52025PC0278

KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 5.6.2025

COM(2025) 278 final

Zalecenie

DECYZJA RADY

upoważniająca do podjęcia rokowań w sprawie zmiany Traktatu o Wspólnocie Transportowej

UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Traktat ustanawiający Wspólnotę Transportową 1 (TWT) został zatwierdzony przez Unię Europejską 2 i ratyfikowany przez sześciu partnerów z Bałkanów Zachodnich – Republikę Albanii, Bośnię i Hercegowinę, Republikę Macedonii Północnej, Kosowo 3*, Czarnogórę i Republikę Serbii (zwanych dalej Stronami z Europy Południowo-Wschodniej). Wszedł w życie w dniu 1 maja 2019 r.

Ma on zastosowanie w dziedzinie transportu drogowego, kolejowego, wodnego śródlądowego oraz morskiego i przewiduje stopniową integrację rynków i sieci transportowych, w tym infrastruktury portów lotniczych, na podstawie odpowiednich przepisów UE, w tym w zakresie norm technicznych, interoperacyjności, bezpieczeństwa, ochrony, zarządzania ruchem, konkurencji, polityki społecznej, zamówień publicznych i środowiska.

Od 2019 r. Wspólnota Transportowa poczyniła postępy w realizacji tego celu, wzmacniając współpracę regionalną i oferując ukierunkowaną pomoc techniczną wraz z inicjatywami na rzecz budowania zdolności. Dzięki tym staraniom Wspólnota Transportowa poczyniła postępy w dostosowywaniu prawodawstwa i integracji rynków transportowych zarówno pomiędzy Stronami z Europy Południowo-Wschodniej, jak i między nimi a UE. Nadal konieczne są jednak dalsze działania.

Art. 42 TWT stanowi, że traktat podlega przeglądowi na wniosek którejkolwiek z umawiających się stron, a w każdym razie po pięciu latach od jego wejścia w życie.

W dniu 15 listopada 2022 r. umawiające się strony TWT i ministrowie odpowiedzialni za transport z Ukrainy, Gruzji i Republiki Mołdawii zatwierdzili wspólne oświadczenie w sprawie współpracy na rzecz rozwoju sektorów transportu. Ten dokument polityczny stanowił podstawę zaangażowania tych krajów jako uczestników–obserwatorów w działaniach Wspólnoty Transportowej. We wspólnym oświadczeniu wyrażono również pogląd, że należy odpowiednio przeanalizować potencjalne wzajemne korzyści wynikające z ewentualnego przystąpienia Ukrainy, Republiki Mołdawii i Gruzji do TWT.

W niniejszym zaleceniu proponuje się, aby Rada upoważniła Komisję do podjęcia rokowań w sprawie przeglądu TWT.

Celem ogólnym powinno być wynegocjowanie ze Stronami z Europy Południowo-Wschodniej, Ukrainą i Republiką Mołdawii zmian w TWT w celu wsparcia i zwiększenia dostosowania przepisów wszystkich umawiających się stron do odpowiedniego dorobku prawnego UE, z uwzględnieniem ich perspektyw europejskich.

Powinno to obejmować nowe mechanizmy mające na celu wzmocnienie wiążących zobowiązań zawartych w TWT poprzez wprowadzenie sankcji (takich jak zawieszenie prawa głosu) w przypadku poważnych i trwałych naruszeń tych zobowiązań. Aby wzmocnić mechanizm dostosowania do dorobku prawnego UE, należy dążyć do wzmocnienia roli Stałego Sekretariatu TWT. Ponadto zmiany powinny obejmować doprecyzowanie roli TWT w rozwoju orientacyjnego rozszerzenia transeuropejskiej sieci transportowej (TEN-T) na Strony z Europy Południowo-Wschodniej, w szczególności poprzez uwzględnienie zmian w zakresie polityki w ramach prawnych TEN-T. Konieczny jest również przegląd załącznika I do TWT, w szczególności w celu dodania dorobku prawnego UE sprzed podpisania TWT oraz uwzględnienia istotnych zmian w zakresie polityki w dziedzinie transportu lub powiązanych obszarów wymienionych w tym załączniku. Ponadto celem zmian powinna być poprawa określonych aspektów operacyjnych, które zidentyfikowano podczas stosowania TWT, oraz dopracowanie zasad dotyczących stosowania orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości w sprawach objętych TWT.

Zmiany powinny również umożliwić pełne członkostwo Ukrainy i Republiki Mołdawii w TWT. Ponadto, aby zapewnić pełną integrację tych państw z TWT, Komisja powinna wynegocjować załączniki dotyczące uregulowań przejściowych, o których mowa w art. 40 TWT, które będą miały zastosowanie do obu tych państw po ich przystąpieniu. Ponadto Komisja powinna mieć możliwość odniesienia się do potencjalnych żądań dotyczących treści TWT ze strony Ukrainy i Republiki Mołdawii.

W świetle erozji demokracji w Gruzji, w tym przyjęcia ustawy o przejrzystości wpływów zagranicznych, co zagraża procesowi przystąpienia Gruzji do UE i de facto doprowadziło do wstrzymania procesu akcesyjnego, należy odroczyć decyzję o podjęciu konkretnych działań zmierzających do pełnego członkostwa Gruzji w TWT. Odroczenie to jest zgodne z rozmowami przeprowadzonymi na posiedzeniach Rady Europejskiej 27 czerwca 2024 r. 4 , 17 października 2024 r. 5 oraz 19 grudnia 2024 r. 6 i odzwierciedla ustalenia zawarte w sprawozdaniu Komisji w sprawie rozszerzenia.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Cele niniejszego zalecenia są zgodne z szerszymi działaniami UE na rzecz wspierania reform w sektorach transportowych Stron z Europy Południowo-Wschodniej, Ukrainy i Republiki Mołdawii w ramach ich ogólnych procesów akcesyjnych i uzupełniają te działania. Od czasu wejścia w życie TWT Rada Europejska wielokrotnie potwierdzała, że przyszłość Stron z Europy Południowo-Wschodniej jest ściśle związana z UE. W marcu 2020 r. członkowie Rady Europejskiej zatwierdzili decyzję 7 Rady do Spraw Ogólnych o rozpoczęciu negocjacji akcesyjnych z Republiką Macedonii Północnej i Republiką Albanii. W marcu 2024 r. Rada Europejska podjęła decyzję 8 o rozpoczęciu negocjacji w sprawie przystąpienia Bośni i Hercegowiny do UE. W grudniu 2022 r. Kosowo złożyło wniosek o członkostwo w UE.

14–15 grudnia 2023 r. Rada Europejska postanowiła rozpocząć negocjacje akcesyjne z Ukrainą i Republiką Mołdawii 9 . Negocjacje akcesyjne obu krajów oficjalnie rozpoczęto na dwóch konferencjach międzyrządowych w Luksemburgu 25 czerwca 2024 r.

Ponadto cel dotyczący dalszego wspierania integracji sieci transportowych jest zgodny z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1679 10 . Rozporządzenie to przewiduje między innymi specjalne europejskie korytarze transportowe mające na celu dalsze wzmocnienie połączeń między państwami członkowskimi a Stronami z Europy Południowo-Wschodniej, Ukrainą i Republiką Mołdawii.

•Spójność z innymi politykami Unii

Zalecenie jest zgodne z innymi politykami UE, zwłaszcza w odniesieniu do polityki rozszerzenia i sąsiedztwa. 8 listopada 2023 r. Komisja Europejska przyjęła nowy plan wzrostu gospodarczego dla Bałkanów Zachodnich 11 , którego celem jest umożliwienie temu regionowi czerpania niektórych korzyści z członkostwa w UE jeszcze przed przystąpieniem do niej, pobudzenie wzrostu gospodarczego i przyspieszenie bardzo potrzebnej konwergencji społeczno-gospodarczej. Realizacja tego planu ma umożliwić partnerom zintensyfikowanie reform i inwestycji, które pozwolą znacząco przyspieszyć rozwój ich gospodarek oraz proces rozszerzenia UE.

