnym środowisku taryfowym) w ramach komponentu 32 (Wsparcie na rzecz odbudowy i zwiększania odporności w ramach reagowania na klęski żywiołowe). Należy odpowiednio zmienić decyzję wykonawczą Rady z dnia 13 lipca 2021 r.

(8)Komisja uznaje, że powody przedstawione przez Hiszpanię uzasadniają zmianę na podstawie art. 21 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/241 i że należy odpowiednio zmienić decyzję wykonawczą Rady z dnia 6 lipca 2021 r.

Ocena Komisji

(9)Komisja oceniła zmieniony RRP według kryteriów oceny określonych w art. 19 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2021/241.

Przyczynienie się do zielonej transformacji, w tym bioróżnorodności

(10)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. e) rozporządzenia (UE) 2021/241 oraz kryterium 2.5 załącznika V do tego rozporządzenia zmieniony RRP zawiera działania, które przyczyniają się w dużym stopniu (rating A) do zielonej transformacji, w tym do różnorodności biologicznej, lub do sprostania związanym z tym wyzwaniom. Na działania wspierające realizację celów klimatycznych przypada kwota stanowiąca 40 % łącznej alokacji w ramach zmienionego RRP oraz 75 % szacunkowego łącznego kosztu działań uwzględnionych w rozdziale REPowerEU, obliczonych zgodnie z metodyką określoną w załączniku VI do rozporządzenia (UE) 2021/241. Zgodnie z art. 17 rozporządzenia (UE) 2021/241 zmieniony RRP jest spójny z informacjami zawartymi w krajowym planie w dziedzinie energii i klimatu na lata 2021–2030.

(11)Zmiany dotyczące wkładu w zieloną transformację dotyczą zmniejszenia alokacji na działanie C2.I4 (Program odbudowy i wyzwania demograficzne) w ramach komponentu 2 (Realizacja hiszpańskiej agendy miejskiej: Plan rehabilitacji i rewitalizacji obszarów miejskich) oraz działanie C23.I3 (Nowe umiejętności na potrzeby transformacji ekologicznej, cyfrowej i produkcyjnej) w ramach komponentu 23 (Nowa polityka publiczna na rzecz dynamicznego, odpornego i sprzyjającego włączeniu społecznemu rynku pracy). Zmiany dotyczące wkładu w zieloną transformację odnoszą się również do alokacji na nowe działania C32.I1 (Zielona i zrównoważona mobilność i infrastruktura) i C32.I2 (Odbudowa infrastruktury wodnej, środowiskowej i rolnej) w ramach komponentu 32 (DANA). Ogólnie rzecz biorąc, ze względu na różną zawartość znakowania klimatycznego w przypadku działania o zwiększonym poziomie realizacji oraz działań o zmniejszonym poziomie realizacji zmiany w RRP Hiszpanii prowadzą do zwiększenia netto ogólnego wkładu w realizację celu klimatycznego RRP o 0,1 %, do poziomu 40 % z 39,9 %. Ograniczony zakres tych zmian nie ma wpływu na ogólną ocenę tego kryterium. 

Przyczynienie się do transformacji cyfrowej

(12)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. f) oraz kryterium 2.6 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 zmieniony RRP zawiera działania, które przyczyniają się w dużym stopniu (rating A) do transformacji cyfrowej lub do sprostania związanym z tym wyzwaniom. Działania wspierające realizację celów cyfrowych stanowią kwotę wynoszącą 25,6 % łącznej alokacji w ramach zmienionego RRP, obliczoną zgodnie z metodyką określoną w załączniku VII do rozporządzenia (UE) 2021/241.

(13)Zmiany dotyczące wkładu w transformację cyfrową wiążą się ze zmniejszeniem alokacji na działania C15.I1 (Promowanie spójności terytorialnej poprzez wdrażanie sieci: Rozbudowa ultraszybkich łączy szerokopasmowych), C15.I2 (Wzmocnienie łączności w ośrodkach referencyjnych, podmioty stymulujące rozwój społeczno-gospodarczy i sektorowe projekty cyfryzacji), C15.I3 (Bony na łączność dla MŚP i słabszych grup społecznych) i C15.I6 (Wdrażanie sieci 5G: sieci, zmiany technologiczne i innowacje) w ramach komponentu 15 (Łączność cyfrowa), działania C19.I1 (Przekrojowe umiejętności cyfrowe), C19.I3 (Umiejętności cyfrowe na potrzeby zatrudnienia) i C19.I4 (Specjaliści z branży cyfrowej) w ramach komponentu 19 (Umiejętności cyfrowe) oraz działanie C23.I3 (Nowe umiejętności na potrzeby transformacji ekologicznej, cyfrowej i produkcyjnej) w ramach komponentu 23 (Nowa polityka publiczna na rzecz dynamicznego, odpornego i sprzyjającego włączeniu społecznemu rynku pracy), a także z usunięciem działania C15.I4 (Odnowienie infrastruktury i zrównoważony rozwój) w ramach komponentu 15 (Łączność cyfrowa).

(14)Zmiany dotyczące wkładu w transformację cyfrową odnoszą się również do alokacji na nowe działania C32.I2 (Odbudowa infrastruktury wodnej, środowiskowej i rolnej) i C32.I4 (Zapobieganie klęskom żywiołowym i ich zwalczanie: nowy hiszpański komponent konstelacji Atlantic (ESCA+)) w ramach komponentu 32 (DANA). Ogólnie rzecz biorąc, ze względu na różną zawartość znakowania cyfrowego w przypadku działania o zwiększonym poziomie realizacji oraz działań o zmniejszonym poziomie realizacji zmiany w RRP Hiszpanii wiążą się ze zmniejszeniem netto ogólnego wkładu w realizację celu cyfrowego RRP o 0,2 %, do poziomu 25,6 % z 25,8 %. Ograniczony zakres tych zmian nie ma wpływu na ogólną ocenę tego kryterium.

Kalkulacja kosztów

(15)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. i) rozporządzenia (UE) 2021/241 i kryterium 2.9 załącznika V do tego rozporządzenia przedstawione w zmienionym RRP uzasadnienie kwoty szacunkowego łącznego kosztu zmienionego RRP jest w umiarkowanym stopniu (rating B) racjonalne i wiarygodne, jest zgodne z zasadą efektywności kosztowej i proporcjonalne do spodziewanego wpływu na krajową gospodarkę i społeczeństwo.

(16)Kwota szacunkowego łącznego kosztu zmienionego RRP jest zgodna z charakterem i rodzajem planowanych reform i inwestycji. W związku z tym szacunki kosztów dla większości działań przewidzianych w zmienionym RRP uznaje się za racjonalne i wiarygodne. Hiszpania przedstawiła wystarczające informacje i dowody wskazujące na to, że kwota szacunkowego łącznego kosztu nie jest pokryta z istniejącego lub planowanego finansowania unijnego. Należy ponadto dodać, że szacunkowy łączny koszt zmienionego RRP jest zgodny z zasadą efektywności kosztowej i proporcjonalny do spodziewanego wpływu na krajową gospodarkę i społeczeństwo. W związku z tym rating B jest uzasadniony w odniesieniu do zmienionego RRP.

Wszelkie pozostałe kryteria oceny

(17)Komisja jest zdania, że zmiany przedstawione przez Hiszpanię nie mają wpływu na pozytywną ocenę RRP określoną w decyzji wykonawczej Rady ST 10150/21 INIT; ST 10150/21 ADD 1 REV 2 z dnia 13 lipca 2021 r. w sprawie zatwierdzenia oceny RRP Hiszpanii w odniesieniu do jego adekwatności, skuteczności, efektywności oraz spójności na podstawie kryteriów oceny określonych w art. 19 ust. 3 lit. a), b), c), d), da), db), g), h), i), j) i k).

Pozytywna ocena

(18)Po pozytywnej ocenie zmienionego RRP przez Komisję i stwierdzeniu, że plan ten spełnia w zadowalający sposób kryteria oceny określone w rozporządzeniu (UE) 2021/241, zgodnie z art. 20 ust. 2 tego rozporządzenia i załącznikiem V do tego rozporządzenia, należy określić reformy i projekty inwestycyjne niezbędne do zrealizowania zmienionego RRP, odpowiednie kamienie milowe, wartości docelowe i wskaźniki, a także kwotę udostępnianą przez Unię na wdrożenie zmienionego RRP w formie bezzwrotnego wsparcia finansowego.

(19)Dla zachowania jasności należy zastąpić w całości załącznik do tej decyzji wykonawczej Rady.

Wkład finansowy

(20)Szacunkowe łączne koszty zmienionego RRP Hiszpanii wynoszą 79 869 593 473 EUR. Ponieważ kwota szacunkowych łącznych kosztów zmienionego RRP jest wyższa niż zaktualizowany maksymalny wkład finansowy dostępny dla Hiszpanii, wkład finansowy określony zgodnie z art. 4a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1755 8 oraz art. 20 ust. 4 i art. 21a ust. 6 rozporządzenia (UE) 2021/241, przydzielony na zmieniony RRP Hiszpanii, powinien wynosić 79 854 183 024 EUR. W związku z tym wkład finansowy udostępniony Hiszpanii pozostaje bez zmian.

Pożyczki

(21)Udostępnione Hiszpanii wsparcie w formie pożyczek w wysokości 83 160 060 000 EUR pozostaje bez zmian.

(22)Należy zatem odpowiednio zmienić decyzję wykonawczą Rady (UE) ST 10150/2021 INIT, ST 10150/2021 ADD 1 REV 2 z dnia 13 lipca 2021 r. w sprawie zatwierdzenia oceny RRP Hiszpanii. Dla zachowania jasności należy zastąpić w całości załącznik do tej decyzji wykonawczej Rady,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

W decyzji wykonawczej Rady z dnia 13 lipca 2021 r. w sprawie zatwierdzenia oceny planu odbudowy i zwiększania odporności Hiszpanii wprowadza się następujące zmiany:

1) art. 1 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 1

Zatwierdzenie oceny RRP

Zatwierdza się ocenę zmienionego RRP Hiszpanii na podstawie kryteriów przewidzianych w art. 19 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2021/241. Reformy i projekty inwestycyjne w ramach RRP, ustalenia oraz harmonogram monitorowania i realizacji RRP, w tym odpowiednie kamienie milowe i wartości docelowe, odpowiednie wskaźniki dotyczące osiągnięcia planowanych kamieni milowych i wartości docelowych oraz ustalenia dotyczące sposobu zapewnienia Komisji pełnego dostępu do odpowiednich danych bazowych określono w załączniku do niniejszej decyzji.”;

2) załącznik zastępuje się tekstem znajdującym się w załączniku do niniejszej decyzji.

Artykuł 2
Adresat

Niniejsza decyzja skierowana jest do Królestwa Hiszpanii.

Sporządzono w Brukseli dnia r.

(1)    Dz.U. L 57 z 18.2.2021, s. 17.

(2)    ST 10150/21 INIT; ST 10150/21 ADD 1 REV 2.

(3)    ST 13695/23 INIT; ST 13695/23 REV 1 (en); ST 13695/23 ADD 1 REV 1.

(4)    ST 9303/24 INIT; ST 9303/24 ADD 1.

(5)

   ST 17099/24 INIT; ST 17099/24 ADD 1.

(6)    ST 8053/25 INIT; ST 8053/25 ADD 1.

(7)    ST 9583/25 INIT; ST 9583/25 ADD1; ST 9583/25 ADD 1 COR 1; ST 10408/25.

(8)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1755 z dnia 6 października 2021 r. ustanawiające pobrexitową rezerwę dostosowawczą (Dz.U. L 357 z 8.10.2021, s. 1).

KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 19.9.2025

COM(2025) 556 final

ZAŁĄCZNIK

do

Wniosku dotyczącego DECYZJI WYKONAWCZEJ RADY

zmieniającej decyzję wykonawczą (UE) (ST 10150/21 INIT; ST 10150/21 ADD 1 REV 2) z dnia 13 lipca 2021 r. o w sprawie zatwierdzenia oceny planu odbudowy i zwiększania odporności Hiszpanii

{SWD(2025) 276 final}

ZAŁĄCZNIK

SEKCJA 1: REFORMY I INWESTYCJE W RAMACH PLANU ODBUDOWY I ZWIĘKSZANIA ODPORNOŚCI

1.Opis reform i inwestycji

A. KOMPONENT 01: PLAN WSTRZĄSU NA RZECZ ZRÓWNOWAŻONEJ, BEZPIECZNEJ I OPARTEJ NA SIECI MOBILNOŚCI W ŚRODOWISKU MIEJSKIM I METROPOLITALNYM

Ten element hiszpańskiego planu odbudowy i zwiększania odporności dotyczy wyzwań związanych z jakością powietrza, które dotyczą głównie głównych obszarów metropolitalnych i doprowadziły do ponad 20000 przedwczesnych zgonów w Hiszpanii w 2018 r. Nadrzędnym celem reform i inwestycji w ramach tego komponentu jest przejście na czystą, bezpieczną i inteligentną mobilność miejską. Cele szczegółowe realizowane w ramach tego komponentu są następujące:

• przyspieszenie wdrażania stref niskiej emisji we wszystkich gminach liczących ponad 50000 mieszkańców i w stolicach prowincji oraz upowszechnienie mobilności elektrycznej;

• promowanie aktywnej mobilności, a także innych środków przyczyniających się do ograniczenia korzystania z samochodów prywatnych;

• cyfrowa i zrównoważona transformacja sektora transportu publicznego jako realna alternatywa dla korzystania z pojazdów prywatnych;

• poprawa jakości i niezawodności usług kolejowych na krótkich dystansach w celu zwiększenia ich skutecznego wykorzystania w środowisku metropolitalnym ze szkodą dla pojazdów prywatnych;

• optymalizacja zarządzania ruchem i ułatwianie podejmowania decyzji w celu promowania czystszej mobilności.

Komponent ten odnosi się do zaleceń dla poszczególnych krajów w sprawie promowania inwestycji publicznych i prywatnych wspierających zieloną i cyfrową transformację oraz zrównoważony transport (zalecenie dla poszczególnych krajów nr 3 2020), promowania inwestycji w innowacje oraz w efektywność energetyczną i infrastrukturę kolejowych przewozów towarowych (zalecenie dla poszczególnych krajów nr 3 z 2019 r.), a także w sprawie wzmocnienia współpracy między poszczególnymi szczeblami rządów (zalecenie dla poszczególnych krajów nr 4 z 2019 r.).

Oczekuje się, że żadne działanie w ramach tego komponentu nie spowoduje poważnych szkód dla celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środków i działań łagodzących określonych w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi dotyczącymi zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C58/01).

A.1.  Opis reform i inwestycji, które mają być finansowane z bezzwrotnego wsparcia finansowego

Reforma 1 (C1.R1) – Plan rozpowszechnienia ładowania i rozbudowy infrastruktury pojazdów elektrycznych

Celem tego środka jest wzmocnienie ram operacyjnych i regulacyjnych ułatwiających rozwój infrastruktury ładowania w celu zwiększenia wykorzystania pojazdów elektrycznych.

Reforma polega na przyjęciu następujących ram regulacyjnych, których celem jest usunięcie barier utrudniających obecnie rozpowszechnianie punktów ładowania:

·Dekret królewski regulujący publicznie dostępne usługi ładowania i zapewniający właściwe i niezawodne funkcjonowanie zainstalowanych punktów;

·Dekret królewski z mocą ustawy 23/2020 z dnia 23 czerwca 2020 r., przyczyniający się do przyspieszenia przetwarzania infrastruktury ładowania poprzez uznanie urządzeń ładowania o mocy powyżej 250 kW za obiekty użyteczności publicznej;

·Zarządzenie TMA/178/2020 w sprawie zmniejszenia obciążeń administracyjnych związanych z zatwierdzaniem i rozmieszczaniem instalacji ładowania energii elektrycznej na stacjach paliw;

·Zmieniony kodeks techniczny budynku, zwiększający minimalne ilości infrastruktury ładowania pojazdów elektrycznych zarówno na parkingach mieszkalnych, jak i trzeciorzędnych, przekraczając minimalne wymogi dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej budynków; oraz

·Zmieniony regulamin elektrotechniczny niskonapięciowy, obejmujący obowiązki dotyczące infrastruktury ładowania na parkingach, które nie są połączone z budynkiem.

Realizacja reformy zakończy się do dnia 30 czerwca 2022 r.

Reforma 2 (C1.R2) – Prawo o mobilności

Celem tego środka, wdrożonego za pomocą ustawy, jest zapewnienie ram regulacyjnych leżących u podstaw odnowionej polityki mobilności w Hiszpanii opartej na lepszej zrównoważoności i wymiarze cyfrowym.

Ustawa przewiduje co najmniej:

·Szczególne środki mające na celu promowanie kolejowego transportu towarowego, które przyczyniają się do ograniczenia globalnych emisji z lądowego transportu towarowego, w tym:

oobowiązek opracowania programu wdrażania autostrad w tych korytarzach, w których jest on rentowny i w których jego rozwój leży w interesie biznesowym;

opremie za opłaty kolejowe za ruch towarowy przez okres co najmniej 5 lat;

oprogram wsparcia dla kolejowego transportu towarowego, w tym zachęty promujące przesunięcie międzygałęziowe z transportu drogowego na kolejowy oraz modernizację i innowacje w sektorze transportu kolejowego;

·szereg obowiązków i przewodników metodologicznych mających zastosowanie do gmin i przedsiębiorstw określonej wielkości, aby zachęcić odpowiednio do wdrażania planu zrównoważonej mobilności miejskiej i zrównoważonych programów mobilności związanej z pracą;

·ustanowienie mechanizmu mającego na celu zwiększenie rygorystyczności w planowaniu infrastruktury zgodnie z zaleceniami wydanymi przez niezależny organ fiskalny (Autoridad Independiente de Responsabilidad Fiscal, AIReF), z uwzględnieniem kwestii zrównoważonego rozwoju oraz analizy kosztów i korzyści społecznych;

·ustanowienie przewidywalnego systemu finansowania transportu miejskiego w gminach kraju w oparciu o jednolite kryteria dystrybucji funduszy państwowych;

·wprowadzenie piaskownicy regulacyjnej ułatwiającej innowacje w sektorze mobilności i transportu oraz ich wchodzenie na rynek;

·poprawa zarządzania zgodnie z zaleceniami AIReF poprzez ustanowienie: krajowy system mobilności w celu wspierania koordynacji i współpracy między trzema administracjami terytorialnymi odpowiedzialnymi za transport i mobilność; (II) Wyższa Rada ds. Transportu i Mobilności jako organ doradzający, omawiający i angażujący sektory produkcyjne, środowiska akademickie i społeczeństwo obywatelskie w określanie polityki transportowej i polityki mobilności; oraz (iii) zintegrowaną platformę informacyjną na temat transportu i mobilności w celu zintegrowania informacji na temat transportu i mobilności pochodzących z różnych administracji i źródeł zewnętrznych. Umożliwi to administracjom optymalizację kształtowania polityki publicznej i poprawę ich zdolności do reagowania na kryzysy i sytuacje nadzwyczajne.

Oprócz nowej ustawy opisanej powyżej środek obejmuje a) opracowanie oprogramowania do realizacji analiz kosztów i korzyści inwestycji infrastrukturalnych w odniesieniu do różnych rodzajów transportu, zgodnie z względami zrównoważonego rozwoju, społecznymi i środowiskowymi określonymi w oficjalnej metodyce przewidzianej w ustawie o zrównoważonej mobilności; oraz b) wejście w życie i opublikowanie dekretu królewskiego w sprawie rozwoju struktury organizacyjnej ministerstwa posiadającego kompetencje w zakresie transportu, określającego szczególne kompetencje Urzędu Sandbox.

