This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52025IP0094
P10_TA(2025)0094 – 2023 and 2024 reports on Kosovo – European Parliament resolution of 7 May 2025 on the 2023 and 2024 Commission Reports on Kosovo (2025/2019(INI))
P10_TA(2025)0094 – Sprawozdania Komisji w sprawie Kosowa za lata 2023 i 2024 – Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 maja 2025 r. w sprawie sprawozdań Komisji dotyczących Kosowa za lata 2023 i 2024 (2025/2019(INI))
P10_TA(2025)0094 – Sprawozdania Komisji w sprawie Kosowa za lata 2023 i 2024 – Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 maja 2025 r. w sprawie sprawozdań Komisji dotyczących Kosowa za lata 2023 i 2024 (2025/2019(INI))
Dz.U. C, C/2026/579, 24.2.2026, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2026/579/oj (BG, ES, CS, DA, DE, ET, EL, EN, FR, GA, HR, IT, LV, LT, HU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SL, FI, SV)
|
Dziennik Urzędowy |
PL Seria C |
|
C/2026/579 |
24.2.2026 |
P10_TA(2025)0094
Sprawozdania Komisji w sprawie Kosowa za lata 2023 i 2024
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 maja 2025 r. w sprawie sprawozdań Komisji dotyczących Kosowa za lata 2023 i 2024 (2025/2019(INI))
(C/2026/579)
Parlament Europejski,
|
— |
uwzględniając Układ o stabilizacji i stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Kosowem, z drugiej strony (1), który wszedł w życie 1 kwietnia 2016 r., |
|
— |
uwzględniając złożony 15 grudnia 2022 r. wniosek Kosowa o członkostwo w Unii Europejskiej, |
|
— |
uwzględniając złożony 12 maja 2022 r. wniosek Kosowa o członkostwo w Radzie Europy, |
|
— |
uwzględniając Umowę ramową między Unią Europejską a Kosowem dotyczącą ogólnych zasad uczestnictwa Kosowa w programach unijnych (2), która obowiązuje od 1 sierpnia 2017 r., |
|
— |
uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1529 z dnia 15 września 2021 r. ustanawiające Instrument Pomocy Przedakcesyjnej (IPA III) (3), |
|
— |
uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1449 z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ustanowienia Instrumentu Wsparcia Reform i Wzrostu Gospodarczego na Bałkanach Zachodnich (4), |
|
— |
uwzględniając konkluzje prezydencji z posiedzenia Rady Europejskiej w Salonikach 19–20 czerwca 2003 r., |
|
— |
uwzględniając oświadczenia ze szczytów UE–Bałkany Zachodnie z 17 maja 2018 r. w Sofii, z 6 maja 2020 r. w Zagrzebiu, z 6 października 2021 r. w Brdzie pri Kranju, z 6 grudnia 2022 r. w Tiranie, z 13 grudnia 2023 r. w Brukseli i z 18 grudnia 2024 r. w Brukseli, |
|
— |
uwzględniając proces berliński zapoczątkowany 28 sierpnia 2014 r., |
|
— |
uwzględniając komunikat Komisji z 5 lutego 2020 r. pt. „Usprawnienie procesu akcesyjnego – wiarygodna perspektywa członkostwa w UE dla państw regionu Bałkanów Zachodnich” (COM(2020)0057), |
|
— |
uwzględniając komunikat Komisji z 6 października 2020 r. pt. „Plan gospodarczo-inwestycyjny dla Bałkanów Zachodnich” (COM(2020)0641), |
|
— |
uwzględniając komunikat Komisji z 8 listopada 2023 r. pt. „Komunikat z 2023 r. w sprawie polityki rozszerzenia UE” (COM(2023)0690), któremu towarzyszy dokument roboczy służb Komisji pt. „Sprawozdanie za rok 2023 dotyczące Kosowa” (SWD(2023)0692), |
|
— |
uwzględniając komunikat Komisji z 8 listopada 2023 r. pt. „Nowy plan wzrostu gospodarczego dla Bałkanów Zachodnich” (COM(2023)0691), |
|
— |
uwzględniając komunikat Komisji z 20 marca 2024 r. w sprawie reform poprzedzających rozszerzenie oraz przeglądów polityki (COM(2024)0146), |
|
— |
uwzględniając komunikat Komisji z 30 października 2024 r. pt. „Komunikat z 2024 r. w sprawie polityki rozszerzenia UE” (COM(2024)0690), któremu towarzyszy dokument roboczy służb Komisji pt. „Sprawozdanie za rok 2024 dotyczące Kosowa” (SWD(2024)0692), |
|
— |
uwzględniając przeprowadzone przez Komisję ogólne podsumowanie i oceny kraju z 31 maja 2023 r. i 13 czerwca 2024 r. dotyczące programu reform gospodarczych Kosowa, |
|
— |
uwzględniając przyjęte przez Radę 16 maja 2023 r. wspólne wnioski z dialogu gospodarczo-finansowego między UE a Bałkanami Zachodnimi i Turcją oraz przyjęte przez Radę 14 maja 2024 r. wspólne wnioski z dialogu gospodarczo-finansowego między UE a partnerami z Bałkanów Zachodnich, Turcją, Gruzją, Republiką Mołdawii i Ukrainą, |
|
— |
uwzględniając rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1244 z dnia 10 czerwca 1999 r., opinię doradczą Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości (MTS) z dnia 22 lipca 2010 r. w sprawie kwestii zgodności jednostronnej deklaracji niepodległości Kosowa z prawem międzynarodowym oraz rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 64/298 z dnia 9 września 2010 r., w której uznano treść opinii MTS i z zadowoleniem przyjęto gotowość UE do ułatwienia dialogu między Serbią a Kosowem, |
|
— |
uwzględniając pierwsze porozumienie w sprawie zasad dotyczących normalizacji stosunków między Serbią i Kosowem z 19 kwietnia 2013 r., porozumienia z 25 sierpnia 2015 r. oraz bieżący dialog wspierany przez UE, który ma na celu normalizację stosunków, |
|
— |
uwzględniając porozumienie brukselskie z 27 lutego 2023 r. i umowę z Ochrydy z 18 marca 2023 r. oraz załącznik realizacyjny do niej, |
|
— |
uwzględniając decyzję Rady (WPZiB) 2023/1095 z dnia 5 czerwca 2023 r. zmieniającą wspólne działanie 2008/124/WPZiB w sprawie misji Unii Europejskiej w zakresie praworządności w Kosowie (EULEX Kosowo) (5), która wydłużyła mandat misji do 14 czerwca 2025 r., |
|
— |
uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/850 z dnia 19 kwietnia 2023 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) 2018/1806 wymieniającego państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu (Kosowo) (6), |
|
— |
uwzględniając sprawozdanie końcowe misji obserwacji wyborów z ramienia Unii Europejskiej w sprawie wyborów samorządowych, które odbyły się w Kosowie w 2021 r., |
|
— |
