KOMISJA EUROPEJSKA

Strasburg, dnia 1.4.2025

COM(2025) 164 final

2025/0085(COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

zmieniające rozporządzenie (UE) 2021/1057 ustanawiające Europejski Fundusz Społeczny+ (EFS+) w odniesieniu do środków szczególnych mających na celu sprostanie wyzwaniom strategicznym

UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Przegląd śródokresowy polityki spójności stanowi dla państw członkowskich okazję do przekierowania zasobów na lata 2021–2027 na inwestycje w zdolności obronne oraz konkurencyjność, gotowość i autonomię strategiczną UE, a także na inne pojawiające się priorytety, w tym cele dotyczące Paktu dla czystego przemysłu, w drodze przedłożenia Komisji odpowiednich zmian w programach. Wzmocnienie tych wymiarów wymaga zaangażowania osób o odpowiednich umiejętnościach. W obecnej sytuacji demograficznej problem rosnących niedoborów umiejętności i siły roboczej stanowi główną przeszkodę dla wzrostu i dostosowania gospodarczego. Priorytetem jest inwestowanie w rozwój umiejętności i mobilność pracowników.

Ramy inwestowania w ludzi w obszarze polityki spójności określone w rozporządzeniu w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+) nie są w wystarczającym stopniu dostosowane do tych nowych priorytetów. Wyjątkowe wyzwania, przed którymi stoi Unia, wymagają dodatkowego ukierunkowania, elastyczności i zwiększenia zachęt. Proponowane dostosowania pomogą w przeprogramowaniu pod kątem nowych priorytetów i przyczynią się do przyspieszenia wdrażania. W niniejszym wniosku określono dostosowania rozporządzenia w sprawie EFS+, służące osiągnięciu tych celów.

Dostosowanie inwestycji w obszarze polityki spójności do nowych priorytetów

W ostatnich latach dynamika geopolityczna charakteryzowała się głęboką niepewnością, wymagającą przeprowadzenia gruntownej ponownej oceny autonomii strategicznej UE. Zmiany te zachodzą równolegle z transformacją ekologiczną, transformacją społeczną i transformacją technologiczną, które szybko przekształcają otaczający nas świat. Wyzwania związane z tymi jednoczesnymi transformacjami kompleksowo przeanalizowano w sprawozdaniu pt. „Przyszłość europejskiej konkurencyjności”, opublikowanym we wrześniu 2024 r. W sprawozdaniu tym podkreślono pilną potrzebę zlikwidowania luki innowacyjnej, dostosowania działań na rzecz dekarbonizacji do konkurencyjności gospodarczej oraz zmniejszenia zależności zewnętrznych dzięki dywersyfikacji łańcuchów dostaw i inwestowaniu w sektory krytyczne.

W odpowiedzi podjęto już szereg ważnych inicjatyw służących zwiększeniu odporności gospodarczej i autonomii strategicznej UE. Należą do nich Platforma na rzecz Technologii Strategicznych dla Europy (STEP), której celem jest wzmocnienie wiodącej pozycji technologicznej Europy, plan REPowerEU, którego celem jest zmniejszenie zależności od zewnętrznych źródeł energii i przyspieszenie transformacji ekologicznej, aby dokończyć interwencje realizowane już za pośrednictwem programów polityki spójności, oraz Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF), mający na celu wspieranie zmian strukturalnych w państwach członkowskich i regionach, a także zwiększanie ich odporności.

Polityka spójności, jako główny instrument inwestycyjny UE w wieloletnich ramach finansowych (WRF), odgrywa kluczową rolę we wspieraniu tych priorytetów. Obejmuje ona pobudzanie ukierunkowanych inwestycji, które przyczyniają się do zwiększania spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej, a jednocześnie stanowi reakcję na pojawiające się wyzwania. Przyczynia się ona do transformacji gospodarczej Europy, m.in. dzięki innowacjom, które zwiększają konkurencyjność. Ramy regulacyjne służące do zarządzania funduszami polityki spójności na lata 2021–2027 opracowano, wynegocjowano i przyjęto jednak przed serią poważnych wydarzeń geopolitycznych i gospodarczych, które od tego czasu zmieniły niektóre ze strategicznych priorytetów politycznych UE.

W tych samych ramach czasowych opracowano i zatwierdzono również umowy partnerstwa oraz krajowe i regionalne programy polityki spójności, w związku z czym odzwierciedlają priorytety obowiązujące w owym czasie. Biorąc pod uwagę zmieniający się kontekst globalny i regionalny, przegląd śródokresowy w 2025 r. stanowi ważną okazję do oceny ich wdrażania oraz skuteczności ich wkładu w zmieniające się priorytety. Przegląd ten pomoże określić, w jakim stopniu programy polityki spójności mogą bezpośrednio i szybko reagować na gwałtownie zmieniające się realia polityczne, gospodarcze i społeczne.

Jednocześnie stało się oczywiste, że na wczesnym etapie realizacji programów polityki spójności na lata 2021–2027 napotkano wyzwania, które nie sprzyjały szybkiemu wykorzystaniu i szybkiej wypłacie środków finansowych, co doprowadziło do opóźnień w ich wdrażaniu w porównaniu z poprzednimi okresami programowania. Opóźnienia te występują w czasie, gdy silne i przyspieszone inwestycje mają zasadnicze znaczenie dla wspierania odporności gospodarczej i konkurencyjności.