Podobnie 15 kwietnia 2024 r. Komisja zatwierdziła Plan Ukrainy 12 , który pomaga Ukrainie w odbudowie, rekonstrukcji i modernizacji, a w szczególności wspiera wysiłki reformatorskie tego kraju na drodze do członkostwa w UE. Wreszcie 10 października 2024 r. Komisja przyjęła komunikat w sprawie planu wzrostu gospodarczego dla Mołdawii 13 , którego celem jest pobudzenie gospodarki Mołdawii i przybliżenie jej do członkostwa w UE dzięki przyspieszeniu reform i zapewnieniu pomocy finansowej.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna

Celem Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Transportową jest utworzenie Wspólnoty Transportowej w dziedzinie transportu drogowego, kolejowego, wodnego śródlądowego i morskiego, a także rozwijanie sieci transportowej między Unią Europejską a państwami będącymi Stronami z Europy Południowo-Wschodniej. Art. 91 TFUE stanowi, że środki dotyczące transportu kolejowego, drogowego i śródlądowego w ramach wspólnej polityki transportowej przyjmuje się zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą. Art. 100 ust. 2 stanowi, że odpowiednie przepisy dotyczące transportu morskiego są również przyjmowane zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą. Materialną podstawą prawną planowanej decyzji upoważniającej do podjęcia rokowań w sprawie umowy i kierującej wytyczne do negocjatora jest zatem art. 91 i art. 100 ust. 2 TFUE.

Art. 218 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) określa procedurę negocjowania i zawierania umów między UE a państwami niebędącymi członkami UE lub organizacjami międzynarodowymi. W szczególności zgodnie z ust. 3 tego artykułu Komisja przedstawia zalecenia Radzie, która przyjmuje decyzję upoważniającą do podjęcia rokowań oraz, w zależności od przedmiotu przewidywanej umowy, mianuje unijnego negocjatora lub przewodniczącego zespołu unijnych negocjatorów. Zgodnie z art. 218 ust. 4 Rada może kierować wytyczne do negocjatora oraz wyznaczyć specjalny komitet, w konsultacji z którym należy prowadzić negocjacje. Proceduralną podstawą prawną planowanej decyzji upoważniającej do podjęcia rokowań w sprawie umowy i kierującej wytyczne do negocjatora jest art. 218 ust. 3 i 4 TFUE.

•Kompetencja Unii

Art. 216 ust. 1 TFUE stanowi, że:

„Unia może zawierać umowy z jednym lub z większą liczbą państw trzecich lub organizacji międzynarodowych, jeżeli przewidują to Traktaty, lub gdy zawarcie umowy jest niezbędne do osiągnięcia, w ramach polityk Unii, jednego z celów, o których mowa w Traktatach, albo gdy zawarcie umowy jest przewidziane w prawnie wiążącym akcie Unii, albo gdy może mieć wpływ na wspólne zasady lub zmienić ich zakres”.

TWT został zawarty przez Unię na mocy decyzji Rady (UE) 2019/392 14 . Ponieważ TWT jest umową między UE a Stronami z Europy Południowo-Wschodniej, zmiana tej umowy powinna być negocjowana na szczeblu UE.

Wspólnota Transportowa opiera się na stopniowej integracji rynków transportowych państw będących Stronami z Europy Południowo-Wschodniej z rynkiem transportowym UE na podstawie odpowiedniego unijnego dorobku prawnego, w tym w dziedzinach norm technicznych, interoperacyjności, bezpieczeństwa, ochrony, zarządzania ruchem, polityki socjalnej, zamówień publicznych i środowiska, w odniesieniu do wszystkich rodzajów transportu, z wyłączeniem transportu lotniczego.

Niniejszy wniosek dotyczy podjęcia rokowań w sprawie zmiany TWT w następujących celach: (i) wspieranie i zwiększanie dostosowania przepisów Stron z Europy Południowo-Wschodniej; (ii) wzmocnienie roli Stałego Sekretariatu TWT; (iii) przegląd załącznika I do TWT, w szczególności w celu uwzględnienia dorobku prawnego UE sprzed podpisania TWT oraz istotnych zmian w zakresie polityki w dziedzinie transportu lub powiązanych dziedzinach objętych tym załącznikiem; (iv) poprawa niektórych aspektów operacyjnych; (v) doprecyzowanie przepisów dotyczących wykładni TWT w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości, zgodnie z art. 19 TWT, tak aby obejmowały one również orzecznictwo wydane po dacie podpisania TWT; oraz (vi) umożliwienie pełnego członkostwa Ukrainy i Republiki Mołdawii w TWT, m.in. poprzez negocjowanie załączników dotyczących uregulowań przejściowych w odniesieniu do każdego z tych krajów. W związku z tym wniosek nie ma wpływu na przedmiotowy zakres stosowania umowy, jest spójny z realizowanymi przez nią celami politycznymi i nie zmienia kompetencji UE w tym zakresie.

UE ma zatem wyłączną kompetencję do zawarcia umowy międzynarodowej w sprawie zmiany TWT i załączników dotyczących uregulowań przejściowych, które mają mieć zastosowanie po ewentualnym przystąpieniu Ukrainy i Republiki Mołdawii.

•Proporcjonalność

Zmiany, które mają zostać wynegocjowane, nie zmieniają zakresu przedmiotowego TWT i ograniczają się do środków, które są niezbędne do zapewnienia jego skuteczniejszego wdrożenia i umożliwienia pełnego członkostwa Ukrainy i Republiki Mołdawii.

Planowana umowa stanowi najskuteczniejszy instrument służący poprawie stosunków w obszarze transportu między UE, Stronami z Europy Południowo-Wschodniej, Ukrainą i Republiką Mołdawii. Zalecenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia założonych celów, zgodnie z art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej.

•Wybór instrumentu

Zalecenie Komisji dotyczące decyzji Rady upoważniającej do rozpoczęcia negocjacji jest zgodne z art. 218 ust. 3 TFUE, który stanowi, że Komisja przedstawia swoje zalecenia Radzie, która przyjmuje decyzję upoważniającą do podjęcia rokowań.

3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

•Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa

Na wniosek Komisji w styczniu 2024 r. Stały Sekretariat powołał nieformalną grupę roboczą w celu przeprowadzenia wstępnej oceny obecnego wdrożenia TWT i określenia w ramach przeglądu TWT potencjalnych obszarów wymagających usprawnień merytorycznych i operacyjnych.

Nieformalna grupa robocza, której przewodniczył Stały Sekretariat, składała się z przedstawicieli Komisji, państw członkowskich i Stron z Europy Południowo-Wschodniej, a także przedstawicieli uczestników–obserwatorów. Jej zadaniem było określenie:

·potencjalnych istotnych zmian, które mogą wnieść pozytywny wkład w realizację celu TWT, jakim jest ściślejsza integracja rynków transportowych Stron z Europy Południowo-Wschodniej, w oparciu o odpowiedni dorobek prawny UE;

·potencjalnej potrzeby lepszego wsparcia na rzecz monitorowania rozwoju orientacyjnej transeuropejskiej sieci transportowej (TEN-T) w regionie;

·nowych obszarów prac/zadań dotyczących zmian w stosunkach UE ze Stronami z Europy Południowo-Wschodniej; oraz

·potencjalnych zmian operacyjnych, które mogłyby poprawić właściwe funkcjonowanie i wdrażanie TWT.