Wdrażanie reformy zostanie zakończone do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 1 (C1.I1) – Obszary niskoemisyjne i transformacja transportu miejskiego i metropolitalnego

Celem tego środka jest wspieranie zrównoważonej i cyfrowej transformacji usług transportowych, aby przyczynić się do ograniczenia korzystania z pojazdów prywatnych w środowisku miejskim o 35 % do 2030 r. Środek ten obejmuje również zachęty przedsiębiorstw świadczących usługi transportowe do przejścia na czystszą flotę transportu pasażerskiego i towarowego. Inwestycja ta jest realizowana przez władze lokalne, wspólnoty autonomiczne oraz Ministerstwo Transportu, Mobilności i Agendy Miejskiej (MITMA).

Projekty inwestycyjne, które mają być realizowane przez wspólnoty autonomiczne, mogą dotyczyć: a) przekształcenie floty transportu publicznego w celu osiągnięcia celów dyrektywy w sprawie ekologicznie czystych pojazdów oraz zgodnie z wytycznymi technicznymi dotyczącymi zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C58/01); b) wdrażanie stref niskiej emisji i zarządzanie nimi; C) cyfryzacji transportu publicznego, zarządzania nim i poprawy jego dostępności; środki na rzecz priorytetowego traktowania transportu zbiorowego i aktywnej mobilności, w tym infrastruktury rowerowej i pasów dla pieszych; e) zachęcanie do upowszechnienia w Hiszpanii nowych technologii bezemisyjnych w transporcie; F) parkingi w celu odstraszenia zlokalizowane poza tymi gminami i stolicami prowincji w celu ograniczenia ruchu do centrum miejskiego; oraz g) rozbudowę lub modernizację systemu transportu kolejowego (np. metra lub kolei); projekty dotyczące cyfryzacji uzupełniające środki wspierające zrównoważoną mobilność, w tym systemy informacyjne w czasie rzeczywistym dotyczące usług transportu publicznego, mobilności jako usługi, projekty mające na celu poprawę intermodalnej lub międzyusługowej sprzedaży biletów, projekty wspierające zarządzanie ruchem i mobilnością oraz analizę informacji w celu zwiększenia efektywności systemu transportu; oraz (i) każdy inny projekt, który: i. przyczynianie się do poprawy jakości powietrza, zwłaszcza na obszarach miejskich, (ii) zachęcanie do ograniczania korzystania z transportu prywatnego na obszarach miejskich i metropolitalnych (iii) zachęcanie do korzystania z transportu publicznego lub (iv) zachęty do aktywnej i zdrowej mobilności.

Projekty władz lokalnych obejmują na przykład: a) przekształcenie floty transportu publicznego w celu osiągnięcia celów dyrektywy w sprawie ekologicznie czystych pojazdów oraz zgodnie z wytycznymi technicznymi dotyczącymi zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C58/01); b) wdrażanie stref niskiej emisji i zarządzanie nimi; C) cyfryzacji transportu publicznego, zarządzania jego administracją i poprawy jego dostępności; oraz d) środki zachęcające do transportu zbiorowego i aktywnej mobilności oraz priorytetowe traktowanie

Pomoc ta jest przyznawana gminom liczącym ponad 50000 mieszkańców i stolicom prowincji, a pod pewnymi warunkami może być również przyznawana gminom liczącym od 20000 do 50000 mieszkańców.

Projekty inwestycyjne MITMA mają dotyczyć humanizacji i organizacji ruchu na drogach miejskich, za które odpowiada. Inwestycje przyczyniają się do promowania mobilności pieszych i rowerzystów oraz innych nowych form mobilności (huty) lub zmniejszenia przestrzeni dla samochodów i zmniejszenia prędkości pojazdów, w celu zmniejszenia zarówno emisji do powietrza, jak i zanieczyszczenia hałasem.

Zachęty do przekształcania flot pasażerskich i towarowych przedsiębiorstw transportowych obejmują następujące linie pomocy: a) pomoc na zakup bezemisyjnych i niskoemisyjnych pojazdów pasażerskich i towarowych; b) pomoc na rozwój infrastruktury tankowania dla pojazdów użytkowych zasilanych paliwami alternatywnymi (elektrycznymi, LNG, CNG i biometanem); pomoc dla przedsiębiorstw na zakup lub dostosowanie przyczep i naczep do transportu intermodalnego; oraz d) pomoc dla przedsiębiorstw na złomowanie starych pojazdów.

Oczekuje się, że środek ten nie spowoduje znaczących szkód dla celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środka i działania łagodzące określone w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi DNSH (2021/C58/01). W szczególności wsparcie dla linii pomocowej a) obejmuje wyłącznie autobusy elektryczne i wodorowe niskopodłogowe (kategorie M2 i M3, zazwyczaj autobusy miejskie i podmiejskie); autobusy wysokopodłogowe, w tym LNG/CNG, hybrydowe, elektryczne i wodorowe (kategorie M2 i M3, zazwyczaj międzymiastowe), zgodne z normą EURO VI-E (kategorie M2 i M3, zazwyczaj autokary międzymiastowe); oraz bezemisyjnych 1 , niskoemisyjnych 2 i napędzanych LNG/CNG ciężarówek napędzanych biopaliwami, biopłynami i paliwami z biomasy 3 . W przypadku linii pomocowej b) infrastruktura tankowania pojazdów użytkowych musi spełniać warunki dotyczące biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy 4 .

Kryteria kwalifikacji zapewniają, aby co najmniej 310000000 EUR przyczyniało się do realizacji celów związanych ze zmianą klimatu przy zastosowaniu współczynnika klimatycznego wynoszącego 100 % i co najmniej 2195000000 EUR przy współczynniku klimatycznym wynoszącym 40 %, zgodnie z załącznikiem VI do rozporządzenia (UE) 2021/241 w sprawie Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności.

Inwestycje w ramach tego środka zostaną zrealizowane do dnia 31 grudnia 2025 r.

Inwestycja 2 (C1.I2) – Program zachęt do instalacji punktów ładowania, zakupu pojazdów elektrycznych i pojazdów zasilanych ogniwami paliwowymi oraz innowacji w dziedzinie elektromobilności, ładowania i ekologicznego wodoru

Środek ten ma na celu wspieranie zgodności z hiszpańskimi krajowymi ramami dotyczącymi energii alternatywnej w transporcie, przyspieszenie wdrażania krajowego zintegrowanego planu w dziedzinie energii i klimatu oraz wspieranie spójności terytorialnej poprzez elektryfikację mobilności na obszarach wiejskich. Inwestycja jest określona w różnych programach pomocy, które zachęcają do wprowadzania pojazdów elektrycznych i pojazdów zasilanych ogniwami paliwowymi, a jednocześnie zachęcają do indywidualnych innowacyjnych projektów związanych z elektromobilnością, łańcuchem wartości i odnową floty pojazdów w ujęciu ogólnym, w tym z wykorzystaniem technologii ekologicznego wodoru. Inwestycja obejmuje również instalację stacji ładowania do użytku publicznego na obszarach mieszkalnych oraz w krajowej sieci drogowej. Kryteria wyboru stosowane w zaproszeniach do składania wniosków w celu przydzielenia programów pomocy obejmują: zmniejszenie wpływu na środowisko, (ii) rentowność techniczna i ekonomiczna, (iii) poziom rozwoju technologicznego i innowacji, (iv) powielenie i skalowalność, v) tworzenie miejsc pracy związane z projektem, bezpośredni i pośredni oraz vi) wpływ na łańcuch wartości i synergię z innymi sektorami, głównie przemysłowymi.

Inwestycja ta zostanie zrealizowana do dnia 31 grudnia 2025 r.

Inwestycja 3 (C1.I3) – Działania na rzecz poprawy jakości i niezawodności usług transportu kolejowego

Celem tego środka jest zwiększenie atrakcyjności i dostępności sieci kolejowej na krótkich dystansach, tak aby stała się ona podstawą mobilności na obszarach miejskich i zastąpiła korzystanie z pojazdów prywatnych na obszarach metropolitalnych. Projekty są realizowane przez ADIF/ADIF AV (zarządcę infrastruktury kolejowej) i RENFE (operatora usług kolejowych z obowiązkiem użyteczności publicznej).

ADIF/ADIF AV realizuje inwestycje infrastrukturalne w sieć kolejową na krótkich dystansach, które mogą obejmować między innymi odnowienie torów, perony, modernizację lub budowę stacji oraz usprawnienia systemu elektryfikacji i sygnalizacji. Ponadto RENFE jest odpowiedzialne za realizację inwestycji w modernizację zarządzania publicznym transportem kolejowym. Inwestycje obejmują głównie pięć wymiarów: a) cyfryzacja systemów bezpieczeństwa na stacjach; b) systemy informacji pasażerskiej; C) poprawa kontroli dostępu; d) dostosowanie maszyn samosprzedających się do nowych technologii; oraz e) wyposażenie obiektów na stacjach sieci kolejowej na krótkich dystansach.

Wdrożenie zostanie zakończone do dnia 30 czerwca 2026 r.

A.2.  Kamienie milowe, wartości docelowe, wskaźniki i harmonogram monitorowania i realizacji na potrzeby bezzwrotnego wsparcia finansowego

Zob. tabela poniżej. Datą odniesienia dla wszystkich wskaźników jest dzień 1 lutego 2020 r., chyba że w opisie działania wskazano inaczej. Kwoty w tabeli nie obejmują VAT.

A.4.  Opis reform i inwestycji na potrzeby wsparcia w formie pożyczki

Reforma 3 (C1.R3) – dekret królewski regulujący minimalne kryteria stref niskiej emisji

Celem tej reformy jest wejście w życie dekretu królewskiego 1052/2022 z dnia 27 grudnia określającego minimalne wymogi, które muszą spełniać strefy niskiej emisji ustanowione przez władze lokalne w gminach liczących ponad 50000 mieszkańców i na terytoriach wyspiarskich zgodnie z wymogami prawnymi ustanowionymi w art. 14 ust. 3 ustawy 7/2021 z dnia 20 maja.

Te minimalne wymogi określone w dekrecie królewskim obejmują:

— zobowiązanie władz lokalnych do określenia konkretnych środków, które należy wdrożyć, aby osiągnąć cele LEZ, którymi są poprawa jakości powietrza i łagodzenie skutków zmiany klimatu, a także wspieranie realizacji celów w zakresie hałasu, zrównoważonej mobilności i efektywności energetycznej w użytkowaniu środków transportu. Środki te mają na celu zachęcanie do przesunięcia międzygałęziowego w kierunku bardziej zrównoważonych rodzajów transportu, traktując priorytetowo aktywną mobilność i transport publiczny.

— Obowiązek wyznaczenia granic LEZ z uwzględnieniem miejsca rozpoczęcia i przeznaczenia podróży, w odniesieniu do których uznano, że konieczna jest interwencja, poprzez przesunięcie międzygałęziowe lub zachęcanie do ograniczenia podróży.

— Powierzchnia LEZ musi być odpowiednia i wystarczająca do osiągnięcia ustalonych celów oraz proporcjonalna do tych celów. Dekret królewski ustanawia, na podstawie decyzji władz lokalnych, możliwość zaprojektowania kilku LEZ w większych miastach, a także na terytoriach wyspiarskich.

— Określenie wymiernych celów w zakresie jakości powietrza prowadzących do poprawy w porównaniu z sytuacją wyjściową bez LEZ. LEZ przyczyniają się dodatkowo do osiągnięcia wartości orientacyjnych zawartych w dyrektywach Światowej Organizacji Zdrowia w sprawie jakości powietrza.

— Projekt LEZ obejmuje wymierne i wymierne cele w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych w LEZ do 2030 r., zgodne z celami określonymi w krajowym zintegrowanym planie w dziedzinie energii i klimatu (PNIEC), w szczególności z celem polegającym na ograniczeniu korzystania z prywatnych pojazdów silnikowych w porównaniu z innymi rodzajami transportu.

Zakazy lub ograniczenia dotyczące dostępu, ruchu i parkowania pojazdów, w zależności od ich potencjału zanieczyszczającego.

Dekret królewski przyznaje istniejącym wcześniej LEZ ustanowionym przed zatwierdzeniem dekretu królewskiego 1052/2022 okres przejściowy wynoszący 18 miesięcy na dostosowanie się do tych minimalnych wymogów.

Wdrożenie środka zakończy się do grudnia 2022 r.

A.5.  Kamienie milowe, wartości docelowe, wskaźniki i harmonogram monitorowania i realizacji wsparcia w formie pożyczki

Zob. tabela poniżej. Datą odniesienia dla wszystkich wskaźników jest dzień 1 lutego 2020 r., chyba że w opisie działania wskazano inaczej. Kwoty w tabeli nie obejmują VAT

B. KOMPONENT 02: Realizacja hiszpańskiej agendy miejskiej: Plan rehabilitacji i rewitalizacji obszarów miejskich

Ten komponent hiszpańskiego planu odbudowy i zwiększania odporności dotyczy renowacji energetycznej budynków, ich dekarbonizacji oraz poprawy ich jakości i komfortu. Zajmuje się również mieszkalnictwem socjalnym na wynajem, zwiększając jego zasoby i zapewniając bardziej sprawiedliwą odbudowę gospodarczą sprzyjającą włączeniu społecznemu. Ponadto komponent ten ma na celu rozwiązanie problemu ubóstwa energetycznego poprzez wspieranie mieszkań socjalnych lub mieszkań na wynajem po przystępnych cenach. Uwzględniono również działania związane z cyfryzacją. Ten komponent hiszpańskiego planu odbudowy i zwiększania odporności wspiera wdrażanie krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu (KPEiK) Hiszpanii, który przewiduje renowację 1200000 budynków mieszkalnych do 2030 r. oraz systemów ogrzewania i chłodzenia średnio 300000 budynków mieszkalnych rocznie. W tym kontekście Hiszpania proponuje:

a)Opracowanie i wdrożenie reform, w tym hiszpańska agenda miejska, hiszpańska długoterminowa strategia renowacji, ustawa o mieszkalnictwie, ustawa mająca na celu poprawę krajobrazu architektonicznego oraz utworzenie punktów kompleksowej obsługi dla renowacji budynków;

b)renowacja co najmniej 285000 unikalnych lokali mieszkalnych w ramach co najmniej 410000 działań renowacyjnych, co najmniej 600 hektarów obszarów miejskich, co najmniej 40000 budynków mieszkalnych i 690 000 m 2 budynków niemieszkalnych, równowartość co najmniej 4300 budynków mieszkalnych i 230 000 m 2 budynków niemieszkalnych w gminach i na obszarach miejskich liczących mniej niż 5000 mieszkańców oraz co najmniej 1 230 000 m 2 budynków publicznych do 2026 r., osiągając średnio ponad 30 % oszczędności energii pierwotnej, w tym poprzez renowację i modernizację systemów ogrzewania i chłodzenia;

c)budowa co najmniej 20000 nowych lokali mieszkalnych do celów wynajmu socjalnego lub po przystępnych cenach, przy zapotrzebowaniu na energię pierwotną o co najmniej 20 % niższym od zapotrzebowania na budynki o niemal zerowym zużyciu energii;

d)wdrożyć co najmniej 100 projektów pilotażowych na szczeblu lokalnym, które wspierają efektywność energetyczną i wdrażanie hiszpańskiej agendy miejskiej; oraz

e)poprawa dostępu do finansowania na budowę i renowację energooszczędnych mieszkań socjalnych i przystępnych cenowo oraz rozwój rynków kapitałowych w tych obszarach.

Ten komponent hiszpańskiego planu odbudowy i zwiększania odporności przyczynia się do realizacji zaleceń dla poszczególnych krajów nr 3 i 4 2022 r. dotyczących zwiększenia dostępności energooszczędnych mieszkań socjalnych i przystępnych cenowo mieszkań, w tym poprzez renowację. Wspiera on również zieloną transformację (zalecenia dla poszczególnych krajów 1 2023, 1 2022 i 3 2019), a w szczególności poprawę efektywności energetycznej (zalecenie dla poszczególnych krajów 3 2020). Zwiększa również wsparcie dla rodzin (zalecenie dla poszczególnych krajów nr 2 z 2019 r.; Zalecenie dla poszczególnych krajów nr 2 z 2020 r.) oraz pomaga skoncentrować na wstępie dojrzałe projekty inwestycji publicznych i promować inwestycje prywatne w celu wspierania ożywienia gospodarczego (zalecenie dla poszczególnych krajów 3 2020).

Oczekuje się, że żaden środek w ramach tego komponentu nie spowoduje znaczącej szkody w realizacji celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środków i działań łagodzących określonych w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi dotyczącymi zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C58/01).

B.1.  Opis reform i inwestycji, które mają być finansowane z bezzwrotnego wsparcia finansowego

Reforma 1 (C2.R1) – Wdrażanie hiszpańskiej agendy miejskiej (i związanego z nią planu działania)

Celem tego środka jest przygotowanie i zatwierdzenie hiszpańskiej agendy miejskiej, która będzie dokumentem strategicznym i pozaregulacyjnym uwzględniającym zrównoważony rozwój w dziedzinie polityki rozwoju obszarów miejskich. Jest to również metoda pracy służąca wszystkim zainteresowanym stronom z sektora publicznego i prywatnego w dążeniu do osiągnięcia sprawiedliwego, sprawiedliwego i zrównoważonego rozwoju na ich konkretnych obszarach oraz służąca administracji lokalnej, miastom i wsiom, niezależnie od ich liczby ludności, jako narzędzie o strategicznej, zintegrowanej i kompleksowej perspektywie, zgodnie z wymogami agendy miejskiej UE i nowej karty lipskiej.

Hiszpańska agenda miejska zawiera diagnozę słabości i wyzwań stojących przed hiszpańskimi miastami i wsiami w celu osiągnięcia zrównoważonego pod względem środowiskowym, spójnego społecznie i ekonomicznie wykonalnego rozwoju obszarów miejskich. Obejmuje on ramy strategiczne oparte na następujących dziesięciu wyzwaniach strategicznych: demograficznie; środowiskowe; gospodarczy i społeczny; obecną sytuację w zakresie zasobów budowlanych; wrażliwość na negatywne skutki zmiany klimatu; (duża) zależność od turystyki; oraz zagrożenia związane z zanieczyszczeniem.

Agenda miejska zawiera również szczegółowy plan działania dla administracji krajowej oraz wytyczne dotyczące wspierania podmiotów lokalnych w przygotowywaniu własnych lokalnych planów działania zgodnie z metodyką zaproponowaną przez Generalną Administrację Państwową, zobowiązując się do poprawy zarządzania publicznego i publiczno-prywatnego. Inwestycja 6 uzupełnia tę reformę poprzez wspieranie przygotowania co najmniej 100 lokalnych planów działania.

W ramach agendy miejskiej oraz w związku z potrzebą spełnienia wymogów dyrektywy (UE) 2018/844 w sprawie charakterystyki energetycznej budynków i w sprawie efektywności energetycznej Hiszpania ustanawia długoterminową strategię renowacji w celu wsparcia renowacji krajowych zasobów budynków mieszkalnych i niemieszkalnych. Obejmuje to zarówno budynki publiczne, jak i prywatne oraz zapewni wysoką efektywność energetyczną i dekarbonizację zasobów budowlanych do 2050 r., ułatwiając racjonalne pod względem kosztów przekształcenie istniejących budynków w budynki o niemal zerowym zużyciu energii.

Wdrożenie środka zostanie zakończone do dnia 30 czerwca 2020 r.

Reforma 2 (C2.R2) – Aktualizacja hiszpańskiej długoterminowej strategii renowacji i związanego z nią planu działania z 2020 r.