W tym kontekście Komisja proponuje ukierunkowane zmiany w rozporządzeniu (UE) 2021/1057. Zmiany te mają na celu dostosowanie priorytetów inwestycyjnych do zmieniającego się kontekstu gospodarczego, społecznego, środowiskowego i geopolitycznego, z jednoczesnym wprowadzeniem większej elastyczności i zachęt, aby ułatwiać i wspierać szybkie wykorzystanie bardzo potrzebnych zasobów. Udoskonalając ramy polityki spójności na lata 2021–2027, UE może zapewnić, aby jej mechanizmy inwestycyjne zachowały elastyczność i zdolność reagowania, umożliwiając skuteczniejsze reagowanie na obecne i przyszłe wyzwania.

Aby państwa członkowskie mogły skutecznie korzystać z możliwości przewidzianych w niniejszym wniosku, proponuje się umożliwienie im ponownego przedłożenia wniosku w sprawie przeglądu śródokresowego w terminie dwóch miesięcy od wejścia w życie niniejszego wniosku dotyczącego zmiany rozporządzenia (UE) 2021/1057. Wszelkie zmiany w programach, które zostałyby przeprowadzone zgodnie z nowymi priorytetami i elastycznością, pozostają bez uszczerbku dla stosowania wszelkich środków przyjętych na podstawie rozporządzenia 2020/2092 oraz dla zgodności odpowiednich programów z priorytetami określonymi w art. 15 rozporządzenia 2021/1060. W tym kontekście Komisja będzie ściśle monitorować zgodność programów z wymogami odpowiedniego prawa UE.

Podstawą konkurencyjności Europy są jej mieszkańcy. Nasz kapitał ludzki ma kluczowe znaczenie dla dobrobytu UE i jej odporności gospodarczej, a także dla wzrostu naszej wydajności i wspierania spójności. Pracownicy w UE muszą posiadać umiejętności niezbędne do wspierania rozwijającego się przemysłu obronnego, zwiększania gotowości i bezpieczeństwa Europy, a także przejścia na gospodarkę niskoemisyjną, w tym umiejętności w zakresie czystych technologii, cyfryzacji i przedsiębiorczości. W Pakcie dla czystego przemysłu 1 zapowiedziano konkretne działania, dzięki którym dekarbonizacja ma stać się siłą napędową europejskiego przemysłu.

W obliczu bezprecedensowej niestabilności geopolitycznej Unia Europejska musi podjąć teraz kluczowe decyzje, aby zapewnić swoje bezpieczeństwo. Aby zagwarantować własny mechanizm odstraszający w dziedzinie obronności i bezpieczeństwo, Europa musi być przygotowana do wkroczenia w nową epokę, poprzez znaczne zwiększenie wsparcia na rzecz rozwoju zdolności obronnych i konkurencyjności przemysłu obronnego UE. Starania te umożliwią Unii zajęcie się pilną potrzebą wsparcia Ukrainy w perspektywie krótkoterminowej, przy jednoczesnym zapewnieniu długoterminowej stabilności kontynentu.

Komisja zaproponowała Radzie Europejskiej plan natychmiastowego reagowania – REARM Europe – o wartości 800 mld EUR, uruchamiając wszystkie dostępne dźwignie finansowe w celu szybkiego i istotnego wsparcia inwestycji w europejskie zdolności obronne. Dźwignie te będą obejmowały możliwość zapewnienia przez budżet Unii dodatkowego wkładu w te wspólne starania za pomocą nowego specjalnego instrumentu obronnego i wzmocnienia Programu na rzecz europejskiego przemysłu obronnego (EDIP).

Aby uzupełnić te narzędzia i dodatkowo zachęcić państwa członkowskie do bezpośredniego wspierania inwestycji w obronność, konieczne jest szybkie uruchomienie środków finansowych w ramach polityki spójności. Inwestycje te wzmocnią odporność i konkurencyjność UE, a jednocześnie przyczynią się do rozwoju regionalnego i wzrostu gospodarczego. Uwzględnią również podwójne wyzwanie, przed którym stoją regiony Unii graniczące z Rosją, Białorusią i Ukrainą: zwiększenie bezpieczeństwa przy jednoczesnym ożywieniu gospodarki.

Wschodnie regiony przygraniczne

Biorąc pod uwagę wyzwania stojące przed wschodnimi regionami przygranicznymi od czasu rosyjskiej napaści na Ukrainę, programy w ramach celu „Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu” z regionami NUTS 2, które graniczą z Rosją, Białorusią lub Ukrainą, powinny korzystać z możliwości jednorazowej płatności zaliczkowej w wysokości 9,5 % alokacji programu w 2026 r. i finansowania unijnego na poziomie 100 %.

Większa elastyczność i uproszczenie w celu przyspieszenia inwestycji

W połowie okresu programowania 2021–2027 poziom płatności zgłoszonych Komisji przez państwa członkowskie jest niski ze względu na kombinację następujących czynników: późne przyjęcie rozporządzeń regulujących tę politykę; potrzeba stawienia czoła kolejnym kryzysom, od pandemii COVID-19 po wojnę przeciwko Ukrainie i kryzys energetyczny; naciski na zamknięcie poprzedniego okresu programowania; oraz priorytet nadany wdrażaniu instrumentów NGEU, biorąc pod uwagę krótsze terminy ich wdrożenia. Wszystko to z kolei obciążyło zdolności administracyjne organów państw członkowskich w zakresie planowania i szybkiej realizacji inwestycji. Pomimo nagłego przyspieszenia odnotowanego w ubiegłym roku, które poskutkowało wykorzystaniem nieco ponad 40 % alokacji na wybór projektów, należy pilnie zwiększyć tempo wdrażanie polityki spójności w kontekście szeregu nowych wyzwań wymagających szybkiego reagowania, przed którymi stoi Unia. W związku z tym Komisja proponuje zestaw środków mających na celu dalsze zwiększenie elastyczności i uproszczenie wykorzystania wsparcia w ramach polityki spójności w celu przyspieszenia inwestycji:

–Aby uniknąć opóźnień w realizacji programu z powodu krajowych ograniczeń budżetowych oraz aby zwiększyć zdolność finansową państw członkowskich do sprostania nowo pojawiającym się wyzwaniom, Komisja proponuje zapewnienie jednorazowych płatności zaliczkowych w 2026 r. w wysokości 4,5 % z EFS+ dla wszystkich programów, w ramach których dokonuje się realokacji co najmniej 15 % zasobów na nowe priorytety i STEP w kontekście procesu przeglądu śródokresowego.

–Proponuje się zwiększenie odsetka płatności zaliczkowych w 2026 r. do 9,5 % w przypadku programów obejmujących co najmniej jeden region NUTS 2 graniczący z Rosją, Białorusią lub Ukrainą, mając na uwadze szczególne wyzwania, z jakimi mierzą się te regiony od czasu rosyjskiej napaści na Ukrainę.

–Aby uniknąć sytuacji, w której ryzyko opóźnień i związanej z tym utraty funduszy zmniejszy gotowość do wprowadzania zmian w programie, oraz aby zapewnić właściwą realizację odnośnych operacji, Komisja proponuje przedłużenie terminu wykorzystania zasobów z EFS+ oraz przedłużenie ostatecznego terminu kwalifikowalności o dodatkowy rok. Proponuje się, aby elastyczność ta była dostępna wyłącznie w odniesieniu do programów, w których proponowane zmiany skutkują realokacją co najmniej 15 % zasobów na nowe priorytety i STEP w kontekście przeglądu śródokresowego, po ich zatwierdzeniu.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna

•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)

•Proporcjonalność

•Wybór instrumentu

3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

•Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa

•Konsultacje z zainteresowanymi stronami

•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej

•Ocena skutków

•Sprawność regulacyjna i uproszczenie

•Prawa podstawowe

4.WPŁYW NA BUDŻET

5.ELEMENTY FAKULTATYWNE

•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania

•Dokumenty wyjaśniające (w przypadku dyrektyw)

•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku

2025/0085 (COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

zmieniające rozporządzenie (UE) 2021/1057 ustanawiające Europejski Fundusz Społeczny+ (EFS+) w odniesieniu do środków szczególnych mających na celu sprostanie wyzwaniom strategicznym

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 164, 175, 177 i 322,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego 3 ,

uwzględniając opinię Komitetu Regionów 4 ,

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)W świetle poważnych wydarzeń geopolitycznych i gospodarczych, które zmieniły niektóre ze strategicznych priorytetów politycznych UE, konieczne jest zapewnienie państwom członkowskim możliwości sprostania tym wyzwaniom strategicznym i przekierowania swoich zasobów na nowe priorytety.

(2)Biała księga w sprawie obronności europejskiej – Gotowość 2030 5 nakreśla drogę ku prawdziwej Europejskiej Unii Obrony, m.in. poprzez zalecanie państwom członkowskim intensywnego inwestowania w obronność i przemysł obronny. W tym względzie w komunikacie Komisji w sprawie unii umiejętności z dnia 5 marca 2025 r. 6 („komunikat w sprawie unii umiejętności”) określono działania mające na celu zaradzenie brakom i niedoborom kwalifikacji w Unii, również za pośrednictwem inicjatywy w ramach paktu na rzecz umiejętności, o której mowa w tym komunikacie, oraz partnerstw na rzecz umiejętności na dużą skalę, w tym partnerstwa na rzecz ekosystemu obronnego. Należy zatem uwzględnić zachęty dotyczące EFS+ ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1057 7 w celu ułatwienia rozwoju umiejętności w przemyśle obronnym.

(3)Możliwe jest już wspieranie w ramach EFS+ dostosowania się pracowników, przedsiębiorców i przedsiębiorstw do zmian. Zgodnie ze środkami na rzecz dekarbonizacji zaproponowanymi w komunikacie Komisji „Pakt dla czystego przemysłu: wspólny plan działania na rzecz konkurencyjności i dekarbonizacji” z dnia 26 lutego 2025 r. 8 oraz z myślą o dalszym ułatwianiu dostosowania przemysłu związanego z dekarbonizacją procesów produkcyjnych i produktów, w kontekście celu polegającego na zapewnieniu ludziom możliwości regularnego podnoszenia i zmiany kwalifikacji przez całe życie, jak określono w komunikacie w sprawie unii umiejętności, w tym za pomocą nowo zaproponowanej gwarancji umiejętności, EFS+ powinien ułatwiać zdobywanie umiejętności, utrzymanie miejsc pracy i tworzenie miejsc pracy w całym procesie dekarbonizacji, zapewniając elastyczność we wdrażaniu.

(4)Możliwe jest już wspieranie w ramach EFS+ inwestycji przyczyniających się do realizacji celów „Platformy na rzecz Technologii Strategicznych dla Europy” (STEP) ustanowionej rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/795 9 , która ma wzmocnić wiodącą pozycję technologiczną Unii. W celu dalszego zachęcania do inwestycji wspieranych z EFS+ w tych kluczowych obszarach należy rozszerzyć możliwość otrzymywania przez państwa członkowskie wyższych płatności zaliczkowych na powiązane zmiany programu.