Prace te dobiegły końca, a Stały Sekretariat przygotował sprawozdanie końcowe zawierające podsumowanie prac i wynikające z nich główne wnioski oraz podkreślające główne obszary, które można by uwzględnić w procesie przeglądu.

W ramach prac nieformalnej grupy roboczej Kosowo zwróciło się o zmianę swojej nazwy, która figuruje obecnie w TWT (Kosowo*), na „Republika Kosowa”. Kosowo chciałoby również zmienić sposób przedstawiania swoich granic na mapach orientacyjnej TEN-T w załączniku I do TWT. Republika Macedonii Północnej zwróciła uwagę na potrzebę ponownego zbadania protokołów dwustronnych załączonych do TWT i dostosowania ich do szczególnej sytuacji stron pozbawionych dostępu do morza, w szczególności w odniesieniu do przepisów dotyczących transportu morskiego. Czarnogóra zauważyła, że niektóre rozporządzenia wymienione w załączniku I do TWT będą wymagały aktualizacji.

•Konsultacje z zainteresowanymi stronami

W 2023 r. służby Komisji przeprowadziły szereg dwustronnych rozmów ze Stronami z Europy Południowo-Wschodniej na temat większego zaangażowania uczestników–obserwatorów z Ukrainy i Republiki Mołdawii w prace TWT 15 .

Bez uszczerbku dla sformalizowania ich stanowisk rządowych istnieje zasadniczo silne poparcie dla inicjatywy na rzecz ściślejszego włączenia Ukrainy i Republiki Mołdawii w prace TWT z myślą o pełnym członkostwie, z istotnym zastrzeżeniem dotyczącym stosunków dwustronnych między jednym konkretnym partnerem z Bałkanów Zachodnich (Kosowem) a uczestnikami–obserwatorami.

Albania nie poruszyła żadnych szczególnych kwestii związanych z większym zaangażowaniem uczestników–obserwatorów w prace TWT i stwierdziła, że popiera rozszerzenie TWT na Ukrainę i Republikę Mołdawii.

Bośnia i Hercegowina wyraziła poparcie dla rozszerzenia TWT na Ukrainę i Republikę Mołdawii.

Kosowo podkreśliło, że nie ma poważnych zastrzeżeń wobec pełnego członkostwa uczestników–obserwatorów w TWT, ale jednocześnie wyraziło pewne obawy, m.in. dotyczące nieuznawania Deklaracji niepodległości Kosowa przez Ukrainę i Republikę Mołdawii.

Czarnogóra nie poruszyła żadnych kwestii związanych z większym zaangażowaniem uczestników–obserwatorów w prace TWT i wyraziła poparcie dla przystąpienia uczestników–obserwatorów do TWT jako pełnoprawnych członków.

Macedonia Północna nie poruszyła żadnych kwestii związanych z większym zaangażowaniem uczestników–obserwatorów w prace TWT i oświadczyła, że popiera przystąpienie Ukrainy i Republiki Mołdawii do TWT.

Serbia nie poruszyła żadnych kwestii związanych z większym zaangażowaniem Ukrainy i Republiki Mołdawii w prace TWT; zauważyła jednak, że obecnie nie ma oficjalnego stanowiska rządu Serbii w sprawie pełnego członkostwa uczestników–obserwatorów w TWT. Takie stanowisko zostałoby ustalone po przyjęciu bardziej formalnego podejścia UE do ewentualnego przystąpienia Ukrainy i Republiki Mołdawii do TWT.

Podczas wymiany dwustronnej w 2023 r. służby Komisji przedstawiły Ukrainie i Republice Mołdawii wstępne stanowiska Stron z Europy Południowo-Wschodniej na temat perspektywy pełnego członkostwa dla uczestników–obserwatorów. Służby Komisji wspomniały również o możliwych skutkach finansowych (tj. wkładach do budżetu TWT). W ramach tej wymiany Ukraina i Republika Mołdawii wyraziły duże zainteresowanie przystąpieniem do TWT jako pełnoprawni członkowie.

Ponadto Komisja opublikowała zaproszenie do zgłaszania uwag w okresie od 6 listopada do 4 grudnia 2024 r. Komisja otrzymała jedną anonimową odpowiedź na zaproszenie do zgłaszania uwag, w której wyrażono ogólne poparcie dla inicjatywy na rzecz dalszej integracji sieci transportowych w sąsiedztwie, ale podkreślono, że należy dążyć do zwiększenia współpracy wyłącznie z tymi partnerami, którzy już ściśle współpracują z partnerami europejskimi.

•Ocena skutków

Zalecenie nie zobowiązuje Komisji do przyjęcia na tym etapie żadnego konkretnego stanowiska, ponieważ zawiera jedynie zalecenie dotyczące upoważnienia do podjęcia rokowań ze Stronami z Europy Południowo-Wschodniej oraz Ukrainą i Republiką Mołdawii. Negocjacje te dotyczą ukierunkowanych zmian o charakterze technicznym już istniejącej umowy międzynarodowej i jej rozszerzenia na Ukrainę i Republikę Mołdawii. Decyzja w sprawie wyniku procesu przeglądu zostanie podjęta na podstawie negocjacji międzynarodowych z państwami niebędącymi członkami UE. Proponowane przystąpienie Ukrainy i Republiki Mołdawii do TWT opiera się na wyraźnym sygnale politycznym ze strony Rady Europejskiej, która przyznała tym państwom status kraju kandydującego do UE i oficjalnie rozpoczęła z nimi negocjacje akcesyjne. Ponadto art. 42 TWT wymaga dokonania przeglądu tej umowy pięć lat po jej wejściu w życie. W tym celu Komisja ma przyjąć zalecenie dotyczące decyzji Rady upoważniającej do podjęcia rokowań. W związku z tym formalna ocena skutków nie jest uzasadniona.

•Sprawność regulacyjna i uproszczenie

Nie dotyczy.

•Prawa podstawowe

Inicjatywa ta jest w pełni zgodna z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej.

4.WPŁYW NA BUDŻET

Chociaż wpływ na budżet UE jest ograniczony, możliwy jest wzrost o 34 % (0,8 mln EUR) rocznego wkładu UE na rzecz TWT, w zależności od wyniku negocjacji w sprawie obliczenia odpowiednich wkładów partnerów regionalnych, i może być konieczna jednorazowa inwestycja z góry w wysokości 0,2 mln EUR.

Zgodnie z art. 35 TWT z budżetu Wspólnoty Transportowej pokrywane są wyłącznie wydatki operacyjne niezbędne do funkcjonowania jej organów.

Wpływ w okresie obowiązywania wieloletnich ram finansowych pod względem szacowanych koniecznych środków budżetowych i zasobów ludzkich opisano szczegółowo w ocenie skutków finansowych regulacji załączonej do niniejszego zalecenia.

5. ELEMENTY FAKULTATYWNE

• Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania

Negocjacje mają się rozpocząć w 2025 r.

• Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów zalecenia

Art. 1 obejmuje upoważnienie do prowadzenia w imieniu Unii negocjacji w sprawie umowy międzynarodowej dotyczącej zmiany Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Transportową (TWT).

Art. 2 stanowi, że negocjacje należy prowadzić na podstawie wytycznych negocjacyjnych Rady załączonych do decyzji.

Art. 3 stanowi, że negocjacje należy prowadzić w konsultacji ze specjalnym komitetem.

Art. 4 stanowi, że decyzja jest skierowana do Komisji.