uwzględniając sprawozdanie wstępne misji obserwacji wyborów z ramienia Unii Europejskiej w sprawie wyborów parlamentarnych, które odbyły się w Kosowie w 2025 r., |
|
— |
uwzględniając czwarte posiedzenie Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia Unia Europejska–Kosowo, które odbyło się w Brukseli 7 grudnia 2021 r., |
|
— |
uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Kosowa, |
|
— |
uwzględniając wspólne rekomendacje przyjęte na 12. posiedzeniu Parlamentarnego Komitetu Stabilizacji i Stowarzyszenia UE–Kosowo, które odbyło się 9 grudnia 2024 r., |
|
— |
uwzględniając wskaźnik postrzegania korupcji z 2024 r. opublikowany przez Transparency International, |
|
— |
uwzględniając światowy ranking wolności prasy za 2024 r. przygotowany przez Reporterów bez Granic, |
|
— |
uwzględniając sprawozdanie na temat demokracji na rok 2024 z marca 2024 r. opublikowane przez Varieties of Democracy (V-Dem) Institute, |
|
— |
uwzględniając art. 55 Regulaminu, |
|
— |
uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A10-0075/2025), |
|
A. |
mając na uwadze, że polityka rozszerzenia jest jednym z najskuteczniejszych instrumentów polityki zagranicznej UE i jedną z najbardziej udanych strategii politycznych zachęcających do podstawowych reform i wspierających je, a także strategiczną inwestycją geopolityczną w długotrwały pokój, stabilność i bezpieczeństwo na kontynencie; |
|
B. |
mając na uwadze, że demokracja, prawa człowieka i praworządność są podstawowymi wartościami, na których opiera się UE; |
|
C. |
mając na uwadze, że proces rozszerzenia UE jest strategicznym narzędziem wzmacniania stabilności, demokracji i rozwoju gospodarczego w Europie, a każdy kraj objęty procesem rozszerzenia jest oceniany na podstawie własnych osiągnięć oraz że o harmonogramie i postępie na drodze do przystąpienia decyduje wdrożenie niezbędnych reform i zgodność z zestawem kryteriów i wspólnych wartości europejskich; mając na uwadze, że droga Kosowa do członkostwa w UE zależy także od normalizacji stosunków z Serbią; |
|
D. |
mając na uwadze, że UE jest największym źródłem wsparcia finansowego dla Kosowa; |
|
E. |
mając na uwadze, że Kosowo było przedmiotem zagranicznych ingerencji i kampanii dezinformacyjnych, w szczególności ze strony Rosji, zwłaszcza za pośrednictwem serbskich nacjonalistycznych mediów, oraz Chin, za pomocą miękkiej siły (soft power), zmierzających do destabilizacji instytucji demokratycznych, naruszenia spójności społecznej i podżegania do przemocy na tle etnicznym; mając na uwadze, że po ataku w Banjskiej we wrześniu 2023 r. nastąpiło masowe rozpowszechnianie dezinformacji, które jeszcze bardziej zaostrzyło napięcia; mając na uwadze, że w lipcu 2024 r. władze Kosowa przyjęły ustawę o niezależnej komisji ds. mediów; mając na uwadze, że w maju 2024 r. Rada Europy opublikowała opinię prawną w sprawie projektu ustawy o niezależnej komisji ds. mediów, w której wyraziła obawy związane z niektórymi aspektami ówczesnego projektu ustawy i przedstawiła zalecenia, w jaki sposób rozwiązać te wzbudzające obawy kwestie; mając na uwadze, że ostateczny tekst ustawy o Niezależnej Komisji ds. Mediów nie odzwierciedlał większości przedstawionych zaleceń; |
|
F. |
mając na uwadze, że misja Unii Europejskiej w zakresie praworządności w Kosowie, znana również jako EULEX, jest największą misją cywilną, jaką kiedykolwiek podjęto w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony Unii Europejskiej; |
|
G. |
mając na uwadze, że w 2018 i 2023 r. petycje podpisało ponad 500 osób, które historycznie identyfikują się jako Bułgarzy; |
Zaangażowanie na rzecz przystąpienia do UE
|
1. |
pochwala zaangażowanie Kosowa na rzecz przystąpienia do UE, które odzwierciedla wyraźny strategiczny wybór geopolityczny, oraz stałe, zdecydowane poparcie obywateli Kosowa dla proeuropejskiego kursu tego kraju; powtarza, że Kosowo konsekwentnie dąży do integracji z Unią Europejską; |
|
2. |
ponownie wyraża głębokie przekonanie, że przyszłość Kosowa wiąże się z UE oraz że wszelkie wysiłki na rzecz wyprowadzenia Kosowa z „szarej strefy” leżą w interesie zarówno obywateli Kosowa, jak i UE, zwłaszcza w kontekście obecnej dynamiki geopolitycznej w regionie, szybkich, istotnych zmian w polityce światowej i rosnącej konkurencji z reżimami autorytarnymi; |
|
3. |
wspiera wniosek Kosowa o członkostwo w UE, który odzwierciedla znaczący konsensus międzypartyjny w sprawie integracji z UE oraz wyraźny geopolityczny wybór strategiczny; ponownie wzywa państwa członkowskie w Radzie, by upoważniły Komisję do przedstawienia kwestionariusza oraz przedłożenia opinii na temat zasadności wniosku tego kraju; wzywa pięć państw członkowskich, które jeszcze nie uznały niepodległości Kosowa, aby uczyniły to bez dalszej zwłoki i w ten sposób umożliwiły Kosowu poczynienie postępów na drodze do członkostwa w UE na równi z innymi krajami kandydującymi; przypomina opinię doradczą MTS z 22 lipca 2010 r., w której stwierdzono, że jednostronna deklaracja niepodległości Kosowa nie narusza ogólnego prawa międzynarodowego; |
|
4. |
przypomina, że członkostwo w Unii Europejskiej opiera się na procesie opartym na osiągnięciach, uwarunkowanym rygorystycznym wdrażaniem reform dostosowanych do najwyższych standardów europejskich, w szczególności zgodności z kryteriami kopenhaskimi i praworządnością, oraz zapewnia skuteczne stosowanie przepisów w praktyce; zachęca Kosowo do kontynuowania wysiłków w tym zakresie poprzez dalsze wzmocnienie jego zaangażowania na rzecz wartości i standardów Unii; podkreśla, że rozszerzenie oznacza również gruntowne przygotowanie potencjalnych nowych członków, przy jednoczesnym poszanowaniu stabilności gospodarczej rynku wewnętrznego, standardów społecznych i środowiskowych oraz właściwego funkcjonowania instytucji europejskich; |
|
5. |