(5)Aby umożliwić państwom członkowskim dokonanie istotnego przeprogramowania i skoncentrowanie zasobów na strategicznych priorytetach Unii określonych w motywach 2, 3 i 4 bez powodowania dalszych opóźnień we wdrażaniu, należy zapewnić zwiększoną elastyczność. Przegląd śródokresowy powinien być okazją do sprostania pojawiającym się wyzwaniom strategicznym i nowym priorytetom, w związku z czym państwa członkowskie powinny dysponować dodatkowym czasem na uzupełnienie oceny wyników przeglądu śródokresowego i przedłożenie powiązanych zmian programu.

(6)Aby przyspieszyć realizację programów polityki spójności i zmniejszyć presję na budżety krajowe oraz zapewnić płynność niezbędną do realizacji kluczowych inwestycji, należy wypłacać dodatkowe jednorazowe płatności zaliczkowe z EFS+ na programy. Biorąc pod uwagę negatywny wpływ rosyjskiej agresji przeciwko Ukrainie, należy dodatkowo zwiększyć odsetek płatności zaliczkowych w przypadku niektórych programów obejmujących co najmniej jeden region NUTS 2 graniczący z Rosją, Białorusią lub Ukrainą. Aby zachęcić do przeprogramowania na kluczowe priorytety w kontekście przeglądu śródokresowego, dodatkowe płatności zaliczkowe powinny być dostępne tylko w przypadku osiągnięcia określonego progu dla realokacji zasobów finansowych na konkretne kluczowe priorytety.

(7)Ponadto, aby uwzględnić czas potrzebny na zmianę ukierunkowania inwestycji i umożliwić jak najlepsze wykorzystanie dostępnych zasobów, należy dostosować terminy kwalifikowalności wydatków oraz zasady dotyczące umarzania w odniesieniu do programów realokacji zasobów na priorytety strategiczne.

(8)Powinna również istnieć możliwość zastosowania maksymalnej stopy dofinansowania w wysokości do 100 % do priorytetów w programach obejmujących co najmniej jeden region NUTS 2 graniczący z Rosją, Białorusią lub Ukrainą, mając na uwadze negatywny wpływ na te regiony rosyjskiej agresji.

(9)Ponieważ cele niniejszego rozporządzenia, a mianowicie sprostanie wyzwaniom strategicznym, zmiana ukierunkowania inwestycji na nowe kluczowe priorytety oraz uproszczenie realizacji polityki i jej przyspieszenie, nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast możliwe jest ich lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.

(10)Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE) 2021/1057.

(11)[Ze względu na pilną potrzebę umożliwienia kluczowych inwestycji w umiejętności w przemyśle obronnym oraz w dostosowanie się do zmian związanych z dekarbonizacją w kontekście pilnych wyzwań geopolitycznych niniejsze rozporządzenie powinno wejść w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej,]

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

W rozporządzeniu (UE) 2021/1057 wprowadza się następujące zmiany:

1)dodaje się art. 5a w brzmieniu:

„Artykuł 5a

Przepisy szczegółowe dotyczące wdrażania komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym

1)W 2026 r. Komisja wypłaca 4,5 % całkowitego wsparcia z EFS+, jak określono w decyzji zatwierdzającej zmianę programu, jako dodatkowe jednorazowe płatności zaliczkowe. Ten odsetek jednorazowych płatności zaliczkowych zwiększa się w 2026 r. do 9,5 % w przypadku programów obejmujących co najmniej jeden region NUTS 2 graniczący z Rosją, Białorusią lub Ukrainą, pod warunkiem że dany program nie obejmuje całego terytorium państwa członkowskiego. W przypadku gdy w danym państwie członkowskim regiony NUTS 2 graniczące z Rosją, Białorusią lub Ukrainą są uwzględnione wyłącznie w programach obejmujących całe terytorium tego państwa członkowskiego, zwiększone płatności zaliczkowe określone w niniejszym ustępie mają do tych programów zastosowanie.

Dodatkowe płatności zaliczkowe, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, mają zastosowanie wyłącznie w przypadku zatwierdzenia realokacji co najmniej 15 % zasobów finansowych programu na co najmniej jeden z odrębnych priorytetów ustanowionych zgodnie z art. 12a, 12c i 12d, pod warunkiem przedłożenia zmiany programu do dnia 31 grudnia 2025 r.

Płatności zaliczkowe należne państwu członkowskiemu, które wynikają ze zmian programu zgodnie z realokacją na priorytety, o których mowa w akapicie drugim niniejszego ustępu, zalicza się jako płatności dokonane w 2025 r. do celów obliczenia kwot podlegających umorzeniu zgodnie z art. 105 rozporządzenia (UE) 2021/1060, pod warunkiem że wniosek o zmianę programu przedłożono w 2025 r.

2)Na zasadzie odstępstwa od art. 63 ust. 2 i art. 105 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/1060 terminem kwalifikowalności wydatków, zwrotu kosztów oraz umorzenia jest dzień 31 grudnia 2030 r. Odstępstwo to ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zatwierdzenia zmian programu polegających na realokacji co najmniej 15 % zasobów finansowych programu na co najmniej jeden z odrębnych priorytetów ustanowionych zgodnie z art. 12a, 12c i 12d niniejszego rozporządzenia w kontekście przeglądu śródokresowego.