Celem tego środka jest wdrożenie długoterminowej strategii renowacji (ERESEE). Obejmuje to działania służące przygotowaniu, omówieniu w specjalnych grupach roboczych, zatwierdzeniu i rozpowszechnianiu dokumentu strategicznego planu działania dotyczącego długoterminowej strategii renowacji. Plan działania jest zgodny z działaniami zawartymi w ERESEE. W celu wdrożenia ERESEE tworzy się kilka grup roboczych w celu opracowania jasnych zaleceń dotyczących realizacji planu działania na rzecz rehabilitacji i rewitalizacji obszarów miejskich. Sprawozdania zawierające zalecenia grup roboczych są publikowane.

W części III ERESEE, zatytułowanej „Wdrażanie”, ERESEE zawiera zestaw działań, wśród których określono zestaw reform w ramach planu działania promującego odbudowę i odnowę obszarów miejskich oraz wspierające transformację ekologiczną i cyfrową. Plan działania opiera się na jedenastu osiach i działaniach mających na celu poprawę zarządzania, przepisów i finansowania. Plan działania zostanie włączony do dokumentu strategicznego jako główny krok w kierunku wdrożenia ERESEE. Najistotniejsze działania obejmują:

-Remonty budynków administracji publicznej (dostosowane do komponentu 11 hiszpańskiego planu odbudowy i zwiększania odporności);

-finansowanie obszarów wymagających poprawy, w tym nowe opodatkowanie korzystne dla renowacji, zarówno w sektorze mieszkaniowym, jak i usługowym;

-promowanie i mobilizowanie finansowania prywatnego;

-zwalczanie ubóstwa energetycznego;

-wdrożenie nowego modelu energetycznego w sektorze budowlanym, aby zachęcić do zużycia energii ze źródeł odnawialnych w budynkach;

-aktywowanie i agregacja popytu na rekultywację;

-poprawa warunków po stronie podaży poprzez przyspieszenie modernizacji sektora odbudowy poprzez badania, rozwój i innowacje, cyfryzację oraz monitorowanie, zwiększanie umiejętności i szkoleń;

-rozpowszechnianie informacji wśród obywateli i przedsiębiorstw oraz wymiana dobrych praktyk między administracjami; oraz

-opracowanie statystyk i wskaźników w celu monitorowania działań finansowanych ze środków publicznych, tak aby można było właściwie ocenić politykę publiczną.

Niniejszy dokument strategiczny umożliwi wdrożenie ERESEE w ramach hiszpańskiej agendy miejskiej, integrując różne administracje (centralne, regionalne i lokalne).

Wdrożenie środka należy zakończyć do dnia 30 czerwca 2023 r.

Reforma 3 (C2.R3) – Prawo mieszkaniowe

Celem tego środka jest wdrożenie, za pomocą ustawy o mieszkalnictwie, pierwszego tego rodzaju rozporządzenia w Hiszpanii, aby zająć się różnymi publicznymi instrumentami planowania, programowania i współpracy, które już istnieją, aby wspierać prawo do godnych i odpowiednich warunków mieszkaniowych. Obejmuje ona renowację i poprawę istniejących zasobów mieszkaniowych, zarówno publicznych, jak i prywatnych, oraz regenerację i odnowę środowiska mieszkaniowego, w którym się znajdują, w celu poprawy jakości życia. Ustawa dotyczy osiągnięcia wystarczającego poziomu zasobów mieszkaniowych na wynajem nieruchomości, dostępnych po przystępnych cenach.

Prawodawstwo dotyczy różnych instrumentów planowania, programowania i współpracy w celu zapewnienia przestrzegania prawa do godnych i odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym, jako jeden z priorytetów, rekultywacji i poprawy istniejących zasobów mieszkaniowych, a także rewitalizacji i renowacji środowiska mieszkaniowego, w którym się znajdują.

Ponadto ustawa powinna zachęcać do zwiększenia podaży przystępnych cenowo mieszkań socjalnych poprzez zapewnienie zgodności z wymogami obecnie określonymi dla budynków o niemal zerowym zużyciu energii zgodnie z podstawowym dokumentem oszczędności energii (DB-HE) kodeksu technicznego budynku (CTE) oraz unikać środków, które mogłyby utrudnić podaż mieszkań w perspektywie średnioterminowej.

Wdrażanie reformy zostanie zakończone do dnia 30 września 2022 r.

Reforma 4 (C2.R4) – ustawa o jakości architektury i środowiska budowlanego oraz nowa krajowa strategia architektury

Celem tej ustawy jest uznanie jakości architektury i budynków za dobro publiczne, poprawę jakości życia, promowanie korzeni społecznych architektury, promowanie zrównoważonego rozwoju obszarów i ośrodków miejskich, przyczynianie się do rozwoju gospodarczego i społecznego oraz ochronę i ochronę dziedzictwa kulturowego i naturalnego.

W tym celu ustawa dotyczy różnych inicjatyw i działań ściśle związanych z programami odbudowy i rewitalizacji w ramach tego komponentu hiszpańskiego planu odbudowy i zwiększania odporności. Ustawa reguluje w szczególności: (i) środki współpracy międzyadministracyjnej w dziedzinie zamówień na projekty i roboty architektoniczne, inżynieryjne i urbanistyczne; (II) narzędzia rozpowszechniania dobrych praktyk i wsparcia, szkolenia i partnerstwa publiczno-prywatne; oraz (iii) promowanie rehabilitacji z kompleksowej perspektywy, takiej jak opisana powyżej.

Wdrażanie reformy zostanie zakończone do dnia 30 września 2022 r.

Reforma 5 (C2.R5) – biura renowacji („punkt kompleksowej obsługi”)

Celem tego środka jest zachęcenie i rozbudowa lokalnych biur renowacji utworzonych w niektórych gminach, aby wspierać gospodarstwa domowe i społeczności właścicieli w bardzo złożonych zadaniach związanych z rekultywacją budynku mieszkalnego.

W tym celu środek ten będzie nadal wspierał i rozszerzał to podejście poprzez ustanowienie procesu zapewniającego skuteczną współpracę i współpracę między rządami centralnymi, regionalnymi lub lokalnymi. Obejmuje to wzmocnienie koordynacji całego wsparcia publicznego (na szczeblu centralnym, regionalnym lub lokalnym). Wszystkie szczeble administracji rządowej są zaangażowane w te punkty kompleksowej obsługi, aby zmaksymalizować skuteczność działań renowacyjnych.

Wdrażanie reformy zostanie zakończone do dnia 30 września 2021 r.

Reforma 6 (C2.R6) – Zwiększenie finansowania działań renowacyjnych

Celem tego środka jest usunięcie jednej z głównych przeszkód utrudniających rozpoczęcie działalności renowacyjnej, a mianowicie dostępu do finansowania na korzystnych warunkach. Aby pożyczka na renowację została zatwierdzona, czasami konieczne jest udzielenie indywidualnej pożyczki osobistej każdemu indywidualnemu właścicielowi budynku. Stanowiło to przeszkodę dla gruntownej i zintegrowanej renowacji budynków.

Aby rozwiązać ten problem, środek:

-Ustanawia nową linię gwarancji Instituto de Crédito Oficial (ICO) w celu częściowego pokrycia ryzyka związanego z pożyczkami udzielanymi przez prywatne instytucje finansowe na renowację budynków mieszkalnych;

-wspiera przyjęcie szczegółowych przepisów regulacyjnych, w tym reformę horyzontalnego prawa własności, w celu poprawy dostępu do finansowania dla społeczności właścicieli; oraz

-zachęca instytucje finansowe do wdrażania zielonego finansowania.

Wdrażanie reformy zostanie zakończone do dnia 30 września 2022 r.

Inwestycja 1 (C2.I1) – Program odbudowy gospodarczej i społecznej w środowisku mieszkaniowym

Celem tego środka jest wspieranie renowacji zwiększających efektywność energetyczną budynków mieszkalnych i dzielnic. W ramach działań w ramach tego środka wdraża się co najmniej 410000 działań renowacyjnych w co najmniej 285000 unikalnych budynkach mieszkalnych, osiągając średnio zmniejszenie zapotrzebowania na energię pierwotną o co najmniej 30 % zweryfikowane za pomocą świadectw charakterystyki energetycznej. Wspierane będą następujące działania:

a)Program wspierania renowacji energetycznych na poziomie dzielnic. Program obejmuje renowację co najmniej 600 hektarów obszarów miejskich, osiągając średnio zmniejszenie zapotrzebowania na energię pierwotną o co najmniej 30 % weryfikowane za pomocą świadectw charakterystyki energetycznej. Działania te obejmują poprawę efektywności energetycznej, wdrożenie infrastruktury na potrzeby elektromobilności, poprawę dostępności budynków i usuwanie substancji niebezpiecznych. Maksymalnie 15 % środka przeznacza się na usprawnienia na poziomie dzielnic, takie jak poprawa oświetlenia zewnętrznego, ścieżek rowerowych, zielonej infrastruktury i systemów odwadniania, z uwzględnieniem społeczno-gospodarczej charakterystyki dzielnicy.

b)Program wspierania termomodernizacji budynków mieszkalnych. Poziom wsparcia jest wyższy w przypadku działań, w przypadku których zmniejszenie zapotrzebowania na energię pierwotną jest większe, oraz w przypadku gospodarstw domowych o niskich dochodach. Działania te obejmują poprawę efektywności energetycznej, wdrożenie infrastruktury na potrzeby elektromobilności, poprawę dostępności budynków i usuwanie substancji niebezpiecznych.

c)W zestawie działań uwzględnia się zachęty do renowacji energetycznych. Obejmuje to między innymi (i) możliwość odliczenia renowacji od podatku dochodowego od osób fizycznych, jeżeli osiągnięto zmniejszenie zapotrzebowania na energię pierwotną o co najmniej 30 %, oraz (ii) poprawę ram finansowania poprzez zachęcanie do tworzenia partnerstw publiczno-prywatnych.

Dekret królewski określa wymogi techniczne w celu zapewnienia zgodności ze średnim 30-procentowym zmniejszeniem zapotrzebowania na energię pierwotną. Zmiany podatku dochodowego od osób fizycznych zatwierdza się dekretem królewskim z mocą ustawy, a ich celem jest określenie zachęt podatkowych dla działań odnowy budynków w celu osiągnięcia poprawy efektywności energetycznej.

Realizacja inwestycji zakończy się do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 2 (C2.I2) – Program budowy mieszkań socjalnych wynajmowanych w energooszczędnych budynkach

Celem tego środka jest budowa co najmniej 20000 nowych lokali mieszkalnych do celów wynajmu socjalnego lub po przystępnych cenach zgodnych z kryteriami efektywności energetycznej. Są one budowane w szczególności na obszarach, na których mieszkalnictwo socjalne jest obecnie niewystarczające, oraz na gruntach publicznych. Każda budowa mieszkania w ramach tego środka może również otrzymać dodatkowe wsparcie z instrumentu pożyczkowego ICO na rzecz promowania mieszkalnictwa socjalnego (C2.I7) w zakresie, w jakim nie pokrywa tych samych kosztów.

Zapotrzebowanie na energię pierwotną w mieszkalnictwie socjalnym musi być o co najmniej 20 % niższe od zapotrzebowania na budynki o niemal zerowym zużyciu energii. W tym celu w dekrecie królewskim określa się wymogi techniczne ograniczające wartość zapotrzebowania na energię pierwotną do 80 % limitu określonego w sekcji HE 0 podstawowego dokumentu oszczędności energii (DB-HE) kodeksu technicznego budynku (CTE).

Realizacja inwestycji zakończy się do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 3 (C2.I3) – Program rehabilitacji energetycznej budynków

Celem tego działania jest wspieranie renowacji energetycznych równoważnych co najmniej 40000 budynków mieszkalnych i 690000 m 2 budynków niemieszkalnych oraz poprzez poprawę efektywności energetycznej i integrację energii ze źródeł odnawialnych. Program wspiera jedynie energię ze źródeł odnawialnych, z wyłączeniem paliw kopalnych, zapewnia większą intensywność pomocy dla społeczności energetycznych i umożliwia płatności zaliczkowe na działania renowacyjne. Działania szczegółowe obejmują poprawę efektywności energetycznej poprzez izolację cieplną, wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych w systemach ogrzewania i chłodzenia oraz poprawę systemu oświetlenia. Przewiduje się kryterium kwalifikowalności, zgodnie z którym średnio zmniejszenie zapotrzebowania na energię pierwotną o co najmniej 30 % jest weryfikowane za pomocą świadectw charakterystyki energetycznej.

Realizacja inwestycji zakończy się do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 4 (C2.I4) – Program odbudowy i wyzwania demograficzne

Celem tego działania jest wspieranie renowacji budynków w gminach i na obszarach miejskich liczących mniej niż 5000 mieszkańców. Działania obejmują poprawę efektywności energetycznej budynków, sprzętu publicznego i infrastruktury publicznej, wytwarzania i zużycia energii ze źródeł odnawialnych, konsumpcji własnej i lokalnych społeczności energetycznych właścicieli oraz mobilności zgodnej z zasadami zrównoważonego rozwoju (takiej jak stacje ładowania pojazdów elektrycznych). Przeprowadza się dwa rodzaje działań:

a)W odniesieniu do efektywności energetycznej w budynkach mieszkalnych i w 230000 m2 budynków niemieszkalnych przeprowadza się równoważne co najmniej 4300 renowacji energetycznych, osiągając średnio zmniejszenie zapotrzebowania na energię pierwotną o co najmniej 30 % zweryfikowane za pomocą świadectw charakterystyki energetycznej.

b)Co najmniej 500 unikalnych projektów w zakresie czystej energii jest realizowanych w drodze przetargów konkurencyjnych lub inwestycji dokonywanych przez władze lokalne w następujących obszarach: (i) instalacja energii elektrycznej lub cieplnej i chłodniczej ze źródeł odnawialnych w budynkach publicznych lub infrastrukturze publicznej (w tym co najmniej 80 % zużycia własnego); (II) renowacje energetyczne budynków publicznych lub infrastruktury publicznej (osiągnięcie co najmniej 30 % oszczędności energii pierwotnej weryfikowanych świadectwami charakterystyki energetycznej); (III) mobilności zgodnej z zasadami zrównoważonego rozwoju (projekty dotyczące przesunięcia międzygałęziowego lub mobilności elektrycznej); (IV) ograniczenie zanieczyszczenia świetlnego dzięki lepszemu oświetleniu publicznym; oraz (v) lokalnych społeczności energetycznych lub innych projektów kierowanych przez społeczność w tych gminach.

W tym celu w Dzienniku Urzędowym publikuje się podstawy prawne i wezwanie do udzielenia pomocy inwestycyjnej dla władz lokalnych.

Realizacja inwestycji zakończy się do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 5 (C2.I5) – Program odbudowy budynków publicznych

Celem tego środka jest wspieranie renowacji energetycznych w budynkach publicznych, w tym w administracji publicznej, edukacji, opiece społecznej, sporcie, zdrowiu, kulturze lub usługach publicznych. Co najmniej 1230000 m 2 budynków publicznych poddaje się renowacji, osiągając średnio zmniejszenie zapotrzebowania na energię pierwotną o co najmniej 30 % zweryfikowane za pomocą świadectw charakterystyki energetycznej. Środek wspiera: poprawa wykorzystania wody, materiałów, gospodarowania odpadami i przystosowania się do zmiany klimatu; (II) poprawa dostępności budynków; (III) usuwanie substancji niebezpiecznych i poprawa jakości powietrza w pomieszczeniach; oraz (iv) konserwacja budynków.

Realizacja inwestycji zakończy się do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 6 (C2.I6) – Program wsparcia na rzecz rozwoju projektów pilotażowych dotyczących lokalnych planów działania hiszpańskiej agendy miejskiej

Celem tego środka jest wspieranie władz lokalnych w realizacji dziesięciu celów strategicznych hiszpańskiej agendy miejskiej poprzez zatwierdzenie co najmniej 100 lokalnych planów działania. Dziesięć celów strategicznych hiszpańskiej agendy miejskiej to: planowanie użytkowania gruntów i korzystanie z nich w sposób bardziej racjonalny, jego zachowanie i ochrona; (II) unikanie niekontrolowanego rozrastania się miast i ożywienie istniejących miast; (III) zapobieganie skutkom zmiany klimatu i odporności na nie oraz ograniczanie tych skutków; (IV) zrównoważone wykorzystanie zasobów i promowanie gospodarki o obiegu zamkniętym; promowanie mobilności bliskości i mobilności zgodnej z zasadami zrównoważonego rozwoju; (VI) wspieranie spójności społecznej i dążenie do równości; (VII) promowanie i wspieranie gospodarki miejskiej; (VIII) zapewnienie dostępu do mieszkań; (IX) kierowanie innowacjami cyfrowymi i ich promowanie; oraz (x) udoskonalenie instrumentów uczestnictwa i zarządzania.

Środek ten (i) służy jako wzór do naśladowania i przewodnik dla innych władz lokalnych przy opracowywaniu własnych planów działania; wdrożyć hiszpańską agendę miejską wraz z planami działania na szczeblu lokalnym; oraz (iii) wdrożenie konkretnych projektów w ramach lokalnych planów działania w celu podkreślenia potencjału hiszpańskiej agendy miejskiej. Wsparcie przyznawane jest w drodze przetargów konkurencyjnych i obejmuje w szczególności przekrojowe i zintegrowane projekty o strategicznej wizji oraz model zarządzania zapewniający jak najszerszy udział.

Inwestycje w ramach tego środka zostaną zakończone do dnia 31 grudnia 2022 r.

B.2.  Kamienie milowe, wartości docelowe, wskaźniki i harmonogram monitorowania i realizacji na potrzeby bezzwrotnego wsparcia finansowego

Zob. tabela poniżej. Datą odniesienia dla wszystkich wskaźników jest dzień 1 lutego 2020 r., chyba że w opisie działania wskazano inaczej. Kwoty w tabeli nie obejmują VAT.

B.3. Opis reform i inwestycji związanych z pożyczką

Reforma 7 (C2.R7) – Program środków na rzecz promowania podaży mieszkań na wynajem

Celem tego środka jest wspieranie zwiększenia podaży mieszkań na wynajem, zwłaszcza mieszkań socjalnych i miast, w których nastąpił większy wzrost cen.

Aby rozwiązać ten problem, środek obejmuje:

·zmianę tekstu skonsolidowanego ustawy o rekultywacji gruntów i miast, zatwierdzoną królewskim dekretem ustawodawczym nr 7/2015 z dnia 30 października, która wprowadza środki mające na celu przyspieszenie procedur urbanistycznych związanych z działaniami remontowymi i budową budynków na potrzeby mieszkalnictwa socjalnego;

·publikacja przewodnika zawierającego zalecenia i najlepsze praktyki, który będzie służył jako odniesienie do uproszczenia i przyspieszenia procedur wydawania zezwoleń na planowanie przestrzenne poprzez zachęcanie do (i) wymiany wiedzy i doświadczeń między administracjami na szczeblu lokalnym, regionalnym i centralnym, (ii) środków mających na celu usystematyzowanie i optymalizację procesów oraz (iii) przyszłego rozwoju projektów pilotażowych w różnych kontekstach terytorialnych.

Wdrażanie reformy zostanie zakończone do dnia 30 czerwca 2025 r.