z zadowoleniem przyjmuje liberalizację systemu wizowego, którą przyjęto w kwietniu 2023 r. i która obowiązuje od 1 stycznia 2024 r., jako namacalny wynik coraz ściślejszych stosunków Kosowa z UE oraz jako dowód wysiłków podjętych przez Kosowo w procesie integracji z Europą; z zadowoleniem przyjmuje decyzję Kosowa o jednostronnym zniesieniu obowiązku wizowego dla obywateli Bośni i Hercegowiny; z zadowoleniem przyjmuje decyzję Hiszpanii o uznaniu paszportów zwykłych wydanych przez Kosowo za ważne dokumenty podróży począwszy od stycznia 2024 r.; |
|
6. |
odnotowuje wymierne postępy w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa, walki z przestępczością zorganizowaną i funkcjonującej gospodarki rynkowej; ubolewa z powodu ograniczonych postępów i wzywa do przyspieszenia reform w dziedzinie praworządności; z zadowoleniem przyjmuje ambitny cel Kosowa, aby przyspieszyć wdrażanie reform, co pozostaje priorytetem kraju; ubolewa nad brakiem w Zgromadzeniu Narodowym Kosowa kworum niezbędnego do podejmowania decyzji, spowodowanym bojkotem prac Zgromadzenia przez partie polityczne przed wyborami parlamentarnymi; |
|
7. |
wyraża ubolewanie z powodu upolitycznienia instytucji takich jak Centralna Komisja Wyborcza i niezależna komisja ds. mediów; |
|
8. |
wyraża uznanie dla Kosowa za bieżące dostosowanie się do polityki zagranicznej i bezpieczeństwa UE, w szczególności za zdecydowane potępienie rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie oraz wdrożenie unijnych środków ograniczających wobec Rosji i Białorusi, zgodnie z polityką zagraniczną Unii, a także za jego wsparcie dla Ukrainy za pośrednictwem pakietów pomocy humanitarnej i wojskowej, co potwierdza, że Kosowo jest wiarygodnym i cennym partnerem zaangażowanym w integrację z UE, o wyraźnej orientacji geopolitycznej, i głęboko zakorzenia ten kraj w sojuszu europejskim i transatlantyckim; |
|
9. |
wzywa do natychmiastowego zniesienia środków UE wobec Kosowa, które nie są już uzasadnione, ponieważ Kosowo spełniło wymogi UE, a środki te stoją ponadto w wyraźnej sprzeczności z wykazanym przez Kosowo zaangażowaniem na rzecz wartości europejskich i dostosowaniem do polityki UE, a także ograniczają wpływ partnerstwa UE z Kosowem i utrudniają wznowienie dialogu między Belgradem a Prisztiną w dobrej wierze; |
|
10. |
ponownie wyraża pełne poparcie dla wniosku Kosowa o członkostwo w Radzie Europy i dla jego planu orientacji strategicznej zakładającego przystąpienie do programu NATO „Partnerstwo dla pokoju” oraz dla jego starań o przystąpienie do innych organizacji międzynarodowych; wzywa odpowiednie organizacje i państwa członkowskie, by proaktywnie popierały odnośne wnioski Kosowa; wzywa Komisję i Biuro UE w Kosowie do wzmożenia starań o zwiększenie widoczności i promowania roli bliższego partnerstwa między UE a Kosowem, wysiłków w tym zakresie oraz wynikających z niego korzyści; |
|
11. |
z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Kosowo zmniejszyło obciążenia administracyjne poprzez uproszczenie procedur dzięki wdrożeniu powiązanego programu na lata 2022–2027; zauważa, że ramy strategiczne na rzecz administracji publicznej istnieją, ale nie są skutecznie wdrażane; ubolewa nad faktem, że opóźnienia w reformie administracji publicznej sprawiły, iż zarządzanie funduszami UE jest słabe, a rozliczalność w sektorze publicznym jest niewystarczająca; wzywa Kosowo do usprawnienia administracji publicznej i systemu służby cywilnej opartego na osiągnięciach poprzez zmianę i przyjęcie ustawy o urzędnikach publicznych oraz ustawy o niezależnej radzie ds. nadzoru służby cywilnej; |
|
12. |
wyraża ubolewanie, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego Kosowa w sprawie ustawy o wynagrodzeniach, która ujednolica obecny system wynagrodzeń urzędników publicznych, nie zostało jeszcze zastosowane; wzywa rząd Kosowa do zmiany przepisów dotyczących zarządzania finansami publicznymi w celu spełnienia międzynarodowych standardów oraz do włączenia metodologii inwestycji publicznych do zmienionych przepisów; |
Demokracja i praworządność
|
13. |
z zadowoleniem przyjmuje istotne i pozytywne postępy w realizacji wielu długoletnich zaleceń unijnej misji obserwacji wyborów oraz w zakresie przedstawienia przyjętych w drodze konsensusu przepisów prawa dotyczących wyborów powszechnych; zauważa, że stanowi to odpowiednią podstawę do przeprowadzenia demokratycznych wyborów, zgodnie ze standardami międzynarodowymi i regionalnymi; zauważa, że w odpowiedzi na zaproszenie prezydentki Kosowa Unia Europejska wysłała unijną misję obserwacji wyborów, w tym delegację złożoną z posłów do Parlamentu Europejskiego, w celu obserwacji wyborów w Kosowie 9 lutego 2025 r.; z zadowoleniem przyjmuje wnioski z unijnej misji obserwacji wyborów potwierdzające przeprowadzenie 9 lutego 2025 r. pokojowych, wolnych i uczciwych wyborów, w których udział wzięły wszystkie społeczności w Kosowie; wyraża ubolewanie z powodu ostrej retoryki partii politycznych podczas kampanii; odnotowuje problemy techniczne, jakie wystąpiły podczas procesu liczenia głosów, i zachęca władze Kosowa do zwiększenia wysiłków na rzecz poprawy organizacji następnych wyborów; odnotowuje brak prawdziwego pluralizmu politycznego w społeczności kosowskich Serbów podczas wyborów parlamentarnych, pomimo wielu list wyborczych kosowskich Serbów; jest zaniepokojony doniesieniami o ciągłej presji, jaką Belgrad wywiera na wyborców ze społeczności serbskiej; potępia wielokrotne ingerowanie w kampanię wyborczą przez specjalnego wysłannika USA Richarda Grenella; |
|
14. |
z zaniepokojeniem odnotowuje impas polityczny spowodowany rozdrobnionym krajobrazem politycznym i dotychczasowym niepowodzeniem w wyborze przewodniczącego parlamentu, utrudniającym utworzenie rządu po wyborach parlamentarnych z 9 lutego 2025 r. i opóźniającym czytanie w parlamencie szeregu ustaw budżetowych; zachęca partie polityczne do współpracy w celu jak najszybszego przezwyciężenia tego impasu; |