3)Na zasadzie odstępstwa od art. 112 rozporządzenia (UE) 2021/1060 maksymalna stopa dofinansowania w odniesieniu do priorytetów w programach obejmujących co najmniej jeden region NUTS 2 graniczący z Rosją, Białorusią lub Ukrainą wynosi 100 %. Ta wyższa stopa dofinansowania nie ma zastosowania do programów obejmujących całe terytorium danego państwa członkowskiego, chyba że regiony te są uwzględnione wyłącznie w programach obejmujących całe terytorium tego państwa członkowskiego. Odstępstwo to ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zatwierdzenia realokacji co najmniej 15 % zasobów finansowych programu na co najmniej jeden z odrębnych priorytetów ustanowionych zgodnie z art. 12a, 12c i 12d niniejszego rozporządzenia w kontekście przeglądu śródokresowego, pod warunkiem przedłożenia zmiany programu do dnia 31 grudnia 2025 r.

4)Oprócz oceny wyników przeglądu śródokresowego, która ma zostać przedłożona w odniesieniu do każdego programu zgodnie z art. 18 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/1060, państwa członkowskie mogą ponownie przedłożyć ocenę uzupełniającą oraz powiązane wnioski o zmiany programu, uwzględniając możliwość przewidzianą dla odrębnych priorytetów zgodnie z art. 12a, 12c i 12d, w terminie 2 miesięcy od wejścia w życie rozporządzenia (UE) XXXX/XXXX [niniejsze rozporządzenie]. Zastosowanie mają terminy określone w art. 18 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2021/1060.”;

2)art. 12a ust. 2 akapit pierwszy otrzymuje brzmienie:

„Oprócz płatności zaliczkowych na rzecz programu, przewidzianych w art. 90 ust. 1 i 2 rozporządzenia (UE) 2021/1060, w przypadku zatwierdzenia przez Komisję zmiany programu, w tym co najmniej jednego z odrębnych priorytetów związanych z operacjami wspieranymi w ramach EFS+, przyczyniającymi się do realizacji celów STEP, o których mowa w art. 2 rozporządzenia (UE) 2024/795, Komisja uiszcza wyjątkowe płatności zaliczkowe w wysokości 30 % na podstawie alokacji na rzecz tych priorytetów, pod warunkiem że zmiana programu zostanie przedłożona Komisji do dnia 31 grudnia 2025 r. Te wyjątkowe płatności zaliczkowe uiszcza się w terminie 60 dni od przyjęcia przez Komisję decyzji zatwierdzającej zmianę programu.”;

3)dodaje się art. 12c i 12d w brzmieniu:

„Artykuł 12c

Wsparcie dla przemysłu obronnego

1)Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o zaprogramowaniu wsparcia na rzecz rozwoju umiejętności w przemyśle obronnym w ramach odrębnych priorytetów. Takie odrębne priorytety mogą służyć wspieraniu realizacji któregokolwiek z celów szczegółowych określonych w art. 4 ust. 1 lit. a)–l).

2)Zasobów przydzielonych na odrębny priorytet, o którym mowa w ust. 1, nie uwzględnia się przy zapewnianiu zgodności z wymogami koncentracji tematycznej określonymi w art. 7 niniejszego rozporządzenia.

3)Oprócz rocznych płatności zaliczkowych na rzecz programu przewidzianych w art. 90 ust. 1 i 2 rozporządzenia (UE) 2021/1060 Komisja wypłaca 30 % alokacji na rzecz odrębnych priorytetów, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, zgodnie z decyzją zatwierdzającą zmianę programu, jako wyjątkowe jednorazowe płatności zaliczkowe.

Te wyjątkowe płatności zaliczkowe uiszcza się w terminie 60 dni od przyjęcia przez Komisję decyzji zatwierdzającej zmianę programu zgodnie z art. 24 rozporządzenia (UE) 2021/1060.

4)Zgodnie z art. 90 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/1060 kwota wypłacona w ramach wyjątkowych płatności zaliczkowych jest rozliczana w zestawieniach wydatków Komisji nie później niż w ramach rozliczeń za ostatni rok obrachunkowy.

Zgodnie z art. 90 ust. 6 rozporządzenia (UE) 2021/1060 wszystkie odsetki generowane przez wyjątkowe płatności zaliczkowe wykorzystuje się na dany program w ten sam sposób co środki z EFS+ i uwzględnia w zestawieniu wydatków za ostatni rok obrachunkowy.

Zgodnie z art. 97 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/1060 nie można zawiesić wyjątkowych płatności zaliczkowych.

Zgodnie z art. 105 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/1060 płatności zaliczkowe, które należy uwzględnić na potrzeby wyliczenia kwot podlegających umorzeniu, obejmują uiszczone wyjątkowe płatności zaliczkowe.

5)Na zasadzie odstępstwa od art. 112 rozporządzenia (UE) 2021/1060 maksymalna stopa dofinansowania w odniesieniu do odrębnych priorytetów, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, wynosi 100 %.

Artykuł 12d

Wsparcie na dostosowanie się do dekarbonizacji

1)Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o zaprogramowaniu wsparcia na rzecz nabywania, podnoszenia i zmiany kwalifikacji w celu dostosowania się pracowników, przedsiębiorstw i przedsiębiorców do zmian przyczyniających się do dekarbonizacji zdolności produkcyjnych w ramach odrębnych priorytetów. Takie odrębne priorytety mogą służyć wspieraniu realizacji któregokolwiek z celów szczegółowych określonych w art. 4 ust. 1 lit. a)–l).