Inwestycja 7 (C2.I7) – Instrument pożyczkowy ICO na rzecz promowania mieszkalnictwa socjalnego

Środek ten obejmuje inwestycję publiczną w instrument, instrument pożyczkowy ICO na rzecz promowania mieszkalnictwa socjalnego, w celu zachęcenia do inwestycji prywatnych i poprawy dostępu do finansowania na budowę i renowację energooszczędnych mieszkań socjalnych i przystępnych cenowo, a także w celu rozwoju rynków kapitałowych w tych obszarach. Instrument działa poprzez udzielanie pożyczek bezpośrednio lub przez pośredników sektorowi prywatnemu, a także podmiotom sektora publicznego prowadzącym podobną działalność. Na podstawie inwestycji w ramach RRF instrument ma początkowo zapewnić finansowanie w wysokości co najmniej 4000000000 EUR. Każdy beneficjent końcowy w ramach tego działania może również otrzymać uzupełniające wsparcie w formie dotacji w ramach programu na budowę mieszkań socjalnych wynajmowanych w energooszczędnych budynkach (C2.I2) w zakresie, w jakim nie pokrywa ono tych samych kosztów.

Instrumentem zarządza Instituto de Crédito Official (ICO) jako partner wykonawczy. Instrument obejmuje następujące linie produktów:

·Bezpośrednie pożyczki na budowę energooszczędnych budynków. Budynki muszą osiągać co najmniej 20 % niższe zużycie energii pierwotnej niż wymogi energetyczne budynków o niemal zerowym zużyciu energii określone w wytycznych krajowych.

·Bezpośrednie pożyczki na renowację istniejących budynków. Renowacja powoduje zmniejszenie zużycia energii pierwotnej ze źródeł nieodnawialnych o co najmniej 30 %.

·Linia mediacyjna: linia mediacyjna obejmuje pożyczki udzielane przez ICO bankom komercyjnym, które z kolei udzielają beneficjentom końcowym pożyczek na budowę energooszczędnych budynków lub renowację istniejących budynków.

Budynki wybudowane lub poddane renowacji muszą być wykorzystywane do celów czynszu socjalnego lub przystępnego cenowo czynszu lub przekazywane jako czynsz socjalny i przystępny cenowo przez okres co najmniej 50 lat. Kryteria stosowane do określenia czynszu socjalnego i przystępnego cenowo to kryteria ustanowione w programie 6 dekretu królewskiego 853/2021.

W celu realizacji inwestycji w Instrument Hiszpania i Komisarz ds. Informacji podpisują umowę wykonawczą o następującej treści:

1. Opis procesu decyzyjnego w ramach Instrumentu: ostateczna decyzja inwestycyjna w ramach Instrumentu jest podejmowana przez komitet inwestycyjny lub inny odpowiedni równoważny organ zarządzający i zatwierdzana większością głosów członków niezależnych od rządu hiszpańskiego. W przypadku inwestycji dokonywanych przez pośredników ostateczną decyzję inwestycyjną podejmują pośrednicy.

2. Kluczowe wymogi powiązanej polityki inwestycyjnej, które obejmują:

a. Opis produktów finansowych i kwalifikujących się beneficjentów końcowych zgodnie z opisem działania.

b. Wymóg, aby wszystkie wspierane inwestycje były opłacalne ekonomicznie.

C. Zakaz refinansowania wszelkich niespłaconych kredytów.

d. Wymóg zgodności z zasadą „nie czyń poważnych szkód” określoną w wytycznych technicznych dotyczących zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C58/01), w szczególności:

I.W przypadku pożyczek: polityka inwestycyjna wyklucza możliwość uznania za kwalifikowalne następujących działań i aktywów: (i) działalności i aktywów związanych z paliwami kopalnymi, w tym wykorzystania niższego szczebla 5 , (ii) działań i aktywów w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS) osiągania prognozowanych emisji gazów cieplarnianych, które nie są niższe niż odpowiednie poziomy odniesienia 6 , (iii) działań i aktywów związanych ze składowiskami odpadów, spalarniami 7 i zakładami mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów 8 .

II.Polityka inwestycyjna wymaga przestrzegania odpowiednich unijnych i krajowych przepisów w zakresie ochrony środowiska obowiązujących beneficjentów końcowych Instrumentu.

e. Wymóg, zgodnie z którym beneficjenci końcowi Instrumentu nie mogą otrzymywać wsparcia z żadnych instrumentów unijnych na pokrycie tych samych kosztów.

3. Kwota objęta umową wykonawczą, wolna struktura dla partnera wykonawczego oraz wymóg reinwestowania wszelkich środków powracających zgodnie z polityką inwestycyjną Instrumentu, chyba że są one wykorzystywane do obsługi spłat pożyczek w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności.

4. Wymogi dotyczące monitorowania, audytu i kontroli, w tym:

-Opis stosowanego przez partnera wykonawczego systemu monitorowania służącego do sprawozdawczości na temat uruchomionych inwestycji.

-Opis procedur partnera wykonawczego, które zapewnią zapobieganie nadużyciom finansowym, korupcji i konfliktom interesów oraz ich wykrywanie i korygowanie.

-Obowiązek weryfikacji kwalifikowalności każdej operacji zgodnie z wymogami określonymi w umowie wykonawczej i w Instrumencie na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności przed zobowiązaniem się do finansowania operacji.

-Obowiązek przeprowadzania audytów ex post opartych na analizie ryzyka zgodnie z planem audytu Komisarza ds. Informacji. Audyty te służą weryfikacji (i) skuteczności systemów kontroli, w tym wykrywania nadużyć finansowych, korupcji i konfliktów interesów; zgodności z zasadą „nie czyń poważnych szkód”, z zasadami pomocy państwa i z wymogami celu klimatycznego oraz (iii) wymóg, aby pośrednik kontrolował, czy ten sam koszt jest pokrywany z innego instrumentu unijnego. W ramach audytów sprawdza się również legalność transakcji oraz przestrzeganie warunków obowiązujących umów wykonawczych i finansowych.

5. Wymogi dotyczące inwestycji w dziedzinie klimatu realizowanych przez partnera wykonawczego: co najmniej 2 122 000 000 EUR inwestycji RRF w Instrument przyczyni się do osiągnięcia celów klimatycznych zgodnie z załącznikiem VI do rozporządzenia w sprawie RRF. 9

6. Wymogi dotyczące wyboru pośredników finansowych: ICO wybiera pośredników finansowych w sposób otwarty, przejrzysty i niedyskryminacyjny. Kontrole pod kątem braku konfliktu interesów w odniesieniu do pośredników finansowych przeprowadza się i przeprowadza ex ante za pośrednictwem systemu informatycznego, takiego jak Minerva, w odniesieniu do wszystkich zaangażowanych podmiotów finansowych.

7. Wymóg podpisania umów o finansowaniu: ICO podpisuje umowy o finansowaniu z pośrednikami finansowymi zgodnie z kluczowymi wymogami, które należy przedstawić jako załącznik do umowy wykonawczej. Kluczowe wymogi umowy o finansowaniu obejmują wszystkie wymogi, na podstawie których działa Fundusz, w tym:

-Obowiązek pośrednika finansowego do podejmowania decyzji zgodnie mutatis mutandis z wymogami dotyczącymi podejmowania decyzji i polityki inwestycyjnej określonymi wyżej, w tym dotyczącymi przestrzegania zasady „nie czyń poważnych szkód”.

-Opis ram monitorowania oraz audytu i kontroli, które pośrednik finansowy wprowadza, które odpowiednio podlegają wszystkim wymogom w zakresie monitorowania, audytu i kontroli określonym powyżej.

Wdrożenie środka należy zakończyć do dnia 31 sierpnia 2026 r.

B.4. Kamienie milowe, wartości docelowe, wskaźniki i harmonogram monitorowania i realizacji wsparcia w formie pożyczki

Zob. tabela poniżej. Datą odniesienia dla wszystkich wskaźników jest dzień 1 lutego 2020 r., chyba że w opisie działania wskazano inaczej.

C. KOMPONENT 03: Transformacja środowiskowa i cyfrowa systemu rolno-spożywczego i rybołówstwa

Ten komponent hiszpańskiego planu odbudowy i zwiększania odporności ma na celu poprawę zrównoważoności, konkurencyjności i odporności sektora rolno-spożywczego i rybołówstwa pod względem gospodarczym, środowiskowym i społecznym. Aby osiągnąć ten cel, inwestycje i reformy uwzględnione w tym komponencie hiszpańskiego planu odbudowy i zwiększania odporności koncentrują się na następujących elementach:

a)Poprawa efektywności i zrównoważonego charakteru nawadniania;

b)wspieranie zrównoważonego rozwoju i konkurencyjności rolnictwa i hodowli zwierząt gospodarskich;

c)wprowadzenie w życie strategii na rzecz promowania cyfryzacji w sektorach rolno-spożywczym i na obszarach wiejskich jako całości; oraz

d)wspieranie zrównoważonego rozwoju, badań naukowych, innowacji i cyfryzacji sektora rybołówstwa.

Komponent ten jest odpowiedzią na zalecenia dla poszczególnych krajów dotyczące promowania inwestycji w innowacje i efektywność energetyczną (zalecenie dla poszczególnych krajów nr 3 z 2019 r.), poprawy dostępu do cyfrowego uczenia się (zalecenie dla poszczególnych krajów nr 2 z 2020 r.) oraz w sprawie promowania inwestycji publicznych i prywatnych oraz wspierania transformacji ekologicznej (zalecenie dla poszczególnych krajów nr 3 2020).

Oczekuje się, że żaden środek w ramach tego komponentu nie spowoduje znaczącej szkody w realizacji celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środków i działań łagodzących określonych w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi dotyczącymi zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C58/01).

C.1.  Opis reform i inwestycji, które mają być finansowane z bezzwrotnego wsparcia finansowego

Reforma 1 (C3.R1) – Zmiana zasad regulujących stosunki handlowe w łańcuchu żywnościowym, w tym zmiana ustawy 12/2013 z dnia 2 sierpnia 2007 r. w sprawie środków na rzecz poprawy funkcjonowania łańcucha żywnościowego

Celem tego środka jest poprawa funkcjonowania łańcucha żywnościowego poprzez zmianę przepisów krajowych regulujących stosunki handlowe w łańcuchu żywnościowym (ustawa 12/2013), w tym, ale wykraczających poza transpozycję dyrektywy (UE) 2019/633. Środek ten obejmuje co najmniej:

a)Rozszerzenie zakresu prawa poprzez włączenie (i) stosunków handlowych zarówno na państwa członkowskie, jak i państwa trzecie w każdym przypadku, gdy podmiot gospodarczy ma siedzibę w Hiszpanii, oraz (ii) surowców i innych produktów objętych załącznikiem I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;

b)rozszerzenie minimalnej treści umów dotyczących żywności poprzez uwzględnienie (i) kar umownych, (ii) wyjątków wynikających z działania siły wyższej oraz (iii) odniesienia do wniosku o mediację złożonego przez zaangażowane strony w celu uwzględnienia przypadków braku porozumienia;

c)rozszerzenie wykazu nieuczciwych praktyk handlowych, takich jak jednostronna zmiana umów pod względem ilości lub zwrotu niesprzedanych produktów; oraz

d)uznanie Agencji Informacji i Kontroli Żywności za organ odpowiedzialny za ustanowienie i rozwój systemu kontroli niezbędnego do sprawdzenia zgodności z prawem na szczeblu krajowym oraz za punkt kontaktowy na potrzeby współpracy między organami egzekwowania prawa, a także z Komisją Europejską i wspólnotami autonomicznymi na ich odpowiednich obszarach terytorialnych.    

Środek ten stanowi uzupełnienie (i) dekretu królewskiego z mocą ustawy nr 5/2020 z dnia 25 lutego 2020 r., w którym przyjęto pilne środki dotyczące rolnictwa i żywności, oraz (ii) ustawy 8/2020 w sprawie zmiany ustawy 12/2013 w sprawie pilnych środków mających na celu poprawę funkcjonowania łańcucha żywnościowego.

Wdrożenie środka zostanie zakończone do dnia 31 grudnia 2021 r.

Reforma 2 (C3.R2) – Rozwój i przegląd ram regulacyjnych dotyczących zrównoważenia środowiskowego hodowli zwierząt gospodarskich

Środek ten ma na celu poprawę zrównoważenia środowiskowego hodowli zwierząt poprzez opracowanie i zmianę ram prawnych w następujący sposób:

a)Opracowanie ogólnego rejestru najlepszych dostępnych technik (BAT) w celu ułatwienia obliczania emisji zanieczyszczeń i gazów cieplarnianych w gospodarstwach hodowli świń i drobiu, a także uwzględnienie innych danych środowiskowych. Zapewnia on lepszą ocenę przestrzegania przez hodowców zobowiązań w zakresie emisji gazów cieplarnianych i zanieczyszczeń.

b)Stopniowa zmiana przepisów dotyczących planowania w sektorach hodowlanych, które określają wymogi dotyczące lokalizacji, odległości, wielkości, warunków zdrowotnych, bioasekuracji oraz infrastruktury ochrony środowiska i dobrostanu zwierząt w gospodarstwach rolnych w sektorach, które już ją posiadają (rolnictwo trzody chlewnej), a także ustanowienie nowych ram regulacyjnych w sektorach (gospodarstwo drobiowe), które nie zostały jeszcze uregulowane. Ustanawia ona indywidualne sektorowe zobowiązania do redukcji emisji, określając wymogi w zależności od ich udziału w wytwarzaniu zanieczyszczeń, zgodnie z zasadą proporcjonalności.

Środek ten obejmuje oba przepisy, które mają zostać opublikowane do końca 2022 r. Przewiduje się również, że do dnia 31 grudnia 2023 r. w gospodarstwach utrzymujących trzodę chlewną i drobiarską rozpocznie się wdrożenie ogólnego rejestru BAT. Stosowanie zmienionych przepisów dotyczących planowania odbywa się stopniowo w ciągu około dwóch lat od jego publikacji.

Ponadto środek ten ma na celu:

a)Poprawa bioasekuracji transportu zwierząt gospodarskich w związku z przenośnymi chorobami zwierząt. Nowe rozporządzenie uwzględni cyfryzację i nowe technologie w pojazdach wykorzystywanych jako środki transportu, czyszczenia i dezynfekcji.

b)Uregulowanie stosowania antybiotyków u gatunków zwierząt gospodarskich z wykorzystaniem metody obliczania regularnego i kwartalnego spożycia antybiotyków w gospodarstwie hodowlanym oraz krajowego wskaźnika referencyjnego. Rozporządzenie opisuje środki, które należy podjąć na podstawie wyników. Prawodawstwo przewiduje roczny okres przejściowy dla tych gospodarstw hodowlanych, które nie mają obowiązku posiadania zintegrowanego systemu zarządzania w swoim prawodawstwie sektorowym.

Wdrożenie środka należy zakończyć do dnia 30 czerwca 2023 r.

Reforma 3 (C3.R3) – Ramy prawne dotyczące zrównoważonego odżywiania w glebach rolnych oraz przepisy dotyczące zanieczyszczenia pochodzenia rolniczego

Celem tego środka jest uregulowanie nawożenia rolniczego, aby w spójny sposób zająć się różnymi źródłami składników odżywczych do gleb rolniczych. Ponadto zapewnia rolnikom doradztwo techniczne w celu wsparcia ich w przestrzeganiu wymogów prawnych i racjonalizacji nawożenia. Obejmuje ono: (i) przeciwdziałanie negatywnym skutkom zmiany klimatu; zmniejszenie zanieczyszczenia wody azotanami i fosforanami pochodzenia rolniczego; oraz (iii) poprawę jakości powietrza.

Proponowane ramy prawne są powiązane z innym instrumentem prawnym: projekt dekretu królewskiego w sprawie ochrony wód przed zanieczyszczeniami rozproszonymi powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego (który zastępuje dekret królewski 261/1996 z dnia 16 lutego). Wiąże się ona również z opracowaniem planu działania mającego na celu zapobieganie zanieczyszczeniom rozproszonym powodowanym przez azotany, zwłaszcza ze źródeł rolniczych, oraz ich korygowanie i ograniczanie. Środek ten wprowadza dekret królewski transponujący dyrektywę 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. dotyczącą ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego, ustanawiający ambitniejsze cele niż dyrektywa azotanowa oraz zwiększający spójność z celami planowania wodnego określonymi w ramowej dyrektywie wodnej.

Wdrożenie środka zostanie zakończone do dnia 31 marca 2023 r.

Reforma 4 (C3.R4) – Wspieranie zarządzania i zrównoważonego zarządzania nawadnianiem w Hiszpanii

Celem tego środka jest ustanowienie mechanizmu zarządzania na szczeblu krajowym, aby umożliwić współpracę wszystkich zainteresowanych sektorów i szczebli organów publicznych w zakresie nawadniania. Obejmuje to zrównoważenie środowiskowe, kryteria wdrażania i aspekty związane z mającym zastosowanie prawodawstwem. W ramach tego środka ustanawia się obserwatorium zrównoważonego charakteru nawadniania w Hiszpanii w celu dostarczenia danych na temat gospodarczych, społecznych i środowiskowych skutków nawadniania na terytorium.

Wdrożenie reformy zostanie zakończone do dnia 31 grudnia 2022 r.

Reforma 5 (C3.R5) – Realizacja planu działania II strategii na rzecz cyfryzacji sektora rolno-spożywczego i obszarów wiejskich

Środek ten ma na celu dalsze wdrażanie hiszpańskiej strategii cyfryzacji sektora rolno-spożywczego i obszarów wiejskich, przyjętej przez rząd Hiszpanii w marcu 2019 r. Środek określa drugi plan działania, który odpowiada trzem podstawowym celom strategii: (i) zmniejszenie przepaści cyfrowej; (II) promowanie wykorzystywania danych; oraz (iii) pobudzanie rozwoju przedsiębiorstw i nowych modeli biznesowych.

Środek nadal wspiera przyjmowanie i włączanie procesów cyfrowych i umiejętności cyfrowych do działalności gospodarczej związanej z obszarami wiejskimi i ich tkanką społeczną. Środek ten ma na celu opracowanie, opracowanie i wdrożenie drugiego planu działania w ramach strategii cyfryzacji sektora rolno-spożywczego i obszarów wiejskich.

Wdrożenie środka zostanie zakończone do dnia 31 grudnia 2023 r.

Reforma 6 (C3.R6) – Zmiana krajowych ram regulacyjnych dotyczących regulacji zrównoważonego rybołówstwa

Działanie to ma na celu: zachęcanie do włączenia zrównoważonego rozwoju gospodarczego i społecznego do zarządzania rybołówstwem; (II) zapewnienie większej pewności prawa wszystkim podmiotom w sektorze rybołówstwa; oraz (iii) zapewnienie większej przejrzystości, modernizacji i cyfryzacji w zarządzaniu rybołówstwem. Środek ten uwzględnia cele polityk i wyzwań UE, w tym reformę wspólnej polityki rybołówstwa, strategii na rzecz bioróżnorodności 2030, strategii morskich i celów zrównoważonego rozwoju.

Aby osiągnąć te cele, środek musi osiągnąć następujące cele:

a)Przegląd obowiązującej ustawy o rybołówstwie w celu dostosowania jej do nowych kryteriów zrównoważonego rozwoju i potrzeb badawczych w sektorze rybołówstwa;

b)aktualizacja zarządzania różnymi narzędziami, metodami i spisami krajowymi łowisk na mocy dekretu królewskiego; oraz

c)wdrożenie ustawy w celu modernizacji systemów kontroli, inspekcji i sankcji w dziedzinie rybołówstwa.

Do 30 czerwca 2022 r. przewiduje się publikację dekretu królewskiego w sprawie ulepszenia zarządzania różnymi narzędziami, metodami i skargami na krajowych łowiskach.