|
15. |
z zaniepokojeniem zauważa, że ustawa o wyborach lokalnych i ustawa o wyborach powszechnych nadal nie zostały wdrożone ani zharmonizowane z ustawą o równości płci, która nakazuje równą reprezentację kobiet i mężczyzn na poziomie 50 %; ubolewa, że kobiety są nadal niedostatecznie reprezentowane; |
|
16. |
wyraża zadowolenie z przyjęcia ustawy o prokuraturze specjalnej oraz z postępów w orzekaniu w sprawach dotyczących korupcji; pochwala aktywną pracę prokuratury specjalnej w rozwiązaniu siedmiu spraw dotyczących zbrodni wojennych; wzywa do dalszego doprecyzowania podziału kompetencji między prokuraturą specjalną a prokuraturą zwykłą w zakresie prowadzenia dochodzeń i ścigania; wzywa Kosowo do dalszego wzmacniania prokuratury specjalnej poprzez zwiększanie jej zdolności do prowadzenia dochodzeń i ścigania sprawców głośnych spraw dotyczących przestępczości zorganizowanej; wzywa policję i prokuraturę specjalną do ścisłej współpracy w celu opracowania strategii skuteczniejszego prowadzenia dochodzeń, z wyraźnym podziałem odpowiedzialności; |
|
17. |
odnotowuje postępy Kosowa w rankingu ustanowionym według wskaźnika postrzegania korupcji, ponieważ od zeszłego roku Kosowo znalazło się 10 miejsc wyżej, i uznaje, że jest to pozytywna zmiana, a jednocześnie przyznaje, że można to przypisać zarówno spadkom wyników innych krajów, jak i, co ważniejsze, przyjęciu przepisów jakościowych; niemniej pozycja Kosowa nadal pozostaje w dużej mierze niezadowalająca; podkreśla, że zdobycie zaufania obywateli wymaga nie tylko reform legislacyjnych, ale również widocznych wyników w zakresie prowadzenia dochodzeń, ścigania i skazywania w sprawach dotyczących korupcji na wszystkich szczeblach; ubolewa, że od 2019 r. Kosowo nie ma strategii antykorupcyjnej, i wzywa do zwiększenia wysiłków w celu jej sfinalizowania jako kwestii priorytetowej; powtarza, że silne zaangażowanie polityczne jest niezbędne do osiągnięcia wymiernych rezultatów w walce z korupcją na wysokim szczeblu; powtarza, że silne zaangażowanie polityczne jest niezbędne do osiągnięcia wymiernych rezultatów w walce z korupcją na wysokim szczeblu; |
|
18. |
wyraża poważne zaniepokojenie słabościami systemowymi w sądownictwie Kosowa, w szczególności w odniesieniu do niezależności systemu wymiaru sprawiedliwości i przestrzegania podziału władzy; ponownie wyraża zaniepokojenie opóźnieniami w procesach sądowych i ciągłym krytykowaniem orzeczeń sądowych w sprawach indywidualnych przez urzędników rządowych; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w grudniu 2024 r. rząd przedłożył Komisji Weneckiej projekt ustawy o reformach sądownictwa, a Komisja Wenecka wydała pierwszą opinię 18 marca 2025 r.; wzywa Kosowo do zapewnienia, że ustawodawstwo regulujące integralność i odpowiedzialność sądownictwa jest zgodne ze standardami europejskimi i zaleceniami Komisji Weneckiej; wzywa rząd Kosowa, aby przeznaczył odpowiedni budżet na system sądowy; z zadowoleniem przyjmuje ustanowienie sądu gospodarczego, postępy w rekrutacji nowych sędziów i prokuratorów w przejrzystym procesie opartym na osiągnięciach oraz ogólny wzrost przejrzystości; |
|
19. |
z zadowoleniem przyjmuje udział kosowskich Serbów w wyborach parlamentarnych i zachęca ich wybranych przedstawicieli, aby odgrywali aktywną rolę w ramach prawnych Kosowa i wspierali europejską przyszłość Kosowa; ubolewa jednak nad bojkotem partii reprezentujących kosowskich Serbów podczas wyborów lokalnych w kwietniu 2023 r. oraz nad wycofaniem się kosowskich Serbów z kosowskich instytucji; wyraża zaniepokojenie ingerencją Serbii w wybory parlamentarne za pośrednictwem Serbskiej Listy (SL); |
|
20. |
z zadowoleniem przyjmuje wdrożenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2016 r. w sprawie własności gruntów klasztoru Visoki Dečani/Deçani poprzez zarejestrowanie klasztoru jako właściciela w marcu 2024 r.; |
|
21. |
odnotowuje stały wzrost liczby wyroków dotyczących przestępczości zorganizowanej oraz fakt, że ramy prawne dotyczące zwalczania przestępczości zorganizowanej są dostosowane do dorobku prawnego UE; podkreśla potrzebę wzmocnienia przez prokuraturę i policję wspólnych działań prowadzonych przeciwko grupom i siatkom przestępczym; wyraża zaniepokojenie wyzwaniami w zakresie bezpieczeństwa na północy Kosowa, w szczególności po ataku w Banjskiej we wrześniu 2023 r., który wymagał zaangażowania znacznych zasobów policji; podkreśla potrzebę pogłębienia współpracy w zakresie walki z handlem narkotykami; wzywa do dalszego dostosowania w zakresie zwalczania terroryzmu; |
|
22. |
wyraża zadowolenie z przyjęcia strategii i planu działania w sprawie kontroli broni strzeleckiej i lekkiej oraz materiałów wybuchowych, a także z wysokiego poziomu zgodności z zasadami protokołu Narodów Zjednoczonych w sprawie broni palnej; |
|
23. |
pozostaje zaniepokojony powolnym wdrażaniem strategii dotyczącej praworządności i odnośnego planu działania; |
|
24. |
potwierdza swoje zobowiązanie do utrzymania i zacieśnienia współpracy ze Zgromadzeniem Kosowa i jego członkami na rzecz wspierania procesów demokratycznych związanych z proeuropejskim kursem Kosowa przez wykorzystanie istniejących narzędzi i inicjatyw Parlamentu na rzecz wspierania demokracji; uważa, że partnerstwo to można ożywić i wzmocnić po demokratycznych wyborach, które odbyły się 9 lutego 2025 r.; zachęca do aktywnego zaangażowania i współpracy wszystkich wybranych członków nowo utworzonego Zgromadzenia Kosowa; |
|
25. |
potępia poważne incydenty związane z bezpieczeństwem, do których doszło na północy Kosowa pod koniec listopada 2024 r., przy czym najpoważniejsze działania miały miejsce w pobliżu wioski Vragë w Zubinie Potoku, gdzie przy użyciu materiałów wybuchowych uszkodzono infrastrukturę krytyczną, ponieważ za cel obrano główny kanał systemu Ibër Lepenc; wyraża poparcie dla instytucji Kosowa w prowadzeniu pełnego śledztwa w sprawie tych czynów przestępczych, tak aby sprawcy zostali pociągnięci do odpowiedzialności; |