2)Do celów ust. 1 niniejszego artykułu państwo członkowskie składa wniosek o zmianę zgodnie z art. 24 rozporządzenia (UE) 2021/1060. W przypadku gdy państwo członkowskie posiada już programy obejmujące co najmniej jeden z priorytetów spełniających warunki określone w ust. 1 niniejszego artykułu, państwo członkowskie przedkłada Komisji wniosek o uznanie odnośnych priorytetów za odrębne priorytety do celów ust. 1 niniejszego artykułu.

3)Oprócz rocznych płatności zaliczkowych na rzecz programu przewidzianych w art. 90 ust. 1 i 2 rozporządzenia (UE) 2021/1060 Komisja wypłaca 30 % alokacji na rzecz odrębnych priorytetów, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, zgodnie z decyzją zatwierdzającą zmianę programu, jako wyjątkowe jednorazowe płatności zaliczkowe.

   Te wyjątkowe płatności zaliczkowe uiszcza się w terminie 60 dni od przyjęcia przez Komisję decyzji zatwierdzającej zmianę programu zgodnie z ust. 2 niniejszego artykułu.

4)Zgodnie z art. 90 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/1060 kwota wypłacona w ramach wyjątkowych płatności zaliczkowych jest rozliczana w zestawieniach wydatków Komisji nie później niż w ramach rozliczeń za ostatni rok obrachunkowy.

   Zgodnie z art. 90 ust. 6 rozporządzenia (UE) 2021/1060 wszystkie odsetki generowane przez wyjątkowe płatności zaliczkowe wykorzystuje się na dany program w ten sam sposób co środki z EFS+ i uwzględnia w zestawieniu wydatków za ostatni rok obrachunkowy.

   Zgodnie z art. 97 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/1060 nie można zawiesić wyjątkowych płatności zaliczkowych.

   Zgodnie z art. 105 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/1060 płatności zaliczkowe, które należy uwzględnić na potrzeby wyliczenia kwot podlegających umorzeniu, obejmują uiszczone wyjątkowe płatności zaliczkowe.

5)Na zasadzie odstępstwa od art. 112 rozporządzenia (UE) 2021/1060 maksymalna stopa dofinansowania w odniesieniu do odrębnych priorytetów, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, wynosi 100 %.”.

Artykuł 2

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie [następnego dnia] po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Strasburgu dnia r.

OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH I CYFROWYCH REGULACJI

1.STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY3

1.1.Tytuł wniosku/inicjatywy3

1.2.Obszary polityki, których dotyczy wniosek/inicjatywa3

1.3.Cel(e)3

1.3.1Cel(e) ogólny(-e)3

1.3.2Cel(e) szczegółowy(-e)3

1.3.3Oczekiwane wyniki i wpływ3

1.3.4Wskaźniki dotyczące realizacji celów3

1.4.Wniosek/inicjatywa dotyczy:4

1.5.Uzasadnienie wniosku/inicjatywy4

1.5.1Potrzeby, które należy zaspokoić w perspektywie krótko- lub długoterminowej, w tym szczegółowy terminarz przebiegu realizacji inicjatywy4

1.5.2Wartość dodana z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej (może wynikać z różnych czynników, na przykład korzyści koordynacyjnych, pewności prawa, większej efektywności lub komplementarności). Na potrzeby tej sekcji „wartość dodaną z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej” należy rozumieć jako wartość wynikającą z unijnej interwencji, wykraczającą poza wartość, która zostałaby wytworzona przez same państwa członkowskie.4

1.5.3Główne wnioski wyciągnięte z podobnych działań4

1.5.4Spójność z wieloletnimi ramami finansowymi oraz możliwa synergia z innymi właściwymi instrumentami5

1.5.5Ocena różnych dostępnych możliwości finansowania, w tym możliwości przegrupowania środków5

1.6.Czas trwania wniosku/inicjatywy i jego/jej wpływu finansowego6

1.7.Planowane metody wykonania budżetu6

2.ŚRODKI ZARZĄDZANIA8

2.1.Zasady nadzoru i sprawozdawczości8

2.2.System zarządzania i kontroli8

2.2.1Uzasadnienie dla proponowanych metod wykonania budżetu, mechanizmów finansowania wykonania, sposobów dokonywania płatności i strategii kontroli8

2.2.2Informacje dotyczące zidentyfikowanego ryzyka i systemów kontroli wewnętrznej ustanowionych w celu jego ograniczenia8

2.2.3Oszacowanie i uzasadnienie efektywności kosztowej kontroli (relacja kosztów kontroli do wartości zarządzanych funduszy powiązanych) oraz ocena prawdopodobnego ryzyka błędu (przy płatności i przy zamykaniu)8

2.3.Środki zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom9

3.SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY WNIOSKU/INICJATYWY10

3.1.Działy wieloletnich ram finansowych i linie budżetowe po stronie wydatków, na które wniosek/inicjatywa ma wpływ10

3.2.Szacunkowy wpływ finansowy wniosku na środki12

3.2.1Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki operacyjne12

3.2.1.1Środki z uchwalonego budżetu12

3.2.1.2Środki z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel17

3.2.2Szacowany produkt finansowany ze środków operacyjnych22

3.2.3Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki administracyjne24

3.2.3.1 Środki z uchwalonego budżetu24

3.2.3.2Środki z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel24

3.2.3.3Ogółem środki24

3.2.4Szacowane zapotrzebowanie na zasoby ludzkie25

3.2.4.1Finansowane z uchwalonego budżetu25

3.2.4.2Finansowane z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel26

3.2.4.3Zapotrzebowanie na zasoby ludzkie ogółem26

3.2.5Przegląd szacowanego wpływu na inwestycje związane z technologiami cyfrowymi28