• Wybór negocjatora

Ponieważ negocjacje dotyczą wyłącznie obszaru nieobjętego wspólną polityką zagraniczną i bezpieczeństwa, na negocjatora należy wyznaczyć Komisję zgodnie z art. 218 ust. 3 TFUE.

Zalecenie

DECYZJA RADY

upoważniająca do podjęcia rokowań w sprawie zmiany Traktatu o Wspólnocie Transportowej

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 91 i art. 100 ust. 2, w związku z art. 218 ust. 3 i 4,

uwzględniając zalecenie Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Traktat o Wspólnocie Transportowej został podpisany przez Unię na podstawie decyzji Rady (UE) 2017/1937 16 . W dniu 4 marca 2019 r. został on zatwierdzony w imieniu Unii decyzją Rady (UE) 2019/392 17 . Wszedł w życie w dniu 1 maja 2019 r.

(2)Traktat o Wspólnocie Transportowej wspiera rozwój sieci transportowej między Unią a Republiką Albanii, Bośnią i Hercegowiną, Republiką Macedonii Północnej, Kosowem 18 *, Czarnogórą i Republiką Serbii (zwanymi dalej Stronami z Europy Południowo-Wschodniej) w dziedzinie transportu drogowego, kolejowego, wodnego śródlądowego oraz morskiego i opiera się na stopniowej integracji rynków transportowych Stron z Europy Południowo-Wschodniej z rynkiem transportowym Unii na podstawie odpowiednich przepisów dorobku prawnego UE.

(3)Art. 42 Traktatu o Wspólnocie Transportowej stanowi, że podlega on przeglądowi na wniosek którejkolwiek z umawiających się stron, a w każdym razie po pięciu latach od jego wejścia w życie.

(4)W styczniu 2024 r. powołano grupę roboczą w celu przeprowadzenia wstępnych rozmów na temat przeglądu Traktatu o Wspólnocie Transportowej. Grupa robocza składała się z przedstawicieli Komisji, państw członkowskich, Stron z Europy Południowo-Wschodniej oraz obecnych uczestników–obserwatorów. Zakończono rozmowy w jej ramach w sprawie potrzeby aktualizacji Traktatu o Wspólnocie Transportowej.

(5)Poczyniono znaczne postępy w zacieśnianiu współpracy między Wspólnotą Transportową a uczestnikami–obserwatorami z Ukrainy i Republiki Mołdawii.

(6)Unia powinna uczestniczyć w negocjacjach w sprawie zmiany Traktatu o Wspólnocie Transportowej,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Niniejszym upoważnia się Komisję do prowadzenia w imieniu Unii negocjacji w sprawie umowy międzynarodowej dotyczącej zmiany Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Transportową (TWT).

Artykuł 2

Wytyczne negocjacyjne przedstawiono w załączniku.

Artykuł 3

Negocjacje prowadzone są w porozumieniu z [nazwa komitetu specjalnego do uzupełnienia przez Radę].

Artykuł 4

Niniejsza decyzja skierowana jest do Komisji.

Sporządzono w Brukseli dnia r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

(1) Dz.U. L 278 z 27.10.2017, s. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_internation/2017/1937/oj .

(2) Decyzja Rady (UE) 2019/392 z dnia 4 marca 2019 r. w sprawie zawarcia w imieniu Unii Europejskiej Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Transportową (Dz.U. L 71 z 13.3.2019, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2019/392/oj ).

(3) * Użycie tej nazwy nie wpływa na stanowiska w sprawie statusu Kosowa i jest zgodne z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ 1244 (1999) oraz z opinią Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Deklaracji niepodległości Kosowa.

(4) https://www.consilium.europa.eu/media/qa3lblga/euco-conclusions-27062024-en.pdf .

(5) https://www.consilium.europa.eu/media/2pebccz2/20241017-euco-conclusions-en.pdf .

(6) https://www.consilium.europa.eu/media/jhlenhaj/euco-conclusions-19122024-en.pdf .

(7) https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-7002-2020-INIT/pl/pdf .

(8) https://www.consilium.europa.eu/media/70903/euco-conclusions-2122032024-pl.pdf .

(9) https://www.consilium.europa.eu/media/68989/europeancouncilconclusions-14-15-12-2023-pl.pdf .

(10) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1679 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie unijnych wytycznych dotyczących rozwoju transeuropejskiej sieci transportowej, zmieniające rozporządzenia (UE) 2021/1153 i (UE) nr 913/2010 oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr 1315/2013 (Dz.U. L, 2024/1679, 28.6.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1679/oj ).

(11) https://neighbourhood-enlargement.ec.europa.eu/enlargement-policy/new-growth-plan-western-balkans_pl .

(12) https://neighbourhood-enlargement.ec.europa.eu/proposal-council-implementing-decision-approval-assessment-ukraine-plan_pl .

(13) https://neighbourhood-enlargement.ec.europa.eu/growth-plan-moldova-commission-proposal_pl .

(14) Decyzja Rady (UE) 2019/392 z dnia 4 marca 2019 r. w sprawie zawarcia w imieniu Unii Europejskiej Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Transportową (Dz.U. L 71 z 13.3.2019, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2019/392/oj ).

(15) Rozmowy dwustronne dotyczyły również ewentualnego większego zaangażowania Gruzji jako obecnego uczestnika–obserwatora Wspólnoty Transportowej.

(16) Decyzja Rady (UE) 2017/1937 z dnia 11 lipca 2017 r. w sprawie podpisania, w imieniu Unii Europejskiej, i tymczasowego stosowania Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Transportową (Dz.U. L 278 z 27.10.2017, s. 1).

(17) Decyzja Rady (UE) 2019/392 z dnia 4 marca 2019 r. w sprawie zawarcia w imieniu Unii Europejskiej Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Transportową (Dz.U. L 71 z 13.3.2019, s. 1).

(18) * Użycie tej nazwy nie wpływa na stanowiska w sprawie statusu Kosowa i jest zgodne z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ 1244 (1999) oraz z opinią Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Deklaracji niepodległości Kosowa.

Top

KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 5.6.2025

COM(2025) 278 final

ZAŁĄCZNIKI

zalecenia dotyczącego DECYZJI RADY

upoważniającej do podjęcia rokowań w sprawie zmiany Traktatu o Wspólnocie Transportowej

ZAŁĄCZNIK 1

WYTYCZNE NEGOCJACYJNE DOTYCZĄCE UMOWY MIĘDZYNARODOWEJ

W SPRAWIE ZMIANY TRAKTATU O WSPÓLNOCIE TRANSPORTOWEJ

1.ZAKRES PRZEWIDYWANEJ UMOWY

Traktat ustanawiający Wspólnotę Transportową (TWT) wspiera rozwój sieci transportowej między Unią a Republiką Albanii, Bośnią i Hercegowiną, Republiką Macedonii Północnej, Kosowem 1*, Czarnogórą i Republiką Serbii (zwanymi dalej Stronami z Europy Południowo-Wschodniej) w dziedzinie transportu drogowego, kolejowego, wodnego śródlądowego oraz morskiego i opiera się na stopniowej integracji rynków transportowych Stron z Europy Południowo-Wschodniej z rynkiem transportowym UE na podstawie odpowiednich przepisów dorobku prawnego UE. Ogólnym celem planowanych zmian jest wsparcie i zwiększenie dostosowania przepisów Stron z Europy Południowo-Wschodniej, ale także poprawa i wyjaśnienie niektórych aspektów operacyjnych, które zidentyfikowano podczas stosowania Traktatu.

2.CELE NEGOCJACJI

W trakcie rokowań Komisja powinna dążyć do osiągnięcia określonych poniżej celów.