|
26. |
wyraża uznanie dla pracy misji EULEX, która wspiera władze Kosowa w ustanowieniu stabilnych i niezależnych instytucji państwa prawa; |
Podstawowe wolności i prawa człowieka
|
27. |
zauważa, że Kosowo posiada niezbędną strukturę instytucjonalną w celu propagowania i ochrony praw człowieka; wyraża zadowolenie z przyjęcia strategii na rzecz ochrony i propagowania praw społeczności; podkreśla jednak, że ochrona praw człowieka jest nadal słaba ze względu na niewdrożenie przepisów, brak woli politycznej oraz ograniczone zasoby ludzkie i finansowe, a także wzywa do wzmocnienia mechanizmów egzekwowania i rozliczalności; |
|
28. |
zauważa, że konstytucja Kosowa jest bardzo postępowa pod względem ochrony praw mniejszości; z ubolewaniem odnotowuje, że petycja podpisana przez prawie 500 osób, które historycznie identyfikują się jako Bułgarzy, zarejestrowana na posiedzeniu Zgromadzenia Kosowa w styczniu 2023 r., w dalszym ciągu nie została rozpatrzona, i zaleca ustanowienie przedmiotowych praw w przepisach i zagwarantowanie ich w praktyce; wzywa Kosowo do zapewnienia, że wszystkie mniejszości uznane na mocy ustawy o ochronie praw mniejszości i członkowie ich społeczności są w pełni objęci jego konstytucją; wzywa władze Kosowa do wzmożenia wysiłków na rzecz ochrony praw wszystkich mniejszości, w tym społeczności narodowych, w szczególności społeczności narodowych znajdujących się w trudnej sytuacji, oraz do zapewnienia im równych szans i odpowiedniej reprezentacji w życiu politycznym i kulturalnym, mediach publicznych, administracji i wymiarze sprawiedliwości, a także do zapobiegania ich asymilacji i promowania ich integracji ze społeczeństwem Kosowa oraz do intensyfikacji działań na rzecz wyeliminowania trudności społecznych i ekonomicznych, z jakimi te mniejszości narodowe się zmagają; |
|
29. |
z zadowoleniem przyjmuje zwiększenie finansowania schronisk dla ofiar przemocy domowej i handlu ludźmi; zauważa, że przemoc domowa pozostaje najczęstszą formą przemocy ze względu na płeć; wyraża obawy, że system nadal nie zapewnia skutecznego zapobiegania przemocy domowej; |
|
30. |
ubolewa, że projekt kodeksu cywilnego Kosowa nie został jeszcze przyjęty; podkreśla, że projekt kodeksu cywilnego dotyczy kilku ważnych kwestii związanych z równością płci jako podstawową wartością UE, w tym umożliwienia równego podziału wspólnego majątku małżeńskiego między kobietami i mężczyznami; podkreśla znaczenie zapewnienia w kodeksie cywilnym praw wszystkim osobom w Kosowie w celu zagwarantowania poszanowania praw konstytucyjnych i możliwości dla społeczności LGBTIQ; wyraża zaniepokojenie faktem, że kobiety nadal są niedostatecznie reprezentowane na wysokich stanowiskach politycznych, w szczególności związanych z bezpieczeństwem i dialogiem, oraz podkreśla pilną potrzebę ich zaangażowania w procesy pokojowe i pojednawcze, zgodnie z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1325 w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa; wzywa do zwiększenia wysiłków na rzecz poprawy miejsca kobiet w społeczeństwie; |
|
31. |
zauważa, że system więziennictwa jest zasadniczo zgodny ze Wzorcowymi regułami minimalnymi ONZ, i wzywa do lepszej ochrony praw więźniów, w szczególności kobiet, mniejszości i osób chorych psychicznie; wyraża zaniepokojenie utrzymywaniem się języka dyskryminującego wobec kobiet i osób LGBTIQ oraz wzywa władze do stworzenia i wdrożenia krajowej strategii na rzecz równouprawnienia płci w dziedzinach badawczych, takich jak nauki ścisłe, technologia, inżynieria i matematyka; wyraża uznanie dla udziału kobiet w wysokiej jakości programach szkoleniowych w zakresie biznesu i zarządzania, a także w dziedzinach związanych z technologiami ICT, co ułatwiły fundusze instrumentu pomocy przedakcesyjnej; ubolewa, że kobiety z grup mniejszościowych, zwłaszcza społeczności Romów, Aszkali i Egipcjan, spotykają się z licznymi formami dyskryminacji, zwłaszcza w edukacji, zatrudnieniu i dostępie do opieki zdrowotnej; wyraża obawy, że administracja centralna nie reprezentuje odpowiednio społeczności mniejszościowych, a liczba kobiet na wyższych stanowiskach jest niska; |
|
32. |
ubolewa, że Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych nie została jeszcze przyjęta. wyraża zaniepokojenie niewystarczającym dostosowaniem prawodawstwa Kosowa do dorobku prawnego UE w zakresie praw osób z niepełnosprawnościami, które doświadczają dyskryminacji i napotykają przeszkody, jeśli chodzi o dostęp do usług społecznych; |
|
33. |
z zadowoleniem przyjmuje stałą poprawę pozycji Kosowa w rankingu demokracji liberalnej i rankingu demokracji wyborczej z 2024 r., przygotowanym przez Varieties of Democracy Institute, który ocenia praworządność, mechanizmy kontroli i równowagi, wolności obywatelskie oraz wolne i uczciwe wybory; |
|
34. |
odnotowuje pluralistyczne środowisko medialne Kosowa, oczekuje na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie głównej ustawy medialnej i podkreśla rolę niezależnej komisji ds. mediów, której niezależność w podejmowaniu decyzji należy bezwzględnie zagwarantować i przywrócić jej pełne funkcjonowanie; ubolewa jednak nad ograniczeniem wolności mediów w Kosowie, o czym świadczy spadek z 56. na 75. miejsce w światowym rankingu wolności prasy za 2024 r.; potwierdza, że pluralizm mediów i przejrzystość są warunkami wstępnymi przystąpienia do UE; apeluje o większą przejrzystość w zakresie własności i finansowania mediów, aby zwiększyć ich niezależność i pluralizm; podkreśla potrzebę podjęcia zdecydowanych środków, aby chronić dziennikarzy przed nękaniem i zastraszaniem oraz zapewnić niezależność organów regulacyjnych ds. mediów; odnotowuje obawy wyrażane przez społeczeństwo obywatelskie w związku z rzekomo umotywowanym politycznie wyborem przewodniczącego niezależnej komisji ds. mediów; wzywa władze Kosowa do dalszego przeglądu ustawy o niezależnej komisji ds. mediów w celu uwzględnienia zaleceń Rady Europy, aby dostosować w ten sposób prawo krajowe do standardów i praktyk UE; zaleca zwiększenie wsparcia dla niezależnych mediów i organizacji weryfikujących fakty w Kosowie, uznając ich kluczową rolę w przeciwdziałaniu dezinformacji i dostarczaniu społeczeństwu dokładnych informacji; zachęca UE, aby zapewniła tym podmiotom pomoc techniczną i finansową; zachęca władze Kosowa, aby ubiegały się o dostosowane do potrzeb misje ekspertów ds. instrumentu pomocy technicznej i wymiany informacji; wzywa do przyjęcia ustawy o radiu i telewizji Kosowa oraz ustawy o ochronie źródeł dziennikarskich; |