3.2.6Zgodność z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi28

3.2.7Udział osób trzecich w finansowaniu28

3.3.Szacunkowy wpływ na dochody29

4.Wymiar cyfrowy29

4.1.Wymogi cyfrowe30

4.2.Dane30

4.3.Rozwiązania cyfrowe31

4.4.Ocena interoperacyjności31

4.5.Środki wspierające cyfrowe wdrażanie32

1.STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY 

1.1.Tytuł wniosku/inicjatywy

1.2.Obszary polityki, których dotyczy wniosek/inicjatywa 

1.3.Cel(e)

1.3.1Cel(e) ogólny(-e)

1.3.2Cel(e) szczegółowy(-e)

1.3.3Oczekiwane wyniki i wpływ

Należy wskazać, jakie efekty przyniesie wniosek/inicjatywa beneficjentom/grupie docelowej.

1.3.4Wskaźniki dotyczące realizacji celów

Należy wskazać wskaźniki stosowane do monitorowania postępów i osiągnięć.

1.4.Wniosek/inicjatywa dotyczy: 

 nowego działania 

X nowego działania, będącego następstwem projektu pilotażowego/działania przygotowawczego 10  

 przedłużenia bieżącego działania 

 połączenia lub przekształcenia co najmniej jednego działania pod kątem innego/nowego działania

1.5.Uzasadnienie wniosku/inicjatywy 

1.5.1Potrzeby, które należy zaspokoić w perspektywie krótko- lub długoterminowej, w tym szczegółowy terminarz przebiegu realizacji inicjatywy

1.5.2Wartość dodana z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej (może wynikać z różnych czynników, na przykład korzyści koordynacyjnych, pewności prawa, większej efektywności lub komplementarności). Na potrzeby tej sekcji „wartość dodaną z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej” należy rozumieć jako wartość wynikającą z unijnej interwencji, wykraczającą poza wartość, która zostałaby wytworzona przez same państwa członkowskie.

1.5.3Główne wnioski wyciągnięte z podobnych działań

1.5.4Spójność z wieloletnimi ramami finansowymi oraz możliwa synergia z innymi właściwymi instrumentami

1.5.5Ocena różnych dostępnych możliwości finansowania, w tym możliwości przegrupowania środków

1.6.Czas trwania wniosku/inicjatywy i jego/jej wpływu finansowego

X Ograniczony czas trwania

–    czas trwania wpływu finansowego: od 2026 r. do 2029 r. w odniesieniu do środków na płatności. Brak wpływu na środki na zobowiązania.

1.7.Planowane metody wykonania budżetu 11  

– 

Zarządzanie dzielone z państwami członkowskimi

Uwagi

2.ŚRODKI ZARZĄDZANIA 

2.1.Zasady nadzoru i sprawozdawczości 

2.2.System zarządzania i kontroli 

2.2.1Uzasadnienie dla proponowanych metod wykonania budżetu, mechanizmów finansowania wykonania, sposobów dokonywania płatności i strategii kontroli

2.2.2Informacje dotyczące zidentyfikowanego ryzyka i systemów kontroli wewnętrznej ustanowionych w celu jego ograniczenia

2.2.3Oszacowanie i uzasadnienie efektywności kosztowej kontroli (relacja kosztów kontroli do wartości zarządzanych funduszy powiązanych) oraz ocena prawdopodobnego ryzyka błędu (przy płatności i przy zamykaniu) 

2.3.Środki zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom 

3.SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY WNIOSKU/INICJATYWY 

3.1.Działy wieloletnich ram finansowych i linie budżetowe po stronie wydatków, na które wniosek/inicjatywa ma wpływ 

·Istniejące linie budżetowe

Według działów wieloletnich ram finansowych i linii budżetowych

3.2.Szacunkowy wpływ finansowy wniosku na środki 

3.2.1Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki operacyjne 

–    Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania środków operacyjnych

– Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania środków operacyjnych, jak określono poniżej

3.2.1.1Środki z uchwalonego budżetu

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

3.2.2Szacowany produkt finansowany ze środków operacyjnych (nie wypełniać w przypadku agencji zdecentralizowanych)

Środki na zobowiązania w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

3.2.3Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki administracyjne 

–    Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania środków administracyjnych

–    Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania środków administracyjnych, jak określono poniżej

3.2.3.1 Środki z uchwalonego budżetu

Z uwagi na ogólną napiętą sytuację w ramach działu 7, zarówno pod względem personelu, jak i poziomu środków, potrzeby w zakresie zasobów ludzkich zostaną pokryte przez personel dyrekcji generalnej już przydzielony na zarządzanie tym działaniem lub przesunięty w ramach dyrekcji generalnej lub innych służb Komisji.