1)Ogólnym celem zmian powinno być wsparcie i zwiększenie dostosowania przepisów wszystkich umawiających się stron do odpowiedniego dorobku prawnego UE, z uwzględnieniem ich perspektyw europejskich, a także przyspieszenie stopniowej integracji ich rynków transportowych z unijnym rynkiem transportowym.

2)Zmiany powinny również umożliwić pełny udział uczestników–obserwatorów z Ukrainy i Republiki Mołdawii w Traktacie o Wspólnocie Transportowej. Ponadto, aby zapewnić pełną integrację tych państw z TWT, Komisja powinna wynegocjować załączniki dotyczące uregulowań przejściowych, o których mowa w art. 40 TWT, które będą miały zastosowanie do obu tych państw po ich przystąpieniu. Ponadto Komisja powinna mieć możliwość odniesienia się do potencjalnych żądań dotyczących treści TWT ze strony Ukrainy i Republiki Mołdawii.

3)W tym względzie zmiany mogą również obejmować przegląd przepisów, które dotyczą konkretnie Bałkanów Zachodnich, tak aby przepisy te odnosiły się również, w stosownych przypadkach, do państw wymienionych powyżej, a także przegląd podziału obciążeń budżetowych określonego w załączniku V do traktatu w celu uwzględnienia zwiększonej liczby umawiających się stron i zapewnienia, aby podział wkładów pozostał sprawiedliwy.

4)Zmiany mające na celu większe dostosowanie przepisów powinny obejmować następujące dodatkowe aspekty:

a)wzmocnienie wiążących zobowiązań w zakresie dostosowania dorobku prawnego UE zawartych w TWT poprzez wprowadzenie sankcji (takich jak zawieszenie prawa głosu) w przypadku poważnych lub trwałych naruszeń;

b)uznanie i instytucjonalizacja obecnych i przyszłych planów działania w ramach TWT dotyczących wspierania dostosowania przepisów;

c)wzmocnienie i lepsze ukierunkowanie roli Stałego Sekretariatu ustanowionego na podstawie art. 28 w celu lepszego wspierania perspektyw europejskich Stron z Europy Południowo-Wschodniej; oraz

d)wyjaśnienie i opracowanie zasad dotyczących terminów w celu uczynienia odpowiednich przepisów określonych w załączniku I do TWT wiążącymi dla Stron z Europy Południowo-Wschodniej, w szczególności w odniesieniu do art. 3 ust. 2 lit. b).

5)Zmiany powinny zapewnić aktualizację załącznika I do TWT, w szczególności w celu uwzględnienia dorobku prawnego UE sprzed podpisania TWT oraz istotnych zmian w zakresie polityki. W stosownych przypadkach może to obejmować włączenie nowych przepisów w dziedzinie transportu lub powiązanych obszarów, o których mowa w tym załączniku.

6)Zmiany te powinny w razie potrzeby obejmować aktualizację postanowień art. 8 i 9 dotyczących rozwoju orientacyjnego rozszerzenia transeuropejskiej sieci transportowej (TEN-T) na Strony z Europy Południowo-Wschodniej oraz odpowiedni pięcioletni kroczący plan prac w celu uwzględnienia zmian w zakresie polityki w ramach prawnych TEN-T.

7)Zmiany powinny zapewnić mniej uciążliwą metodę konsultacji z ekspertami ze Stron z Europy Południowo-Wschodniej w odniesieniu do zobowiązań określonych obecnie w pkt 4 załącznika II do TWT.

8)Zmiany powinny odzwierciedlać osiągnięte już porozumienia dotyczące oficjalnej nazwy Republiki Macedonii Północnej.

9)W stosownych przypadkach Komisja powinna również zbadać potrzebę dostosowania obecnie obowiązujących protokołów dwustronnych, na przykład w odniesieniu do szczególnej sytuacji stron pozbawionych dostępu do morza i obecnych przepisów dotyczących transportu morskiego.

10)Zmiany powinny obejmować rewizję przepisów dotyczących stosowania orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości, w szczególności w celu uwzględnienia również orzecznictwa wydanego po dacie podpisania TWT.

11)Zmiany mogą również obejmować drobne kwestie techniczne, których nie uwzględniono w żadnej z poprzednich wytycznych negocjacyjnych (np. istniejące błędy typograficzne, niektóre nieprawidłowe lub nieaktualne odniesienia).

3.PRZEBIEG NEGOCJACJI

Komisja będzie prowadzić negocjacje zgodnie z niniejszymi wytycznymi i zapewni, by negocjacje te były właściwie skoordynowane z bieżącymi i przyszłymi negocjacjami w innych odpowiednich dziedzinach.

ZAŁĄCZNIK 2

OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH I CYFROWYCH REGULACJI

1.STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY3

1.1.Tytuł wniosku/inicjatywy3

1.2.Obszar(y) polityki, której(-ych) dotyczy wniosek/inicjatywa3

1.3.Cel(e)3

1.3.1.Cel(e) ogólny(-e)3

1.3.2.Cel(e) szczegółowy(-e)3

1.3.3.Oczekiwany(-e) wynik(i) i wpływ3

1.3.4.Wskaźniki dotyczące realizacji celów3

1.4.Wniosek/inicjatywa dotyczy:4

1.5.Uzasadnienie wniosku/inicjatywy4

1.5.1.Potrzeby, które należy zaspokoić w perspektywie krótko- lub długoterminowej, w tym szczegółowy terminarz przebiegu realizacji inicjatywy4

1.5.2.Wartość dodana z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej (może wynikać z różnych czynników, na przykład korzyści koordynacyjnych, pewności prawa, większej efektywności lub komplementarności). Na potrzeby tej sekcji „wartość dodaną z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej” należy rozumieć jako wartość wynikającą z unijnej interwencji, wykraczającą poza wartość, która zostałaby wytworzona przez same państwa członkowskie.4

1.5.3.Główne wnioski wyciągnięte z podobnych działań4

1.5.4.Spójność z wieloletnimi ramami finansowymi oraz możliwa synergia z innymi właściwymi instrumentami5

1.5.5.Ocena różnych dostępnych możliwości finansowania, w tym możliwości przegrupowania środków5

1.6.Czas trwania wniosku/inicjatywy i jego/jej wpływu finansowego5

1.7.Planowana(-e) metoda(-y) wykonania budżetu5

2.ŚRODKI ZARZĄDZANIA7

2.1.Zasady nadzoru i sprawozdawczości7

2.2.System(y) zarządzania i kontroli7

2.2.1.Uzasadnienie dla proponowanych metod wykonania budżetu, mechanizmu(-ów) finansowania wykonania, sposobów dokonywania płatności i strategii kontroli7

2.2.2.Informacje dotyczące zidentyfikowanego ryzyka i systemu(-ów) kontroli wewnętrznej ustanowionych w celu jego ograniczenia7

2.2.3.Oszacowanie i uzasadnienie efektywności kosztowej kontroli (relacja kosztów kontroli do wartości zarządzanych funduszy powiązanych) oraz ocena prawdopodobnego ryzyka błędu (przy płatności i przy zamykaniu)7

2.3.Środki zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom8

3.SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY WNIOSKU/INICJATYWY9

3.1.Dział(y) wieloletnich ram finansowych i linia(-e) budżetowa(-e) po stronie wydatków, na które wniosek/inicjatywa ma wpływ9

3.2.Szacunkowy wpływ finansowy wniosku na środki10

3.2.1.Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki operacyjne10

3.2.1,1.Środki z uchwalonego budżetu10

3.2.2.Szacowany produkt finansowany ze środków operacyjnych11

3.2.3.Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki administracyjne13

3.2.3,1. Środki z uchwalonego budżetu13

3.2.4.Szacowane zapotrzebowanie na zasoby ludzkie13

3.2.4,1.Finansowane z uchwalonego budżetu13

3.2.5.Przegląd szacowanego wpływu na inwestycje związane z technologiami cyfrowymi13