|
35. |
wyraża zaniepokojenie niedawnym cyberatakiem na infrastrukturę cyfrową Kosowa; wzywa rząd Kosowa do wzmocnienia zdolności zwalczania zagranicznych ingerencji i dezinformacji, zwłaszcza tych pochodzących z serbskich nacjonalistycznych mediów i Rosji, które mają na celu destabilizację regionu i podważanie integracji europejskiej Bałkanów Zachodnich, poprzez opracowanie kompleksowych strategii obejmujących kampanie uświadamiające społeczeństwo, które również zwalczają dezinformację podważającą udział kobiet w życiu publicznym, wzmocnienie cyberbezpieczeństwa i powiązanej infrastruktury, wspieranie współpracy z partnerami międzynarodowymi, w szczególności z Unią Europejską, aby chronić gospodarkę cyfrową, usługi publiczne i bezpieczeństwo narodowe, oraz przeciwdziałanie kampaniom dezinformacyjnym i zagrożeniom hybrydowym, których celem jest destabilizacja kraju i zaszkodzenie jego integracji z UE; zachęca do włączenia programów dotyczących umiejętności korzystania z mediów do programu nauczania w Kosowie, aby wyposażyć obywateli w umiejętności niezbędne do identyfikowania i przeciwdziałania dezinformacji; |
|
36. |
wyraża uznanie dla faktu, że Kosowo zapewniło schronienie i azyl dziennikarzom z Ukrainy i Afganistanu; |
|
37. |
wyraża poważne zaniepokojenie znacznym wzrostem liczby ataków na dziennikarzy i strategicznych powództw zmierzających do stłumienia debaty publicznej (powództw typu SLAPP), w tym ze strony urzędników rządowych; wzywa władze do przyspieszenia prac nad przepisami przeciwko powództwom typu SLAPP zgodnie z nową dyrektywą (UE) 2024/1069 (7); wzywa Kosowo do podjęcia aktywnych starań, aby umożliwić dziennikarzom wykonywanie ich pracy oraz zapewnić mediom pełną wolność pozwalającą na niezależne działanie; podkreśla konieczność zaprzestania wszelkich form przemocy; |
|
38. |
z zadowoleniem przyjmuje aktywne i konstruktywne społeczeństwo obywatelskie Kosowa, które odgrywa bardzo istotną i pozytywną rolę w procesie reform; zachęca rząd Kosowa do zacieśnienia współpracy ze społeczeństwem obywatelskim, w szczególności z organizacjami zajmującymi się prawami kobiet, w zakresie podejmowania decyzji oraz do częstszego angażowania rządowej rady ds. współpracy ze społeczeństwem obywatelskim, aby zbudować relacje oparte na współpracy i rzeczywiście włączyć społeczeństwo obywatelskie w przejrzysty proces legislacyjny już od pierwszych etapów; podkreśla znaczenie zwiększenia odpowiedzialności i przejrzystości w odniesieniu do finansowania publicznego organizacji społeczeństwa obywatelskiego; podkreśla, że społeczeństwo obywatelskie ma podstawowe znaczenie dla wspierania demokracji i pluralizmu oraz promowania dobrych rządów i postępu społecznego; |
|
39. |
ubolewa nad brakiem jasnego planu zaangażowania kosowskich Serbów na północy oraz nad tym, że inicjatywy mające na celu włączenie społeczności serbskiej w struktury polityczne, społeczne i gospodarcze Kosowa są nadal bardzo ograniczone; ponownie apeluje o poprawę dialogu wewnętrznego i rzeczywistą, bezpośrednią współpracę z niezależnymi organizacjami społeczeństwa obywatelskiego kosowskich Serbów, w szczególności na północy kraju, w celu budowania zaufania, ułatwienia codziennego życia kosowskich Serbów i ich skutecznej integracji; |
Pojednanie i stosunki dobrosąsiedzkie
|
40. |
pochwala zaangażowanie Kosowa w szereg inicjatyw współpracy regionalnej i zachęca władze Kosowa do wzmożenia wysiłków na rzecz pojednania i poszukiwania rozwiązań przeszłych sporów; wyraża uznanie dla Kosowa za konstruktywne podejście i aktywne zaangażowanie we współpracę regionalną i ułatwienia w handlu, które doprowadziły do odblokowania Środkowoeuropejskiej umowy o wolnym handlu; |
|
41. |
wzywa Serbię do otwarcia wszystkich archiwów wojennych i zapewnienia dostępu do akt byłych jugosłowiańskich służb specjalnych (UDBA) i tajnych służby Jugosłowiańskiej Armii Ludowej (KOS), gwarantując ich zwrot odpowiednim rządom na ich wniosek; podkreśla potrzebę otwarcia tych archiwów w całym regionie, aby umożliwić zbadanie zbrodni z czasów komunizmu oraz wzmocnić demokrację, rozliczalność i instytucje na Bałkanach Zachodnich; |
|
42. |
ponownie wyraża pełne poparcie dla wspieranego przez UE dialogu i z zadowoleniem przyjmuje mianowanie Petera Sørensena na stanowisko specjalnego przedstawiciela UE ds. dialogu między Belgradem a Prisztiną; |
|
43. |
ponownie podkreśla, jak ważne jest, by władze Kosowa i Serbii konstruktywnie zaangażowały się w osiągnięcie kompleksowego, prawnie wiążącego porozumienia w sprawie normalizacji stosunków w oparciu o wzajemne uznawanie i zgodnie z prawem międzynarodowym; wzywa zarówno Kosowo, jak i Serbię do wdrożenia porozumienia brukselskiego i umowy z Ochrydy, w tym do ustanowienia stowarzyszenia/wspólnoty gmin zamieszkanych w większości przez Serbów oraz zniesienia sprzeciwu Serbii wobec członkostwa Kosowa w organizacjach regionalnych i międzynarodowych, a także do unikania jednostronnych działań, które mogłyby zagrozić procesowi dialogu; |
|
44. |