3.2.4Szacowane zapotrzebowanie na zasoby ludzkie 

–    Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich

–Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich, jak określono poniżej

3.2.4.1Finansowane z uchwalonego budżetu

Wartości szacunkowe należy wyrazić w ekwiwalentach pełnego czasu pracy (EPC) 19

3.2.4.3Zapotrzebowanie na zasoby ludzkie ogółem

Personel niezbędny do wdrożenia wniosku (w EPC):

Opis zadań do wykonania:

3.2.5Przegląd szacowanego wpływu na inwestycje związane z technologiami cyfrowymi

Konieczne może być dostosowanie jednostki operacyjnej SFC2021 w celu uzupełnienia informacji sektorowych w terenie. Szacowany wysiłek wymagany do dostosowania tego rozwiązania cyfrowego mieści się w przedziale 20–40 osobodni. Do wdrożenia tej zmiany nie są jednak wymagane żadne dodatkowe środki budżetowe: zostanie ona sfinansowana w ramach budżetu jednostki operacyjnej SFC2021 na 2025 r., który obejmuje koszty utrzymania związane ze zmianami.

3.2.6Zgodność z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi 

Wniosek/inicjatywa:

–może zostać w pełni sfinansowany(-a) przez przegrupowanie środków w ramach odpowiedniego działu wieloletnich ram finansowych (WRF)

–    wymaga zastosowania nieprzydzielonego marginesu środków w ramach odpowiedniego działu WRF lub zastosowania specjalnych instrumentów zdefiniowanych w rozporządzeniu w sprawie WRF

–    wymaga rewizji WRF

3.2.7Udział osób trzecich w finansowaniu 

Wniosek/inicjatywa:

–nie przewiduje współfinansowania ze strony osób trzecich

–    przewiduje współfinansowanie ze strony osób trzecich zgodnie z poniższymi szacunkami:

środki w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

3.3.    Szacunkowy wpływ na dochody 

–Wniosek/inicjatywa nie ma wpływu finansowego na dochody

–    Wniosek/inicjatywa ma wpływ finansowy określony poniżej:

–    wpływ na zasoby własne

–    wpływ na dochody inne

–    wskazać, czy dochody są przypisane do linii budżetowej po stronie wydatków

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

W przypadku wpływu na dochody przeznaczone na określony cel należy wskazać linie budżetowe po stronie wydatków, które ten wpływ obejmie.

Pozostałe uwagi (np. metoda/wzór użyte do obliczenia wpływu na dochody albo inne informacje).

4.Wymiar cyfrowy

4.1.Wymogi cyfrowe

4.2.Dane

4.3.Rozwiązania cyfrowe

4.4.Ocena interoperacyjności

4.5.Środki wspierające cyfrowe wdrażanie

(1)    COM(2025) 85 final.

(2)    https://pact-for-skills.ec.europa.eu/about/industrial-ecosystems-and-partnerships/aerospace-and-defence_pl

(3)    OJ C , , s. .

(4)    OJ C , , s. .

(5)    Wspólna biała księga w sprawie obronności europejskiej – Gotowość 2030, JOIN(2025) 120 final, 19.3.2025.

(6)    COM (2025) 90 final.

(7)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1057 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiające Europejski Fundusz Społeczny Plus (EFS+) oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr 1296/2013 (Dz.U. L 231 z 30.6.2021, s. 21, ELI:  http://data.europa.eu/eli/reg/2021/1057/oj ).

(8)    COM (2025) 85 final.

(9)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/795 z dnia 29 lutego 2024 r. w sprawie ustanowienia Platformy na rzecz Technologii Strategicznych dla Europy (STEP) oraz zmiany dyrektywy 2003/87/WE oraz rozporządzeń (UE) 2021/1058, (UE) 2021/1056, (UE) 2021/1057, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 223/2014, (UE) 2021/1060, (UE) 2021/523, (UE) 2021/695, (UE) 2021/697 i (UE) 2021/241 (Dz.U. L, 2024/795, 29.2.2024, ELI:  http://data.europa.eu/eli/reg/2024/795/o j)

(10)    O którym mowa w art. 58 ust. 2 lit. a) lub b) rozporządzenia finansowego.

(11)    Szczegóły dotyczące metod wykonania budżetu oraz odniesienia do rozporządzenia finansowego znajdują się na stronie BUDGpedia: https://myintracomm.ec.europa.eu/corp/budget/financial-rules/budget-implementation/Pages/implementation-methods.aspx .

(12)    Środki zróżnicowane/środki niezróżnicowane.

(13)    EFTA: Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu.

(14)    Kraje kandydujące oraz, w stosownych przypadkach, potencjalni kandydaci z Bałkanów Zachodnich.

(15)    Wsparcie techniczne lub administracyjne oraz wydatki na wsparcie realizacji programów lub działań UE (dawne linie „BA”), pośrednie badania naukowe, bezpośrednie badania naukowe.

(16)    Niezbędne środki należy określić na podstawie danych dotyczących średnich rocznych kosztów, dostępnych na odpowiedniej stronie internetowej BUDGpedia.

(17)    Produkty odnoszą się do produktów i usług, które mają zostać zapewnione (np. liczba sfinansowanych wymian studentów, liczba kilometrów zbudowanych dróg itp.).

(18)    Zgodnie z opisem w sekcji 1.3.2. „Cel(e) szczegółowy(-e)”.

(19)    Proszę określić w tabeli poniżej, ile EPC w ramach wskazanej liczby jest już przydzielonych na zarządzanie tym działaniem lub może zostać przesuniętych w ramach Państwa dyrekcji generalnej oraz jakie są Państwa potrzeby netto.

(20)    W przypadku tradycyjnych zasobów własnych (opłaty celne, opłaty wyrównawcze od cukru) należy wskazać kwoty netto, tzn. kwoty brutto po odliczeniu 20 % na poczet kosztów poboru.