Wdrożenie środka należy zakończyć do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 1 (C3.I1) – Plan poprawy efektywności i zrównoważonego charakteru nawadniania

Celem tego środka jest poprawa efektywności i zrównoważonego charakteru nawadniania poprzez zestaw wybranych działań. Wspiera on oszczędność wody i efektywność energetyczną w działaniach nawadniających. Te działania obejmują:

a)Działania modernizacyjne, w tym co najmniej: (i) działania na obszarach zastępujących wody powierzchniowe lub podziemne wykorzystaniem niekonwencjonalnych zasobów wodnych (takich jak odzyskana woda zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2020/741 i woda odsalana zgodnie z wytycznymi technicznymi dotyczącymi zasady „nie czyń poważnych szkód” 2021/C58/01) w ramach procesu modernizacji; oraz (ii) działań, które zwiększają oszczędność wody lub prowadzą do dalszego zmniejszenia zapotrzebowania na wodę lub większych oszczędności energii;

b)modernizacja systemów nawadniania mających wpływ energetyczny, w tym (i) preferencyjne traktowanie działań, które nie wymagają energii elektrycznej do ich eksploatacji, w stosunku do tych, które jej potrzebują lub wymagają energii odnawialnej; oraz (ii) środków modernizacji w celu ułatwienia samowystarczalności energetycznej, w tym wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych; oraz

c)wspieranie nowych technologii, takich jak: (i) działania umożliwiające wyższy poziom wdrażania nowych technologii i innowacji w celu osiągnięcia wydajniejszego nawadniania; oraz (ii) działania proponujące wyższy stopień intensywności modernizacji nawadniania.

Wdrożenie środka jest realizowane przez przedsiębiorstwo publiczne Sociedad Estatal de Infraestructuras Agrarias (SEIASA). W tym celu porozumienie między Ministerstwem Rolnictwa, Rybołówstwa i Żywności (MAPA) a SEIASA reguluje publiczny/prywatny system finansowania inwestycji w modernizację nawadniania, kryteria wyboru projektów, procedury realizacji planu oraz wykaz działań, które należy przeprowadzić. Wykaz działań obejmuje co najmniej:

a)Zastąpienie wykorzystania wód podziemnych lub powierzchniowych wykorzystaniem niekonwencjonalnych zasobów wodnych (odzyskana woda lub woda odsalana zgodnie z wytycznymi technicznymi dotyczącymi zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C58/01));

b)wdrożenie systemów regulacji wód (zasobników), które umożliwiają nawadnianie grawitacyjne;

c)zastąpienie rowów na otwartej przestrzeni rurami podziemnymi;

d)budowę systemów filtrowania i pompowania; oraz

e)instalację liczników i systemów zdalnego zarządzania.

Oczekuje się, że środek ten nie spowoduje znaczących szkód dla celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środka i działania łagodzące określone w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi DNSH (2021/C58/01). W szczególności woda odsolona jest produkowana przy użyciu najlepszej dostępnej technologii o najmniejszym wpływie na środowisko w sektorze. Wszystkie działania związane z nawadnianiem przeprowadza się zgodnie z ramową dyrektywą wodną, niezbędne oceny oddziaływania na środowisko przeprowadza się zgodnie z dyrektywami 2009/147/WE i 92/43/EWG oraz wdraża się wymagane działania łagodzące w celu ochrony środowiska.

Realizacja inwestycji zakończy się do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 2 (C3.I2) – Plan zwiększenia zrównoważonego charakteru i konkurencyjności rolnictwa i hodowli zwierząt gospodarskich (I): Modernizacja laboratoriów ds. zdrowia zwierząt i roślin

Środek ten ma na celu poprawę bezpieczeństwa żywnościowego w sektorze rolnym i hodowlanym poprzez zapewnienie szybkich działań w odpowiedzi na ogniska chorób zwierząt, w tym chorób dotykających ludzi, a także szkodników roślin, poprzez budowę obiektów o poziomie bezpieczeństwa biologicznego 3. Środek ten zapewnia w szczególności uruchomienie następujących obiektów:

a)laboratorium bezpieczeństwa biologicznego poziomu 3 (LSCA-Santa Fe);

b)obiekt bezpieczeństwa biologicznego (LCV-Algete) poziomu 3; oraz

c)krajowe Laboratorium Zdrowia Roślin w Lugo.

Realizacja inwestycji zakończy się do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 3 (C3.I3) – Plan zwiększenia zrównoważonego charakteru i konkurencyjności rolnictwa i hodowli zwierząt gospodarskich (II): Wzmocnienie budowania zdolności i systemów bioasekuracji w szkółkach, ośrodkach czyszczenia i dezynfekcji

Środek ten wzmacnia zapobieganie chorobom zwierząt i szkodnikom roślin, których zachorowalność wzrosła w wyniku zmiany klimatu, oraz ochronę przed tymi chorobami i szkodnikami poprzez poprawę budowania zdolności i systemów bioasekuracji w szkółkach oraz ośrodkach czyszczenia i dezynfekcji. Wzmacnia ona systemy bioasekuracji w zakładach produkujących materiał przeznaczony do reprodukcji roślin, które odgrywają ważną rolę w pozyskiwaniu materiału wolnego od szkodników przy ograniczeniu stosowania środków ochrony roślin.

Wsparcie przyjmuje formę pomocy inwestycyjnej ukierunkowanej na gospodarstwa rolne zajmujące się materiałem przeznaczonym do reprodukcji roślin oraz centra czyszczenia i dezynfekcji środków transportu żywych zwierząt. W szczególności przewiduje się dotacje na modernizację technologiczną tych obiektów poprzez automatyzację, robotyzację oraz instalację nowych systemów czyszczenia i dezynfekcji, takich jak dezynfekcja termiczna.

Środek ten obejmuje wzmocnienie co najmniej 465 ośrodków czyszczących i odkażających oraz ośrodków produkujących materiał do reprodukcji roślin z rozszerzonymi systemami szkolenia i bioasekuracji.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 września 2024 r.

Inwestycja 4 (C3.I4) – Plan zwiększenia zrównoważonego charakteru i konkurencyjności rolnictwa i hodowli zwierząt gospodarskich (III): Inwestycje w rolnictwo precyzyjne, efektywność energetyczną i gospodarkę o obiegu zamkniętym w sektorze rolnictwa i produkcji zwierzęcej

Środek ten wspiera zrównoważony rozwój i konkurencyjność sektora rolnictwa i produkcji zwierzęcej poprzez inwestycje w: (i) rolnictwo precyzyjne; efektywność energetyczna; (III) gospodarka o obiegu zamkniętym; oraz (iv) wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych.

W szczególności inwestycje dotyczą następujących kwestii:

a)Wdrożenie nowych systemów gospodarowania odpadami rolnymi oraz odpływami zwierzęcymi i ich produktami ubocznymi, w tym reformy strukturalne;

b)modernizacja szklarni, zarówno ich instalacji, jak i sprzętu;

c)promowanie wykorzystania biogazów i odnawialnych źródeł energii; oraz

d)gromadzenie danych w czasie rzeczywistym z wykorzystaniem czujników umożliwiających korzystanie z rolnictwa precyzyjnego i technologii w gospodarstwach rolnych, co obejmuje wdrożenie systemów nawigacji satelitarnej (GNSS) i geolokalizację w hodowli zwierząt gospodarskich.

Środek jest realizowany w formie inwestycji indywidualnych lub zbiorowych w gospodarstwach rolnych lub przedsiębiorstwach usług rolniczych. Co najmniej 5000 gospodarstw rolnych ukończyło projekty w zakresie rolnictwa precyzyjnego, efektywności energetycznej, gospodarki o obiegu zamkniętym i wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych.

Realizacja inwestycji zakończy się do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 5 (C3.I5) – Strategia cyfryzacji sektora rolno-spożywczego i leśnego oraz środowiska wiejskiego: opracowanie działań wspierających cyfryzację i przedsiębiorczość sektora rolno-spożywczego i leśnego oraz środowiska wiejskiego

Środek ten określa działania w strategii cyfryzacji sektorów rolno-spożywczego, leśnego i wiejskiego, przyjętej przez rząd Hiszpanii w marcu 2019 r., oraz w drugim planie działania na lata 2021–2023. Działania te obejmują:

a)Specjalną linię wsparcia finansowego dla MŚP w sektorze rolno-spożywczym w celu zachęcania do innowacyjnych i cyfrowych projektów biznesowych, które mają być realizowane poprzez udzielanie pożyczek partycypacyjnych;

b)Centrum innowacji cyfrowych dla przedsiębiorstw w sektorze rolno-spożywczym, które ma zostać wdrożone w drodze zamówienia wewnętrznego i zamówień publicznych w drodze przetargów konkurencyjnych;

c)obserwatorium cyfryzacji w sektorze rolno-spożywczym za pośrednictwem umowy o partnerstwie między MAPA a organem współpracującym; oraz

d)platforma doradców systemu wiedzy i informacji o rolnictwie (AKIS) służąca jako narzędzie wspierające transfer wiedzy i informacji między podmiotami AKIS, która ma być wdrażana w ramach dwóch zamówień wewnętrznych.

W ramach środka co najmniej 60 MŚP z sektora rolno-spożywczego wdraża innowacyjne i cyfrowe projekty biznesowe, które są zgodne z wytycznymi technicznymi dotyczącymi zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C58/01) i są finansowane z pożyczek partycypacyjnych do końca 2023 r.

Aby zapewnić zgodność środka z wytycznymi technicznymi dotyczącymi zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C58/01), umowa prawna między Ministerstwem Rolnictwa, Rybołówstwa i Żywności a Empresa Nacional de Innovación (ENISA) oraz późniejsza polityka inwestycyjna instrumentu finansowego:

I.wymagać stosowania wytycznych technicznych Komisji dotyczących kontroli zrównoważonego charakteru projektów w odniesieniu do Funduszu InvestEU; oraz

II.wyłączyć z zakresu kwalifikowalności następujący wykaz działań i aktywów: (i) działalności i aktywów związanych z paliwami kopalnymi, w tym wykorzystania niższego szczebla 10 ; (II) działania i aktywa w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS) prowadzące do osiągnięcia prognozowanych emisji gazów cieplarnianych, które nie są niższe niż odpowiednie poziomy odniesienia 11 ; (III) działalność i aktywa związane ze składowiskami odpadów, spalarniami 12 i zakładami mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów 13 ; oraz (iv) działalności i aktywów, w przypadku których długoterminowe unieszkodliwianie odpadów może wyrządzić szkodę środowisku naturalnemu;

III.wymagać weryfikacji przez ENISA zgodności projektów z odpowiednimi unijnymi i krajowymi przepisami w zakresie ochrony środowiska w odniesieniu do wszystkich transakcji, w tym transakcji zwolnionych z kontroli zrównoważonego charakteru projektów.

Nie wspiera się żadnych działań związanych z wychwytywaniem i składowaniem dwutlenku węgla.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2023 r.

Inwestycja 6 (C3.I6) – Plan promowania zrównoważonego rozwoju, badań naukowych, innowacji i cyfryzacji w sektorze rybołówstwa (I): Modernizacja sieci rezerwatów morskich będących przedmiotem zainteresowania rybołówstwa

Celem tego środka jest modernizacja sieci rezerwatów morskich będących przedmiotem zainteresowania rybołówstwa poprzez następujące działania:

a)Nabycie dwóch specjalnych statków pomocniczych w celu zapewnienia kontroli i nadzoru nad działaniami prowadzonymi w rezerwach;

b)wdrożenie technologii informacyjno-komunikacyjnych w celu umożliwienia kontroli i monitorowania rezerw poprzez nabywanie co najmniej dronów dysponujących wystarczającymi uprawnieniami, aby umożliwić działania w zakresie kontroli i monitorowania oraz optymalizować istniejące środki;

c)rozszerzenie sieci rezerw poprzez utworzenie nowej rezerwy morskiej; oraz

d)aktualizacja istniejącego rezerwatu morskiego Isla de Alborán i jego otoczenia w celu ułatwienia dostępu, poprawy jego efektywności energetycznej oraz wyposażenia jej w odpowiednie urządzenia (tj. radiowe połączenie radarowe z Półwyspem) do monitorowania i kontrolowania rezerwy.

Zakup dwóch statków wsparcia specjalnego oraz wdrożenie technologii informacyjno-komunikacyjnych w celu umożliwienia kontroli i monitorowania są realizowane w drodze postępowań o udzielenie zamówienia publicznego.

Oczekuje się, że środek ten nie spowoduje znaczących szkód dla celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środka i działania łagodzące określone w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi DNSH (2021/C58/01). W szczególności dwa statki pomocnicze specjalnego przeznaczenia stanowią najlepszą dostępną technologię o najmniejszym wpływie na środowisko w tym sektorze. Inwestycja dotycząca rozbudowy sieci rezerwatów morskich obejmuje badanie dotyczące utworzenia nowego rezerwatu morskiego, które ma zostać przeprowadzone w ramach umowy wewnętrznej. To samo dotyczy planowanych prac związanych z modernizacją rezerwatu Isla de Alborán i jego otoczenia, które obejmują niezbędne badania dotyczące budowy i optymalizacji energii.

Realizacja inwestycji zakończy się do dnia 31 grudnia 2024 r.

Inwestycja 7 (C3.I7) – Plan na rzecz pobudzenia zrównoważonego rozwoju, badań naukowych, innowacji i cyfryzacji sektora rybołówstwa (II): Pobudzanie badań nad rybołówstwem i akwakulturą oraz wspieranie szkoleń

Środek ten poprawia ilość i jakość wiedzy naukowej, która stanowi podstawę do podejmowania decyzji w sprawach zarządzania rybołówstwem. W ramach programu przewiduje się: zakup co najmniej dwóch sond akustycznych w celu wyposażenia dwóch istniejących rybackich i oceanograficznych statków badawczych w celu zapewnienia jakości danych uzyskanych na potrzeby naukowej oceny różnych stad gatunków pelagicznych; oraz (ii) promowanie badań nad rybołówstwem i akwakulturą w celu zapewnienia podejścia ekosystemowego do podejmowania decyzji w zakresie zarządzania rybołówstwem.

Nabycie dwóch sond akustycznych odbywa się na podstawie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w którym przetarg odbywa się na zasadzie wyłączności. Wspieranie badań w dziedzinie rybołówstwa i akwakultury odbywa się poprzez zawieranie umów z publicznymi organami badawczymi oraz, w stosownych przypadkach, poprzez przydzielanie zasobów własnych na rekrutację obserwatorów na pokład lub przetargi.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2022 r.

Inwestycja 8 (C3.I8) – Plan na rzecz pobudzenia zrównoważonego rozwoju, badań naukowych, innowacji i cyfryzacji sektora rybołówstwa (III): Rozwój technologiczny i innowacje w rybołówstwie i akwakulturze

Celem tego środka jest stworzenie bardziej zrównoważonego pod względem środowiskowym, gospodarczym i społecznym sektora rybołówstwa i akwakultury za pomocą dwóch kierunków działania:

a)Tworzenie partnerstw publiczno-prywatnych w celu pobudzenia niebieskiego wzrostu w tym sektorze w celu realizacji projektów, które będą katalizatorami procesów niebieskiej gospodarki; oraz

b)wsparcie rozwoju technologicznego i innowacji w sektorze.

Środek przewiduje ukończenie co najmniej 20 projektów w zakresie badań naukowych, rozwoju i innowacji w celu przyjęcia nowych technologii sprzyjających odporności i zrównoważoności sektora rybołówstwa i akwakultury.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2023 r.

Inwestycja 9 (C3.I9) – Plan na rzecz pobudzenia zrównoważonego rozwoju, badań naukowych, innowacji i cyfryzacji w sektorze rybołówstwa (IV): Cyfryzacja i wykorzystanie ICT w sektorze rybołówstwa

Środek ten ma na celu poprawę nadzoru nad działalnością połowową w celu zapewnienia zrównoważenia środowiskowego oraz średnio- i długoterminowej rentowności sektora rybołówstwa. Środek obejmuje dwa kierunki działania:

a)Program pomocy na rzecz cyfryzacji sektora rybołówstwa i akwakultury, w tym pomoc na instalację systemu nadzoru wykorzystującego kamery do zdalnego monitorowania rybołówstwa oraz na zwalczanie odrzutów na statkach o długości powyżej 24 metrów; oraz

b)nowoczesne rozwiązania ICT w zakresie nadzoru połowów, w tym (i) system rejestracji połowów (w tym zakup urządzeń do elektronicznego przekazywania połowów, a także ich geolokalizacja) z możliwością śledzenia statków o długości poniżej 12 metrów; (II) przeprowadzenie projektu pilotażowego dotyczącego usługi lotniczej z użyciem dronów do celów kontroli i nadzoru rybołówstwa oraz projektu pilotażowego dotyczącego systemu zdalnego monitorowania połowów statków rybackich o długości powyżej 24 metrów; oraz (iii) urządzeń i oprogramowania (tj. instalacji drugiej zapory sieciowej) w celu wzmocnienia bezpieczeństwa hiszpańskiego systemu informacyjnego rybołówstwa.

Cyfryzację hiszpańskiego sektora rybołówstwa i akwakultury wdraża się w formie dotacji na przetargi konkurencyjne, natomiast wdrażanie nowoczesnych rozwiązań ICT w zakresie nadzoru rybołówstwa odbywa się w drodze otwartych i scentralizowanych zamówień.

Realizacja inwestycji zakończy się do dnia 31 grudnia 2024 r.

Inwestycja 10 (C3.I10) – Plan na rzecz pobudzenia zrównoważonego rozwoju, badań naukowych, innowacji i cyfryzacji sektora rybołówstwa (V): Wspieranie walki z nielegalnymi, nieraportowanymi i nieuregulowanymi połowami

Środek ten wspiera walkę z nielegalnymi, nieraportowanymi i nieuregulowanymi połowami, które nadal stanowią zagrożenie dla ekosystemów morskich. W tym celu środek wspiera następujące inwestycje:

a)Zakup czterech statków patrolowych; oraz

b)modernizację trzech pełnomorskich statków patrolowych, które będą wykorzystywane do zwalczania nielegalnych, zgłaszanych i nieuregulowanych połowów.

Środek jest wdrażany w drodze postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na budowę statków patrolowych oraz poprzez zmianę umowy z hiszpańską marynarką wojenną w przypadku morskich statków patrolowych, która zapewnia prawną ochronę przed transferem do marynarki wojennej, która zarządza wyżej wymienionymi pracami modernizacyjnymi.

Oczekuje się, że środek ten nie spowoduje znaczących szkód dla celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środka i działania łagodzące określone w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi DNSH (2021/C58/01). W szczególności zakup i modernizacja statków stanowią jedynie najlepszą dostępną technologię o najmniejszym wpływie na środowisko w tym sektorze.

Realizacja inwestycji zakończy się do dnia 31 grudnia 2022 r.

Inwestycja 11 (C3.I11) – Plan na rzecz pobudzenia zrównoważonego rozwoju, badań naukowych, innowacji i cyfryzacji w sektorze rybołówstwa (VI): Wsparcie na finansowanie sektora rybołówstwa

Środek ten zapewnia finansowanie projektów inwestycyjnych w sektorze rybołówstwa poprzez udzielenie pożyczki Sociedad Anónima Estatal de Caución Agraria (SAECA). Celem działania jest stworzenie linii finansowej finansowania projektów związanych ze zrównoważonym rybołówstwem, w tym: poprawa warunków pracy i bezpieczeństwa; (II) digitalizacja procesów i systemów; zwiększenie wartości i identyfikowalności produktów; (IV) poszukiwanie nowych produktów i prezentacji, w tym opakowań; oraz (v) pobudzanie innowacji, poprawy i efektywności energetycznej oraz przejścia na energię o mniejszym wpływie na klimat.

