KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 11.12.2025

COM(2025) 750 final

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

w sprawie zmienionego planu działania w ramach strategii makroregionalnej UE





na rzecz regionu alpejskiego

{SWD(2025) 403 final}

Spis treści

1.    WPROWADZENIE    

2.    OSIĄGNIĘCIA STRATEGII    

3.    ZMIENIONY PLAN DZIAŁANIA    

4.    FILARY POLITYKI TEMATYCZNEJ I DZIAŁANIA W RAMACH STRATEGII    

5.    WDRAŻANIE STRATEGII I ZARZĄDZANIE NIĄ    

6.    WNIOSEK    

1.WPROWADZENIE

W latach 2009–2015 Rada Europejska zatwierdziła utworzenie czterech strategii makroregionalnych Unii Europejskiej. Strategie, które umożliwiają poszczególnym krajom łączenie zasobów oraz przyjęcie międzysektorowego podejścia do współpracy opartego na wielopoziomowym sprawowaniu rządów, stanowią odpowiedź na problemy, których żaden kraj nie jest w stanie skutecznie rozwiązać samodzielnie. Wszystkie strategie makroregionalne przynoszą rezultaty, które przyczyniają się do sprawiedliwej, ekologicznej i cyfrowej transformacji, rozwoju regionalnego oraz wzrostu gospodarczego. Strategie te z powodzeniem funkcjonują od ponad dziesięciu lat. Koncepcja makroregionalna jest atrakcyjna i poświęcają jej wiele uwagi podmioty polityczne, publiczne, prywatne, akademickie oraz społeczeństwa obywatelskie w całej Europie.

W lipcu 2015 r., na wniosek siedmiu uczestniczących państw, Komisja Europejska przyjęła strategię UE na rzecz regionu alpejskiego. 28 czerwca 2016 r. strategia została zatwierdzona przez Radę Europejską. Jako europejska strategia makroregionalna ma na celu skuteczniejsze wykorzystanie istniejących zasobów finansowych, wzmocnienie koordynacji między instytucjami oraz politykami, a także poprawę koordynacji istniejącego prawodawstwa.

W regionie alpejskim mieszka 80 mln osób (około 15 % całej ludności UE) i obejmuje on 48 regionów w pięciu państwach członkowskich UE (Niemczech, Francji, Włoszech, Austrii i Słowenii) oraz w dwóch państwach niebędących członkami UE (Liechtensteinie i Szwajcarii). Na położonym w sercu Europy obszarze znajduje się silna sieć dużych metropolii, alpejskich miejscowości i wsi, co czyni go jednym z najbogatszych, najbardziej atrakcyjnych, konkurencyjnych, innowacyjnych i wydajnych regionów w Europie. Ma on unikatowe cechy geograficzne i przyrodnicze i znajdują się w nim najważniejsze zasoby wodne Europy, a także główne ostoje różnorodności biologicznej kontynentu. Ze względu na swoje wyjątkowe cechy region alpejski stoi w obliczu szczególnych wyzwań, począwszy od poważnych skutków zmiany klimatu – topnienia lodowców, rosnących zagrożeń naturalnych i zakłóconych cykli wodnych – po kwestie społeczno-gospodarcze, takie jak starzenie się społeczeństwa, migracja młodzieży oraz nierówny rozwój infrastruktury.

Głównym celem strategii jest stworzenie ram współpracy rządowej i pozarządowej między różnymi zainteresowanymi stronami, które to ramy wspierałyby ponadgraniczne podejścia strategiczne, projekty, tworzenie sieci i współpracę w kluczowych obszarach dla dobra całego regionu alpejskiego. Tam, gdzie istnieje wspólna potrzeba i interes w Alpach, strategia zapewnia ramy lepszej współpracy.

Przyjęty w 2015 r. plan działania dotyczący strategii koncentruje się na wzmacnianiu wzajemnej solidarności między regionami alpejskimi w celu zwiększenia atrakcyjności i konkurencyjności tego obszaru, ograniczeniu nierówności społecznych i regionalnych oraz zapewnieniu ochrony wyjątkowego środowiska naturalnego i zrównoważonego zarządzania nim. W dokumencie założycielskim strategii 1 określono drogę ku nowym stosunkom między obszarami metropolitalnymi, podgórskimi, górskimi i oddalonymi, koncentrując się na trzech priorytetach:

1)konkurencyjności i innowacyjności;

2)przyjaznej dla środowiska mobilności i połączalności, a także

3)zrównoważonym zarządzaniu zasobami energetycznymi, naturalnymi i kulturowymi.