oczekuje, że Kosowo i Serbia będą w pełni współpracować i podejmą wszelkie niezbędne środki, aby ująć sprawców ataku terrorystycznego w Banjskiej z 2023 r. i szybko postawić ich przed sądem; ubolewa, że Serbia nadal nie pociągnęła sprawców do odpowiedzialności, a zwłaszcza Milana Radoičicia, wiceprzewodniczącego Serbskiej Listy; przypomina, że sprawcy ataku terrorystycznego w Zubinie Potoku muszą również zostać bezzwłocznie pociągnięci do odpowiedzialności i postawieni przed sądem; |
|
45. |
wzywa wiceprzewodniczącą Komisji / wysoką przedstawicielkę Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz Komisję, by z większym zaangażowaniem wspierały dialog między Belgradem a Prisztiną; apeluje o zwiększenie roli Parlamentu Europejskiego w ułatwianiu tego dialogu poprzez regularne posiedzenia wspólnego zgromadzenia parlamentarnego; |
|
46. |
potępia wszelkie działania zagrażające stabilności i procesowi pojednania, w tym niedawne napięcia na północy Kosowa oraz prowokacje ze strony serbskich grup sponsorowanych przez państwo i nielegalnych ugrupowań zbrojnych, a także wzywa Unię Europejską do zajęcia bardziej zdecydowanego stanowiska wobec zewnętrznej ingerencji w wewnętrzne sprawy Kosowa; podkreśla, że obie strony muszą w pełni realizować wszystkie osiągnięte porozumienia i unikać jednostronnych działań, które mogłyby doprowadzić do eskalacji napięć; wzywa kosowską policję, by w pełni przestrzegała wszystkich wymogów dotyczących praworządności i praw człowieka oraz zagwarantowała rozmieszczenie na północy Kosowa wieloetnicznych sił policyjnych sprzyjających włączeniu społecznemu, zgodnie z wymogami prawnymi; przypomina o wspólnej odpowiedzialności wszystkich przedstawicieli politycznych i wszystkich społeczności Kosowa za utrzymanie pokoju, bezpieczeństwa i praworządności; |
|
47. |
z zadowoleniem przyjmuje utworzenie w grudniu 2024 r. wspólnej komisji ds. osób zaginionych i wzywa do szybkich postępów we wdrażaniu deklaracji politycznej z maja 2023 r. w sprawie osób zaginionych; wzywa zarówno Kosowo, jak i Serbię do powstrzymania się od upolitycznienia tej kwestii humanitarnej oraz do wzmożenia wysiłków na rzecz wdrożenia deklaracji w ramach dialogu między Belgradem a Prisztiną oraz do nawiązania współpracy między Kosowem a Serbią; |
|
48. |
z zadowoleniem przyjmuje niedawne porozumienia w ramach procesu berlińskiego; |
|
49. |
z zadowoleniem przyjmuje decyzję Kosowa o zniesieniu ograniczeń co do wprowadzania serbskich produktów gotowych na przejściu granicznym Merdare; |
|
50. |
z zadowoleniem przyjmuje obecność międzynarodowych sił pokojowych Kosovo Force i ich rolę w budowaniu i utrzymywaniu bezpiecznego i zabezpieczonego środowiska oraz rozwoju stabilnego i pokojowego Kosowa na drodze do integracji euroatlantyckiej; przypomina o znaczeniu tej misji dla trwającego rozwoju kosowskich sił bezpieczeństwa dzięki doradztwu, szkoleniom oraz budowaniu zdolności; |
Reformy społeczno-gospodarcze
|
51. |
z zadowoleniem przyjmuje aktywne zaangażowanie Kosowa we wdrażanie nowego planu wzrostu gospodarczego dla Bałkanów Zachodnich, którego celem jest pogłębienie reform związanych z UE i zmniejszenie różnic społeczno-gospodarczych między państwami członkowskimi UE a krajami Bałkanów Zachodnich; wyraża zadowolenie z przyjęcia programu reform Kosowa i przypomina, że Kosowo (podobnie jak Serbia) musi wykazać większe zaangażowanie w dialog wspierany przez UE, aby uzyskać dostęp do zasobów; |
|
52. |
z zadowoleniem przyjmuje postępy poczynione przez Kosowo w rozwijaniu funkcjonującej gospodarki rynkowej i zachęca Kosowo do wdrożenia niezbędnych reform strukturalnych, aby sprostać wyzwaniom fiskalnym, przy jednoczesnym zapewnieniu odpowiedniej ochrony pracy, sprawiedliwych płac i lepszych warunków pracy zgodnie ze prawem UE; |
|
53. |
ponownie wzywa Komisję do opracowania strategii regionalnej, by zaradzić utrzymującemu się bezrobociu młodzieży i drenażowi mózgów przez rozwiązanie problemu niedopasowania umiejętności między systemem kształcenia a rynkiem pracy, poprawę jakości nauczania oraz zapewnienie odpowiedniego finansowania aktywnych instrumentów rynku pracy i programów szkoleń zawodowych, a także odpowiednich placówek opieki nad dziećmi i edukacji przedszkolnej; |
|
54. |
z zadowoleniem przyjmuje fakt, że przepisy Kosowa dotyczące cyberprzestępczości są zasadniczo zgodne z dorobkiem prawnym UE; odnotowuje ograniczone postępy Kosowa w transformacji cyfrowej usług publicznych; podkreśla potrzebę dostosowania się Kosowa do unijnego prawodawstwa cyfrowego oraz do potrzeb obywateli, w szczególności do Europejskiego kodeksu łączności elektronicznej, dyrektywy UE w sprawie bezpieczeństwa sieci i informacji (NIS 2) (8), unijnego zestawu narzędzi na potrzeby cyberbezpieczeństwa sieci 5G oraz aktu o usługach cyfrowych (9) i aktu o rynkach cyfrowych (10); odnotowuje, że gospodarka Kosowa pozostaje w dużym stopniu zależna od przywozu i podkreśla potrzebę dywersyfikacji gospodarczej w celu zwiększenia konkurencyjności i zrównoważonego rozwoju, zwłaszcza w kontekście głębszej integracji z rynkami UE; |
|
55. |
ubolewa, że projekt ustawy o podręcznikach, przedstawiony w 2022 r., nadal nie został ostatecznie przyjęty przez Zgromadzenie Kosowa; wzywa Kosowo do sfinalizowania wdrażania nowych ram programowych dla kształcenia podstawowego, zakończenia przeglądu obecnych podręczników, zapewnienia nauczycielom trwałych szkoleń oraz systematycznego stosowania mechanizmów zapewniania jakości na wszystkich poziomach kształcenia; |
|
56. |
wzywa Kosowo do zapewnienia lepszego dostępu do wysokiej jakości usług opieki zdrowotnej; zauważa, że wydatki na opiekę zdrowotną utrzymują się na drugim najniższym poziomie w regionie, i wzywa do kompleksowej reformy opieki zdrowotnej, aby zaspokoić potrzeby wszystkich obywateli, zwłaszcza na obszarach wiejskich i obszarach o niedostatecznym zasięgu usług; |
|
57. |
zauważa z zaniepokojeniem, że dostęp do usług społecznych, szczególnie dla wrażliwych grup osób, pogorszył się wraz z zamknięciem przez rząd Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej, co odbyło się bez przejrzystych konsultacji ze społeczeństwem obywatelskim i innymi zainteresowanymi stronami oraz przyczyniło się do znacznych zakłóceń; wzywa do lepszego, opartego na dowodach budżetowania w celu poprawy usług społecznych, w szczególności dla osób, które doświadczyły przemocy ze względu na płeć, zgodnie z nowymi ramami prawnymi; |
|
58. |
wzywa Kosowo do zapewnienia równej i niedyskryminującej edukacji państwowej w językach mniejszości; |
|
59. |
przypomina o konieczności dotarcia do młodych ludzi z gmin zamieszkiwanych w większości przez Serbów i włączenia ich w struktury społeczno-gospodarcze kraju; |
Energia, środowisko, zrównoważony rozwój i łączność
|
60. |
zauważa, że Kosowo poczyniło pewne postępy w zakresie bezpieczeństwa dostaw energii, ale nadal jest w dużym stopniu uzależnione od przestarzałych, wysoce zanieczyszczających elektrowni, co stwarza poważne zagrożenia dla zdrowia i środowiska; zauważa, że aby osiągnąć ambitne cele i zmniejszyć zależność od paliw kopalnych, Kosowo musi zapewnić terminową realizację programu energetycznego na lata 2022–2025; wzywa UE do zintensyfikowania i priorytetowego potraktowania wysiłków na rzecz pomocy Kosowu w przezwyciężeniu problemów związanych z zanieczyszczeniem powietrza; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że nowa strategia energetyczna Kosowa nie promuje budowy elektrowni wodnych ze względu na ich szkodliwy wpływ na środowisko, w szczególności biorąc pod uwagę niedobór wody w kraju; |
|
61. |
podkreśla potrzebę kompleksowego rozwoju infrastruktury w Kosowie, aby ułatwić redukcję emisji z transportu publicznego i rozwój transportu zelektryfikowanego; podkreśla, że priorytetem musi pozostać poprawa dostępności i zapewnienie zgodności z siecią transportową UE; |
|
62. |
z zadowoleniem przyjmuje porozumienie w sprawie obniżenia kosztów roamingu, osiągnięte na szczycie w Tiranie; w tym kontekście wzywa władze, podmioty prywatne i wszystkie zainteresowane strony, aby ułatwiły osiągnięcie uzgodnionych celów, co pozwoli na znaczne obniżenie opłat roamingowych za transfer danych między Bałkanami Zachodnimi a UE i kolejne obniżki umożliwiające osiągnięcie do 2027 r. cen zbliżonych do cen krajowych; z zadowoleniem przyjmuje wejście w życie pierwszego etapu wdrażania planu działania dotyczącego roamingu między Bałkanami Zachodnimi a UE; |
|
63. |
wzywa Kosowo, aby w większym stopniu przestrzegało pułapów emisji, lepiej uwzględniało kwestie środowiskowe w politykach sektorowych oraz przyjęło niezbędne środki w zakresie kontroli zanieczyszczeń, skażenia gleby i wody oraz gospodarowania odpadami, zgodnie z normami i zobowiązaniami unijnymi i międzynarodowymi; wzywa Kosowo do poprawy kompleksowych ocen oddziaływania na środowisko oraz do włączenia środków zrównoważonego rozwoju do planowania infrastruktury; wzywa Kosowo do zwiększenia liczby obszarów chronionych w kraju oraz do ulepszenia instrumentów i środków ich ochrony w celu zachowania różnorodności biologicznej, w tym kluczowych siedlisk krytycznie zagrożonego rysia bałkańskiego; zachęca Kosowo do zintensyfikowania i przyspieszenia wspólnych działań z krajami sąsiadującymi, aby wyznaczyć transgraniczne obszary chronione i ustanowić spójne transgraniczne plany zarządzania.
° ° ° |
|
64. |
zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji przewodniczącemu Rady Europejskiej, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawicielce Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, rządom i parlamentom państw członkowskich oraz prezydentce, rządowi i Zgromadzeniu Narodowemu Kosowa. |
(1) Dz.U. L 71 z 16.3.2016, s. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_internation/2016/342/oj.
(2) Dz.U. L 195 z 27.7.2017, s. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_internation/2017/1388/oj.
(3) Dz.U. L 330 z 20.9.2021, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/1529/oj.
(4) Dz.U. L, 2024/1449, 24.5.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1449/oj.
(5) Dz.U. L 146 z 6.6.2023, s. 22, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2023/1095/oj.
(6) Dz.U. L 110 z 25.4.2023, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2023/850/oj.
(7) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1069 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie ochrony osób, które angażują się w debatę publiczną, przed oczywiście bezzasadnymi roszczeniami lub stanowiącymi nadużycie postępowaniami sądowymi („strategiczne powództwa zmierzające do stłumienia debaty publicznej”) (Dz.U. L, 2024/1069, 16.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/1069/oj).
(8) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2555 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie środków na rzecz wysokiego wspólnego poziomu cyberbezpieczeństwa na terytorium Unii, zmieniająca rozporządzenie (UE) nr 910/2014 i dyrektywę (UE) 2018/1972 oraz uchylająca dyrektywę (UE) 2016/1148 (dyrektywa NIS 2) (Dz.U. L 333 z 27.12.2022, s. 80, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2022/2555/oj).
(9) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2065 z dnia 19 października 2022 r. w sprawie jednolitego rynku usług cyfrowych oraz zmiany dyrektywy 2000/31/WE (akt o usługach cyfrowych) (Dz.U. L 277 z 27.10.2022, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2022/2065/oj).
(10) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/1925 z dnia 14 września 2022 r. w sprawie kontestowalnych i uczciwych rynków w sektorze cyfrowym oraz zmiany dyrektyw (UE) 2019/1937 i (UE) 2020/1828 (akt o rynkach cyfrowych) (Dz.U. L 265 z 12.10.2022, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2022/1925/oj).
ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2026/579/oj
ISSN 1977-1002 (electronic edition)