Środek jest realizowany na podstawie umowy między Ministerstwem Rolnictwa, Rybołówstwa i Żywności a SAECA w celu wsparcia finansowania projektów inwestycyjnych w sektorze rybołówstwa. Mechanizm ten opiera się na pożyczce dla SAECA na utworzenie linii finansowania przeznaczonej na regwarancję projektów obejmujących działania związane ze zrównoważoną działalnością połowową. Umowa zawiera warunek gwarantujący, że inwestycje dokonane w ramach tego finansowania są zgodne z wytycznymi technicznymi dotyczącymi zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C58/01).

Aby zapewnić zgodność środka z wytycznymi technicznymi dotyczącymi zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C58/01), umowa prawna między Ministerstwem Rolnictwa, Rybołówstwa i Żywności a SAECA oraz późniejsza polityka inwestycyjna instrumentu finansowego:

I.wymagać stosowania wytycznych technicznych Komisji dotyczących kontroli zrównoważonego charakteru projektów w odniesieniu do Funduszu InvestEU; oraz

II.wyłączyć z zakresu kwalifikowalności następujący wykaz działań i aktywów: (i) działalności i aktywów związanych z paliwami kopalnymi, w tym wykorzystania niższego szczebla 14 ; (II) działania i aktywa w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS) prowadzące do osiągnięcia prognozowanych emisji gazów cieplarnianych, które nie są niższe niż odpowiednie poziomy odniesienia 15 ; (III) działalność i aktywa związane ze składowiskami odpadów, spalarniami 16 i zakładami mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów 17 ; oraz (iv) działalności i aktywów, w przypadku których długoterminowe unieszkodliwianie odpadów może wyrządzić szkodę środowisku naturalnemu; oraz

III.wprowadzenie wymogu weryfikacji zgodności projektów z odpowiednimi unijnymi i krajowymi przepisami w zakresie ochrony środowiska przez SAECA w odniesieniu do wszystkich transakcji, w tym transakcji zwolnionych z kontroli zrównoważonego charakteru projektów.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2022 r.

C.2.  Kamienie milowe, wartości docelowe, wskaźniki i harmonogram monitorowania i realizacji na potrzeby bezzwrotnego wsparcia finansowego

Zob. tabela poniżej. Datą odniesienia dla wszystkich wskaźników jest dzień 1 lutego 2020 r., chyba że w opisie działania wskazano inaczej. Kwoty w tabeli nie obejmują VAT.

C.3.  Opis reform i inwestycji na potrzeby wsparcia w formie pożyczki

Reforma 7 (C3.R7) – ustawa o zapobieganiu stratom i marnotrawieniu żywności

Reforma ta ma na celu zapobieganie stratom i marnotrawieniu żywności poprzez ustanowienie hierarchii priorytetów w zakresie wykorzystania żywności, tak aby nie stała się ona marnowaniem.

Nowe rozporządzenie ma na celu bardziej efektywne zarządzanie zasobami poprzez:

a)promowanie biogospodarki o obiegu zamkniętym;

b)promowanie odzyskiwania i dystrybucji nadwyżek żywności do celów solidarności społecznej, traktując je priorytetowo do celów wykorzystania przez człowieka;

c)wspieranie badań naukowych i innowacji w dziedzinie zapobiegania stratom i marnotrawieniu żywności oraz ich ograniczania;

d)reagowanie na cel w zakresie odpowiedzialnej produkcji i konsumpcji określony w Agendzie 2030; oraz

e)redukcja emisji gazów cieplarnianych i innych zanieczyszczeń.

Wdrożenie środka należy zakończyć do dnia 30 czerwca 2026 r.

Reforma 8 (C3.R8) – Rozporządzenie w sprawie systemu informacji o gospodarstwie rolnym

Celem tej reformy jest utworzenie systemu informacji o rolnictwie i leśnictwie (SIEX), który umożliwi Ministerstwu Rolnictwa, Rybołówstwa i Żywności zarządzanie polityką rolną i polityką hodowlaną. System informacyjny upraszcza relacje rolników z administracją i usprawnia zarządzanie przedsiębiorstwami rolników poprzez gromadzenie istotnych informacji o gospodarstwach rolnych w jednym systemie informacyjnym,

Rozporządzenie ustanawia i reguluje system informacji dla gospodarstw rolnych i hodowlanych oraz produkcji rolnej, jak również autonomiczny rejestr gospodarstw rolnych i cyfrowy rejestr gospodarstw rolnych. W cyfrowej księdze rolnej przewiduje się odpowiedni okres przejściowy: w szczególności art. 9 i 10 cyfrowej księgi rolnej wchodzą w życie w odniesieniu do wszystkich gospodarstw rolnych nie później niż w trzecim kwartale 2025 r.

Wdrożenie środka zostanie zakończone do dnia 30 września 2025 r.

Inwestycja 12 (C3.I12) – Plan poprawy efektywności i zrównoważonego charakteru nawadniania

Celem tego działania jest zwiększenie ambicji inwestycji 1 (C3.I1): Plan poprawy wydajności i zrównoważonego charakteru nawadniania poprzez zwiększenie liczby zmodernizowanych hektarów pod względem oszczędności wody i efektywności energetycznej.

Wdrożenie środka należy zakończyć do dnia 30 czerwca 2026 r.

C.4.  Kamienie milowe, wartości docelowe, wskaźniki i harmonogram monitorowania i realizacji wsparcia w formie pożyczki

Zob. tabela poniżej. Datą odniesienia dla wszystkich wskaźników jest dzień 1 lutego 2020 r., chyba że w opisie działania wskazano inaczej. Kwoty w tabeli nie obejmują VAT.

D. KOMPONENT 04: Ekosystemy i różnorodność biologiczna

Ten komponent hiszpańskiego planu odbudowy i zwiększania odporności dotyczy podatności Hiszpanii na bezpośrednie i pośrednie niekorzystne skutki zmiany klimatu wynikające z jej biogeografii i geomorfologii poprzez poprawę stanu ochrony ekosystemów, w razie potrzeby poprzez ich odbudowę ekologiczną, oraz odwrócenie procesu utraty różnorodności biologicznej, zapewnienie zrównoważonego wykorzystania zasobów naturalnych oraz zachowanie i poprawę usług ekosystemowych. Komponent ten przyczynia się również do przystosowania ekosystemów do negatywnych skutków zmiany klimatu poprzez przyjęcie środków mających na celu zminimalizowanie jej skutków, przyjęcie krajowej strategii zwalczania pustynnienia i skupienie się na pożarach lasów.

Dodatkowy nacisk kładzie się na ochronę, zachowanie i odbudowę ekosystemów morskich. Wdrożenie tego komponentu hiszpańskiego planu odbudowy i zwiększania odporności (i) uruchomi niebieski program na rzecz poprawy stanu mórz i ich różnorodności biologicznej; (II) zwiększenie udziału morskich obszarów chronionych poprzez ochronę co najmniej 18 % terytorium Hiszpanii do końca 2025 r., chroniąc zarówno faunę, jak i florę; oraz (iii) wprowadzenie po raz pierwszy w Hiszpanii ram zarządzania morskiego.

Ponadto zachowuje również obszary wiejskie, ich ekosystemy, różnorodność biologiczną i tereny zalesione oraz zarządza nimi w sposób zrównoważony. Obszary wiejskie, na których wyludnianie miało szczególnie negatywny wpływ, są siedliskiem dużej części bogatego dziedzictwa przyrodniczego Hiszpanii i w związku z tym są źródłem lokalnego bogactwa, stwarzając możliwości odwrócenia spadku demograficznego.

Ten komponent hiszpańskiego planu odbudowy i zwiększania odporności wspiera inwestycje w transformację ekologiczną i cyfrową (zalecenie dla poszczególnych krajów 3 2020). Wspiera również właściwe gospodarowanie gruntami, w szczególności gospodarkę leśną, ochronę przyrody i odbudowę zgodnie z celami Europejskiego Zielonego Ładu i unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030.

Oczekuje się, że żaden środek w ramach tego komponentu nie spowoduje znaczącej szkody w realizacji celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środków i działań łagodzących określonych w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi dotyczącymi zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C58/01).

D.1.  Opis reform i inwestycji, które mają być finansowane z bezzwrotnego wsparcia finansowego

Reforma 1 (C4.R1) – Ochrona różnorodności biologicznej obszarów lądowych i morskich

Reforma ta zaktualizuje przepisy dotyczące różnorodności biologicznej i dziedzictwa naturalnego w celu wsparcia realizacji zobowiązań wynikających z Konwencji o różnorodności biologicznej i niedawno przyjętej unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030.

Głównym działaniem w ramach tej reformy jest przygotowanie, zatwierdzenie i wdrożenie strategicznego planu na rzecz dziedzictwa naturalnego i różnorodności biologicznej (zgodnie z ustawą 42/2007 o dziedzictwie przyrodniczym i różnorodności biologicznej) w celu wywarcia długotrwałego wpływu na ochronę wszystkich hiszpańskich systemów naturalnych i zarządzanie nimi, a także na usługi świadczone na rzecz społeczeństwa. Reforma ta obejmuje również następujące działania w ramach tego środka:

a)Przyjęcie strategii na rzecz różnorodności biologicznej, nauki i wiedzy, która określa główne luki badawcze i określa konkretne obszary, w których konieczne są badania w zakresie różnorodności biologicznej.

b)Przyjęcie dekretu królewskiego zatwierdzającego plan sieci morskich obszarów chronionych, który ma promować spójną pod względem ekologicznym sieć przyczyniającą się do ochrony obszarów dziedzictwa naturalnego i morskiej różnorodności biologicznej, wspierając planowane, skuteczne i spójne zarządzanie chronionymi obszarami morskimi.

c)Krajowa strategia ochrony owadów zapylających zapewnia działania niezbędne do poprawy sytuacji owadów zapylających. Strategia ta koncentruje się w szczególności na (i) promowaniu obszarów sprzyjających owadom zapylającym; (II) poprawę zarządzania ryzykiem stwarzanym przez szkodliwe gatunki i ograniczanie tego ryzyka; (III) produkty fitosanitarne; oraz (iv) promowanie badań nad ochroną owadów zapylających oraz rozpowszechnianie związanych z nimi wyników badań w tej dziedzinie.

d)Przyjęcie rozporządzenia w sprawie aktualizacji organów administracyjnych i naukowych na mocy rozporządzenia o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem (rozporządzenie CITES), które gwarantuje wdrożenie środków wynikających z CITES i zapewnia, aby handel nie był szkodliwy dla stanu ochrony gatunków i ich długoterminowego przetrwania.

e)Plan ochrony i odbudowy terenów podmokłych, który gwarantuje ochronę i racjonalne użytkowanie terenów podmokłych.

Rozwój tych działań w ramach tego środka jest bezpośrednio wspierany z inwestycji 1 i inwestycji 2 w ramach tego komponentu hiszpańskiego planu odbudowy i zwiększania odporności (opisanego poniżej). Uzupełnia on również dwie pozostałe reformy i inwestycje opisane w tym komponencie hiszpańskiego planu odbudowy i zwiększania odporności.

Wdrożenie środka zostanie zakończone do dnia 31 grudnia 2022 r.

Reforma 2 (C4.R2) – Odbudowa ekosystemów i zielonej infrastruktury

Celem tej reformy jest opracowanie i wdrożenie strategii rządu centralnego na rzecz zielonej infrastruktury, łączności i odbudowy ekologicznej, odbudowa zniszczonych ekosystemów i konsolidacja sieci w pełni funkcjonalnych lądowych i morskich obszarów naturalnych i półnaturalnych połączonych w Hiszpanii do 2050 r.

Reformy te obejmują siedem różnych kierunków działania mających na celu: (i) ograniczenie skutków fragmentacji i utraty łączności ekologicznej; (II) odbudowy siedlisk i ekosystemów na kluczowych obszarach; (III) utrzymania i poprawy świadczenia usług ekosystemowych w zakresie elementów zielonej infrastruktury; (IV) poprawa odporności elementów związanych z zieloną infrastrukturą; (v) zapewnienie spójności terytorialnej; (VI) wprowadzenie skutecznej zielonej infrastruktury; oraz (vii) zapewnienie odpowiedniej komunikacji, edukacji i udziału grup interesu i społeczeństwa w rozwoju zielonej infrastruktury.

Reformę tę wspiera ponadto inwestycja 3 w ramach tego komponentu hiszpańskiego planu odbudowy i zwiększania odporności, odnosząca się w szczególności do zaleceń unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030 dotyczących włączenia korytarzy ekologicznych, sadzenia na dużą skalę drzew, znacznych postępów w rekultywacji zanieczyszczonych gruntów oraz celu, jakim jest zapewnienie, aby miasta liczące co najmniej 20000 mieszkańców posiadały ambitny plan zazieleniania obszarów miejskich. Jest on również związany z reformą 1 i inwestycją 1 w ramach tego komponentu hiszpańskiego planu odbudowy i zwiększania odporności.

Wdrożenie środka zostanie zakończone do dnia 30 czerwca 2021 r.

Reforma 3 (C4.R3) – Zrównoważona gospodarka leśna

Reforma ta zaktualizuje hiszpańską strategię leśną z 1999 r. wraz z hiszpańskim planem leśnictwa na lata 2002–2032, opracowując pakiet działań mających na celu pobudzenie sektora leśnego, obejmujący cały hiszpański las: ochrona gatunków i obszarów, pożary, własność, ewolucja, obecny stan obszarów i zasobów leśnych oraz tendencje w tym zakresie. Reforma dotyczy ożywienia gospodarczego i społecznego dużych obszarów wiejskich, które borykają się z poważnymi problemami związanymi z wyludnianiem się, i jest dobrze dostosowana do Europejskiego Zielonego Ładu.

Hiszpańska strategia leśna obejmuje pięć priorytetów strategicznych:

1)Zachowanie i wzmocnienie dziedzictwa naturalnego, różnorodności biologicznej i łączności.

2)Ochrona, bezpieczeństwo zdrowotne i ochrona zapobiegania zagrożeniom naturalnym i środowiskowym oraz przystosowanie się do nich.

3)Biogospodarka leśna: zielona gospodarka i miejsca pracy, mobilizacja zasobów leśnych oraz zrównoważony rozwój społeczno-gospodarczy sektora leśnego.

4)Rozwój i doskonalenie kultury wiedzy i leśnictwa.

5)Model gospodarki leśnej: ramy regulacyjne, administracyjne i instrumentalne hiszpańskiej polityki leśnej.

Hiszpańska strategia leśna zawiera dwa główne instrumenty, które są niezbędne do zreformowania całego sektora leśnego. Pierwszym z nich jest przyjęcie wytycznych dotyczących zrównoważonej gospodarki leśnej. Wytyczne te obejmują takie kwestie jak różnorodność biologiczna, zmiana klimatu i biogospodarka o obiegu zamkniętym. Po drugie, strategiczne wytyczne dotyczące zarządzania pożarami lasów w Hiszpanii, w których określa się cele do realizacji, określa główne kierunki prac i określa grupy społeczne ponoszące pewien stopień odpowiedzialności. Te strategiczne wytyczne mają kluczowe znaczenie dla kontroli pożarów lasów i zwiększenia strategicznej pozycji sektora leśnego w kontekście transformacji ekologicznej.

Wdrożenie reformy zostanie zakończone do dnia 31 grudnia 2022 r.

Inwestycja 1 (C4.I1) – Cyfryzacja i wiedza o dziedzictwie naturalnym

W ramach inwestycji ustanawia się system cyfryzacji zarządzania dziedzictwem naturalnym, jego kontroli i monitorowania, obejmujący zarówno obszary lądowe, jak i morskie. Inwestycja ta przyczyni się do znacznej poprawy wiedzy na temat gatunków i siedlisk, a także mapowania informacji i dziedzictwa naturalnego, w tym geologicznego. Inwestycja koncentruje się na pozyskiwaniu informacji i zarządzaniu nimi, w tym na:

1)Program mający na celu poprawę wiedzy i cyfryzacji w zakresie różnorodności biologicznej i zarządzania dziedzictwem naturalnym na szczeblu krajowym, obejmujący rozwój sieci monitorowania, wdrożenie czujników oraz wykorzystanie stacjonarnych i mobilnych cyfrowych systemów pozyskiwania informacji.

2)Opracowanie systemów lub platform zarządzania informacjami na szczeblu krajowym z dodatkowymi zdolnościami analitycznymi i rozpowszechniającymi.

Należy uruchomić aktualizację systemu awioniki floty statków powietrznych płazów, która obejmuje projekt, certyfikację i zakup sprzętu zapewniającego bezpieczeństwo statków powietrznych i zwiększenie ich skuteczności w gaszeniu pożarów. Oczekuje się, że środek ten nie spowoduje znaczących szkód dla celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środka i działania łagodzące określone w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi DNSH (2021/C58/01). W szczególności ulepszenie systemu awioniki we flocie statków powietrznych płazów włącza się wyłącznie do istniejących statków powietrznych i nie zwiększa okresu eksploatacji ani pojemności tych statków powietrznych. Zapewnia ona bezpieczeństwo i warunki lotu wyłącznie podczas operacji, w których są wykorzystywane do gaszenia pożarów lasów.

Realizacja inwestycji zakończy się do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 2 (C4.I2) – Ochrona różnorodności biologicznej obszarów lądowych i morskich

Inwestycja ta obejmuje zestaw inwestycji bezpośrednich i linii dotacji na rzecz ochrony różnorodności biologicznej zarówno lądowej, jak i morskiej. Obejmuje on pięć kierunków działań, które zostaną dostosowane do reformy 1:

1)Ochrona lądowej różnorodności biologicznej, poprawa stanu ochrony gatunków i siedlisk, zapobieganie zagrożeniom i śmiertelności, a także działania mające na celu kontrolę i wyeliminowanie inwazyjnych gatunków obcych.

2)Poprawa infrastruktury, która obejmuje działania takie jak zapewnianie, odnawianie i modernizacja obiektów i infrastruktury związanych z zarządzaniem dziedzictwem naturalnym i podnoszeniem świadomości, a także podkreślanie i rozpowszechnianie znaczenia zachowania różnorodności biologicznej dla zdrowia i dobrostanu ludzi.

3)Inwestycja w ochronę morskiej różnorodności biologicznej w celu ochrony co najmniej 18 % hiszpańskiego terytorium morskiego do 2025 r.

4)Odtwarzanie terenów podmokłych poprzez działania mające na celu zachowanie, poprawę i odbudowę terenów podmokłych, a w szczególności tych związanych z planem ochrony i odbudowy terenów podmokłych przewidzianym w reformie 2.

5)Kontrola handlu międzynarodowego w celu poprawy i konsolidacji sieci ośrodków ratunkowych CITES oraz wzmocnienia planu działania przeciwko nielegalnemu handlowi.

Oczekuje się, że środek ten nie spowoduje znaczących szkód dla celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środka i działania łagodzące określone w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi DNSH (2021/C58/01). W szczególności w przypadku zakupu statków specjalnego przeznaczenia kryteria wyboru inwestycji zapewniają, aby wybierano wyłącznie najlepsze dostępne technologie o najmniejszym wpływie na środowisko w danym sektorze, z uwzględnieniem szczególnego celu, którym służą.

Realizacja inwestycji zakończy się do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 3 (C4.I3) – Odbudowa ekosystemów i zielonej infrastruktury

Inwestycja ta obejmuje zestaw działań wspierających realizację reformy 2. Celem jest odbudowa naturalnych ekosystemów i obszarów zdegradowanych przez działalność wydobywczą, a także inne inicjatywy w środowiskach miejskich mające na celu promowanie łączności miejskiej i odwrócenia.