Dziesięć lat po przyjęciu strategii świat znacznie się zmienił. Sytuacja geopolityczna staje się coraz bardziej niestabilna w związku z trwającą rosyjską wojną napastniczą przeciwko Ukrainie, utrzymującymi się społeczno-gospodarczymi skutkami pandemii COVID-19 oraz szybkim postępem technologicznym. Skutki zmiany klimatu są bardziej widoczne niż kiedykolwiek: coraz częstsze fale upałów, stosunkowo rzadkie śnieżne zimy oraz gwałtowny wzrost liczby klęsk żywiołowych spowodowanych intensywnymi opadami. Te nowe warunki zewnętrzne, w połączeniu z nowymi i zaktualizowanymi priorytetami oraz inicjatywami Unii Europejskiej, takimi jak Pakt dla czystego przemysłu i unia umiejętności, sprawiają, że konieczna jest aktualizacja planu działania oraz ponowna ocena wdrażania strategii, aby zapewnić dostosowanie do współczesnych wyzwań geopolitycznych i politycznych regionu. Ponadto po 10 latach wdrażania rozwinęły się wewnętrzne procesy i struktury, a w makroregionie pojawiły się nowe organy i mechanizmy zarządzania.

Nowy plan działania jest zaktualizowaną i zmienioną wersją pierwotnego planu, koncentrującą się na kwestiach o znaczeniu politycznym i strategicznym. Zaktualizowany plan będzie wspierać strategię w stawianiu czoła nadchodzącym wyzwaniom, zachęcając do transgranicznych kontaktów i rozwiązań na rzecz zrównoważonego i dobrze prosperującego regionu alpejskiego.

Niniejszy komunikat dotyczy zmienionego planu działania opracowanego przez partnerów strategii. Wyjaśniono w nim kontekst, przesłanki, wprowadzone zmiany oraz sposób, w jaki plan umożliwi reagowanie na nowe i przyszłe wyzwania.

2.OSIĄGNIĘCIA STRATEGII

Realizacja kluczowych priorytetów UE

Strategia przyniosła pozytywne rezultaty w szeregu obszarów, wzmacniając współpracę regionalną i tworzenie sieci kontaktów w ramach trzech celów tematycznych. W ciągu ostatnich 10 lat skutecznie wspierała realizację priorytetów UE w regionie, w szczególności przyczyniając się do ekologicznej i cyfrowej transformacji w Europie oraz do łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej Cel ten osiągnięto dzięki podejściu międzysektorowemu, opartemu na wielopoziomowym zarządzaniu i szerokim zaangażowaniu zainteresowanych stron. Ponadto w strategii dostosowano kluczowe inicjatywy UE do szczególnych potrzeb regionu.

Uruchomienie strategii stanowiło ważny krok w koordynacji międzynarodowych wysiłków na rzecz sprostania wyzwaniom, przed którymi stoi region alpejski. Region ten, znany z bogatej różnorodności biologicznej i barwnych krajobrazów kulturowych, odgrywa kluczową rolę gospodarczą, środowiskową i społeczną w Europie. Tradycyjnie region ten boryka się ze specyficznymi wyzwaniami, począwszy od podatności na zagrożenia środowiskowe po dysproporcje społeczno-gospodarcze. Od czasu powstania strategia ułatwiła udane projekty transgraniczne, które zwiększyły ochronę środowiska, rozwój infrastruktury i integrację społeczno-gospodarczą, a tym samym umocniły status regionu jako kluczowego makroregionu europejskiego. Te wspólne wysiłki stworzyły solidne podstawy współpracy, na których opiera się zmieniony plan działania.