3.2.6.Zgodność z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi13

3.2.7.Udział osób trzecich w finansowaniu13

3.3.Szacunkowy wpływ na dochody13

4.Wymiar cyfrowy14

4.1.Wymogi cyfrowe14

1.STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY

1.1.Tytuł wniosku/inicjatywy

Zalecenie Komisji dotyczące decyzji Rady upoważniającej do rozpoczęcia negocjacji w sprawie zmiany Traktatu o Wspólnocie Transportowej

1.2.Obszar(y) polityki, której(-ych) dotyczy wniosek/inicjatywa

Transport

1.3.Cel(e)

1.3.1.Cel(e) ogólny(-e)

Celem proponowanej inicjatywy jest dokonanie przeglądu Traktatu o Wspólnocie Transportowej (TWT) na podstawie art. 42 traktatu. Artykuł ten stanowi, że traktat podlega przeglądowi na wniosek którejkolwiek z umawiających się stron, a w każdym razie po pięciu latach od jego wejścia w życie. Ponadto przegląd powinien umożliwić pełne członkostwo Ukrainy i Republiki Mołdawii w TWT.

1.3.2.Cel(e) szczegółowy(-e)

Cel szczegółowy nr 1

Wspieranie i zwiększanie już trwającego dostosowania przepisów sześciu partnerów z Bałkanów Zachodnich (Republiki Albanii, Bośni i Hercegowiny, Republiki Macedonii Północnej, Kosowa 2*, Czarnogóry i Republiki Serbii – zwanych dalej Stronami z Europy Południowo-Wschodniej) do odpowiedniego dorobku prawnego UE, z uwzględnieniem ich perspektyw europejskich, oraz poprawa niektórych innych aspektów funkcjonowania TWT.

Cel szczegółowy nr 2

Z zastrzeżeniem zgody odpowiednich stron przegląd powinien również umożliwić pełne członkostwo Ukrainy i Republiki Mołdawii w TWT.

1.3.3.Oczekiwany(-e) wynik(i) i wpływ

Należy wskazać, jakie efekty przyniesie wniosek/inicjatywa beneficjentom/grupie docelowej.

Chociaż celem zmiany traktatu jest wsparcie i zwiększenie dostosowania przepisów Stron z Europy Południowo-Wschodniej, planowane zmiany mają charakter techniczny i nie zmieniają pierwotnego zakresu ani celu traktatu. Oczekuje się, że osiągnięcie tego pierwotnego celu i zapewnienie dostosowania prawodawstwa w sektorze transportowym, w tym w odniesieniu do Ukrainy i Republiki Mołdawii, będzie mieć pozytywny wpływ gospodarczy, społeczny i środowiskowy na obywateli i przedsiębiorstwa w UE i w zainteresowanych państwach.

1.3.4.Wskaźniki dotyczące realizacji celów

Należy wskazać wskaźniki stosowane do monitorowania postępów i osiągnięć.

Skuteczność proponowanej decyzji zostanie oceniona z uwzględnieniem kwoty ukierunkowanego wsparcia udzielonego przez Stały Sekretariat Wspólnoty Transportowej Stronom z Europy Południowo-Wschodniej w odniesieniu do celu szczegółowego nr 1 oraz dla Ukrainy i Republiki Mołdawii w odniesieniu do celu szczegółowego nr 2. Wsparcie to powinno przyczyniać się do stopniowej integracji rynków i sieci transportowych Stron z Europy Południowo-Wschodniej na podstawie odpowiednich przepisów UE, w tym w dziedzinie norm technicznych, interoperacyjności, bezpieczeństwa, ochrony, zarządzania ruchem, konkurencji, polityki społecznej, zamówień publicznych i środowiska. Udzielone wsparcie przedstawiono w rocznych sprawozdaniach operacyjnych przygotowywanych przez Stały Sekretariat Wspólnoty Transportowej. Sprawozdania te zatwierdza Regionalny Komitet Sterujący, w skład którego wchodzi jeden przedstawiciel każdej z umawiających się stron TWT.

1.4.Wniosek/inicjatywa dotyczy:

 nowego działania

 nowego działania, będącego następstwem projektu pilotażowego/działania przygotowawczego 3

 przedłużenia bieżącego działania

 połączenia lub przekształcenia co najmniej jednego działania pod kątem innego/nowego działania

1.5.Uzasadnienie wniosku/inicjatywy

1.5.1.Potrzeby, które należy zaspokoić w perspektywie krótko- lub długoterminowej, w tym szczegółowy terminarz przebiegu realizacji inicjatywy

Cele negocjacyjne dotyczące traktatu zawarte w niniejszym zaleceniu są przedmiotem negocjacji z państwami trzecimi. W związku z tym celem krótkoterminowym jest osiągnięcie porozumienia w sprawie zmian wspierających cel szczegółowy nr 1 w ramach wsparcia i zwiększenia już trwającego dostosowania przepisów, a także w sprawie celu szczegółowego nr 2, z myślą o osiągnięciu pełnego członkostwa Ukrainy i Republiki Mołdawii w TWT.

W dłuższej perspektywie zmiany TWT powinny zwiększyć skuteczność wsparcia udzielanego w ramach TWT i przyczynić się do dostosowania ustawodawczego Stron z Europy Południowo-Wschodniej, w tym Ukrainy i Republiki Mołdawii, względem odpowiedniego dorobku prawnego UE.

TWT jest umową między UE a Stronami z Europy Południowo-Wschodniej. W związku z tym w zmianę umowy powinny być zaangażowane UE i te strony.

1.5.3.Główne wnioski wyciągnięte z podobnych działań

TWT obowiązuje od 2019 r. W tym okresie podjęto prace na rzecz osiągnięcia wyżej wymienionych celów dotyczących stopniowej integracji rynków i sieci transportowych na Bałkanach Zachodnich oraz między Bałkanami Zachodnimi a UE. Chociaż poczyniono pewne postępy w zakresie dostosowania przepisów i rozwoju sieci transportowych, można wyciągnąć pewne wnioski w celu zwiększenia skuteczności TWT. Na przykład potrzebne są wiążące przepisy dotyczące zobowiązań zawartych w TWT, a także jasne ramy czasowe ich wdrożenia. Wnioski te uwzględniono przy opracowywaniu wytycznych negocjacyjnych na potrzeby niniejszego zalecenia.

1.5.4.Spójność z wieloletnimi ramami finansowymi oraz możliwa synergia z innymi właściwymi instrumentami

TWT przyczynia się do stopniowej integracji rynków i sieci transportowych Stron z Europy Południowo-Wschodniej z rynkami i sieciami UE, zwiększając w ten sposób konwergencję społeczno-gospodarczą na drodze do członkostwa w Unii. TWT uzupełnia zatem inne (proponowane) formy pomocy, które służą realizacji tego celu w szerszym znaczeniu, takie jak nowy plan wzrostu gospodarczego dla Bałkanów Zachodnich 4 , Plan Ukrainy 5 oraz wniosek Komisji w sprawie Planu wzrostu gospodarczego Mołdawii 6 .

Negocjacje w sprawie rozszerzenia traktatu o Ukrainę i Republikę Mołdawii mogą prowadzić do zwiększenia składek członkowskich ze strony UE, które mogą przekroczyć kwoty przeznaczone na TWT w ramach obecnego programowania finansowego. Chociaż szacuje się, że wkład UE w TWT wzrośnie o około 34 %, w programowaniu finansowym przewidziano jedynie wzrost o 2 % rocznie. Ponadto w pierwszym roku wdrażania rozszerzonego TWT konieczne będzie poniesienie kosztów utworzenia odpowiednich baz danych. Szczegółowe szacunki przedstawiono w sekcji 3.