W ramach inwestycji wyznaczono cel polegający na odtworzeniu co najmniej 30000 hektarów naturalnych ekosystemów. Działania w zakresie odbudowy koncentrują się na zdegradowanych terytoriach lub ekosystemach poprzez eliminację sztucznych elementów, poprawę gleby i morfologii oraz odnowę roślinności i naturalizację. W odniesieniu do górnictwa inwestycja ma na celu rekultywację co najmniej 30 byłych terenów górniczych. Rekultywacja byłych terenów górniczych obejmuje dekontaminację gleby, odbudowę morfologii oraz rewitalizacja i naturalizację byłych terenów górniczych, które już nie działają.

Ponadto inwestycja promuje zieloną infrastrukturę, obejmującą potrzeby władz lokalnych, w tym: (i) strategie planowania urbanistycznego i rewitalizacji w celu stworzenia i regeneracji zielonej i niebieskiej infrastruktury oraz uwolnienia przestrzeni miejskiej w celu zwiększenia różnorodności biologicznej, przenikalności gleby i naturalnej łączności w miastach; (II) działania i projekty obejmujące procesy zarządzania i uczestnictwa, zarządzanie zielonymi i niebieskimi przestrzeniami oraz projekty dotyczące metabolizmu miejskiego związane z różnorodnością biologiczną; oraz (iii) wsparcie projektów w zakresie wyposażenia i infrastruktury na potrzeby planowania przestrzeni miejskiej.

Realizacja inwestycji zakończy się do dnia 30 czerwca 2026 r.

C4.I4 Zrównoważona gospodarka leśna

Inwestycja ta obejmuje inwestycje w zrównoważoną gospodarkę leśną:

1)Działania mające na celu poprawę gospodarki leśnej mające na celu zwalczanie pożarów lasów i inne interwencje związane z gospodarką leśną; wsparcie techniczne dla właścicieli lasów i administracji w celu konsolidacji własności publicznej; plany gospodarki leśnej promujące różnorodność biologiczną i zrównoważone użytkowanie lasów.

2)Działania mające na celu ochronę i przystosowanie się do zmiany klimatu, w tym odnowienie co najmniej 100 środków gaśniczych specjalnego przeznaczenia, bazy straży pożarnej oraz postępy w działaniach na rzecz poprawy stanu lasów.

3)Szereg działań wspiera sektor leśny jako kluczowy zasób umożliwiający sprostanie wyzwaniom demograficznym, ze szczególnym uwzględnieniem zielonej przedsiębiorczości i lokalnej biogospodarki. Ta część inwestycji obejmuje dotacje dla władz lokalnych oraz innych podmiotów publicznych i prywatnych w celu promowania konkurencyjności, przedsiębiorczości i zrównoważonego rozwoju sektora leśnego i jego przemysłu. Działania te koncentrują się w szczególności na tworzeniu zielonych miejsc pracy, w szczególności poprzez wspieranie udziału kobiet i młodzieży w sektorze leśnym i zielonej przedsiębiorczości.

Oczekuje się, że środek ten nie spowoduje znaczących szkód dla celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środka i działania łagodzące określone w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi DNSH (2021/C58/01). W szczególności środek wyraźnie zapobiega i wyklucza wsparcie dla plantacji monokulturowych, zwłaszcza eukaliptusu, w celu zminimalizowania deficytu wody i ryzyka pożarowego. Przy nabywaniu sprzętu gaśniczego wspierane są jedynie najlepsze dostępne technologie o najmniejszym wpływie na środowisko w sektorze, z uwzględnieniem specjalnego celu, jakim służą.

Realizacja inwestycji zakończy się do dnia 30 czerwca 2026 r.

D.2.  Kamienie milowe, wartości docelowe, wskaźniki i harmonogram monitorowania i realizacji na potrzeby bezzwrotnego wsparcia finansowego

Zob. tabela poniżej. Datą odniesienia dla wszystkich wskaźników jest dzień 1 lutego 2020 r., chyba że w opisie działania wskazano inaczej. Kwoty w tabeli nie obejmują VAT.

D.3.  Opis inwestycji w ramach wsparcia w formie pożyczki

Reforma 4 (C4.R4) – Krajowa strategia zwalczania pustynnienia

Reforma ta zaktualizuje krajową strategię zwalczania pustynnienia, zastępując krajowy plan działania na rzecz zwalczania pustynnienia opublikowany w 2008 r., tworząc nowe strategiczne ramy zwalczania pustynnienia na terytorium Hiszpanii. Reforma ta ma na celu przyczynienie się do ochrony, zachowania i poprawy kapitału naturalnego, ukierunkowane na suche, półsuche i suche strefy, oraz ograniczenie do minimum degradacji gleby.

Strategia opiera się na trzech filarach:

1)Działania mające na celu zapobieganie pustynnieniu i ograniczanie pustynnienia oraz rekultywację zdegradowanych obszarów.

2)Budowanie zdolności i zarządzanie.

3)Wiedza i społeczeństwo: działania mające na celu poprawę wiedzy, przejrzystości i udziału społeczeństwa obywatelskiego.

Reformie tej towarzyszy plan działania na lata 2022–2026. Niniejszy plan działania przyczynia się do rozwoju strategii, określa priorytety oraz określa treść i harmonogram ich realizacji.

Strategia wspiera również koordynację i współpracę między właściwymi podmiotami zajmującymi się kwestiami pustynnienia oraz tworzy następujące organy kolegialne:

1)Krajowy komitet ds. zwalczania pustynnienia przy Krajowej Komisji ds. Dziedzictwa Przyrodniczego i Różnorodności Biologicznej. Celem tego komitetu jest działanie jako organ doradczy i promowanie współpracy między administracją krajową a administracjami wspólnot autonomicznych;

2)Krajowa Rada ds. Zwalczania pustynnienia. Organ ten działa jako organ doradczy wspierający administrację krajową i przyczyniający się do koordynacji działań naukowych i społeczeństwa obywatelskiego; oraz

3)Jednostka techniczna ds. zwalczania pustynnienia w Dyrekcji Generalnej ds. Różnorodności Biologicznej, Lasów i pustynnienia Ministerstwa Transformacji Ekologicznej i Wyzwań Demograficznych. Jednostka ta jest odpowiedzialna za opracowanie, wdrożenie i koordynację środków i działań dotyczących pustynnienia na terytorium Hiszpanii.

Wdrożenie środka zostanie zakończone do dnia 31 grudnia 2024 r.

D.4.  Kamienie milowe, wartości docelowe, wskaźniki i harmonogram monitorowania i realizacji wsparcia w formie pożyczki

Zob. tabela poniżej. Datą odniesienia dla wszystkich wskaźników jest dzień 1 lutego 2020 r., chyba że w opisie działania wskazano inaczej. Kwoty w tabeli nie obejmują VAT.

E. KOMPONENT 05: Wybrzeże i zasoby wodne

Komponent ten ma na celu poprawę zarządzania zasobami wodnymi, wdrożenie polityki dostosowania obszarów przybrzeżnych w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom zmiany klimatu oraz wzmocnienie wdrażania strategii morskich i planów zagospodarowania przestrzennego obszarów morskich.

Aby usprawnić gospodarowanie zasobami wodnymi, Hiszpania musi stawić czoła różnym wyzwaniom, takim jak identyfikacja nowych pojawiających się zanieczyszczeń (np. mikrodrobin plastiku), istniejąca luka inwestycyjna w planowaniu, przystosowanie wybrzeża do zmiany klimatu, kontrola publicznej domeny hydraulicznej i zarządzanie nią, własność morska – lądowa i uzdatnianie wody oraz opóźnienia we wdrażaniu nowych technologii i technologii ICT w zakresie gospodarki wodnej. W tym celu Hiszpania poprawi wydajność tego sektora. Hiszpania dąży również do lepszego dostosowania gospodarki zasobami wodnymi do celów środowiskowych, takich jak cele określone w Europejskim Zielonym Ładzie, strategii na rzecz bioróżnorodności 2030 i planie działania UE na rzecz eliminacji zanieczyszczeń. W tym celu wdraża się różne strategie, takie jak cyfryzacja administracji publicznej w celu uzyskania dostępu do informacji, w tym jakości wody i zgodności z przepływami ekologicznymi, zapewnienie i poprawa infrastruktury środowiskowej, bezpieczeństwo infrastruktury lub poprawa stanu wód podziemnych i odbudowa warstwy wodonośnej.

Skutki erozji i powodzi na wybrzeżu zostały spotęgowane przez zmianę klimatu. W związku z tym w ramach tego komponentu hiszpańskiego planu odbudowy i zwiększania odporności wdraża się również politykę przystosowania wybrzeża Hiszpanii do negatywnych skutków zmiany klimatu. W celu zwalczania erozji i zmniejszenia ryzyka powodzi wprowadza się szereg środków dostosowawczych, takich jak m.in. odbudowa środowiska na zdegradowanych obszarach, poprawa uporządkowanego i prawidłowego dostępu do publicznego lądowego obszaru morskiego lub opracowywanie i wdrażanie rozwiązań opartych na zasobach przyrody. Ta linia działania przyczyni się do stworzenia bardziej odpornej linii brzegowej na skutki zmiany klimatu, a także lepszego przygotowania sektora turystyki i innych sektorów zależnych od stanu obszarów przybrzeżnych. Ponadto przyczyni się to do dalszego wzmocnienia roli programu Copernicus, który ma kluczowe znaczenie dla zapobiegania szkodom i skutkom ekstremalnych zdarzeń pogodowych oraz ich oceny.

W ramach tego komponentu hiszpańskiego planu odbudowy i zwiększania odporności Hiszpania wspiera optymalny zrównoważony rozwój sektorów morskich i chroni środowisko morskie w celu osiągnięcia dobrego stanu środowiska poprzez przyjęcie ustawy, transpozycję dyrektywy ramowej w sprawie strategii morskiej i wzmocnienie jej wdrażania.

Ten komponent hiszpańskiego planu odbudowy i zwiększania odporności przyczynia się do skoncentrowania polityki gospodarczej związanej z inwestycjami na wspieraniu efektywności energetycznej i wykorzystania zasobów (zalecenie dla poszczególnych krajów nr 3 2019). Koncentruje się również na inwestycjach na transformację ekologiczną i cyfrową, w szczególności poprzez wspieranie badań naukowych i innowacji, czystej i wydajnej produkcji i wykorzystania źródeł energii, infrastruktury energetycznej, gospodarki wodnej i gospodarowania odpadami oraz zrównoważonego transportu (zalecenie dla poszczególnych krajów 3 2020). Przyczynia się również do zwiększenia ponownego wykorzystania wody (zalecenie dla poszczególnych krajów 3 2022).

Oczekuje się, że żaden środek w ramach tego komponentu nie spowoduje znaczącej szkody w realizacji celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środków i działań łagodzących określonych w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi dotyczącymi zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C58/01).

E.1.  Opis reform i inwestycji, które mają być finansowane z bezzwrotnego wsparcia finansowego

Reforma 1 (C5.R1) – Plany i strategie wodne oraz zmiany regulacyjne

Reforma dotyczy przeglądu i aktualizacji ustawy Prawo wodne, jej rozporządzeń i innych przepisów prawa wtórnego w celu zapewnienia ram prawnych sprzyjających inwestycjom. Reforma obejmuje przyjęcie i zmianę szeregu planów i strategii, które stanowią podstawę inwestycji i gospodarki wodnej, które wzmacniają i zwiększają inwestycje. Te zmiany regulacyjne muszą być dostosowane do Europejskiego Zielonego Ładu.

Reforma ta dotyczy m.in. licznych kwestii dotyczących wszystkich rodzajów wody, takich jak ulepszone ramy finansowe dotyczące ponownego wykorzystania ścieków, przyjęcie norm technicznych dotyczących bezpieczeństwa zapór i ich zbiorników, przyjęcie krajowego planu oczyszczania, remediacji, efektywności, oszczędności i ponownego wykorzystania wody (wdrożenie oczyszczania, urządzeń sanitarnych, efektywności, oszczędności, ponownego wykorzystania i bezpieczeństwa infrastruktury – plan DSEAR).

Środek zostanie zakończony do dnia 30 czerwca 2023 r.

Inwestycja 1 (C5.I1) – Wdrażanie działań w zakresie przetwarzania, urządzeń sanitarnych, efektywności, oszczędności, ponownego wykorzystania i bezpieczeństwa infrastruktury (DESEAR)

Inwestycja ta obejmuje następujące działania:

1)Wdrożenie środków w zakresie oczyszczania, kanalizacji i ponownego wykorzystania wody. Celem tej linii działania jest poprawa zbierania i oczyszczania ścieków komunalnych. W niektórych przypadkach w ramach działań należy ponownie wykorzystać ścieki komunalne, zmniejszając tym samym obecne obciążenia związane z poborem. Nowe środki oczyszczania zapewniają zerowe zużycie energii netto przez kompletny system oczyszczania ścieków. W przypadku nowej lub zmodernizowanej infrastruktury oczyszczania ścieków oczyszczanie jest nowo wyznaczane lub modernizowane do poziomu co najmniej zgodnego z dyrektywą dotyczącą oczyszczania ścieków komunalnych (dyrektywa 91/271/EWG). Poprawa i modernizacja istniejącej infrastruktury prowadzą do zmniejszenia średniego zużycia energii o co najmniej 10 %. Oszczędności te należy osiągnąć poprzez wdrożenie środków w zakresie efektywności energetycznej (np. kogeneracji, odzysku energii i ciepła, paneli fotowoltaicznych, oświetlenia LED).

2)Działania mające na celu poprawę wydajności i ograniczenie strat wody. W ramach działań wdraża się jeden lub więcej programów dotacji na rzecz poprawy efektywności sieci zaopatrzenia w średnie i małe gminy, umożliwiając gminom lub podmiotom odpowiedzialnym za zaopatrzenie w wodę poprawę jej jakości poprzez ograniczenie strat w sieciach dystrybucyjnych oraz działania mające na celu naprawę i poprawę infrastruktury magazynowania wody.

3)Inwestycje mające na celu poprawę bezpieczeństwa tam i zbiorników. Działania te zapewniają bezpieczeństwo istniejących dużych zapór państwowych poprzez wdrożenie odpowiednich planów operacyjno-ratowniczych i innych działań uzupełniających. Nie może to prowadzić do budowy nowych tam ani do rozbudowy istniejących tam.

4)Działania mające na celu poprawę efektywności energetycznej i wodnej w cyklu miejskim wody. Działania te wspierają projekty związane z oczyszczaniem, uzdatnianiem i ponownym wykorzystaniem wody, poprawą oszczędnego gospodarowania wodą i ograniczeniem strat wody. Odbywa się to na obszarze L’Horta Sud w Walencji; oraz w zakładzie oczyszczania Rincón de León w Alicante – poprawa gospodarki wodnej do nawadniania na 18500 hektarów.

Inwestycja zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 2 (C5.I2) – Monitorowanie i odbudowa ekosystemów rzecznych, odbudowa warstwy wodonośnej i ograniczanie ryzyka powodziowego

Celem tej inwestycji jest:

1)Monitorowanie i odtwarzanie ekosystemów rzecznych i naturalnych rezerwatów rzek. Linia ta obejmuje szereg konkretnych działań mających na celu odbudowę przestrzeni rzecznej, rozbudowę sieci monitorowania i poprawę stanu zapasów oddziaływań hydromorfologicznych zagrażających tej sytuacji.

2)Ustanowienie działań mających na celu ograniczenie ryzyka powodziowego. Ten kierunek działań obejmuje już istniejące plany zarządzania ryzykiem powodziowym, w tym środki zapobiegawcze w zakresie planowania przestrzennego i urbanistycznego, opracowanie wytycznych technicznych w celu zmniejszenia podatności narażonych obszarów w strefach powodziowych oraz wspierania dostosowania do ryzyka powodziowego różnych sektorów gospodarki. Ponadto gminy zajmują się wdrażaniem środków odbudowy rzek w środowiskach miejskich, wprowadzają zrównoważone systemy odwadniania oraz poprawiają przepuszczalność środowisk miejskich i ich powiązanie z wartościami środowiskowymi rzek na obszarach miejskich poprzez opracowanie wytycznych technicznych i celów planowania wodnego.

3)Przyjęcie środków mających na celu ograniczenie poboru wód podziemnych poprzez wykorzystanie alternatywnych zasobów (odzyskiwanie warstwy wodonośnej). Środki te ograniczają pobór niektórych jednolitych części wód podziemnych – w szczególności tych zagrażających obszarowi Doñana i niektórym warstwom wodonośnym w południowo-wschodniej Hiszpanii – oraz rozbudowują sieci monitorowania piezometrycznego.

4)Dostawa energii fotowoltaicznej do zakładów odsalania i jej dystrybucja.

Oczekuje się, że środek ten nie spowoduje znaczących szkód dla celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środka i działania łagodzące określone w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi DNSH (2021/C58/01). W szczególności woda odsolona jest produkowana przy użyciu najlepszej dostępnej technologii o najmniejszym wpływie na środowisko w sektorze.

Inwestycja ta zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 3 (C5.I3) – Transformacja cyfrowa w sektorze wodnym (cyfrowe egzekwowanie przepisów w dziedzinie środowiska) – Strategiczny projekt na rzecz odbudowy i transformacji gospodarczej (PERTE) na rzecz cyfryzacji wykorzystania wody.

Transformacja cyfrowa może odegrać kluczową rolę w poprawie efektywności sektora wodnego. W celu poprawy cyfryzacji gospodarki wodnej w ramach tej inwestycji należy podjąć trzy kierunki działań:

1)Poprawa wiedzy i wykorzystania zasobów wodnych – PERTE na potrzeby cyfryzacji wykorzystania wody. Program PERTE zmodernizuje obieg wody poprzez cyfryzację i innowacje. Pozwoli to osiągnąć wydajniejszą i bardziej zrównoważoną gospodarkę wodną dzięki poprawie wiedzy na temat wykorzystania wody dzięki cyfryzacji. Odbywa się to poprzez wspieranie programów promujących cyfryzację w cyklu miejskim wody, w drodze konkurencyjnych zaproszeń do składania ofert oraz w nawadnianiu za pośrednictwem cyfrowego zestawu do nawadniania.

2)Działania mające na celu monitorowanie opadów deszczu w dorzeczach i obszarach przybrzeżnych. W ramach tej linii działania wspiera się odnowienie sieci radarów meteorologicznych i uzupełnienie jej nowymi urządzeniami o krótkim zasięgu, takimi jak odnawianie i ulepszanie automatycznych stacji meteorologicznych do kalibracji radarowej w czasie rzeczywistym oraz projektowanie, rozwój i wdrażanie krajowego centrum radarowego.

3)Ulepszone obserwacje meteorologiczne oraz monitorowanie i zapobieganie zagrożeniom klimatycznym; obejmuje to nowy zintegrowany system pomocy meteorologicznej, narzędzia obserwacji meteorologicznej na potrzeby wczesnego ostrzegania, w tym wdrożenie zintegrowanego globalnego systemu obserwacji, ustanowienie outsourcingu, automatyczną kontrolę jakości i etykietowanie danych meteorologicznych z wykorzystaniem technik sztucznej inteligencji, głębokość danych NoSQL w celu skutecznego wdrożenia danych w oparciu o przetwarzanie dużych ilości danych.

Inwestycja dotyczy uruchomienia 26 narzędzi lub odnowionej infrastruktury w celu poprawy wiedzy na temat zasobów wodnych i ich wykorzystania oraz monitorowania opadów deszczu i innych danych meteorologicznych w celu zapobiegania zagrożeniom klimatycznym.