Finansowanie strategii

Kluczowe znaczenie dla pomyślnej realizacji strategii ma osadzenie jej w wielu źródłach finansowania. Aby zapewnić skuteczne wdrażanie i odpowiedzialność na wszystkich szczeblach, konieczne jest pozyskanie środków z różnych źródeł, takich jak UE, władze krajowe i regionalne oraz sektor prywatny. Strategiczna koordynacja tych możliwości finansowania na różnych poziomach pozwoli zmaksymalizować efekt. Tradycyjnie znaczne wsparcie pochodziło z programu Interreg na rzecz obszaru alpejskiego, ale aktywne zróżnicowanie źródeł finansowania przyczyni się do dalszego zwiększenia zasięgu i skuteczności strategii. Takie podejście może uwolnić pełny potencjał strategii i przyczynić się do znaczących postępów.

Ponieważ strategia ma charakter regionalny, w celu wsparcia wdrażania należy rozważyć wszystkie instrumenty finansowania o wyraźnym wymiarze regionalnym, a także instrumenty tematyczne, które mogłyby być skuteczniej wykorzystywane w przypadku koordynacji w całym regionie. Oprócz programu Interreg na rzecz obszaru alpejskiego, finansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, możliwe źródła finansowania obejmują: inne krajowe i regionalne programy finansowane z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus i Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Pozostałe ewentualne źródła finansowania obejmują unijne programy tematyczne, takie jak Erasmus+ i InvestEU. Ponadto źródłami finansowania mogą być również pożyczki, kapitał własny oraz gwarancje udzielane przez Europejski Bank Inwestycyjny.

Głównymi partnerami zainteresowanych stron strategii są instytucje zarządzające programami UE. „Dialog finansowy” między podmiotami realizującymi strategię a administratorami programów ma zatem kluczowe znaczenie dla zrozumienia i dostosowania ich potrzeb. W tym kontekście sieć dialogu finansowego w ramach strategii pomogła powiązać działania strategii z dostępnymi środkami finansowymi poprzez promowanie dialogu i poprawę wymiany informacji między organami odpowiedzialnymi za zarządzanie możliwościami finansowania.

3.ZMIENIONY PLAN DZIAŁANIA

Proces zmiany planu działania uwypuklił potrzebę zajęcia się nowymi lub pilniejszymi wyzwaniami, opracowania bardziej ukierunkowanej wizji wdrażania strategii oraz przyjęcia bardziej systematycznego podejścia do zwiększenia odpowiedzialności za strategię oraz szerzenia wiedzy na jej temat wśród wszystkich krajów uczestniczących. Jednocześnie uznano potrzebę szeroko zakrojonej ciągłości w odniesieniu do tematycznych filarów polityki i działań w ramach strategii.

Region alpejski jest szczególnie dotknięty skutkami zmiany klimatu. Rosnące temperatury powodują topnienie lodowców, co zwiększa ryzyko wystąpienia zagrożeń naturalnych, takich jak lawiny i osuwiska. Zmiany te wpływają na obieg wody i zagrażają różnorodności biologicznej, stabilności gospodarczej i bezpieczeństwu, co ma konsekwencje nie tylko dla regionu, ale również dla krajów położonych w dolnym biegu alpejskich rzek. Ponadto przemyślanych interwencji wymagają kwestie społeczno-gospodarcze, takie jak starzenie się społeczeństwa, migracja młodych ludzi z obszarów wiejskich oraz dysproporcje w zakresie infrastruktury i łączności. Wyzwania te dodatkowo potęguje przepaść cyfrowa, stwarzając potrzebę poprawy infrastruktury technologicznej i podnoszenia kompetencji cyfrowych w celu zapewnienia sprawiedliwego rozwoju.

W odpowiedzi na te wyzwania w zmienionym planie działania określono kompleksowe cele dotyczące wspierania odporności, innowacji, włączenia społecznego i zrównoważonego zarządzania w całym regionie.

Od 2023 r. kraje uczestniczące oraz Komisja współpracowały w wielopoziomowy, skoordynowany sposób, aby opracować zmieniony plan działania uwzględniający zmiany geopolityczne i polityczne, jakie zaszły od momentu przygotowania pierwotnej wersji strategii. Zmieniony plan działania odzwierciedla również wnioski wyciągnięte z wdrażania strategii w ciągu minionych lat oraz uwzględnia zmiany w kierowaniu i zarządzaniu strategią wprowadzone w ostatnim dziesięcioleciu.

Prace te doprowadziły do powstania zmienionego planu działania towarzyszącego niniejszemu komunikatowi. Plan ten lepiej odzwierciedla potrzeby i możliwości regionu oraz ustanawia solidniejsze ramy współpracy, które umożliwią krajom uczestniczącym skuteczniejszą współpracę na rzecz osiągnięcia celów strategii.

Co jest nowe?

Zmieniony plan działania opiera się na poprzedniej wersji i obejmuje dwie główne zmiany:

a)    Podejście oparte na misjach, którego celem jest sprostanie istotnym wyzwaniom mającym znaczenie dla całego regionu alpejskiego poprzez wyznaczenie ambitnych, lecz realistycznych celów oraz zapewnienie politycznego ukierunkowania i widoczności niezbędnych do wdrożenia strategii. Misje zaprojektowano tak, aby ułatwiać tworzenie synergii i promować lepsze powiązania między działaniami i projektami w danym obszarze. W misjach w większym stopniu uwzględniono szczebel polityczny poprzez wyznaczenie sprawozdawcy misji – wybranego polityka mianowanego przez Zgromadzenie Ogólne. W dążeniu do realizacji celów przekrojowych misje umożliwiają grupowanie projektów i inicjatyw wokół jednego celu, wzmacniając spójność między szczeblem politycznym i technicznym.

Opierają się one na planie działania i są przygotowywane w ścisłej współpracy z Radą Wykonawczą i grupami działania, z udziałem różnych zainteresowanych stron.

b)    Zmiany w systemie zarządzania strategią. W ciągu ostatniej dekady procedury i system zarządzania strategią znacznie ewoluowały, a zmieniony plan działania zapewnia obecnie pełny przegląd funkcjonujących struktur. Należą do nich:

Rada liderów grup działania oraz trzy prezydencje. Po konsultacjach z zainteresowanymi stronami z czasem usprawniono również zarządzanie strategią poprzez utworzenie tych nowych organów. Liderzy grup działania odpowiadają za realizację konkretnych projektów, a rada ułatwia tworzenie synergii i współpracę. Trzy prezydencje zapewniają ciągłość między poprzednią, obecną i przyszłą prezydencją.

Rada Młodzieżowa, Ustanowiona w 2021 r. Rada Młodzieżowa jest zaangażowana na wszystkich szczeblach zarządzania. Przyczynia się do realizacji strategii przez projekty i wspiera kontakty między młodymi ludźmi w całym regionie alpejskim.

Struktura wsparcia technicznego i sekretariat. Kolejną istotną zmianą w zarządzaniu było ustanowienie w 2023 r. struktury wsparcia technicznego wraz z jej sekretariatem. Struktura ta jest finansowana z programu Interreg na rzecz obszaru alpejskiego. Sekretariat wspiera zarówno organy decyzyjne strategii, jak i podmioty realizujące strategię, tj. grupy działania.

4.FILARY POLITYKI TEMATYCZNEJ I DZIAŁANIA W RAMACH STRATEGII

Filary polityki tematycznej i cele

Chociaż wyzwania związane ze współpracą w regionie alpejskim nie zmieniły się zasadniczo w ostatnich latach, strategia stworzyła podstawy do reagowania na pilną potrzebę dostosowania się do różnych procesów transformacji poprzez wyraźne skupienie się na konkretnych zagadnieniach i ich priorytetowe traktowanie. W zmienionym planie działania w pierwszej kolejności skoncentrowano się na trzech filarach polityki tematycznej: wzroście gospodarczym i innowacyjności; mobilności i połączalności; oraz środowisku i energii. Każdy filar odpowiada jednemu z celów strategii. W odpowiedzi na obecne wyzwania w regionie alpejskim oraz najnowsze dokumenty strategiczne filary te obejmują dziewięć działań.

Każde działanie dzieli się na trzy do siedmiu tematów, które stanowią podstawę prac grup działania. Chociaż same działania pozostają spójne z poprzednią wersją planu działania, brzmienie i ukierunkowanie każdego z nich uległy zmianie. Grupy działania sprzyjają silnemu poczuciu odpowiedzialności wśród uczestników w całym regionie, funkcjonując w szerokiej sieci i dostosowując współpracę do celów politycznych.

Wzrost gospodarczy i innowacyjność

Celem tego filaru strategii jest budowanie konkurencyjnej i innowacyjnej gospodarki w regionie alpejskim, funkcjonującej w obiegu zamkniętym, a zarazem neutralnej dla klimatu. Ma to zasadnicze znaczenie dla wspierania działalności człowieka i utrzymania trwałej równowagi ze środowiskiem.

Trzy działania w tym filarze koncentrują się na:

1.rozwijaniu skutecznego ekosystemu badań naukowych i innowacji poprzez wspieranie środowiska sprzyjającego badaniom i innowacjom, które pobudza wzrost gospodarczy, zwłaszcza w takich sektorach jak rolnictwo górskie, leśnictwo i energia;

2.zwiększaniu potencjału gospodarczego sektorów strategicznych poprzez określenie i wykorzystanie wartości kluczowych sektorów oraz przełożenie badań naukowych na wymierne korzyści dzięki skutecznemu transferowi technologii oraz

3.poprawie adekwatności polityk rynku pracy, kształcenia i szkolenia dla sektorów strategicznych poprzez zapewnienie, by rynek pracy był dostosowany do potrzeb przedsiębiorstw, podkreślenie znaczenia kształcenia i szkolenia oraz zwiększenie transgranicznej mobilności pracowników i współpracy w celu dalszego pobudzania postępu gospodarczego.

Mobilność i połączalność

Celem tego filaru jest stworzenie bardziej dostępnego i wzajemnie połączonego regionu alpejskiego poprzez rozwój zrównoważonych rozwiązań w zakresie transportu i mobilności oraz pełne wykorzystanie cyfryzacji i nowych technologii.

Dwa działania w tym filarze koncentrują się na:

1.promowaniu intermodalności i interoperacyjności w transporcie pasażerskim i towarowym poprzez zajęcie się potrzebą wydajnych i zrównoważonych systemów transportu na różnych poziomach, aby umożliwić efektywny transport zarówno osób, jak i towarów, oraz

2.cyfrowym łączeniu ludzi i promowaniu dostępu do usług publicznych poprzez skupienie się na poprawie łączności cyfrowej, co ułatwi dostęp do usług publicznych, a tym samym zwiększy integrację społeczno-gospodarczą i utoruje drogę do wzrostu i rozwoju regionalnego.

Środowisko i energia

Celem tego filaru jest stworzenie wysokiego poziomu łączności ekologicznej i regionu zrównoważonego środowiskowo, który będzie gotowy do przystosowania się do łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej.

Cztery działania w tym filarze koncentrują się na:

1.zachowaniu i uwzględnianiu wartości zasobów naturalnych i kulturowych poprzez położenie nacisku na staranną równowagę między ochroną a zrównoważonym użytkowaniem, ze szczególnym naciskiem na odbudowę gleby i zasobów wodnych i zarządzanie nimi w sposób zrównoważony;

2.rozwoju łączności ekologicznej w całym regionie alpejskim poprzez zachowanie, poprawę i przywrócenie różnorodności biologicznej i usług ekosystemowych oraz promowanie niebieskiej i zielonej infrastruktury w celu stworzenia płynnych połączeń między obszarami;

3.poprawie zarządzania ryzykiem i lepszym zarządzaniu zmianą klimatu poprzez zrozumienie zagrożeń związanych z degradacją środowiska i zmianą klimatu oraz zarządzanie nimi, a także zachęcanie do współpracy w zakresie przeciwdziałania klęskom żywiołowym i ekstremalnym zjawiskom pogodowym, przede wszystkim za pomocą rozwiązań opartych na zasobach przyrody oraz

4.uczynieniu z regionu alpejskiego wzorca w zakresie efektywności energetycznej i energii odnawialnej poprzez skupienie się na efektywności energetycznej i wykorzystaniu zasobów odnawialnych zgodnych ze środowiskiem alpejskim, które mają zasadnicze znaczenie dla łagodzenia skutków zmiany klimatu.

Zmiany w obiegu wody spowodowane zmianą klimatu, w tym topnienie lodowców, będą miały konsekwencje nie tylko dla tego regionu, ale również dla krajów położonych w dolnym biegu alpejskich rzek. Wspólne i dobrze skoordynowane zarządzanie rzekami płynącymi przez różne kraje ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia zintegrowanej ochrony, poprawy i odbudowy zasobów wodnych i ich ekosystemów oraz jest kluczowe dla odporności wodnej i bezpieczeństwa wodnego Europy. Zwiększone wykorzystanie rozwiązań opartych na zasobach przyrody może przyczynić się do przywrócenia obiegu wody i poprawy przystosowania się do zmiany klimatu, w tym lepszej ochrony przed powodziami i niedoborem wody, co poprawi odporność całego regionu.

Łącznie trzy filary wspierają zrównoważone podejście, które nie tylko sprzyja rozwojowi gospodarczemu i lepszej połączalności, lecz także zapewnia ochronę środowiska, budując odporność w regionie alpejskim, aby mógł on dostosowywać się do globalnych wyzwań i rozwijać się.

5.WDRAŻANIE STRATEGII I ZARZĄDZANIE NIĄ

Ramy zarządzania strategią obejmują różne organy i narzędzia, które pozwalają kierować działaniami strategii i nadzorować je. Ich szczegółowy skład oraz sposób współpracy określono w planie działania oraz w odpowiednich regulaminach.

Zarządzanie strategią ma na celu ułatwienie budowania zdolności i jest przejrzyste oraz zorientowane na wyniki, a tym samym zacieśnia współpracę alpejską. Zapewnia aktywny udział krajowych, regionalnych i lokalnych zainteresowanych stron, a także przedstawicieli sektora gospodarki, środowisk akademickich, społeczeństwa obywatelskiego i ogółu społeczeństwa, zwłaszcza młodzieży. Gwarantuje, że kluczowe podmioty wdrażające strategię posiadają odpowiednie uprawnienia do wykonywania swoich obowiązków. Zapewnia również jasną i kompleksową komunikację na wszystkich szczeblach na temat wyników strategii oraz jej wartości dodanej.

W ciągu ostatniej dekady ramy zarządzania ewoluowały, odzwierciedlając silne zaangażowanie zainteresowanych stron we wdrażanie strategii. Dlatego tym bardziej trzeba dalej poprawiać koordynację zarówno w obrębie poszczególnych działań, jak i między nimi, a także dalej wzmacniać pozycję przywództwa politycznego zapewnianego szczeblom koordynującym strategię.

Organy

Zgromadzenie Ogólne. Zgromadzenie Ogólne jest najwyższym politycznym organem decyzyjnym strategii, wyznaczającym strategiczne priorytety i cele. Składa się z przedstawicieli politycznych wysokiego szczebla państw i regionów uczestniczących, a także z obserwatorów, jak Rada Młodzieżowa, Konwencja Alpejska oraz program Interreg na rzecz obszaru alpejskiego. Komisja Europejska uczestniczy w pracach Zgromadzenia jako podmiot wspierający i współprzewodniczący, dbając o zgodność z prawodawstwem UE, lecz bez prawa głosu. Zgromadzenie Ogólne zatwierdza plany działania, monitoruje postępy we wdrażaniu i ułatwia współpracę międzyregionalną.

Prezydencja. Prezydencja zmienia się co roku między państwami partnerskimi. Odgrywa kluczową rolę w przewodniczeniu posiedzeniom Zgromadzenia Ogólnego i Rady Wykonawczej, opracowywaniu rocznego programu prac i organizowaniu sektorowych posiedzeń ministerialnych.

Rada Wykonawcza. Jest odpowiedzialna za realizację planu działania i składa się z krajowych koordynatorów i przedstawicieli uczestniczących regionów i państw. Komisja Europejska, pełniąc rolę koordynatora i współprzewodniczącego, weryfikuje zgodność z prawodawstwem UE i z priorytetami UE. Rada Młodzieżowa, konwencja alpejska oraz inne organy obserwują prace Rady Wykonawczej. Rada nadzoruje grupy działania, koordynuje posiedzenia Zgromadzenia Ogólnego oraz wspiera spójność we wdrażaniu strategii.

Koordynatorzy krajowi. Koordynatorzy krajowi odgrywają kluczową rolę w nadzorowaniu i wspieraniu opracowywania oraz wdrażania strategii, a także w promowaniu udziału zainteresowanych stron. Są członkami Rady Wykonawczej i zarządzają delegacjami krajowymi. Pełnią również funkcję głównego punktu kontaktowego na szczeblu krajowym, koordynując realizację strategii w swoim państwie. Są mianowani przez swoje rządy lub instytucje i reprezentują szczebel krajowy lub regionalny.

Grupy działania. Grupy działania są odpowiedzialne za codzienną realizację strategii we wszystkich obszarach tematycznych. Grupy te, składające się z ekspertów i zainteresowanych stron, kompleksowo koordynują działania oraz integrują je w różnych regionach. Opracowują projekty i polityki, które przyczyniają się do realizacji celów strategii. Liderzy grup działania ułatwiają komunikację i kierują pracami grup zgodnie z planami prac.

Jak opisano w sekcji 3, organom tym towarzyszą nowe struktury: trzy prezydencje, rada liderów grup działania, Rada Młodzieżowa oraz struktura wsparcia technicznego i sekretariat ds. strategii.

Wdrażanie strategii

Realizacja działań w ramach strategii opiera się na planie działania, który funkcjonuje na trzech poziomach strategicznych, którymi są: filary polityki tematycznej i cele, działania oraz projekty. Plan działania stanowi punkt odniesienia dla Zgromadzenia Ogólnego, Rady Wykonawczej i grup działania, pomagając im w opracowaniu planów prac na podstawie misji zatwierdzonych przez Zgromadzenie Ogólne.

Plany prac to trzyletnie programy, których celem jest przełożenie założeń określonych w planie działania oraz misji zatwierdzonych przez Zgromadzenie Ogólne na konkretne rezultaty. Zapewniają one spójność polityki między planem działania a projektami i inicjatywami realizowanymi przez grupy działania. Plany prac są ukierunkowane i realistyczne, odzwierciedlają ambicje strategii i uwzględniają wytyczne Zgromadzenia Ogólnego oraz Rady Wykonawczej. Zostaną uzupełnione nowym narzędziem w postaci misji, opisanym wcześniej w niniejszym komunikacie.

6.WNIOSEK

Każda strategia makroregionalna odzwierciedla wyjątkowy kontekst geograficzny, gospodarczy i polityczny danego regionu i jest dostosowana do konkretnych mocnych stron i wyzwań, przed którymi stoi każdy makroregion. Jako inicjatywy międzyrządowe strategie te nie podlegają żadnym wcześniej określonym zasadom dotyczącym struktur wdrażania czy organizacji projektów. Zamiast tego każda strategia rozwija się i dostosowuje w sposób organiczny do własnych uwarunkowań.

Od 2015 r. strategia na rzecz regionu alpejskiego wykształciła złożony model zarządzania o szerokim stopniu reprezentacji ze strony różnych sektorów społeczeństwa. Kompleksowa aktualizacja systemu zarządzania w zmienionym planie działania odzwierciedla role i obowiązki nowych organów i struktur, jak trzy prezydencje, rada liderów grup działania, Rada Młodzieżowa, struktura wsparcia technicznego i sekretariat. Te nowe organy, które powstały w ostatnim dziesięcioleciu, znacznie poprawiły funkcjonowanie strategii.

Autorzy strategii na rzecz regionu alpejskiego postanowili nie wprowadzać znaczących zmian w jej priorytetach i celach. Zamiast tego postawili na ciągłość, odzwierciedlając szeroki konsensus wśród partnerów strategii co do tego, że priorytety i cele wybrane 10 lat temu pozostają aktualne i istotne dla regionu alpejskiego. W strategii wprowadzono jednak nowe podejście oparte na misjach, z wyraźnym zamiarem wzmocnienia synergii, zwiększenia odpowiedzialności politycznej oraz podniesienia całościowej rangi strategii.

Ogólnie rzecz biorąc, dzięki tym nowym elementom strategia może dalej wspierać i rozwijać atrakcyjność, odporność i konkurencyjność regionu alpejskiego oraz poprawić jakość życia jego mieszkańców. Komisja uważa, że zmieniony plan działania zapewnia zorientowane na przyszłość ramy promowania zrównoważonego wzrostu gospodarczego, konkurencyjności, ochrony środowiska i wzmocnionej współpracy w regionie. Zmieniony plan działania umożliwi regionowi alpejskiemu skuteczne sprostanie wyzwaniom i możliwościom, przed którymi stoi, tak aby mógł on nadal stanowić wzór współpracy w Europie.

(1)

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów w sprawie strategii UE na rzecz regionu alpejskiego, COM(2015) 366 final, Bruksela, 28 lipca 2015 r.