1.5.5.Ocena różnych dostępnych możliwości finansowania, w tym możliwości przegrupowania środków

Dokładny termin, w którym potrzebne będą dodatkowe środki, pozostaje niepewny ze względu na nieprzewidywalny czas trwania i wynik negocjacji. W przypadku wejścia w życie zmienionego TWT do początku 2027 r. wkład na rzecz rozszerzonego TWT powyżej kwoty przewidzianej w programowaniu finansowym powinien być finansowany przede wszystkim z niewydanych środków z wkładu UE do bieżącego budżetu TWT (2026 r.).

1.6.Czas trwania wniosku/inicjatywy i jego/jej wpływu finansowego

 Ograniczony czas trwania

 Nieograniczony czas trwania

–Wprowadzenie w życie z okresem rozruchu po podpisaniu przeglądu traktatu, planowane na początek 2027 r.,

–po którym następuje faza operacyjna.

1.7.Planowane metody wykonania budżetu 7

 Bezpośrednie zarządzanie przez Komisję

 Zarządzanie dzielone z państwami członkowskimi

 Zarządzanie pośrednie przez przekazanie zadań związanych z wykonaniem budżetu:

– organizacjom międzynarodowym i ich agencjom (wyszczególnić)

Uwagi

Wykonywany przez Stały Sekretariat Wspólnoty Transportowej

2.ŚRODKI ZARZĄDZANIA

2.1.Zasady nadzoru i sprawozdawczości

Rada Ministerialna TWT, która zbiera się co roku, ma za zadanie dokonywać przeglądu postępów we wdrażaniu TWT. Ponadto Regionalny Komitet Sterujący, który spotyka się co najmniej dwa razy w roku z przedstawicielami każdej umawiającej się strony TWT, ma za zadanie omówić ogólne funkcjonowanie TWT. Wreszcie Stały Sekretariat Wspólnoty Transportowej przygotowuje roczne sprawozdania operacyjne, sprawozdania z postępów w dostosowywaniu przepisów do dorobku prawnego UE, sprawozdania z postępu prac we wdrażaniu transeuropejskiej sieci transportowej (TEN-T) przez Strony z Europy Południowo-Wschodniej, jak również sprawozdania z wykonania budżetu. Sprawozdania te są zatwierdzane przez Radę Ministerialną lub Regionalny Komitet Sterujący. Te struktury ustanowione na mocy Traktatu będą utrzymywane do celów monitorowania w przyszłości.

2.2.System(y) zarządzania i kontroli

2.2.1.Uzasadnienie dla proponowanych metod wykonania budżetu, mechanizmu(-ów) finansowania wykonania, sposobów dokonywania płatności i strategii kontroli

Stały Sekretariat Wspólnoty Transportowej wykonuje budżet TWT od czasu wejścia w życie traktatu w 2019 r. Stały Sekretariat Wspólnoty Transportowej jest najlepiej przygotowany do kontynuowania działań w ramach TWT, ponieważ posiada wiedzę lokalną, lokalną sieć i może korzystać z wieloletniego doświadczenia zdobytego w ramach obecnego TWT.

2.2.2.Informacje dotyczące zidentyfikowanego ryzyka i systemu(-ów) kontroli wewnętrznej ustanowionych w celu jego ograniczenia

Główne ryzyko stwierdzone w związku z wykonaniem proponowanego budżetu TWT dotyczy możliwego nieskutecznego wykorzystania tego budżetu do celu finansowania działań wspierających Strony z Europy Południowo-Wschodniej przyczyniających się do stopniowej integracji rynków i sieci transportowych. Środki mające na celu ograniczenie tego ryzyka zostały już wprowadzone w obowiązującym traktacie i dotyczą przygotowania rocznych sprawozdań operacyjnych, sprawozdań z postępów w dostosowywaniu przepisów do dorobku prawnego UE, sprawozdań z postępu prac we wdrażaniu transeuropejskiej sieci transportowej (TEN-T) przez Strony z Europy Południowo-Wschodniej, jak również sprawozdań z wykonania budżetu. Sprawozdania te muszą być zatwierdzone przez Regionalny Komitet Sterujący TWT.

Stały Sekretariat ponosi pełną odpowiedzialność za wykonanie swojego budżetu, natomiast DG MOVE jest odpowiedzialna za regularne wpłacanie składek ustalonych przez władzę budżetową. Spodziewany poziom ryzyka błędu w momencie dokonywania płatności i w momencie zamknięcia jest podobny do poziomu związanego z dotacjami budżetowymi udzielanymi na rzecz innych organizacji międzynarodowych.

Nie przewiduje się, aby dodatkowe zadania wynikające z proponowanej zmiany doprowadziły do określonych dodatkowych kontroli. Przewiduje się zatem, że koszt kontroli DG MOVE (mierzony według relacji do wartości zarządzanych funduszy) pozostanie na stałym poziomie.

2.3.Środki zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom

Zasady finansowe i procedury audytu mające zastosowanie do Wspólnoty Transportowej, przyjęte przez Regionalny Komitet Sterujący, ustanawiają procedurę wykonania budżetu TWT oraz przedstawiania i badania sprawozdań finansowych zgodnie z art. 35 TWT. Zgodnie z tymi zasadami finansowymi i procedurami audytu, w szczególności z art. 61 i 62, księgowy sporządza co roku sprawozdanie finansowe za poprzedni rok. Sprawozdania te zatwierdza Dyrektor Stałego Sekretariatu Wspólnoty Transportowej. Niezależni audytorzy zewnętrzni, wyznaczeni przez Regionalny Komitet Sterujący, przeprowadzają audyt roczny Wspólnoty Transportowej. Kontrakt audytorów zewnętrznych jest odnawialny co roku, chyba że Regionalny Komitet Sterujący określi inaczej. Audytorzy zewnętrzni przedkładają Regionalnemu Komitetowi Sterującemu sprawozdanie wraz z zestawieniem aktywów i pasywów oraz poświadczonymi sprawozdaniami finansowymi, nie później niż osiem miesięcy po zakończeniu roku budżetowego, do którego się one odnoszą.

3.SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY WNIOSKU/INICJATYWY

3.1.Dział(y) wieloletnich ram finansowych i linia(-e) budżetowa(-e) po stronie wydatków, na które wniosek/inicjatywa ma wpływ

·Istniejące linie budżetowe

Według działów wieloletnich ram finansowych i linii budżetowych

Dział wieloletnich ram finansowych	Linia budżetowa	Rodzaj środków	Wkład
	Numer	Zróżn. / niezróżn. 8	państw EFTA 9	krajów kandydujących i potencjalnych kandydatów 10	innych państw trzecich	pochodzący z pozostałych dochodów przeznaczonych na określony cel
06	14.20.03.06 – Organizacje i porozumienia międzynarodowe	Zróżn./Niezróżn.	NIE	TAK	NIE	NIE

3.2.Szacunkowy wpływ finansowy wniosku na środki

3.2.1.Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki operacyjne

– Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania środków operacyjnych

– Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania środków operacyjnych, jak określono poniżej