Inwestycja zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 4 (C5.I4) – Dostosowanie linii brzegowej do zmiany klimatu oraz wdrożenie strategii morskich i planów zagospodarowania przestrzennego obszarów morskich

Zmiana klimatu ma i oczekuje się, że będzie miała silny negatywny wpływ na wybrzeże Hiszpanii. Inwestycja ta ma na celu wdrożenie strategii przystosowania wybrzeża do skutków zmiany klimatu w celu zwiększenia odporności wybrzeża Hiszpanii na zmianę klimatu i zmienność klimatu oraz włączenia przystosowania się do zmiany klimatu do planowania i zarządzania wybrzeżem Hiszpanii. Obejmuje to tworzenie falochronów, sztucznych plaż, powierzchni pływających, gospodarowania osadami, rozwiązań opartych na zasobach przyrody, odbudowy systemów plażowych i wydmowych, infrastruktury ochrony wybrzeża, wdrażania inteligentnych sieci na potrzeby zdalnego monitorowania erozji obszarów przybrzeżnych lub działań o podobnych skutkach.

Inwestycja ta ma na celu ochronę i odbudowę ekosystemów przybrzeżnych lub obszarów zdegradowanych. Cel ten zostanie osiągnięty poprzez różne działania, takie jak: (i) przenoszenie instalacji dotkniętych regresem; (II) wyznaczenie państwowego lądowego obszaru morskiego; (III) odzyskanie niewłaściwie lub nieodpowiednio okupowanych terenów nadmorskich będących własnością państwa; (IV) ocena ryzyka i zarządzanie ryzykiem lub podobne działania; odbudowa środowiska zdegradowanych obszarów przybrzeżnych i ekosystemów, ochrona wybrzeża i zarządzanie nim; lub (vi) działania o podobnych skutkach.

Środek ten poprawia również uporządkowany i prawidłowy dostęp do publicznego lądowego obszaru morskiego poprzez odbudowę gruntów w celu zapewnienia dostępu do domeny publicznej, planowanie, zarządzanie i przywracanie dostępu lub działania o podobnym skutku. Inwestycja dotyczy realizacji polityki strategicznego planowania morskiego. Jest to realizowane w ramach planowania przestrzennego obszarów morskich, strategii morskich, doradztwa naukowego na temat oceanów i klimatu oraz opracowania georeferencyjnej aplikacji internetowej dla użytkowników morza.

Inwestycja ta zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

E.2.  Kamienie milowe, wartości docelowe, wskaźniki i harmonogram monitorowania i realizacji na potrzeby bezzwrotnego wsparcia finansowego

Zob. tabela poniżej. Datą odniesienia dla wszystkich wskaźników jest dzień 1 lutego 2020 r., chyba że w opisie działania wskazano inaczej. Kwoty w tabeli nie obejmują VAT.

E.3.  Opis inwestycji w ramach wsparcia w formie pożyczki

Inwestycja 5 (C5.I5) – Odzyskiwanie warstwy wodonośnej z wykorzystaniem alternatywnych zasobów

Celem tej inwestycji jest zmniejszenie poboru wód podziemnych, w szczególności w dorzeczu rzeki Segura, dorzeczu Morza Śródziemnego i Andaluzji oraz w wewnętrznych dorzeczach Katalonii.

Inwestycja ta ma na celu (i) stworzenie połączeń między różnymi instalacjami odsalania w dorzeczu rzeki Segura w celu zapewnienia bezpieczeństwa wodnego użytkownikom wody w Aqueduct Tajo-Segura, (ii) wprowadzenie do systemu wody pochodzącej z różnych zakładów ponownego wykorzystania w regionie Alicante oraz (iii) przeprowadzenie działań odsalania w wewnętrznym obszarze dorzecza Katalonii (Tordera II – Foix) i Morza Śródziemnego – Andaluzji (Costa del Sol i Levante Almeriense). Działania te zmniejszają ilość wód podziemnych wydobywanych z warstw wodonośnych, które są nadmiernie eksploatowane i w złym stanie ekologicznym, przy jednoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa wodnego różnym użytkownikom i wspieraniu odbudowy warstwy wodonośnej.

Oczekuje się, że środek ten nie spowoduje znaczących szkód dla celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środka i działania łagodzące określone w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi DNSH (2021/C58/01). W szczególności woda odsolona jest produkowana przy użyciu najlepszej dostępnej technologii o najmniejszym wpływie na środowisko w sektorze. Ponadto inwestycja nie może prowadzić do rozbudowy obszarów nawadnianych ani do zwiększenia intensywności nawadniania.

Inwestycja ta zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 6 (C5.I6) – PERTE na rzecz cyfryzacji wykorzystania wody

Inwestycja ta ma na celu wspieranie projektów na rzecz wdrażania technologii promujących cyfryzację i wzmacniających ramy monitorowania i kontroli wykorzystania wody w miejskim obiegu wody, ze szczególnym uwzględnieniem średnich i dużych gmin oraz w sektorze przemysłowym.

Inwestycja ta zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

E.4.  Kamienie milowe, wartości docelowe, wskaźniki i harmonogram monitorowania i realizacji wsparcia w formie pożyczki

Zob. tabela poniżej. Datą odniesienia dla wszystkich wskaźników jest dzień 1 lutego 2020 r., chyba że w opisie działania wskazano inaczej. Kwoty w tabeli nie obejmują VAT.

F. KOMPONENT 06: Mobilność zgodna z zasadami zrównoważonego rozwoju (Long-Distance)

Ten komponent hiszpańskiego planu odbudowy i zwiększania odporności dotyczy następujących wyzwań: 1) przejście na bardziej zrównoważone rodzaje transportu; 2) ograniczenie emisji w sektorze transportu; Uczynienie sektora transportu bezpieczniejszym, bardziej dostępnym, zrównoważonym i sprzyjającym włączeniu społecznemu.

Cele komponentu są następujące: rozwój hiszpańskiej sieci kolejowej (w szczególności korytarzy sieci bazowej TEN-T i pozapodstawowej sieci TEN-T); ustanowienie bardziej interoperacyjnej sieci transportowej (kolejowej, drogowej, portowej) w celu zmniejszenia jej śladu węglowego; poprawa połączeń transgranicznych z Francją i Portugalią; modernizacja sektora transportu wraz z przyjęciem zaawansowanych technologii cyfrowych.

Komponent ten jest odpowiedzią na zalecenia dla poszczególnych krajów w sprawie promowania inwestycji w zakresie efektywności energetycznej i wykorzystania zasobów oraz w sprawie promowania infrastruktury kolejowych przewozów towarowych (zalecenie dla poszczególnych krajów nr 3 z 2019 r.) oraz w sprawie inwestycji w transformację ekologiczną i cyfrową oraz zrównoważony transport (zalecenie dla poszczególnych krajów 3 2020).

Oczekuje się, że żaden środek w ramach tego komponentu nie spowoduje znaczącej szkody w realizacji celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środków i działań łagodzących określonych w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi dotyczącymi zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C58/01).

F.1.  Opis reform i inwestycji, które mają być finansowane z bezzwrotnego wsparcia finansowego

Reforma 1 (C6.R1) – Strategia na rzecz bezpiecznej, zrównoważonej i opartej na sieci mobilności

Celem środka jest:

a)Zwiększenie bezpieczeństwa sieci mobilności zapewniającej lepszą ochronę ludzi i towarów, poprawę standardów i ograniczenie liczby wypadków.

b)Zwiększenie zrównoważonego rozwoju, priorytetowe traktowanie mobilności codziennej, sprawiedliwości gospodarczej i społecznej, efektywności energetycznej i przeciwdziałania zmianie klimatu.

c)Poprawa łączności dzięki cyfryzacji, postępowi technologicznemu i łączności multimodalnej.

Strategia dotyczy konkretnych działań w następujących dziewięciu obszarach:

I.Mobilność dla wszystkich (zapewnienie powszechnej dostępności po rozsądnych kosztach);

II.Nowa polityka inwestycyjna (w celu zapewnienia odpowiedniego finansowania infrastruktury transportowej i usług transportowych);

III.Bezpieczna mobilność (priorytetowe traktowanie inwestycji w monitorowanie, utrzymanie i cyberbezpieczeństwo);

IV.Mobilność niskoemisyjna (zwiększenie efektywności, zmniejszenie zużycia energii);

V.Inteligentna mobilność (wspieranie badań i rozwoju oraz innowacji w zakresie mobilności, budowa inteligentnej infrastruktury i zarządzanie nią);

VI.Inteligentne łańcuchy logistyki intermodalnej (priorytetowe traktowanie transportu towarów koleją w programach publicznych i prywatnych);

VII.Połączenie Europy i połączenie ze światem (połączenie portów z intermodalnymi terminalami logistycznymi i zacieśnienie współpracy z krajami sąsiadującymi w celu koordynacji budowy lub poprawy infrastruktury transgranicznej);

VIII.Aspekty społeczne i pracownicze (równowaga płci oraz działania w zakresie zmiany i podnoszenia kwalifikacji pracowników sektora transportu); oraz

IX.Cyfryzacja ministerstwa transportu, mobilności i agendy miejskiej w celu uwzględnienia transformacji cyfrowej oraz zwiększenia otwartości i innowacyjności.

Wdrożenie środka zostanie zakończone do dnia 31 grudnia 2021 r.

Reforma 2 (C6.R2) – Orientacyjna strategia kolejowa

Celem reformy jest ustanowienie instrumentów gwarantujących, że sieć kolejowa będzie odpowiadać przyszłym potrzebom w zakresie mobilności w sposób spójny i skuteczny. Strategia określa jasny scenariusz planowania dla danego rodzaju transportu kolejowego i umożliwia dostosowanie priorytetów inwestycyjnych do strategii na rzecz bezpiecznej, zrównoważonej i opartej na sieci mobilności (R1).

Reforma obejmuje kilka działań, w tym:

a)ustanowienie jaśniejszego planowania działań w sektorze kolejowym, w szczególności ukierunkowanych na codzienną mobilność;

b)poprawa utrzymania sieci;

c)zapewnienie stabilności gospodarczej sieci kolejowej;

d)priorytetowe traktowanie efektywnego gospodarowania zasobami, wraz z oceną ex ante i ex post projektów inwestycyjnych;

e)zwiększenie interoperacyjności sieci, zwłaszcza w korytarzach sieci transeuropejskiej, oraz intermodalności sieci;

f)zwiększenie kolejowego ruchu towarowego;

g)zwiększenie bezpieczeństwa w transporcie kolejowym oraz

h)wspieranie cyfryzacji transportu i innowacji w celu zapewnienia mobilności opartej na sieci.

Wdrożenie środka zostanie zakończone do dnia 31 grudnia 2022 r.

Inwestycja 1 (C6.I1) – Krajowa sieć przesyłowa: Europejskie korytarze

Celem środka jest budowa nowej infrastruktury kolejowej w głównych europejskich korytarzach TEN-T oraz modernizacja i modernizacja istniejących korytarzy.

Inwestycja obejmuje działania w następujących głównych wymiarach:

a)Platformy: Projekty, które umożliwiają utworzenie infrastruktury wspierającej tory kolejowe i obejmującej nasypy, prześwit, wiadukty, tunele itp. Obejmują one głównie budowę nowej infrastruktury;

b)Wymiana usług: Działania mające na celu przywrócenie istniejących usług (lekka, nawadnianie, woda itp.), których dotyczy realizacja prac kolejowych;

c)Tory: Działania związane z montażem i dostawą materiałów torowych (balastu, podkładów, szyn, przełączników i urządzeń rozbudowujących) na nowych odcinkach kolejowych, a także odnowieniem istniejących torów;

d)Energia elektryczna: Działania dotyczące elektryfikacji linii, w tym: sieć trakcyjna, podstacje trakcyjne, centra przekształcania, zdalne sterowanie energią, linie elektroenergetyczne wysokiego napięcia;

e)Sygnalizacja i sterowanie ruchem: Projekty dotyczące wdrożenia nowych systemów sygnalizacji i kontroli ruchu;

f)Telekomunikacji Projekty dotyczące telekomunikacji stacjonarnej i ruchomej na liniach kolejowych.

g)Stacje: Modernizacja i remont istniejących stacji, a także budowa nowych stacji.

Prace zostaną zakończone na co najmniej 1 400 km sieci obejmującej korytarze atlantyckie i śródziemnomorskie, w tym działania mające na celu poprawę istniejących odcinków i inwestycje w celu poczynienia postępów w budowie nowych odcinków.

Realizacja inwestycji zakończy się do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 2 (C6.I2) – Program transeuropejskiej sieci transportowej, inne prace

Celem środka jest poprawa krajowej sieci transportowej obejmującej wszystkie rodzaje transportu (kolejowe, drogowe, lotnicze), aby uczynić ją bardziej niezawodną, zrównoważoną, bezpieczną i odporną.

Inwestycja obejmuje następujące działania:

a)Modernizacja sieci kolejowej w odniesieniu do sieci innej niż sieć bazowa TEN-T z pracami na odcinku co najmniej 900 kilometrów;

b)Uczynienie sieci drogowej bezpieczniejszą zgodnie z przepisami krajowymi i europejskimi, bardziej zrównoważoną, poprawę cyfryzacji i wdrożenie inteligentnych systemów transportowych oraz aktualizację pierwotnego wstępnego projektu stałego połączenia w Cieśninie Gibraltarskiej;

c)Pobudzanie rozwoju jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej (20 projektów);

d)Wspieranie transformacji cyfrowej Ministerstwa Transportu, Mobilności i Agendy Miejskiej.

Kryteria kwalifikacji zapewniają, aby co najmniej 1010000000 EUR przyczyniało się do realizacji celów związanych ze zmianą klimatu przy współczynniku klimatycznym wynoszącym 100 % i co najmniej 301 000 000 EUR przy współczynniku klimatycznym wynoszącym co najmniej 40 %, zgodnie z załącznikiem VI do rozporządzenia (UE) 2021/241 w sprawie Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności.

Realizacja inwestycji zakończy się do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 3 (C6.I3) – Intermodalność i logistyka

Celem środka jest wdrożenie osi 6 strategii na rzecz bezpiecznej, zrównoważonej i opartej na sieci mobilności (R1) dotyczącej inteligentnych łańcuchów logistyki intermodalnej.

Inwestycja obejmuje trzy kierunki działań:

a)rozwój lub modernizacja dziewięciu strategicznych terminali intermodalnych i logistycznych w celu, w niektórych przypadkach, zintegrowania terminali intermodalnych z obszarem logistycznym oraz, w każdym przypadku, zwiększenia przesunięcia transportu towarowego z transportu drogowego na kolejowy;

b)poprawa dostępu kolejowego i drogowego do portów hiszpańskich w celu pobudzenia kolejowego transportu towarowego poprzez poprawę połączenia portów z koleją (2 porty) i siecią drogową (jeden port);

c)poprawa dostępności (19 projektów) i zrównoważoności w portach (projekty w 25 organach zarządzających portami).

Kryteria kwalifikacji zapewniają, aby co najmniej 584000000 EUR przyczyniało się do realizacji celów związanych ze zmianą klimatu przy współczynniku klimatycznym wynoszącym 100 % i co najmniej 217 000 000 EUR przy współczynniku klimatycznym wynoszącym co najmniej 40 %, zgodnie z załącznikiem VI do rozporządzenia (UE) 2021/241 w sprawie Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności.

Realizacja inwestycji zakończy się do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 4 (C6.I4) – Program wsparcia na rzecz zrównoważonego i cyfrowego transportu

Celem środka jest poprawa efektywności systemu transportowego poprzez cyfryzację i wprowadzenie nowych technologii w tym sektorze oraz wspieranie najbardziej zrównoważonych środków transportu, w szczególności kolei. Inwestycja ta jest zgodna z inicjatywami w ramach programu prac instrumentu „Łącząc Europę” i wzywa do rozwoju transeuropejskiej sieci transportowej.

Inwestycja składa się z pakietu:

a)system wsparcia na rzecz zrównoważonego transportu towarowego w oparciu o ECO-INCENTIVES do celów kolejowych i morskich;

b)przekazywanie środków finansowych wspólnotom autonomicznym w celu przyznania dotacji na projekty na rzecz cyfryzacji usług transportu pasażerskiego i towarowego na szczeblu regionalnym i lokalnym;

c)przekazywanie środków finansowych wspólnotom autonomicznym w celu udzielania zamówień lub innych instrumentów prawnych dotyczących projektów cyfryzacji usług transportu pasażerskiego i towarowego na szczeblu regionalnym i lokalnym; oraz

d)przyznawanie projektów w odniesieniu do następujących działań:

Działanie 1. Interoperacyjność w kolejowym transporcie towarowym

1. Pokładowe europejskie systemy zarządzania ruchem kolejowym (ERTMS);

2. Działania usuwające bariery dla interoperacyjności kolei;

3. Innowacja i rozwój osi zmiennego rozstawu kół w lokomotywach;

Linia działania 2. Promowanie intermodalności transportowej

4. Budowa, adaptacja lub modernizacja ładunków i intermodalnych terminali kolejowo-drogowych oraz ich połączeń lądowych;

Linia działania 3. Modernizacja wyposażenia kolejowego transportu towarowego

5. Działania wspierające modernizację lub modernizację wagonów dla kolejowych przewozów towarowych, w tym tworzenie usług kolejowych na autostradach;

6. Działania wspierające modernizację lub dostosowanie urządzeń kolejowych do innych materiałów wykorzystujących paliwa alternatywne, takie jak wodór lub energia elektryczna;

Kierunek działań nr 4. Bezpieczny, zrównoważony i połączony transport drogowy

7. Budowa i modernizacja bezpiecznych parkingów dla pojazdów użytkowych oraz świadczenie usług informacyjnych;

8. Inteligentne usługi transportowe dla sektora drogowego (ITS) w ramach koncesji na płatne autostrady oraz inne usługi w zakresie bezpieczeństwa i konserwacji dróg;

9. Działania wspierające rozwój alternatywnej infrastruktury tankowania dla pojazdów ciężkich w sieci drogowej. Kryteria kwalifikowalności tego środka zapewniają zgodność z wytycznymi technicznymi dotyczącymi zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C58/01) poprzez określenie warunku, zgodnie z którym w momencie budowy infrastruktura transformacji i dystrybucji paliw gazowych jest możliwa do transportu gazów odnawialnych i niskoemisyjnych;

10. Działania wspierające modernizację lub dostosowanie maszyn na potrzeby zrównoważonych nawierzchni drogowych, zmniejszenia śladu węglowego i redukcji hałasu;

Działanie nr 5. Zrównoważony charakter transportu morskiego i lotniczego

11. Wsparcie na rzecz wprowadzania paliw alternatywnych w portach i portach lotniczych. Kryteria kwalifikowalności tego środka zapewniają zgodność z wytycznymi technicznymi dotyczącymi zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C58/01) poprzez określenie warunku, zgodnie z którym w momencie budowy infrastruktura transformacji i dystrybucji paliw gazowych jest możliwa do transportu gazów odnawialnych i niskoemisyjnych;

12. Wspieranie upowszechniania alternatywnych technologii energetycznych w sektorze morskim;

Działanie nr 6. Cyfryzacja transportu

13. Projekty dotyczące cyfryzacji usług transportu pasażerskiego i towarowego na szczeblu krajowym;

Kryteria kwalifikacji zapewniają, aby co najmniej 63500000 EUR przyczyniało się do realizacji celów związanych ze zmianą klimatu przy współczynniku klimatycznym wynoszącym 100 % i co najmniej 210 000 000 EUR przy współczynniku klimatycznym wynoszącym co najmniej 40 %, zgodnie z załącznikiem VI do rozporządzenia (UE) 2021/241 w sprawie Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności.