KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 4.12.2025

COM(2025) 744 final

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie unijnego planu działania przeciwko nielegalnemu handlowi narkotykami

1.Wprowadzenie

1 Nielegalny handel narkotykami stanowi poważne, utrzymujące się zagrożenie dla bezpieczeństwa Europy. Ponad połowa najgroźniejszych siatek przestępczych działających w UE jest zaangażowana w nielegalny handel narkotykami, wykorzystując pozycję UE jako głównego rynku konsumenckiego, węzła tranzytowego i obszaru produkcji niedozwolonych środków odurzających. Przestępczość zorganizowana wykorzystuje globalne szlaki handlowe i technologie cyfrowe do budowania wyspecjalizowanej infrastruktury przestępczej, która destabilizuje społeczeństwo UE przez przemoc, korupcję i infiltrację legalnej gospodarki.

Nielegalny handel narkotykami wykazuje szczególną dynamikę w przypadku kokainy i narkotyków syntetycznych, a także ich prekursorów, ponieważ handel nimi charakteryzuje się zmiennością szlaków i wykorzystywanych metod. Pomimo skutecznych działań organów ścigania produkcja narkotyków syntetycznych, takich jak MDMA, amfetamina i metamfetamina, odbywa się w UE nadal na dużą skalę. Siatki przestępcze szybko dostosowują się do sytuacji, wykorzystując zaawansowane metody przemytu, szyfrowaną komunikację, platformy ciemnej sieci i kryptowaluty, aby uniknąć wykrycia ich działalności.

2 Pokaźne zyski z nielegalnego handlu narkotykami są poddawane praniu i ponownie inwestowane, co pozwala siatkom przestępczym coraz mocniej zakorzenić się w legalnych sektorach gospodarki i często wiąże się ze zwiększoną przemocą, zwłaszcza w miastach portowych i na rynkach miejskich. Wraz z dywersyfikacją szlak ów narkotykowych i punktów wjazdu można oczekiwać dalszego szerzenia się przemocy. Siatki te coraz częściej werbują młodych ludzi i osoby znajdujące się w trudnej sytuacji, wykorzystując doświadczane przez nich trudności społeczne i ekonomiczne, aby wymykać się organom ścigania. Młodych ludzi werbowanych za pośrednictwem platform mediów społecznościowych wykorzystuje się w roli dilerów, kurierów i zasobów wsparcia operacyjnego w operacjach nielegalnego handlu, na przykład jako osoby odpowiedzialne za odbiór narkotyków z kontenerów transportowych.

3 4 Aby sprostać tym zmieniającym się wyzwaniom, Komisja przedstawia nowy unijny plan działania przeciwko nielegalnemu handlowi narkotykami, wzmacniający szerszą strategię UE w dziedzinie narkotyków, której podstawą jest wyważona, oparta na dowodach polityka, w której priorytetem są prawa człowieka. Chociaż plan ma przede wszystkim zwiększyć bezpieczeństwo, obejmuje on również środki służące zwiększeniu gotowości, redukcji szkód związanych z używaniem narkotyków oraz wzmocnieniu współpracy i partnerstw na arenie międzynarodowej. Opierając się na ocenie planu działania na lata 2021–2025 oraz pozytywnych doświadczeniach z realizacji unijnego planu działania na rzecz zwalczania nielegalnego obrotu środkami odurzającymi i przestępczości zorganizowanej, w niniejszym planie działania skoncentrowano się na konkretnych priorytetowych działaniach, które byłyby do podjęcia w trybie natychmiastowym lub średnioterminowym, z wyszczególnieniem 19 ukierunkowanych działań mających na celu wyeliminowanie nielegalnego handlu narkotykami.

5 Plan działania opiera się na europejskiej strategii bezpieczeństwa wewnętrznego ProtectEU jako jeden z jej kluczowych rezultatów oraz wspiera synergię za pośrednictwem platform takich jak europejska multidyscyplinarna platforma przeciwko zagrożeniom przestępstwami (EMPACT) i partnerstwo publiczno-prywatne w ramach sojuszu portów europejskich, co ma zasadnicze znaczenie dla skoordynowanych działań na rzecz bezpieczeństwa w strategicznych punktach tranzytowych.

Sedno planu działania stanowi ogólnoświatowa współpraca, polegająca na zacieśnieniu współpracy ze Stanami Zjednoczonymi i angażowaniu partnerów w Ameryce Łacińskiej, na Karaibach, w Afryce Zachodniej, na Bliskim Wschodzie, w Chinach i Indiach. Ważnymi sojusznikami są nadal kraje kandydujące i potencjalne kraje kandydujące, w tym Bałkany Zachodnie. W tym kontekście współpraca będzie również wspierać stopniowe włączanie krajów kandydujących do UE w działania agencji WSiSW (Europol, CEPOL, EUDA), a także w ramach EMPACT, aby wzmocnić zbiorową walkę z nielegalnym handlem narkotykami. Partnerstwa te mają kluczowe znaczenie dla rozbijania siatek zajmujących się nielegalnym handlem i dla zabezpieczania szlaków.

UE zobowiązuje się również do zacieśnienia współpracy w ramach Europejskiej Koalicji przeciwko Narkotykom, zainicjowanej przez Europejską Wspólnotę Polityczną w październiku 2025 r., aby zjednoczyć siły dla przeciwdziałania wszechobecnemu zagrożeniu związanemu z nielegalnym handlem narkotykami.

2.Działania priorytetowe

W związku z ciągłym rozwojem siatek przestępczych i dywersyfikacją nielegalnego handlu narkotykami niezbędne są skoordynowane działania. Ich skuteczne wdrażanie zależy od zdecydowanej współpracy w całej UE, ścisłej współpracy z partnerami międzynarodowymi i trwałego zaangażowania politycznego.

Niniejszy plan działania koncentruje się na sześciu obszarach priorytetowych, w których należy zintensyfikować działania, przy czym w każdym z nich wskazano konkretne środki dla sprostania wyzwaniom związanym z nielegalnym handlem narkotykami. Poniżej przedstawiono ich powiązania z filarami strategii UE w dziedzinie narkotyków.

2.1.Dostosowanie do zmieniających się szlaków i sposobów działania

Siatki przestępcze przemycają niedozwolone środki odurzające do UE głównie drogą morską, z wykorzystaniem szerokiej sieci handlowych szlaków żeglugowych, a także statków niekomercyjnych. Po dotarciu na miejsce dalszy przewóz narkotyków odbywa się zazwyczaj za pośrednictwem transportu drogowego i kolejowego w ramach wewnętrznej sieci logistycznej UE. Szlaki powietrzne wykorzystuje się do przemieszczania niewielkich przesyłek o wysokiej wartości, takich jak narkotyki projektowane lub chemikalia będące prekursorami. Siatki szybko dostosowują się do zaostrzonych środków bezpieczeństwa i dynamicznie zmieniają szlaki przemytu, przekierowując go na mniej monitorowane porty i trasy, aby uniknąć wykrycia. Przekierowania te są możliwe dzięki przenikaniu przestępczości zorganizowanej do społeczeństwa, korupcji wśród pracowników, (groźbom) przemocy, a następnie wykorzystywaniu słabości logistycznych – przestępczość zorganizowana nie szczędzi wysiłków, aby zabezpieczyć swoje nielegalne zyski.

Działanie 1: Lepsze wykorzystanie informacji wywiadowczych dotyczących podróży do wykrywania, mapowania i udaremniania nielegalnego handlu narkotykami

Główne podmioty: państwa członkowskie, Europol, Komisja

Zorganizowane grupy przestępcze wykorzystują komercyjną i prywatną żeglugę powietrzną, a także transport lądowy i morski do przemytu narkotyków przez granice zewnętrzne i wzdłuż szlaków wewnątrz strefy Schengen. Organy ścigania, w tym organy celne, należy bezwzględnie wyposażyć w niezbędne narzędzia służące wykrywaniu i przechwytywaniu nielegalnych przepływów. Narzędzia wykorzystujące informacje wywiadowcze dotyczące podróży, w tym dane o locie, dane dotyczące przelotu pasażera (PNR), automatyczne rozpoznawanie tablic rejestracyjnych (ARTR) oraz wyprzedzające informacje o ładunku, gromadzone przez organy celne w odniesieniu do wszystkich komercyjnych środków transportu, stanowią istotną pomoc przy wykrywaniu, mapowaniu i udaremnianiu nielegalnego handlu narkotykami.

Zwalczanie nielegalnego handlu prowadzonego z wykorzystaniem lotnictwa ogólnego: Siatki przestępcze stale się rozwijają i dywersyfikują sposoby prowadzenia nielegalnego handlu. Małe statki powietrzne wykorzystywane do lotów nieregularnych stają się coraz bardziej atrakcyjnym nośnikiem służącym do przemytu narkotyków przez granice. Statki te, często nieobjęte zakresem intensywnej kontroli mającej zastosowanie do lotnictwa komercyjnego, stanowią dla przemytników dyskretne, elastyczne i obarczone niskim ryzykiem środki transportu umożliwiające przemieszczanie przesyłek narkotyków o wysokiej wartości między Europą, Afryką Północną, Ameryką Łacińską i Bałkanami Zachodnimi.

Aby przeciwdziałać temu nowemu zagrożeniu, od 2026 r. właściwe organy państw członkowskich powinny otrzymywać od organizacji EUROCONTROL informacje o lotach nieregularnych. Dzięki połączeniu rutynowych danych planów lotu i danych z monitorowania ze wskaźnikami ryzyka, takimi jak dokonywane w ostatniej chwili zmiany trasy, korzystanie z odległych lotnisk lub nieprzejrzysta struktura własności statków powietrznych, państwa członkowskie mogłyby usprawnić przyszłą identyfikację lotów wymagających ściślejszej kontroli. Ponieważ EUROCONTROL nie otrzymuje planów lotu w przypadku statków powietrznych wykonujących loty według przepisów wykonywania lotu z widocznością, państwa członkowskie powinny ocenić możliwości systematycznego gromadzenia, udostępniania i analizowania kluczowych informacji o locie również w odniesieniu do takich lotów. Aby wesprzeć tworzenie takich systemów, organizacja EUROCONTROL zgodziła się przedstawić wytyczne dotyczące procesów i struktur danych. Zgodnie ze swoim zakresem kompetencji Europol może oferować wsparcie przy opracowywaniu wskaźników ryzyka oraz ułatwiać analizę i wymianę informacji między państwami członkowskimi.

6 Analizy danych PNR: Działalność siatek zajmujących się nielegalnym handlem narkotykami staje się coraz bardziej wyrafinowana pod względem korzystania z międzynarodowych tras podróży i pośredników. Obecne ramy dotyczące informacji o podróży, informacje o pasażerach przekazywane przed podróżą (API) i dane PNR są dla organów ścigania niezbędne do zwalczania poważnej przestępczości zorganizowanej i nielegalnego handlu narkotykami. Aby w pełni wykorzystać potencjał danych PNR na mocy dyrektywy UE w sprawie danych PNR, jednostki do spraw informacji o pasażerach państw członkowskich powinny systematycznie identyfikować i analizować wzorce podróży i profile ryzyka istotne dla nielegalnego handlu narkotykami oraz wymieniać się nimi, w ścisłej koordynacji z Europolem i przy jego wsparciu.

Ponadto Komisja wraz z państwami członkowskimi i sektorem transportu analizuje możliwości wzmocnienia aktualnych ram API/PNR, które obecnie ograniczają się do komercyjnych podróży lotniczych. Obejmuje to możliwość wprowadzenia środków w odniesieniu do innych rodzajów transportu, takich jak transport morski i lądowy oraz loty prywatne. Uwzględnione zostaną przy tym wyniki opublikowanych w 2025 r. studiów wykonalności dotyczących transportu morskiego i lądowego oraz trwającego badania dotyczącego lotów prywatnych, które ma zostać zakończone w 2026 r.

Skuteczne wykorzystywanie systemów ARTR: Po dotarciu niedozwolonych środków odurzających na terytorium Europy siatki zajmujące się nielegalnym handlem narkotykami korzystają z transportu drogowego w całej UE, wykorzystując do szybkiego przemieszczania nielegalnych substancji samochody osobowe, dostawcze i ciężarowe, co często pozostaje niewykryte. Aby temu przeciwdziałać, państwa członkowskie i UE ocenią i wdrożą niezbędne środki w celu zapewnienia, aby systemy ARTR wykorzystywane przez organy ścigania i organy celne sprawdzały w sposób skuteczny dane zawarte w systemie informacyjnym Schengen. Umożliwiłoby to lepsze wykrywanie pojazdów oznaczonych jako powiązane z nielegalnym handlem narkotykami i innymi poważnymi przestępstwami transgranicznymi.

Ponadto, w stosownych przypadkach, należy udostępniać odpowiednie dane dotyczące lokalizacji w ramach ARTR na potrzeby dochodzeń następczych. Pozwoliłoby to wesprzeć działania na rzecz śledzenia szlaków przestępczych i skuteczniejszego rozbijania siatek zajmujących się nielegalnym handlem narkotykami, koncentrując się przy tym na kluczowych węzłach transportowych, takich jak porty, terminale promowe, stacje rozrządowe i główne drogi, często służących do przemieszczania narkotyków. UE powinna także propagować zharmonizowane normy techniczne i wspierać interoperacyjność systemów, aby zapewnić sprawną wymianę informacji między państwami członkowskimi a agencjami UE, takimi jak Europol. Łącznie środki te znacznie zwiększyłyby zdolność UE do wykrywania i eliminowania operacji nielegalnego handlu narkotykami na drogach położonych na jej terytorium.

Wyprzedzające informacje o ładunku gromadzone przez organy celne za pośrednictwem systemu kontroli importu 2 (ICS2) dostarczają szczegółowych informacji na temat wszystkich towarów wprowadzanych do UE przed ich przybyciem na granice zewnętrzne. Organy celne przeprowadzają wspólną analizę ryzyka w czasie rzeczywistym i koncentrują się na przesyłkach obarczonych ryzykiem. Chociaż ICS2 funkcjonuje już w odniesieniu do transportu lotniczego i morskiego, jego pełne wdrożenie nastąpi wraz z integracją transportu drogowego i kolejowego do połowy 2026 r.

Działanie 2: Rozszerzenie działalności MAOC-N

Główne podmioty: MAOC-N, Komisja, Europol, państwa członkowskie

7 Morskie Centrum Analiz i Operacji ds. Zwalczania Narkotyków (MAOC-N) od dawna pełni funkcję jedynego w swoim rodzaju, wysoce skutecznego wielonarodowego centrum koordynacji zajmującego się zwalczaniem przemytu narkotyków drogą morską. W jego skład wchodzą urzędnicy łącznikowi z organów ścigania, organów celnych, organów wojskowych i organów administracji morskiej uczestniczących państw członkowskich UE i Zjednoczonego Królestwa, a także partnerzy będący obserwatorami, w tym Stany Zjednoczone. Jego głównym zadaniem jest wspieranie wykrywania, udaremniania i przechwytywania przewozów narkotyków prowadzonych na dużą skalę, w szczególności przewozów dokonywanych szlakami morskimi oraz, w coraz większym stopniu, z wykorzystaniem lotnictwa ogólnego. Jego skuteczność wynika z koordynacji działań, zdolności do wymiany informacji wywiadowczych w czasie rzeczywistym oraz zdolności do łączenia działań podejmowanych przez krajowe wymiary sprawiedliwości i czynności dochodzeniowych prowadzonych na szczeblu krajowym. MAOC-N prowadzi najbardziej aktywną działalność na Oceanie Atlantyckim, zwłaszcza na szlakach transatlantyckich do Europy i u wybrzeży Afryki Zachodniej, który to obszar coraz częściej jest wykorzystywany jako węzeł w celu przeładunku narkotyków przewożonych do Europy. W 2024 r. działalność MAOC-N przyniosła znaczące rezultaty – centrum wspierało partnerów międzynarodowych w wielu głośnych akcjach udaremniania przemytu skutkujących konfiskatą rekordowych ilości narkotyków na morzu, wynoszących ponad 70 ton kokainy.

W świetle zmieniającego się krajobrazu międzynarodowego nielegalnego handlu narkotykami, w szczególności coraz częstszego wykorzystywania szlaków morskich i tras lotnictwa ogólnego, Komisja zintensyfikuje współpracę z MAOC-N i państwami członkowskimi. Zamierza ona zbadać możliwości pogłębienia obecnych działań operacyjnych MAOC-N i ich ewentualnego rozszerzenia, ze szczególnym uwzględnieniem zwiększenia jego obszaru działania w regionie Morza Śródziemnego i zachęcania państw członkowskich do szerszego uczestnictwa lub członkostwa.

Ewentualne rozszerzenie bazy członkowskiej MAOC-N wzmocniłoby jego zasięg geograficzny i zdolności wywiadowcze, zwłaszcza w basenie Morza Śródziemnego, który staje się kluczowym korytarzem wykorzystywanym do handlu różnymi nielegalnymi substancjami, w tym haszyszem, kokainą i narkotykami syntetycznymi.

Kluczowym aspektem tej strategii jest zacieśnienie współpracy między MAOC-N, Europolem i Fronteksem. MAOC-N koncentruje się na koordynacji działań na morzu i w powietrzu, natomiast Frontex wspiera zarządzanie granicami, a Europol – postępowania przygotowawcze we wszystkich państwach członkowskich za pomocą działań takich jak śledzenie mienia i kojarzenie przypadków udaremniania przemytu narkotyków z większymi zorganizowanymi grupami przestępczymi. Rozważana jest aktualnie propozycja utworzenia wspólnego morskiego zespołu ds. zwalczania narkotyków (J-MCAT) w ramach Europolu, z udziałem MAOC-N, Fronteksu i państw członkowskich. Zespół ten umożliwiłby koordynację operacji taktycznych i konfiskat narkotyków w czasie rzeczywistym, ułatwiając prowadzenie kompleksowych, długoterminowych dochodzeń w sprawie siatek przestępczych.

Działanie 3: Wykorzystanie zdolności Fronteksu do wspierania państw członkowskich w wykrywaniu przemytu narkotyków na granicach zewnętrznych UE oraz zacieśnienie współpracy z Europolem i innymi odpowiednimi organami

Główne podmioty: Frontex, EMSA, SatCen, Europol, MAOC-N, państwa członkowskie

Wykorzystując własne zdolności w zakresie nadzoru oraz zdolności swoich partnerów w tej dziedzinie, w tym zasoby lotnicze i obrazy satelitarne o wysokiej rozdzielczości, Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex) może skuteczniej monitorować i wykrywać przemyt narkotyków na granicach zewnętrznych UE. Agencja ta powinna położyć większy nacisk na zwalczanie tego zagrożenia i uwzględniać nielegalny handel narkotykami przy ocenie dostępności wyposażenia technicznego, systemów, zdolności, zasobów, infrastruktury i wyszkolonego personelu w państwach członkowskich w celu zapewnienia skutecznej kontroli granicznej.

W celu wzmożenia swoich wysiłków Frontex powinien zacieśnić współpracę z Europejską Agencją Bezpieczeństwa Morskiego (EMSA) i Centrum Satelitarnym Unii Europejskiej (SatCen) w kontekście obecnej usługi programu Copernicus w zakresie bezpieczeństwa i potencjalnego programu obserwacji Ziemi w ramach usługi rządowej i łączyć dane i analizy tych partnerów w celu uzyskania kompleksowej orientacji sytuacyjnej. Frontex i Komisja powinny dalej rozwijać obecne synergie z unijnym programem bezpiecznej łączności i programem kosmicznym Unii oraz badać dalsze możliwości w tym zakresie za pośrednictwem istniejących i przyszłych usług w zakresie bezpieczeństwa i usług rządowych w dziedzinie bezpiecznej komunikacji, odpornego pozycjonowania, nawigacji i synchronizacji czasu oraz obserwacji Ziemi. Ponadto zawarcie nowych porozumień roboczych z Europolem i MAOC-N ułatwi lepszą wymianę informacji i koordynację strategiczną.

Zdolności Fronteksu obejmują coraz szerszy zestaw narzędzi służących do nadzoru i monitorowania, które umożliwiają lepsze monitorowanie granic zewnętrznych UE i stref przedgranicznych. Łącząc dane z nadzoru z informacjami pochodzącymi od państw członkowskich, Frontex powinien prowadzić ukierunkowane działania operacyjne w ramach zarządzania granicami, aby wspierać państwa przyjmujące i inne zainteresowane strony w zwalczaniu nielegalnego handlu narkotykami. Przewiduje się zbadanie synergii z obecnymi udanymi inicjatywami na rzecz współpracy z państwami trzecimi w zakresie zarządzania granicami, w tym współpracy w ramach sieci Punto Atenas z Ameryką Łacińską. Ponadto zdolności rozwijane zgodnie z komunikatem pt. „Utrzymanie pokoju – Plan działania na rzecz gotowości obronnej”, w szczególności za pośrednictwem europejskiej inicjatywy na rzecz obrony przed dronami, można dostosować do podwójnego zastosowania w celu wzmocnienia ochrony granic i poprawy wykrywania nielegalnego handlu narkotykami.

8 Obecnie trwają negocjacje w sprawie nowego porozumienia roboczego między Fronteksem a Europolem oraz przewiduje się przeprowadzenie negocjacji w sprawie porozumienia roboczego Fronteksu z MAOC-N. Porozumienia te mają na celu wzmocnienie koordynacji strategicznej i ułatwienie lepszej wymiany informacji, a tym samym wzmocnienie współpracy w zwalczaniu nielegalnego handlu narkotykami.

Agencja powinna w większym stopniu wykorzystywać połączone usługi EUROSUR-u do gromadzenia danych morskich od EMSA, w tym informacji ze wspólnego mechanizmu wymiany informacji (CISE) i SatCenu. Zgromadzone informacje należy niezwłocznie przekazywać organom krajowym na potrzeby skutecznych działań operacyjnych i udaremniania przemytu. W swoim rocznym planowaniu Frontex musi wyraźnie uwzględnić zagrożenia związane z nielegalnym handlem narkotykami, aby zapewnić sprawną realizację wspólnych operacji w porozumieniu z przyjmującymi państwami członkowskimi.

Działanie 4: Zacieśnienie partnerstw cywilno-wojskowych w celu zwalczania nielegalnego handlu narkotykami prowadzonego drogą morską

Główne podmioty: Komisja, wysoka przedstawicielka wspierana przez ESDZ, państwa członkowskie

Niedawne dochodzenia przeprowadzone przez organy ścigania pokazują, że międzynarodowe siatki zajmujące się nielegalnym handlem narkotykami aktywnie wykorzystują wody międzynarodowe i złożone szlaki morskie do przemieszczania dużych ilości nielegalnych substancji do UE. Szlaki te biegną przez regiony stanowiące ważne strefy tranzytowe dla kokainy i innych środków odurzających mających trafić do Europy, takie jak Afryka Zachodnia i szerzej pojmowane szlaki atlantyckie. Poprawa zdolności UE w zakresie przechwytywania i nadzoru na tych korytarzach przemytniczych stanowi kwestię o zasadniczym znaczeniu. W przypadku zidentyfikowania statków zaangażowanych w przemyt narkotyków, w tym dzięki wykorzystaniu aktywów kosmicznych, państwa członkowskie UE posiadające odpowiednie zdolności wojskowe mogłyby odegrać ważną rolę we wspieraniu działań na rzecz udaremniania przemytu, zgodnie z odnośnymi mandatami prawnymi i ramami operacyjnymi. Rola ta polega między innymi na przekazywaniu organom ścigania i organom celnym kluczowych informacji w celu podjęcia działań.

UE działa aktywnie na rzecz zwalczania nielegalnego handlu narkotykami za pośrednictwem różnych inicjatyw realizowanych w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony. Jedno z takich działań – operacja ATALANTA prowadzona przez EUNAVFOR na Oceanie Indyjskim – obejmuje mandat dotyczący zwalczania nielegalnego handlu narkotykami. Mandat EUCAP Somalia obejmuje wzmocnienie zarządzania morskiego i zdolności w tej dziedzinie w celu stworzenia trwałych instytucji i agencji egzekwowania prawa morskiego, w tym straży przybrzeżnej. W Zatoce Gwinejskiej inicjatywa Unii Europejskiej w zakresie bezpieczeństwa i obrony zapewnia wsparcie w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony krajom Afryki Zachodniej, takim jak Wybrzeże Kości Słoniowej, Ghana, Togo i Benin. Inicjatywa ta ma na celu wzmocnienie zdolności tych krajów do walki z grupami terrorystycznymi oraz poprawę sprawowania rządów dzięki rozmieszczeniu ekspertów wojskowych i cywilnych oraz mobilnych zespołów szkoleniowych na wniosek państw przyjmujących.

Jeżeli te państwa Afryki Zachodniej zwrócą się o pomoc w celu wzmocnienia egzekwowania prawa w zakresie zwalczania nielegalnego handlu narkotykami, Komisja i wysoka przedstawicielka, w ramach swoich odnośnych kompetencji, priorytetowo potraktują taki wniosek i mogą zaproponować państwom członkowskim UE wsparcie. Ponadto państwa członkowskie mogą w Zatoce Gwinejskiej skorzystać z narzędzia skoordynowanej obecności na morzu, aby wzmocnić zdolności państw nadbrzeżnych w zakresie bezpieczeństwa, a tym samym usprawnić działania w zakresie przechwytywania. Przewiduje się zbadanie podobnych inicjatyw na półkuli zachodniej.

Maksymalne wykorzystanie wspólnego mechanizmu wymiany informacji ma kluczowe znaczenie dla ułatwienia skutecznej wymiany informacji między wojskowymi i cywilnymi zainteresowanymi stronami z UE. Projekty finansowane przez UE, takie jak SEACOP w Zatoce Gwinejskiej i Ameryce Łacińskiej oraz CRIMARIO w regionie Indo-Pacyfiku i Ameryce Łacińskiej, dodatkowo przyczyniają się do poprawy orientacji w obszarze morskim, koordynacji między agencjami i wymiany informacji na szczeblu regionalnym.

Starania te uzupełnia Europejski Instrument na rzecz Pokoju (EPF), zapewniając sprzęt, szkolenia i wiedzę fachową w celu zwiększenia zdolności partnerów w zakresie bezpieczeństwa morskiego. Wzmocnienie tych inicjatyw wspiera kompleksowe podejście UE do zwalczania nielegalnego handlu narkotykami na morzu.

W ujęciu łącznym działania te mają na celu intensyfikację wysiłków na rzecz zwalczania nielegalnego handlu narkotykami na morzu, przy jednoczesnym utrzymaniu zobowiązania UE do propagowania wolności żeglugi i bezpiecznych szlaków morskich zgodnie z prawem międzynarodowym, w szczególności z Konwencją Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS) oraz Konwencją Narodów Zjednoczonych o zwalczaniu nielegalnego obrotu środkami odurzającymi i substancjami psychotropowymi.

Ogólnie rzecz biorąc, cywilne misje w dziedzinie WPBiO w terenie pracują na rzecz wzmocnienia zdolności państw przyjmujących. W niektórych przypadkach ich zadaniem jest wzmocnienie powiązania między bezpieczeństwem wewnętrznym a zewnętrznym dzięki poprawie koordynacji i współpracy między cywilnymi podmiotami WPBiO i WSiSW w państwach trzecich oraz w ramach ich odpowiednich mandatów i kompetencji. Zwalczanie nielegalnego handlu narkotykami na morzu powinno być ważnym elementem powiązania między bezpieczeństwem wewnętrznym a zewnętrznym.

Działanie 5: Określenie skutecznych środków przeciwdziałania niewłaściwemu użytkowi statków typu go-fast

Główne podmioty: państwa członkowskie, Europol, Komisja

W ostatnich latach stosowanie statków typu go-fast – łodzi o dużej mocy i dużej prędkości, które wymykają się organom ścigania – stało się preferowaną metodą transportu niedozwolonych środków odurzających szlakami morskimi, w szczególności do Hiszpanii, Portugalii i Francji. W odpowiedzi na coraz częstsze wykorzystywanie przez zorganizowane grupy przestępcze szybkich statków typu go-fast należy przyjąć kompleksowe i skoordynowane podejście na szczeblu europejskim.

Niektóre państwa członkowskie podjęły już środki ustawodawcze w celu zaostrzenia krajowych przepisów dotyczących takich łodzi o dużej prędkości. W odpowiedzi na te bardziej rygorystyczne przepisy organizacje przestępcze dostosowują swoją działalność, przenosząc ją do innych państw UE, w których nie prowadzi się takich zaostrzonych kontroli. 

Aby pomóc w zwalczaniu tego zjawiska, Komisja ułatwi wymianę najlepszych praktyk i wyciągniętych wniosków między państwami członkowskimi w ramach specjalnych warsztatów dla ekspertów, które odbędą się w 2026 r. Warsztaty te obejmować będą dyskusje na temat skuteczności przepisów krajowych regulujących użytkowanie, rejestrację i kontrolę statków typu go-fast w całej UE, a także wdrażania nowych technologii i stosowania innowacyjnych metod służących wykrywaniu, śledzeniu i przechwytywaniu podejrzanych statków w czasie rzeczywistym. Ustalenia zostaną zebrane w praktycznym przewodniku dotyczącym rejestracji, identyfikowalności i kontroli takich statków o dużej prędkości.

Jednocześnie Komisja zainicjuje zorganizowane dialogi z producentami silników przyczepnych. Ponieważ przemytnicy narkotyków korzystają często z silników pozwalających na osiągnięcie niezwykle dużych prędkości, partnerstwa branżowe powinny zadbać o odpowiedzialną dystrybucję i identyfikowalność takich urządzeń o dużej mocy. Ponadto działania w zakresie nadzoru i przechwytywania może wzmocnić integracja inteligentnych technologii możliwa dzięki globalnym systemom nawigacji satelitarnej i systemom monitorowania silników. Dzięki tym zdolnościom organy egzekwowania prawa mogą zyskać nowe sposoby bezpiecznego unieszkodliwiania statków typu go-fast wykorzystywanych do działalności przestępczej lub ograniczania ich zasięgu operacyjnego.

Działanie 6: Utworzenie współpracy publiczno-prywatnej w celu udaremniania nielegalnego handlu narkotykami prowadzonego za pośrednictwem usług pocztowych i usług doręczania paczek

Główne podmioty: państwa członkowskie, Europol, Komisja

Szybki rozwój handlu elektronicznego i branży doręczania przesyłek zapewnił siatkom przestępczym nowe możliwości potajemnego przemieszczania niedozwolonych środków odurzających za pośrednictwem usług pocztowych i usług doręczania paczek. Usługi te są powszechnie wykorzystywane do transgranicznej dystrybucji narkotyków, często w małych ilościach, które są trudniejsze do wykrycia, ale – rozpatrywane łącznie – przyczyniają się do prowadzonych na dużą skalę operacji przemytniczych. Aby zaradzić temu rosnącemu zagrożeniu, należy przyjąć podejście obejmujące całe społeczeństwo, mobilizujące organy ścigania i instytucje publiczne, a także sektor prywatny.

Komisja utworzy specjalne forum na szczeblu UE, skupiające przedstawicieli sektora usług pocztowych i usług doręczania paczek, krajowych organów regulacyjnych, organów celnych i organów ścigania. Celem tej platformy będzie wspieranie zorganizowanego dialogu, osiągnięcie lepszego zrozumienia wyzwań operacyjnych oraz wzmocnienie współpracy między sektorem publicznym i prywatnym. Ma to na celu wykrywanie i udaremnianie nielegalnego handlu narkotykami i przepływu zakazanych towarów w łańcuchach dostaw przy jednoczesnym zachowaniu zgodności z ramami prawnymi, takimi jak unijny kodeks celny.

Transgraniczna działalność przedsiębiorstw pocztowych i doręczających paczki uwypukla potrzebę zorganizowanej współpracy na szczeblu UE. Aby skuteczniej zapobiegać nielegalnemu handlowi narkotykami i przepływowi zakazanych towarów w obrębie UE i poza nią, Komisja rozważy ustanowienie ogólnounijnych protokołów ustaleń. Posłużyłyby one do nadania współpracy formalnego charakteru, jasnego określenia zakresów odpowiedzialności oraz usprawnienia wymiany informacji i wspólnych wysiłków. Protokoły takie wspierałyby istniejące i przyszłe obowiązki w zakresie wymiany informacji wynikające z unijnych przepisów prawa celnego jako ich uzupełnienie zamiast wpływania na ich kształt.

2.2.Zapobieganie przestępczości i ograniczanie przemocy związanej z narkotykami

Werbowanie młodych ludzi przez zorganizowane siatki przestępcze zajmujące się nielegalnym handlem narkotykami stanowi coraz większy problem w całej UE. Grupy przestępcze aktywnie poszukują i próbują wykorzystywać małoletnich znajdujących się w trudnej sytuacji, często na obszarach o niekorzystnej sytuacji ekonomicznej lub społecznej, traktując ich jako zasoby obarczone niskim ryzykiem i możliwe do zastąpienia. Wymiar cyfrowy jeszcze bardziej przyspiesza tę tendencję, ponieważ do nagabywania małoletnich, manipulowania nimi i ich werbowania pod pozorem szybkiego zarobku lub tworzenia poczucia przynależności wykorzystuje się platformy internetowe i media społecznościowe.

Działanie 7: Stworzenie zestawu narzędzi w celu zapobiegania werbowaniu małoletnich do siatek zajmujących się nielegalnym handlem narkotykami

Główne podmioty: Europejska Sieć Zapobiegania Przestępczości (ESZP), Agencja Unii Europejskiej ds. Narkotyków (EUDA), państwa członkowskie, Komisja

Europejska Sieć Zapobiegania Przestępczości opracuje w 2026 r. kompleksowy zestaw narzędzi, natomiast EUDA ułatwi prace europejskiej wspólnoty praktyków w celu zapobiegania werbowaniu małoletnich do siatek zajmujących się nielegalnym handlem narkotykami. W ramach tej inicjatywy przewidziano połączenie praktycznych środków zapobiegawczych i interwencyjnych z ogólnounijną platformą współpracy i wymiany wiedzy. Wspomniany zestaw narzędzi zapewni organom krajowym, pracownikom pedagogicznym, pracownikom socjalnym i podmiotom społeczeństwa obywatelskiego oparte na dowodach narzędzia służące wczesnemu wykrywaniu, interwencji i budowaniu odporności w celu zapobiegania werbowaniu małoletnich przez grupy przestępcze w społecznościach obarczonych takim ryzykiem. Jednocześnie wspólnota praktyków zgromadzi decydentów, praktyków, badaczy i organy ścigania w celu wymiany odpowiednich najlepszych praktyk, dostosowania strategii oraz propagowania innowacyjnych i skutecznych interwencji.

Uznając rolę wymiaru cyfrowego, we współpracy z dostawcami technologii i ekspertami w dziedzinie ochrony dzieci w ramach Forum UE ds. Internetu powstanie ukierunkowany pakiet wiedzy dla platform internetowych, wspierający wykrywanie prób werbowania i ich zgłaszanie w czasie rzeczywistym.

2.3.Zacieśnienie współpracy między organami ścigania, sądowymi i celnymi

Skuteczna i skoordynowana współpraca między organami ścigania, sądowymi i celnymi ma kluczowe znaczenie dla reakcji UE wobec działalności siatek zaangażowanych w nielegalny handel narkotykami. Organizacje przestępcze wykorzystują luki w wymianie informacji i koordynacji między organami krajowymi i unijnymi oraz zróżnicowane ramy prawne do minimalizowania ryzyka pojmania przez organy ścigania i pociągnięcia do odpowiedzialności karnej. Jednocześnie siatki te wykorzystują kanały cyfrowe i często kontynuują działalność nawet z zakładów karnych, co stanowi poważne wyzwanie dla władz.

Działanie 8: Poprawa współpracy i wymiany informacji między organami celnymi, organami ścigania i organami sądowymi

Główne podmioty: państwa członkowskie, Komisja, Europol, Eurojust, Prokuratura Europejska, Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych, Urząd UE ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy, Frontex

Skuteczna i skoordynowana współpraca organów ścigania, organów wymiaru sprawiedliwości i organów celnych wymaga sprawnej wymiany informacji między poszczególnymi zaangażowanymi organami. Właściwe organy nie wykorzystują jednak obecnych możliwości służących owej wymianie informacji w wystarczającym stopniu. Niedociągnięcia te osłabiają zbiorową zdolność UE do wykrywania i przerywania coraz bardziej złożonych szlaków przemytu narkotyków, umożliwiając przemytnikom wykorzystywanie luk w systemie.

Wzmocnienie i pełne wykorzystanie istniejących mechanizmów ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia sprawnej i terminowej wymiany informacji między organami ścigania i organami celnymi na szczeblu krajowym i unijnym, zgodnie z obowiązującymi ramami prawnymi. Obejmuje to między innymi wzmocnienie zdolności analitycznych w celu poprawy wykrywania podejrzanych wzorców, metod ukrywania i podatności na zagrożenia w łańcuchu dostaw dzięki wykorzystywaniu danych zgromadzonych z różnych systemów, takich jak unijny system kontroli importu 2 w odniesieniu do przychodzących przepływów. Przełoży się to następnie na większą skuteczność systemów wyprzedzających informacji o ładunku i zarządzania ryzykiem, w ramach których państwa członkowskie UE wspólnie oceniają ryzyko związane z przesyłkami wwożonymi do UE drogą morską, powietrzną i lądową.

Wzmocniona koordynacja nie tylko poprawi reagowanie operacyjne w czasie rzeczywistym, ale również przyczyni się do stworzenia długofalowego obrazu wywiadowczego niezbędnego do strategicznego zwalczania siatek zajmujących się nielegalnym handlem. Kluczowe podmioty, w tym organy celne UE, Europol, Eurojust, Prokuratura Europejska, Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych, Urząd UE ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Frontex, powinny przekazywać swoje dane na potrzeby wspólnej analizy.

Działanie 9: Wdrożenie innowacyjnych technologii wykrywania w celu zwalczania nielegalnego handlu narkotykami

Główne podmioty: Komisja, państwa członkowskie

Aby przeciwdziałać wyrafinowanym metodom nielegalnego handlu narkotykami, należy wspierać wdrażanie zaawansowanych technologii wykrywania, uwzględniających zmieniające się tendencje w transgranicznych działaniach przestępczych i stanowiących odpowiedź na praktyczne potrzeby organów pierwszej linii. Ponieważ przemytnicy narkotyków ciągle doskonalą techniki, za pomocą których ukrywają swoją działalność, i wykorzystują luki technologiczne, wyposażenie organów celnych, organów kontroli granicznej i organów ścigania w najnowocześniejsze narzędzia pozwoli zapewnić, by UE była stale o jeden krok do przodu w walce z tymi zagrożeniami.

Komisja i państwa członkowskie będą priorytetowo traktować finansowanie przeznaczane na wdrażanie zaawansowanych technologii wykrywania i monitorowania na obszarach wysokiego ryzyka i w węzłach transportowych, aby osiągnąć maksymalną skuteczność prowadzonych działań. Przedmiotem szczególnej uwagi będą zaawansowane systemy skanowania wyposażone w funkcje analityczne oparte na AI oraz włączenie innowacyjnych urządzeń do wykrywania wykorzystywanych w sektorze publicznym i prywatnym do narzędzi profilowania ryzyka opartych na AI wykorzystywanych przez organy krajowe do kontroli towarów i środków transportu.

9 Finansowanie powinno również wspierać korzystanie z narzędzi takich jak obrazy satelitarne o wysokiej rozdzielczości, pseudosatelity wysokiego pułapu, systemy informacji geoprzestrzennej oraz drony powietrzne lub półzanurzalne do wykrywania i mapowania działań związanych z produkcją niedozwolonych środków odurzających i nielegalnym handlem nimi. Korzystanie z tych technologii usprawniłoby monitorowanie korytarzy nielegalnego handlu, laboratoriów narkotykowych, obszarów uprawy roślin wykorzystywanych do produkcji narkotyków i miejsc szczególnej aktywności transgranicznej, przy czym strategicznych informacji w tym zakresie mogą dostarczać Europol, EUDA, SatCen i inne odpowiednie agencje UE. Europejski plan działania w zakresie transformacji obronności określa również ramy, które przyniosą korzyści pod względem wykorzystania rozwiązań podwójnego zastosowania, w tym w dziedzinie zwalczania nielegalnego handlu narkotykami.

Działanie 10: Zwiększenie zdolności do przeciwdziałania nielegalnemu handlowi narkotykami w internecie

Główne podmioty: Europol, Agencja Unii Europejskiej ds. Szkolenia w Dziedzinie Ścigania (CEPOL), EUDA, Komisja

Do nielegalnego handlu narkotykami w coraz większym stopniu wykorzystuje się technologie cyfrowe. Organy ścigania muszą dysponować niezbędnymi narzędziami i umiejętnościami w celu wykrywania tych zmieniających się metod przestępczych, prowadzenia dochodzeń w ich sprawie i ich udaremniania. W odpowiedzi na ten problem UE położy nacisk na wzmocnienie zdolności organów ścigania w zakresie monitorowania i interwencji w internecie.

Europol powinien rozszerzyć wsparcie operacyjne dla państw członkowskim, m.in. w celu systematycznego monitorowania rynków narkotykowych oraz analizowania i sygnalizowania podejrzanych działań, odzwierciedlając również wkład EUDA w zakresie analizy i monitorowania. Jednocześnie CEPOL powinien prowadzić zaawansowane, specjalistyczne programy szkoleniowe mające na celu budowanie krajowej wiedzy fachowej w zakresie identyfikowania i zwalczania działań związanych z narkotykami na platformach cyfrowych.

Egzekwowanie obowiązków w zakresie należytej staranności spoczywających na pośrednikach internetowych na mocy aktu o usługach cyfrowych zarówno przez państwa członkowskie, jak i Komisję, będzie kluczowe dla uwzględnienia internetowych aspektów nielegalnego handlu narkotykami. Ponadto należy zacieśnić współpracę z sektorem prywatnym za pośrednictwem Forum UE ds. Internetu. UE powinna pracować nad protokołem o współpracy z przedsiębiorstwami technologicznymi zaangażowanymi w Forum UE ds. Internetu, ustanawiając punkty kontaktowe i zobowiązując te przedsiębiorstwa do włączenia nielegalnego handlu narkotykami do ich zakresu zadań i procesów moderowania treści.

To wieloaspektowe podejście, łączące zwiększoną zdolność operacyjną, skuteczny nadzór i współpracę z sektorem prywatnym oraz wysokiej jakości szkolenia, umożliwi organom ścigania w całej UE skuteczniejsze zwalczanie nielegalnego handlu narkotykami w kanałach internetowych, likwidowanie cyfrowych rynków przestępczych i wyprzedzanie działań handlarzy narkotyków używających szybko zmieniających się technik nielegalnego handlu.

Działanie 11: Udaremnianie nielegalnego handlu narkotykami prowadzonego z zakładów karnych i w tych zakładach

Główne podmioty: EuroPris, EUDA, państwa członkowskie

10 Zakłady karne powinny izolować przestępców od siatek przestępczych, jednak wielu wysokiej rangi handlarzy narkotyków nadal organizuje operacje związane z narkotykami zza krat. Używanie kanałów komunikacji do niewłaściwych celów, wykorzystywanie odwiedzających i koordynacja działań z zewnętrznymi współsprawcami zagrażają integralności systemu wymiaru sprawiedliwości i osłabiają bezpieczeństwo publiczne. Zorganizowane grupy przestępcze czasami zastraszają pracowników zakładów karnych, wręczają im łapówki lub stosują wobec nich groźby, co nie tylko zagraża bezpieczeństwu tych osób, lecz także podważa integralność instytucjonalną zakładów i osłabia działania na rzecz resocjalizacji. Aby rozwiązać te problemy, Europejska Organizacja Służby Więziennej i Kuratorskiej (EuroPris) obejmie przewodnią rolę w inicjatywie mającej na celu określenie obecnych wyzwań i wskazanie najlepszych praktyk w całej UE w zakresie udaremniania działalności przestępczej w systemach penitencjarnych.

Inicjatywa ta zapewni kompleksowy przegląd podejść prawnych, operacyjnych i technologicznych stosowanych obecnie w państwach członkowskich w celu zapobiegania kontynuacji nielegalnego handlu narkotykami i innym formom przestępczości zorganizowanej z zakładów karnych oraz w celu prowadzenia dochodzeń w tej sprawie. Inicjatywa posłuży również do analizy skuteczności środków takich jak kontrola bezpiecznej komunikacji, wymiana danych wywiadowczych między organami więziennymi i organami ścigania, szkolenia personelu oraz systemy klasyfikacji przestępców pod względem stopnia zagrożenia.

W uzupełnieniu szerzej zakrojonych działań UE na rzecz zwalczania przestępczości zorganizowanej EuroPris ułatwi opracowywanie i rozpowszechnianie praktycznych wytycznych, pomagając państwom członkowskim w przyjęciu najskuteczniejszych narzędzi. Aby zachęcić do wzajemnego uczenia się i wzmocnić zdolności instytucjonalne, EuroPris zorganizuje ukierunkowane działania o określonej tematyce, takiej jak zagłuszanie telefonów komórkowych, postępowanie w przypadku sprawców przestępstw stanowiących wysokie zagrożenie i współpraca między poszczególnymi agencjami.

Celem tego działania jest uniemożliwienie kierowania nielegalnym handlem narkotykami z zakładów karnych, a tym samym rozbicie siatek przestępczych i wzmocnienie praworządności zarówno w tych zakładach, jak i poza nimi.

Działanie 12: Ocena unijnych ram prawnych dotyczących nielegalnego handlu narkotykami

Główne podmioty: Komisja, Parlament i Rada

Biorąc pod uwagę zmieniający się charakter nielegalnego handlu narkotykami w całej UE, należy zadbać o stałą skuteczność ram prawnych UE. Komisja dokonuje obecnie oceny decyzji ramowej Rady 2004/757/WSiSW ustanawiającej minimalne przepisy określające znamiona przestępstw i kar w dziedzinie nielegalnego handlu narkotykami, a przedstawienie wniosków z tej oceny ma nastąpić w 2026 r. W ramach tej oceny zostanie zbadane, czy prawo UE jest skuteczne wobec aktualnego krajobrazu przestępczego, w którym nielegalny handel narkotykami wiąże się nie tylko z przemytem transgranicznym, ale często również z systemową przemocą, korupcją, wykorzystywaniem i infiltracją systemów prawnych i instytucji. 

11 Trwająca 11. runda wzajemnych ocen koncentruje się na zwalczaniu transgranicznego nielegalnego handlu narkotykami w UE. W oparciu o ustalenia trwającej oceny i wyniki wzajemnej oceny Rady dotyczącej nielegalnego handlu narkotykami Komisja może rozważyć zmianę obowiązujących ram prawnych.

2.4.Sprostanie wyzwaniu, jakim są narkotyki syntetyczne i prekursory narkotyków

Coraz większe rozpowszechnianie się narkotyków syntetycznych w UE uwypukla istnienie ciągłych wyzwań co do gotowości do zwalczania nowych substancji psychoaktywnych o dużej sile działania, które stwarzają poważne zagrożenia dla zdrowia. Substancje te szybko ewoluują, a ich produkcja odbywa się często w tajnych laboratoriach z wykorzystaniem projektowanych prekursorów narkotyków, które wymykają się obecnym mechanizmom kontroli. Różnice w zdolnościach wykrywania i ramach prawnych w poszczególnych państwach członkowskich, a także różne podejścia do likwidacji nielegalnych laboratoriów stwarzają dalsze wyzwania dla skutecznej i skoordynowanej reakcji UE.

Działanie 13: Zlikwidowanie luk prawnych w zakresie projektowanych prekursorów narkotyków

Główne podmioty: Komisja, państwa członkowskie, Parlament i Rada

Metody produkcji narkotyków syntetycznych w UE są coraz bardziej wyrafinowane, a siatki przestępcze wykorzystują luki prawne, stosując projektowane prekursory narkotyków. Substancje te są podobne pod względem chemicznym do sklasyfikowanych prekursorów, ale poza badaniami naukowymi i innowacjami nie można ich zastosować do żadnych innych legalnych celów. Stosując projektowane prekursory narkotyków, które nie są objęte istniejącymi środkami kontroli, handlarze narkotyków mogą podtrzymywać produkcję na dużą skalę oraz unikać wykrycia i ujęcia przez organy ścigania.

12 Aby wyeliminować luki prawne, Komisja wzywa współprawodawców, aby potraktowali oni priorytetowo przyjęcie zmienionych ram prawnych dotyczących prekursorów narkotyków. Ramy te mają na celu przezwyciężenie ograniczeń obecnego systemu i lepsze reagowanie na zmiany taktyki siatek przestępczych. Wprowadzą one szczegółowe przepisy dotyczące projektowanych prekursorów narkotyków, chroniąc jednocześnie legalny handel tymi substancjami i wspierając legalne badania naukowe i innowacje z wykorzystaniem tych substancji. Repozytorium informacji zapewni organom i podmiotom gospodarczym informacje na temat substancji, które mogą służyć jako prekursory, nawet jeśli nie są wymienione w załącznikach do nowego rozporządzenia w sprawie prekursorów narkotyków, co zwiększy zdolność organów krajowych do reagowania i pomoże przemysłowi w identyfikowaniu podejrzanych transakcji.

Jednocześnie Komisja wzmocni uporządkowaną współpracę z przemysłem chemicznym, uznając jego kluczową rolę w wykrywaniu nielegalnego wykorzystywania legalnych substancji do produkcji niedozwolonych środków odurzających i zapobieganiu temu zjawisku.

Działanie 14: Poprawa identyfikacji substancji w celu skutecznego udaremniania przemytu narkotyków i prekursorów narkotyków

Główne podmioty: EUDA, państwa członkowskie

Dokładna identyfikacja nielegalnych substancji we właściwym czasie ma kluczowe znaczenie dla podejmowania skutecznych działań w celu udaremniania przemytu narkotyków na granicach i na rynku wewnętrznym. Ponieważ siatki przestępcze wprowadzają ciągłe zmiany w celu zróżnicowania składu chemicznego narkotyków, zwłaszcza syntetycznych, organy celne i organy ścigania napotykają coraz więcej wyzwań w zakresie wykrywania i klasyfikacji, w tym identyfikacji projektowanych prekursorów narkotyków.

Aby rozwiązać ten problem, EUDA będzie współpracować z nową europejską siecią laboratoriów utworzoną w jej ramach w celu ustanowienia kompleksowej ogólnounijnej bazy danych substancji, która dostarczy w tym zakresie materiałów referencyjnych. Wspomniana baza danych będzie zawierać zweryfikowane sygnatury chemiczne, dane z analizy widmowej i profile analityczne zarówno kontrolowanych, jak i nowo pojawiających się substancji psychoaktywnych, a także prekursorów narkotyków i potencjalnych prekursorów.

Po uruchomieniu baza danych umożliwi organom ścigania i organom celnym w państwach członkowskich szybszą i bardziej precyzyjną identyfikację narkotyków i prekursorów na miejscu z wykorzystaniem elektronicznego sprzętu do wykrywania, w tym technologii przenośnych i laboratoryjnych. Dzięki zapewnieniu dostępu do zharmonizowanych danych referencyjnych w czasie rzeczywistym biblioteka substancji pozwoli zminimalizować opóźnienia w identyfikacji, zwiększyć precyzję analiz kryminalistycznych i wzmocnić ich wartość dowodową w postępowaniach sądowych. Szersze zastosowanie przenośnych urządzeń wykrywających w całej UE wśród pracowników organów ścigania i organów celnych jeszcze bardziej zwiększy wpływ tej inicjatywy.

Działanie 15: Opracowanie wspólnego podręcznika dotyczącego likwidacji zakładów produkcji nielegalnych narkotyków syntetycznych

Główne podmioty: Europol, EUDA, CEPOL, państwa członkowskie

Likwidacja tajnych laboratoriów narkotyków syntetycznych wiąże się z poważnymi wyzwaniami ze względu na złożoność i zmienność substancji chemicznych, a także zagrożenia dla zdrowia publicznego, pracowników organów ścigania i środowiska. Laboratoria te często wykorzystują improwizowany sprzęt i przechowują niebezpieczne chemikalia będące prekursorami lub toksyczne produkty uboczne wymagające specjalistycznego traktowania.

13 Aby zapewnić spójną, bezpieczną i skuteczną reakcję UE, Europol, we współpracy z EUDA, opracuje zharmonizowane wytyczne dotyczące likwidacji nielegalnych laboratoriów narkotyków syntetycznych, transportu substancji i bezpiecznego unieszkodliwiania powiązanych chemikaliów, zgodnie z konkluzjami Rady w sprawie paktu na 2025 r. dotyczącego narkotyków syntetycznych i nowych substancji psychoaktywnych. W wytycznych tych zostaną określone standardowe zasady postępowania obowiązujące we wszystkich państwach członkowskich, niezależnie od różnic w zakresie lokalnej infrastruktury lub dostępnych zasobów. Ponadto państwa członkowskie zachęca się do wykorzystania wiedzy fachowej Europolu i zapewnienia organom ścigania odpowiednich szkoleń, w tym za pośrednictwem CEPOL-u.

2.5.Postępy w badaniach, rozwoju i innowacjach

W sprawozdaniu Europolu z oceny zagrożenia poważną i zorganizowaną przestępczością w UE podkreślono zdolności dostosowawcze zorganizowanych grup przestępczych zajmujących się nielegalnym handlem narkotykami. Siatki szybko przyswajają sobie nowe techniki produkcji, metody ukrywania się i powstające technologie, aby rozszerzać prowadzoną działalność i unikać jej wykrycia. Organom ścigania i organom celnym coraz trudniej jest nadążyć za tak zręcznym wykorzystywaniem technologii. Luka między innowacjami w działalności przestępczej a działaniami podejmowanymi w odpowiedzi na tę działalność w celu zapewnienia bezpieczeństwa skutkuje podatnością na zagrożenia, którą mogą wykorzystać handlarze narkotyków.

Działanie 16: Dostosowanie innowacji do wymogów operacyjnych w celu zwalczania nielegalnego handlu narkotykami

Główne podmioty: Komisja wspierana przez wspólnotę na rzecz europejskich badań naukowych i innowacji w dziedzinie bezpieczeństwa oraz unijne centrum innowacji na rzecz bezpieczeństwa wewnętrznego, EUDA, państwa członkowskie

Ponieważ siatki zajmujące się nielegalnym handlem narkotykami coraz częściej wykorzystują powstające technologie i zaszyfrowaną komunikację, kwestią o pierwszorzędnym znaczeniu jest opracowanie rozwiązań w zakresie bezpieczeństwa, które będą odpowiadać elastyczności działania tych siatek. Aby Europa mogła nadal odgrywać wiodącą rolę w tej walce, należy bezwzględnie wyeliminować lukę między potrzebami organów ścigania a innowacjami opracowywanymi w sektorze bezpieczeństwa.

Aby to osiągnąć, Komisja, wspierana przez wspólnotę na rzecz europejskich badań naukowych i innowacji w dziedzinie bezpieczeństwa oraz unijne centrum innowacji na rzecz bezpieczeństwa wewnętrznego, podejmie skoordynowane działania w celu określenia najpilniejszych potrzeb technologicznych i operacyjnych w zakresie zwalczania przestępczości zorganizowanej, w tym nielegalnego handlu narkotykami. W ramach tych działań zostaną zgromadzone informacje od praktyków, organów ścigania, organów celnych, ekspertów kryminalistycznych i analityków danych wywiadowczych w całej UE.

W ramach unijnego centrum innowacji na rzecz bezpieczeństwa wewnętrznego EUDA, przy wsparciu Europolu, Fronteksu i Wspólnego Centrum Badawczego (JRC), prowadzi analizę prognozowania rozwoju technologicznego. Analiza ta ma na celu ocenę wpływu nowych i powstających technologii na sektor narkotyków, aby zintensyfikować starania na rzecz bezpieczeństwa i egzekwowania prawa.

Obecna inicjatywa JRC dotycząca laboratoriów bezpieczeństwa granic zaowocowała powstaniem cennej sieci laboratoriów wspierających kontrolę graniczną i celną. Sieć ta może również pomóc w określeniu wymogów służących lepszemu wykrywaniu przypadków nielegalnego handlu narkotykami.

Opracowana ocena potrzeb posłuży podjęciu dialogu z sektorem bezpieczeństwa i technologii, aby dostosować prace badawczo-rozwojowe do praktycznych wyzwań. Będzie ona również stanowić wkład do Kampusu Bezpieczeństwa i Innowacji Komisji, który rozpocznie działalność w 2026 r. z inicjatywy JRC. Kampus ten będzie skupiał naukowców, aby przyspieszyć przechodzenie od etapu badań naukowych do etapu innowacji i wdrażania i jednocześnie obniżyć koszty rozwoju, testowania i walidacji.

2.6.Wzmocnienie współpracy i partnerstw na arenie międzynarodowej

Siatki przestępcze prowadzą często działalność na skalę globalną i poszukują możliwości na całym świecie. Uczestniczą w procederze prania pieniędzy i przenikają do legalnych przedsiębiorstw w różnych krajach. W niektórych przypadkach osoby stojące na ich czele kierują nimi strategicznie z innego kraju, aby utrudnić dochodzenia i uniknąć aresztowania.

Działanie 17: Wzmocnienie i rozszerzenie strategicznych mechanizmów dialogu i współpracy z państwami trzecimi

Główne podmioty: Komisja we współpracy z EEAS, Rada

Nielegalny handel narkotykami będzie głównym tematem strategicznego dialogu UE z państwami trzecimi, ponieważ UE dąży do wypracowania zintegrowanego, zrównoważonego i opartego na dowodach podejścia do polityki w dziedzinie narkotyków, dostosowanego do prawa międzynarodowego i standardów praw człowieka. Podejście to wesprze realizację planu działania UE dotyczącego praw człowieka i demokracji na lata 2020–2027 14 oraz konkluzji Rady w sprawie stosowania w politykach w dziedzinie narkotyków podejścia opartego na prawach człowieka 15 , zwiększając zbiorową zdolność do stawiania czoła globalnym wyzwaniom związanym z produkcją niedozwolonych środków odurzających i handlem nimi oraz przestępczością zorganizowaną.

UE będzie prowadzić dialogi dotyczące narkotyków z partnerami z Bałkanów Zachodnich, Ameryki Łacińskiej, Karaibów i Azji Środkowej oraz w stosunkach dwustronnych ze Stanami Zjednoczonymi, Chinami i Kolumbią oraz rozszerzy ich zakres. Dialogi te będą dotyczyć przede wszystkim identyfikacji wspólnych zagrożeń wynikających z nielegalnego handlu narkotykami i ustalenia wspólnych priorytetów, aby przekształcić je w konkretne środki operacyjne i wspólne działania. Określenie priorytetów tematycznych będzie opierać się na konkretnych wyzwaniach stojących przed każdym regionem lub krajem, takich jak kluczowe korytarze wykorzystywane do nielegalnego handlu narkotykami i prekursorami, kwestie związane z produkcją narkotyków oraz międzynarodowa przestępczość zorganizowana. Tam, gdzie pozwolą na to warunki, UE przeanalizuje bardziej zaawansowane i kompleksowe ramy polityczne, takie jak sojusz UE–Ameryka Łacińska i Karaiby na rzecz bezpieczeństwa obywateli. UE będzie w jak największym stopniu angażować w te przygotowania swoje właściwe delegatury.

Ponadto UE zbada możliwości nawiązania nowych dialogów z innymi priorytetowymi krajami i regionami, na które nielegalny handel narkotykami wywiera znacząco negatywny wpływ. Poprzez te wzmocnione partnerstwa UE dąży do pogłębienia współpracy strategicznej i operacyjnej, poprawy wymiany informacji i wzajemnego budowania zdolności oraz wzmocnienia międzynarodowej koordynacji na rzecz skutecznych i skoordynowanych reakcji.

Działanie 18: Wzmocnienie odporności portów w państwach trzecich w celu przeciwdziałania nielegalnemu handlowi narkotykami

Główne podmioty: Komisja we współpracy z EEAS, Europol, państwa członkowskie

Ponieważ siatki zajmujące się nielegalnym handlem narkotykami działają na skalę światową, kluczowymi punktami tranzytowymi wykorzystywanymi do przemieszczania przesyłek niedozwolonych środków odurzających mających trafić do UE stały się główne porty morskie w państwach trzecich. Przestępczość zorganizowana często obiera sobie te centra logistyczne za cel i wykorzystuje je ze względu na słabe punkty w infrastrukturze, nadzorze i zarządzaniu. Wzmocnienie odporności takich portów ma zasadnicze znaczenie dla przerywania szlaków przemytu u ich źródła oraz ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego UE i integralności globalnych łańcuchów dostaw.

W ramach europejskiej strategii bezpieczeństwa wewnętrznego ProtectEU i przyszłej strategii UE w sprawie portów Komisja, we współpracy z ESDZ, zbada możliwości nawiązania wielostronnych partnerstw w celu zwiększenia odporności portów i szlaków handlowych, zwłaszcza na szlakach transatlantyckich, oraz zainicjuje ukierunkowane wspólne oceny w wybranych portach państw trzecich obarczonych wysokim ryzykiem. Porty te zostaną wybrane na podstawie kompleksowej analizy zagrożeń i ryzyka, uwzględniającej strategiczne dane wywiadowcze, czynniki geopolityczne oraz skalę nielegalnego handlu. Proces ten będzie prowadzony w ścisłej koordynacji z Europolem, delegaturami UE i odpowiednimi partnerami międzynarodowymi w celu zapewnienia ukierunkowanych i skutecznych działań przeciwko nielegalnemu handlowi narkotykami. Na potrzeby wyboru i przeprowadzenia ocen konieczna będzie również współpraca z urzędnikami łącznikowymi państw członkowskich w tych krajach, aby wykorzystać ich wiedzę i doświadczenie operacyjne w celu lepszej oceny zagrożenia i zwiększenia ogólnej skuteczności wspólnych starań.

Tym wspólnym ocenom towarzyszyć będzie ścisła współpraca z organami celnymi, organami ścigania i władzami portowymi w państwach przyjmujących. Celem jest zidentyfikowanie metod nielegalnego handlu, usprawnienie procedur kontroli i wymiana wiedzy fachowej na temat rozpoznawania podejrzanych ładunków i technik ich ukrywania. Inicjatywa koncentruje się również na budowaniu długoterminowych zdolności w zakresie bezpieczeństwa w portach partnerskich, wspieraniu tych portów we wdrażaniu norm międzynarodowych, modernizacji technologii inspekcji oraz zwiększaniu odporności na infiltrację przez grupy przestępcze. Dzięki wzmocnieniu architektury bezpieczeństwa kluczowych bram logistycznych za granicą działanie to posłuży jako perspektywiczny mechanizm obronny, który przerywa przepływy narkotyków, zanim dotrą one do Europy, i przyczynia się w ten sposób do zapewnienia bezpieczniejszych szlaków handlowych na całym świecie.

Działanie 19: Zacieśnienie współpracy międzynarodowej dzięki wspólnym dochodzeniom i centrom syntezy

Główne podmioty: Komisja, Europol, Eurojust, państwa członkowskie

Uznając ponadnarodowy charakter współczesnego nielegalnego handlu narkotykami, UE musi wzmocnić współpracę organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości na szczeblu międzynarodowym przy pełnym poszanowaniu prawa międzynarodowego, aby zwiększyć zarówno swoje własne bezpieczeństwo, jak i bezpieczeństwo swoich partnerów. UE będzie wspierać organy państw członkowskich w tworzeniu i wzmacnianiu specjalnych jednostek dochodzeniowych w kluczowych państwach trzecich, a także wspólnych zespołów dochodzeniowo-śledczych przy wsparciu operacyjnym ze strony Europolu i Eurojustu. Zespoły te umożliwią wymianę danych w czasie rzeczywistym, skoordynowane prowadzenie dochodzeń w różnych jurysdykcjach oraz gromadzenie solidnych dowodów przeciwko organizacjom przestępczym, pomagając w ten sposób w ściganiu przestępstw zarówno w UE, jak i w krajach partnerskich. Jednocześnie budowanie zdolności pozostanie ważnym elementem wzmacniania zdolności kluczowych partnerów do prowadzenia dochodzeń z wykorzystaniem danych wywiadowczych.

UE będzie również wspierać tworzenie wspólnych centrów syntezy w strategicznych państwach trzecich i w UE. Ośrodki te będą działać jako regionalne centra koordynacji, skupiające ekspertów UE, lokalne organy ścigania i regionalne podmioty odpowiedzialne za bezpieczeństwo w celu usprawnienia wymiany danych wywiadowczych, analizowania tendencji przestępczych i szlaków przemytu oraz szybkiej koordynacji działań w zakresie egzekwowania prawa.

Ponadto UE zacieśni współpracę ze Stanami Zjednoczonymi w ramach wspólnych starań na rzecz ograniczania nielegalnego handlu narkotykami i rozbijania siatek przestępczych stojących za tym procederem, koncentrując się na wzmocnieniu partnerstw operacyjnych i poprawie wymiany informacji, w tym działań związanych z praniem pieniędzy.

UE będzie aktywnie wspierać cele inicjatywy Europejskiej Koalicji przeciwko Narkotykom Europejskiej Wspólnoty Politycznej przez zastosowanie konkretnych środków operacyjnych, takich jak wzmocniona koordynacja egzekwowania prawa i prowadzenie wspólnych dochodzeń ukierunkowanych na główne szlaki przemytu. Mając na uwadze znaczenie nielegalnych przepływów finansowych w nielegalnym handlu narkotykami, UE będzie propagować zasadę podążania śladem pieniędzy, wykorzystując w razie potrzeby również swoje narzędzia z zakresu działań zewnętrznych, aby wspierać państwa trzecie w dostosowywaniu się do międzynarodowych standardów przeciwdziałania praniu pieniędzy, i ułatwiając współpracę w zakresie odzyskiwania mienia.

3.Wnioski

Zorganizowane siatki przestępcze zajmujące się nielegalnym handlem narkotykami stanowią coraz większe zagrożenie dla bezpieczeństwa wewnętrznego, tkanki społecznej i zdrowia publicznego UE. Te zaawansowane technologicznie grupy prowadzące działalność na ogólnoświatową skalę zakorzeniły się w łańcuchach dostaw i sięgają coraz dalej, uciekając się w swych działaniach do przemocy, korupcji oraz infiltracji struktur legalnych instytucji i przedsiębiorstw.

Aby zaradzić tej naglącej sytuacji, UE musi podjąć działania z odnowioną determinacją, zjednoczona wokół jednego celu. Jako że siatki przestępcze stale wprowadzają innowacyjne rozwiązania, podejście takie muszą przyjąć także UE i jej państwa członkowskie. Wspólna reakcja UE powinna być strategiczna, oparta na danych wywiadowczych i dostosowana do przyszłych wyzwań oraz łączyć siłę operacyjną z zapobieganiem, odpornością cyfrową i współpracą międzynarodową, zgodnie z prawem międzynarodowym, w tym prawem międzynarodowym praw człowieka.

Zasadnicze znaczenie ma przyjęcie podejścia obejmującego całe społeczeństwo, co wymaga koordynacji między instytucjami, organami i agencjami UE, państwami członkowskimi oraz ich organami na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym. Należy wzmocnić koordynację i partnerstwa ze społeczeństwem obywatelskim i podmiotami prywatnymi w UE. Ponadto zwiększanie świadomości społecznej i zaangażowania społecznego umożliwi uczestnictwo społeczności w działaniach na rzecz zwalczania nielegalnego handlu narkotykami oraz wspieranie tych działań, co przyczyni się do ukształtowania bardziej świadomego i odpornego społeczeństwa gotowego do stawienia czoła wyzwaniom związanym z przestępczością zorganizowaną.

W niniejszym dokumencie przedstawiono najważniejsze działania, które należy podjąć na szczeblu UE w latach 2026–2030 w celu zwalczania nielegalnego handlu narkotykami i siatek przestępczych zaangażowanych w ten proceder. Komisja powinna monitorować realizację tych działań przy uwzględnieniu informacji przekazanych przez państwa członkowskie i ESDZ. Odpowiednie agencje UE, w szczególności EUDA i Europol, powinny wspierać te wysiłki, przyczyniając się do monitorowania postępów i przekazywania informacji w tym zakresie.

Potwierdzając swoje zaangażowanie na rzecz jednolitych strategicznych działań, UE ma na celu ochronę swoich społeczeństw, zapewnienie swoim obywatelom bezpieczniejszej przyszłości oraz zwiększenie bezpieczeństwa partnerów na całym świecie.

Załącznik: Wykaz działań:

I.Dostosowanie do zmieniających się szlaków i sposobów działania

Działanie 1: Lepsze wykorzystanie informacji wywiadowczych dotyczących podróży do wykrywania, mapowania i udaremniania szlaków przemytu narkotyków

Działanie 2: Rozszerzenie działalności MAOC-N

Działanie 3: Wykorzystanie zdolności Fronteksu do wspierania państw członkowskich w wykrywaniu przemytu narkotyków na granicach zewnętrznych UE oraz zacieśnienie współpracy z Europolem i innymi odpowiednimi organami

Działanie 4: Zacieśnienie partnerstw cywilno-wojskowych w celu zwalczania nielegalnego handlu narkotykami prowadzonego drogą morską

Działanie 5: Określenie skutecznych środków przeciwdziałania niewłaściwemu użytkowi szybkich statków typu go-fast

Działanie 6: Utworzenie współpracy publiczno-prywatnej w celu udaremniania nielegalnego handlu narkotykami prowadzonego za pośrednictwem usług pocztowych i usług doręczania paczek

II.Zapobieganie przestępczości i ograniczanie przemocy związanej z narkotykami

Działanie 7: Stworzenie zestawu narzędzi w celu zapobiegania werbowaniu małoletnich do siatek zajmujących się nielegalnym handlem narkotykami 

III.Zacieśnienie współpracy między organami ścigania, sądowymi i celnymi

Działanie 8: Poprawa współpracy i wymiany informacji między organami celnymi a innymi organami ścigania

Działanie 9: Wdrożenie innowacyjnych technologii wykrywania w celu zwalczania nielegalnego handlu narkotykami

Działanie 10: Zwiększenie zdolności do przeciwdziałania nielegalnemu handlowi narkotykami w internecie

Działanie 11: Udaremnianie nielegalnego handlu narkotykami prowadzonego z zakładów karnych i w tych zakładach

Działanie 12: Ocena unijnych ram prawnych dotyczących nielegalnego handlu narkotykami

IV.Sprostanie wyzwaniu, jakim są narkotyki syntetyczne i prekursory narkotyków

Działanie 13: Zlikwidowanie luk prawnych w zakresie projektowanych prekursorów narkotyków

Działanie 14: Poprawa identyfikacji substancji w celu skutecznego udaremniania przemytu narkotyków

Działanie 15: Opracowanie wspólnego podręcznika dotyczącego likwidacji zakładów produkcji nielegalnych narkotyków syntetycznych

V.Postępy w badaniach, rozwoju i innowacjach

Działanie 16: Dostosowanie innowacji do wymogów operacyjnych w celu zwalczania nielegalnego handlu narkotykami

VI.Wzmocnienie współpracy i partnerstw na arenie międzynarodowej

Działanie 17: Wzmocnienie i rozszerzenie strategicznych mechanizmów dialogu i współpracy z państwami trzecimi

Działanie 18: Wzmocnienie odporności portów w państwach trzecich w celu przeciwdziałania nielegalnemu handlowi narkotykami

Działanie 19: Zacieśnienie współpracy międzynarodowej dzięki wspólnym dochodzeniom i centrom syntezy

(1)

Europol (2024), Decoding the EU’s most threatening criminal networks [Rozszyfrowywanie najniebezpieczniejszych siatek przestępczych w UE].

(2)

Europol (2025), EU Serious and Organised Crime Threat Assessment [Ocena zagrożenia poważną i zorganizowaną przestępczością w UE] (EU SOCTA) z 2025 r.

(3)

Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie monitorowania i kontrolowania prekursorów narkotyków oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 273/2004 i (UE) nr 111/2005, COM(2025) 747 final.

(4)

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie unijnego planu działania na rzecz zwalczania nielegalnego obrotu środkami odurzającymi i przestępczości zorganizowanej, COM (2023) 641 final.

(5)

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów w sprawie ProtectEU: europejska strategia bezpieczeństwa wewnętrznego, COM(2025) 148 final.

(6)

 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/681 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie wykorzystywania danych dotyczących przelotu pasażera (danych PNR) w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie i ich ścigania, Dz.U. L 119 z 4.5.2016, s. 132.

(7)

Francja, Irlandia, Włochy, Niderlandy, Portugalia, Hiszpania, Belgia i Niemcy (Belgia i Niemcy przystąpiły w 2024 r.). MAOC-N otrzymuje współfinansowanie z unijnego Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

(8)

Art. 68 rozporządzenia (UE) 2019/1896 z dnia 13 listopada 2019 r. w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz uchylenia rozporządzeń (UE) nr 1052/2013 i (UE) 2016/1624, Dz.U. L 295 z 14.11.2019, s. 1.

(9)

COM(2025) 845 final.

(10)

Europejska Organizacja Służby Więziennej i Kuratorskiej jest finansowana z unijnej dotacji na działalność oraz otrzymuje wsparcie Komisji Europejskiej w zakresie rocznego programu prac i ogólnego funkcjonowania.

(11)

Wspólne działanie 97/827/WSiSW z dnia 5 grudnia 1997 r. ustanawiające mechanizm wzajemnej oceny w zwalczaniu przestępczości zorganizowanej, Dz.U. L 344 z 15.12.1997, s. 7.

(12)

COM(2025) 747 final.

(13)

  Konkluzje Rady pt. „Pakt dotyczący zagrożeń związanych z nowymi narkotykami syntetycznymi i nowymi substancjami psychoaktywnymi w Unii Europejskiej” .

(14)

Plan działania UE dotyczący praw człowieka i demokracji na lata 2020–2024 – konkluzje Rady z dnia 18 listopada 2020 r., 12848/20, oraz konkluzje Rady z dnia 27 maja 2024 r. w sprawie dostosowania planu działania UE dotyczącego praw człowieka i demokracji na lata 2020–2024 do wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027, 9508/24.

(15)

Konkluzje Rady z grudnia 2022 r. w sprawie stosowania w politykach w dziedzinie narkotyków podejścia opartego na prawach człowieka, 15818/22.