3.2.1,1.Środki z uchwalonego budżetu

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

Dział wieloletnich ram finansowych

Numer

06 Sąsiedztwo i świat

Dyrekcja Generalna: MOVE 11			Rok	Rok	Rok	Rok	OGÓŁEM WRF 2021–2027
			2024	2025	2026	2027
Środki operacyjne
Linia budżetowa	Środki na zobowiązania	(1a)				1,008	1,008
	Środki na płatności	(2a)				1,008	1,008
Linia budżetowa	Środki na zobowiązania	(1b)					0,000
	Środki na płatności	(2b)					0,000
Środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na określone programy 12
Linia budżetowa		(3)					0,000
OGÓŁEM środki dla Dyrekcji Generalnej MOVE	Środki na zobowiązania	=1 a+1b+3	0,000	0,000	0,000	1,008	1,008
	Środki na płatności	=2 a+2b+3	0,000	0,000	0,000	1,008	1,008

			Rok	Rok	Rok	Rok	OGÓŁEM WRF 2021–2027
			2024	2025	2026	2027
OGÓŁEM środki operacyjne	Środki na zobowiązania	(4)	0,000	0,000	0,000	1,008	1,008
	Środki na płatności	(5)	0,000	0,000	0,000	1,008	1,008
OGÓŁEM środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na określone programy		(6)	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
OGÓŁEM środki na DZIAŁ 6	Środki na zobowiązania	=4+6	0,000	0,000	0,000	1,008	1,008
wieloletnich ram finansowych	Środki na płatności	=5+6	0,000	0,000	0,000	1,008	1,008

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

		Rok	Rok	Rok	Rok	OGÓŁEM WRF 2021–2027
		2024	2025	2026	2027
OGÓŁEM środki na DZIAŁY od 1 do 7	Środki na zobowiązania	0,000	0,000	0,000	1,008	1,008
wieloletnich ram finansowych	Środki na płatności	0,000	0,000	0,000	1,008	1,008

3.2.2. Szacowany produkt finansowany ze środków operacyjnych (nie wypełniać w przypadku agencji zdecentralizowanych)

Środki na zobowiązania w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

Określić cele i produkty



Rok
2024

Rok
2025

Rok
2026

Rok
2027

Wprowadzić taką liczbę kolumn dla poszczególnych lat, jaka jest niezbędna, by odzwierciedlić cały okres wpływu (por. sekcja 1.6)

OGÓŁEM

PRODUKTY

Rodzaj 13

Średni koszt

Liczba

Koszt

Liczba

Koszt

Liczba

Koszt

Liczba

Koszt

Liczba

Koszt

Liczba

Koszt

Liczba

Koszt

Liczba ogółem

Koszt całkowity

CEL SZCZEGÓŁOWY nr 1 14

- Produkt

Cel szczegółowy nr 1 – suma cząstkowa

CEL SZCZEGÓŁOWY nr 2

- Produkt

Cel szczegółowy nr 2 – suma cząstkowa

OGÓŁEM

3.2.3.Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki administracyjne

– Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania środków administracyjnych

– Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania środków administracyjnych, jak określono poniżej

3.2.4.Szacowane zapotrzebowanie na zasoby ludzkie

– Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich

– Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich, jak określono poniżej

3.2.5.Przegląd szacowanego wpływu na inwestycje związane z technologiami cyfrowymi

OGÓŁEM środki na IT i technologie cyfrowe	Rok	Rok	Rok	Rok	OGÓŁEM WRF 2021–2027
	2024	2025	2026	2027
DZIAŁ 7
Wydatki na IT (ponoszone przez organizację)	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Suma cząstkowa DZIAŁ 7	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Poza DZIAŁEM 7
Wydatki na IT wynikające z realizacji polityki tytułem programów operacyjnych	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Suma cząstkowa poza DZIAŁEM 7	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000

OGÓŁEM	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000

3.2.6.Zgodność z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi

Wniosek/inicjatywa:

– może zostać w pełni sfinansowany(-a) przez przegrupowanie środków w ramach odpowiedniego działu wieloletnich ram finansowych (WRF)

Dokładny termin, w którym potrzebne będą dodatkowe środki, pozostaje niepewny ze względu na nieprzewidywalny czas trwania i wynik negocjacji. W przypadku wejścia w życie zmienionego TWT przed początkiem 2027 r. zasilenie linii 14 20 03 06 powyżej kwoty przewidzianej w programowaniu finansowym powinno być finansowane przede wszystkim z niewydanych środków z wkładu UE do bieżącego budżetu TWT (2026 r.). Wszelkie dodatkowe finansowanie zależy od dostępności środków określonych w procedurze projektu budżetu na 2027 r.

– wymaga zastosowania nieprzydzielonego marginesu środków w ramach odpowiedniego działu WRF lub zastosowania specjalnych instrumentów zdefiniowanych w rozporządzeniu w sprawie WRF

– wymaga rewizji WRF

3.2.7.Udział osób trzecich w finansowaniu

Wniosek/inicjatywa:

– nie przewiduje współfinansowania ze strony osób trzecich

– przewiduje współfinansowanie ze strony osób trzecich zgodnie z poniższymi szacunkami:

3.3. Szacunkowy wpływ na dochody

– Wniosek/inicjatywa nie ma wpływu finansowego na dochody

– Wniosek/inicjatywa ma wpływ finansowy określony poniżej:

– wpływ na zasoby własne

– wpływ na dochody inne

– Wskazać, czy dochody są przypisane do linii budżetowej po stronie wydatków

4.Wymiar cyfrowy

4.1.Wymogi cyfrowe

Inicjatywa polityczna dotyczy przeglądu obowiązującego Traktatu o Wspólnocie Transportowej. Za wdrożenie tego traktatu, wraz z wszelkimi środkami cyfrowymi służącymi usprawnieniu jego wdrażania, odpowiada Stały Sekretariat Wspólnoty Transportowej. W związku z tym ocenia się, że inicjatywa nie nakłada na Komisję żadnego wymogu cyfrowego.

(1) * Użycie tej nazwy nie wpływa na stanowiska w sprawie statusu Kosowa i jest zgodne z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ 1244 (1999) oraz z opinią Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Deklaracji niepodległości Kosowa.

(2) * Użycie tej nazwy nie wpływa na stanowiska w sprawie statusu Kosowa i jest zgodne z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ 1244 (1999) oraz z opinią Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Deklaracji niepodległości Kosowa.

(3) O którym mowa w art. 58 ust. 2 lit. a) lub b) rozporządzenia finansowego.

(4) https://neighbourhood-enlargement.ec.europa.eu/enlargement-policy/new-growth-plan-western-balkans_pl .

(5) https://neighbourhood-enlargement.ec.europa.eu/proposal-council-implementing-decision-approval-assessment-ukraine-plan_pl .

(6) https://neighbourhood-enlargement.ec.europa.eu/growth-plan-moldova-commission-proposal_pl .

(7) Szczegóły dotyczące metod wykonania budżetu oraz odniesienia do rozporządzenia finansowego znajdują się na stronie BUDGpedia: https://myintracomm.ec.europa.eu/corp/budget/financial-rules/budget-implementation/Pages/implementation-methods.aspx .

(8) Środki zróżnicowane/środki niezróżnicowane.

(9) EFTA: Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu.

(10) Kraje kandydujące oraz, w stosownych przypadkach, potencjalni kandydaci z Bałkanów Zachodnich.

(11) Budżet powierzony w drodze delegacji od DG INTPA.

(12) Wsparcie techniczne lub administracyjne oraz wydatki na wsparcie realizacji programów lub działań UE (dawne linie „BA”), pośrednie badania naukowe, bezpośrednie badania naukowe.

(13) Produkty odnoszą się do produktów i usług, które mają zostać zapewnione (np. liczba sfinansowanych wymian studentów, liczba kilometrów zbudowanych dróg itp.).

(14) Zgodnie z opisem w sekcji 1.3.2. „Cel(e) szczegółowy(-e)”.

Top

Choose the experimental features you want to try