KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 16.7.2025

COM(2025) 573 final

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

Prognoza długoterminowa przyszłych wpływów do budżetu UE i wypływów z tego budżetu (2026-2034)

1.    Wprowadzenie    

2.    Prognoza wypływów z budżetu UE na lata 2026–2034    

2.1.    Płatności związane z zobowiązaniami na podstawie WRF na lata 2028–2034    

2.2.    Płatności związane z zobowiązaniami na podstawie WRF na lata 2021–2027    

2.3.    Płatności z tytułu wypełnienia zobowiązań pozostających do spłaty zaciągniętych przed 2021 r.    

2.4.    Umorzenia    

2.5.    Next GenerationEU    

2.6.    Ewolucja poziomu zobowiązań pozostających do spłaty    

3.    Prognoza wpływów do budżetu UE na lata 2026-2034    

3.1.    Źródła dochodów    

4.    Wnioski    

Załącznik II – Wyniki prognozy    

Tabela 1 – Prognoza długoterminowa przyszłych wypływów z budżetu na lata 2026–2034 w odniesieniu do WRF    

Tabela 1.2 – Płatności związane z zobowiązaniami w ramach WRF na lata 2021–2027    

Tabela 1.3 – Płatności z tytułu wypełnienia zobowiązań sprzed 2021 r.    

Tabela 1.4 – Płatności z tytułu zobowiązań w latach 2028–2034    

Tabela 2 – Prognozowane umorzenia w latach 2026–2027    

Tabela 3 – Długoterminowa prognoza wypływów w odniesieniu do NextGenerationEU    

Tabela 4 – Zmiana łącznej kwoty zobowiązań pozostających do spłaty w latach 2026–2034    

Tabela 5 – Prognoza długoterminowa przyszłych wpływów do budżetu UE na lata 2026–2030    

Tabela 6 – Prognoza długoterminowa przyszłych wpływów do budżetu UE na podstawie WRF na lata 2028–2034    

1.Wprowadzenie

W niniejszym sprawozdaniu I przedstawiono prognozy wpływów do budżetu UE i wypływów z tego budżetu zgodnie z wymogiem zawartym w art. 253 ust. 1 lit. c) rozporządzenia finansowego II . Niniejsze, piąte III wydanie sprawozdania, zawiera prognozę dochodów i wydatków wynikających z wieloletnich ram finansowych (WRF) na lata 2021–2027 IV , NextGenerationEU V oraz prognozę na lata 2028–2034 VI bazującą na wniosku Komisji dotyczącym kolejnych WRF VII .

W prognozie rozróżnia się zobowiązania pozostające do spłaty (RAL) na lata 2026–2030 na podstawie obecnie obowiązujących przepisów oraz RAL na podstawie wniosku Komisji dotyczącego WRF na lata 2028–2034 i decyzji w sprawie zasobów własnych 1 .

Jeżeli chodzi o dochody, prognoza do 2027 r. opiera się na systemie dochodów określonym w obecnie obowiązującej decyzji w sprawie zasobów własnych VIII . Prognozy dochodów uwzględniają również Umowę o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej IX  („umowa o wystąpieniu”).

Szacunków dotyczących płatności w 2026 i 2027 r. dokonano z uwzględnieniem zmienionych pułapów wydatków (dostosowanie techniczne WRF na rok 2026) X oraz środków na zobowiązania ujętych w programowaniu finansowym towarzyszącym projektowi budżetu na 2026 r. XI , uwzględniającym dostosowania dotyczące poszczególnych programów przewidziane w art. 5 rozporządzenia w sprawie WRF XII ,  XIII , jak również ponowne wykorzystanie umorzeń na podstawie art. 15 ust. 3 rozporządzenia finansowego.

Uwzględniono śródokresową rewizję WRF na lata 2021–2027: w szczególności zwiększenie netto pułapu wydatków na zobowiązania o 3,4 mld EUR, wraz ze zmianami w ogólnych przydziałach środków na podstawie art. 5 rozporządzenia w sprawie WRF i art. 15 ust. 3 rozporządzenia finansowego XIV a także zwiększenia środków na instrumenty szczególne. Jeżeli chodzi o pułapy płatności, śródokresowa rewizja WRF umożliwia dostosowanie pułapu na 2026 r. o kwotę odpowiadającą kwotom niewykorzystanym w 2025 r., jeżeli jest to konieczne ze względu na potrzeby finansowe i pozwala uniknąć ryzyka zaległości.

W wyniku śródokresowego przeglądu polityki spójności wprowadzono szereg mechanizmów zwiększających elastyczność oraz zachęt finansowych, które mają skłonić państwa członkowskie do dobrowolnego przeprogramowania środków, jakimi dysponują na realizację polityki spójności, na priorytety w takich obszarach, jak: konkurencyjność, obronność, przystępne cenowo mieszkania, odporność wodna i transformacja energetyczna. Zachęty te mogłyby przyspieszyć realizację projektów.

Ponadto w rozporządzeniu w sprawie Platformy na rzecz Technologii Strategicznych dla Europy (STEP) XV przewidziano mechanizmy elastyczności w odniesieniu do priorytetów dotyczących STEP określonych w programach spójności. Termin złożenia ostatecznego wniosku o płatność okresową za ostatni rok obrachunkowy okresu 2014–2020 przedłużono do dnia 31 lipca 2025 r.

W niniejszej prognozie uwzględniono także płatności z tytułu wszystkich programów w ramach NextGenerationEU. Wydatki te, stanowiące uzupełnienie wydatków w ramach WRF, są finansowane z wpływów pochodzących z operacji zaciągania pożyczek na rynkach kapitałowych.

2.Prognoza wypływów z budżetu UE na lata 2026–2034

Szacuje się, że w latach 2026–2034 płatności wyniosą 2 375 mld EUR. Szacowana średnia roczna wartość wypływów z budżetu UE wynosi 263 mld EUR.

Składają się na nie:

·płatności z tytułu zobowiązań pozostających do spłaty, wynikających z WRF sprzed okresu 2021–2027, szacowane na 13,4 mld EUR;

·płatności z tytułu zobowiązań podjętych w okresie obowiązywania WRF na lata 2021–2027, opłacanych częściowo w latach 2026–2027, a częściowo w ramach WRF na lata 2028–2034, szacowane łącznie na 714 mld EUR;

·płatności z tytułu bezzwrotnego wsparcia z NextGenerationEU XVI szacowane łącznie na 107 mld EUR.

·płatności z tytułu zobowiązań w związku z WRF na lata 2028–2034 szacowane łącznie na 1 642 mld EUR.

W odniesieniu do okresu do końca 2027 r. w prognozie uwzględniono dostosowania dotyczące poszczególnych programów, dokonane na podstawie art. 5 rozporządzenia w sprawie WRF ze zmianami wynikającymi ze śródokresowej rewizji WRF i wywierające ogólny wpływ na poziomie 10,2 mld EUR (w cenach z 2018 r.) w całym okresie, oraz ponowne wykorzystanie umorzeń na podstawie art. 15 ust. 3 rozporządzenia finansowego na 2027 r.

Wykres1 – Prognoza płatności z podziałem na kategorie

Płatności z tytułu zobowiązań pozostających do spłaty, wynikających z WRF sprzed okresu 2021–2027, szacowane są na lata 2026–2034 średnio na 1,9 mld EUR. Oczekuje się, że tego rodzaju płatności będą się zmniejszać i że wygasną do końca 2031 r.

Płatności z tytułu zobowiązań podjętych w okresie obowiązywania WRF na lata 2021–2027 wynoszą łącznie średnio 89,3 mld EUR, na co składa się 190 mld EUR w latach 2026–27 i 56 mld EUR w okresie po 2027 r. Prognoza wskazuje na wzrost płatności pod koniec okresu obowiązywania obecnych WRF, przy czym najwyższy poziom przypada na 2027 r., po którym następuje spadek w drugiej połowie okresu obowiązywania kolejnych WRF. Jest to zgodne ze strukturą wdrażania obserwowaną w przeszłości w związku z osiąganiem pełnego tempa realizacji programów. Oczekuje się, że płatności w ramach NextGenerationEU zakończą się w 2026 r.

Zgodnie z wnioskiem Komisji płatności z tytułu zobowiązań podjętych w okresie obowiązywania WRF na lata 2028–2034 wynoszą średnio 235 mld EUR, co daje łącznie 1 642 mld EUR w całym okresie. Oczekuje się, że szczytowy poziom tych płatności przypadnie na wczesny etap WRF, ponieważ stopniowe wygaszanie płatności w ramach poprzednich WRF pokrywa się w czasie z nowymi płatnościami, które zaczną być realizowane wcześniej niż w poprzednich okresach programowania.

Nieprzydzielony margines w ramach pułapów płatności na 2026 r. szacuje się na 18,6 mld EUR, a w 2027 r. – na 3,2 mld EUR. Margines to różnica między pułapem płatności (zgodnie z ostatnim dostosowaniem technicznym WRF) a prognozą płatności z tytułu programów i instrumentów objętych pułapami WRF.

Marginesy mogą być dodatnie (tj. prognozowane płatności wynoszą mniej, niż wynosi pułap płatności) lub ujemne (tj. prognozowane płatności przekraczają pułap). Wynika to z faktu, że pułap płatności w obecnie obowiązujących WRF wyznaczono na jednakowym poziomie dla wszystkich lat (w ujęciu realnym), natomiast wydatki kształtują się różnie. Jednolity margines (art. 11 ust. 1 lit. b) rozporządzenia w sprawie WRF) umożliwia dostosowanie z czasem pułapu płatności, a niewykorzystane kwoty w ciągu jednego roku zwiększają przyszłe pułapy. W związku z tym marginesy przed 2026 r. spowodują podwyższenie pułapów w latach 2026–2027 w granicach określonych w art. 11 ust. 3 i 3a rozporządzenia w sprawie WRF. Biorąc pod uwagę te dostosowania, a także kwotę 2,6 mld EUR wynikającą z zastosowania art. 5 rozporządzenia w sprawie WRF, prognozuje się, że pułap płatności na lata 2021–2027 będzie wystarczający do pokrycia wszystkich oczekiwanych płatności. Ryzyko wystąpienia odbiegających od normy zaległości w płatnościach jest ograniczone, chociaż dostępny margines w ramach pułapu płatności jest bardzo uszczuplony w 2027 r.

Prognozuje się, że pułap płatności, jaki zostanie wyznaczony w kolejnych WRF, będzie zaspokajał szacowane potrzeby w zakresie płatności.

3.Płatności związane z zobowiązaniami na podstawie WRF na lata 2028–2034

Prognozuje się, że płatności na podstawie WRF na lata 2028–2034 wyniosą w całym okresie 1 644 mld EUR, co obejmuje ponad 80 % WRF.

Dział 1 – Spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna, rolnictwo, obszary wiejskie i polityka morska, dobrobyt i bezpieczeństwo

Główną składową, która będzie wpływać na profil płatności w WRF na lata 2028–2034, będą plany partnerstwa krajowego i regionalnego. Płatności w dziale 1 wynoszą łącznie 965 mld EUR. Prognoza płatności opiera się na parametrach określonych w sektorowym akcie prawnym.

Od 2028 r. UE ma rozpocząć spłatę długu wyemitowanego w ramach NextGenerationEU. W WRF na lata 2028–2034 Komisja proponuje stałą kwotę w wysokości 24 mld EUR rocznie w cenach bieżących na spłatę odsetek i kapitału w związku z bezzwrotnym wsparciem udzielanym w ramach NextGenerationEU. Oznacza to łączną kwotę w wysokości 168 mld EUR w latach 2028–2034. Stałą kwotę oblicza się z uwzględnieniem kosztów odsetek obliczonych na podstawie stóp terminowych, doliczając odpowiedni bufor bezpieczeństwa z uwagi na niepewność dotyczącą stóp procentowych. Jeżeli stopy procentowe okażą się niższe niż szacowane, spłata kapitału zostanie przyspieszona, aby przez cały czas utrzymywać stałą ratę. Podejście to gwarantuje pełną przewidywalność planowania budżetowego i wkładów państw członkowskich do budżetu w związku z tą pozycją. Chroni to spłatę przed wahaniami rynkowymi i zapewnia stałą i przewidywalną redukcję zobowiązań wynikających z NextGenerationEU, jak przewidziano w art. 5 ust. 2 decyzji Rady (UE, Euratom) 2020/2053. 

Dział 2 – Konkurencyjność, dobrobyt i bezpieczeństwo

Płatności w dziale 2 wynoszą łącznie 424 mld EUR. Największa ich część przypada na program „Horyzont Europa” i Europejski Fundusz Konkurencyjności.

Dział 3 – Globalny wymiar Europy

Płatności w dziale 3 wynoszą łącznie 135 mld EUR. Największa ich część przypada na Globalny wymiar Europy.

4.Płatności związane z zobowiązaniami na podstawie WRF na lata 2021–2027

Ponad połowa prognozowanych płatności wynikających z WRF na lata 2021–2027 przypada na politykę spójności i wspólną politykę rolną (WPR). Wdrażanie tych dwóch polityk w dużej mierze wpływa na szacunki długoterminowej prognozy płatności.

Dział 2a – Polityka spójności

Płatności przewidziane w projekcie budżetu na 2026 r. są wyższe od scenariusza centralnego ubiegłorocznej projekcji XVII , ponieważ wdrażanie polityki spójności przyspiesza w porównaniu z historycznym poziomem odniesienia z lat 2014–2020. Płatności w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Społecznego Plus pozostają jednak w ujęciu zagregowanym poniżej profilu historycznego. Prognozuje się, że do końca 2026 r. płatności związane z polityką spójności osiągną niższy poziom niż w przypadku poprzednich WRF (34 % w WRF na lata 2014–2020 w porównaniu z 26 % obecnie). Stanowi to odzwierciedlenie opóźnień w zatwierdzaniu programów, dążeń władz krajowych do sfinalizowania programów na lata 2014–2020, kolejnych dostosowań oraz wdrażania NextGenerationEU.

Biorąc pod uwagę najnowsze informacje na temat wdrażania, prognozuje się, że państwa członkowskie przyspieszą wdrażanie w 2026 r. w porównaniu z 2025 r., aby zmniejszyć ryzyko automatycznych umorzeń. W związku z tym zakłada się, że w 2027 r. składanie wniosków o płatność przekroczy poziom wyznaczony przez profil historyczny oraz nabierze pełnego tempa w latach 2028 i 2029. Oczekuje się, że zobowiązania pozostające do spłaty na koniec 2029 r. zostaną zrealizowane w równych proporcjach w latach 2030 i 2031.

W następstwie śródokresowego przeglądu polityki spójności zapewnia się państwom członkowskim możliwość skorzystania z jednorazowych płatności zaliczkowych i wyższego unijnego współfinansowania dzięki przekierowaniu zasobów na lata 2021–2027 na nowe priorytety Unii w takich obszarach, jak: konkurencyjność, obronność, przystępne cenowo mieszkania, odporność wodna i transformacja energetyczna. Odnośne zmiany w programach muszą zostać przedłożone przed końcem 2025 r., aby umożliwić wypłacenie w 2026 r. dodatkowych płatności zaliczkowych, których spodziewany wpływ netto na budżet wyniesie 4,1 mld EUR. Prognoza zakłada, że wszelkie skutki przeglądu zaproponowanego przez Komisję nie spowodują przekroczenia pułapów płatności na 2027 r., i stanowi część ogólnego założenia, że państwa członkowskie będą zarządzać płatnościami tak, aby uniknąć umorzeń.

Po przyjęciu rozporządzenia w sprawie STEP w marcu 2024 r. 6 państw członkowskich dokonało przeprogramowania zasobów STEP już w 2024 r. Do końca grudnia 2024 r. przyjęto 29 zmian programów polityki spójności; wpływ tych zmian odpowiada kwocie 5,9 mld EUR (EFRR, FST, EFS+) XVIII . W związku z tym płatności zaliczkowe szacuje się na 1,77 mld EUR (30 % całkowitej kwoty STEP). Zgodnie z mającą zastosowanie podstawą prawną z zasobów NGEU wypłacono również płatności zaliczkowe w wysokości 30 % z całkowitej alokacji z FST (5,9 mld EUR wypłacone w 2024 r.). W 2025 r. 5 państw członkowskich dokonało przeprogramowania zasobów STEP. Do końca marca 2025 r. przyjęto ogółem 9 zmian programów, a wpływ tych zmian odpowiada kwocie 0,4 mld EUR. W związku z tym dodatkowe płatności zaliczkowe wypłacone w 2025 r. wynoszą 0,12 mld EUR (30 % kwoty przeznaczonej na specjalne priorytety STEP).

Dział 3 – Wspólna polityka rolna (WPR) i Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji

Prognozowane płatności w ramach filaru I WPR, wydatki związane z rynkiem i płatności bezpośrednie mają wynieść 81 mld EUR w okresie 2026–2027.

Wdrażanie filaru II w ramach planów strategicznych WPR w Europejskim Funduszu Rolnym na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) rozpoczęło się w 2023 r. Przepisy przejściowe przedłużające programy na lata 2014–2020 do 2022 r. umożliwiły kontynuację ich wdrażania do 2025 r. zgodnie z zasadą n+3, co oznacza, że w porównaniu z przepisami, które odnoszą się do planów strategicznych WPR na lata 2023–2027, zapewniono jeden dodatkowy rok na zakończenie płatności.

Prognoza płatności wynikających z WRF na lata 2021–2027 obejmuje płatności z planów WPR na lata 2023–2027, a także płatności, które są związane z przedłużeniem programów rozwoju obszarów wiejskich do 2021 i 2022 r. i które zostaną zakończone do 2027 r. (zob. pkt 2.3 Płatności z tytułu zobowiązań sprzed 2021 r.) W prognozie uwzględniono również przesunięcia środków między filarami wspólnej polityki rolnej zgłoszone przez państwa członkowskie XIX , skutkujące przesunięciem netto środków w wysokości 2,6 mld EUR z filaru I (EFRG) do filaru II (EFRROW) na lata 2025–2027. Ta kwota przesunięcia może ulec zmianie, ponieważ państwa członkowskie mogą do dnia 31 sierpnia 2025 r. dokonać przeglądu swoich wniosków o przesunięcie.

Oczekuje się, że realizacja planów WPR na lata 2023–2027 przyspieszy w latach 2025 i 2026, po czym według prognozy ma ona nabierać pełnego tempa w 2028 r. i 2029 r., a w 2030 r. płatności mają się zmniejszyć; w 2031 r. spodziewane jest zamknięcie. Zakończenie operacyjnych programów rozwoju obszarów wiejskich na lata 2014–2022 przewiduje się na 2027 r., przy czym płatności w 2026 i 2027 r. będą bardzo ograniczone. Większość płatności okresowych ma zostać wypłacona w 2025 r.

W przypadku Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji pierwsze znaczące płatności w ramach pułapów WRF spodziewane są w 2026 r. Wypłata zaliczek związanych ze STEP ze środków NextGenerationEU nastąpiła już w 2024 r., a w 2025 r. oczekuje się dodatkowych płatności, również ze środków NextGenerationEU. Od 2027 r. państwa członkowskie będą mogły korzystać wyłącznie z płatności finansowanych z WRF.

Inne

W przypadku Europejskiego Instrumentu na rzecz Odbudowy (EURI) kwoty na lata 2026 i 2027 odzwierciedlają odpowiednio wniosek dotyczący projektu budżetu i towarzyszące mu programowanie finansowe.

Rezerwa na rzecz Ukrainy, instrument szczególny umożliwiający uruchomienie bezzwrotnego wsparcia poza pułapami wydatków WRF, nie wchodzi w zakres niniejszej prognozy.

5.Płatności z tytułu wypełnienia zobowiązań pozostających do spłaty zaciągniętych przed 2021 r.

Prognozuje się, że płatności z tytułu zobowiązań pozostających do spłaty (RAL od fr. reste à liquider) zaciągniętych przed 2021 r. wyniosą 13,4 mld EUR w latach 2026–2031.

Polityka spójności

Większość płatności z tytułu zobowiązań sprzed 2021 r. odnosi się do programów w ramach polityki spójności, które są bliskie zamknięcia. Prognozy opierają się na najnowszych prognozach państw członkowskich (styczeń 2025 r.) i informacjach dotyczących praktycznego wdrażania. W związku ze zmianami zaproponowanymi w STEP termin składania ostatecznego wniosku o płatność okresową za ostatni rok obrachunkowy został przedłużony o 12 miesięcy, tj. do dnia 31 lipca 2025 r. Biorąc pod uwagę wskaźnik zatrzymania i rozliczenie płatności zaliczkowych, w 2025 r. i po tym roku spodziewane są jednak ograniczone płatności. Żadnych płatności nie uwzględniono w projekcie budżetu na 2026 r.

Wspólna polityka rolna

Zakończenie operacyjnych programów rozwoju obszarów wiejskich na lata 2014–2022 przewiduje się na 2027 r.

Inne programy

Większość płatności, które pozostają do realizacji w pozostałych częściach budżetu i pochodzą sprzed okresu obowiązywania obecnych WRF, dotyczy działu 1 – Jednolity rynek, innowacje i gospodarka cyfrowa – oraz działu 6 – Sąsiedztwo i świat.

6.Umorzenia

Prognozowane do końca 2027 r. umorzenia wynikające z programów wchodzących w zakres obecnych i poprzednich WRF wynoszą 5,5 mld EUR. Wzrost ten wynika głównie z programów w obszarze spójności realizowanych na podstawie obecnych WRF i w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).

W WRF na lata 2028–2034 zaproponowano istotne zmiany w sposobach realizacji, co ma uprościć i przyspieszyć wdrażanie. Komisja oczekuje pełnego wykorzystania zobowiązań zaproponowanych w kolejnych WRF. W związku z tym przed faktycznym rozpoczęciem realizacji nowych programów nie sporządza się prognozy dotyczącej umorzeń.

Dział 2a – Polityka spójności

Biorąc pod uwagę najnowszą dostępną prognozę państw członkowskich, ryzyko umorzenia w związku z zakończeniem programów na lata 2014–2020 zmniejszyło się w porównaniu z ryzykiem wskazanym w ubiegłorocznym sprawozdaniu. Ogólnie rzecz biorąc, ryzyko umorzeń na koniec 2027 r. zmniejszyło się dzięki przyspieszeniu wdrażania oraz dodatkowym płatnościom zaliczkowym wynikającym ze śródokresowego przeglądu polityki spójności.

Dział 3 – Wspólna polityka rolna i Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji

Prognozowane umorzenia z programów rozwoju obszarów wiejskich na lata 2014–2022 utrzymały się na zasadniczo niezmienionym poziomie w stosunku do roku ubiegłego. Umorzenia te szacuje się na 3,1 mld EUR, co stanowi około 2,4 % całkowitego przydziału środków i jest odsetkiem porównywalnym z odsetkiem umorzeń z programów rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007–2013. Jeżeli chodzi o ramy czasowe, oczekuje się, że umorzenia zobowiązań nastąpią do końca 2027 r., kiedy to będzie realizowana większość płatności końcowych. Jest to o rok później, niż przewidywano w zeszłorocznym sprawozdaniu. Założenie to wydaje się ostrożniejsze, biorąc pod uwagę znaczną liczbę programów, których to dotyczy (ponad 100).

Na tym etapie nie jest jasne, czy dojdzie do umorzeń w ramach planów strategicznych WPR na lata 2023–2027. Jeżeli tak, oczekuje się, że będą one miały miejsce w momencie zamknięcia (tj. pod koniec 2030 r./na początku 2031 r.).

Pozostałe programy i działy

W przypadku programów zarządzanych bezpośrednio przez Komisję prognoza umorzeń opiera się na najbardziej aktualnych informacjach na poziomie projektów. Podobnie jak w poprzednim sprawozdaniu prognozy dotyczące umorzeń związanych z programami WRF na lata 2021–2027 opierają się na wskaźnikach umorzeń z poprzednich programów. Dokładny rok umorzenia zależy od zamykania poszczególnych projektów i działań, czego nie można precyzyjnie przewidzieć.

7.Next GenerationEU

NextGenerationEU XX to tymczasowy instrument nadzwyczajny na potrzeby reagowania kryzysowego oraz środków służących odbudowie gospodarki i zwiększaniu odporności po kryzysie związanym z COVID-19. Bezzwrotny komponent wsparcia stanowi zewnętrzne dochody przeznaczone na finansowanie reform i priorytetów inwestycyjnych – w szczególności za pomocą Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF) oraz dzięki dodatkowemu zasileniu szeregu programów, które mają kluczowe znaczenie dla odbudowy.

Wszystkie płatności w ramach NextGenerationEU zostaną zakończone do końca 2026 r., z wyjątkiem niewielkich kwot powiązanych z wydatkami administracyjnymi. Szacunki dotyczące oczekiwanego wykonania sporządza się oddzielnie dla każdego programu (zob. tabela X) na podstawie projektu budżetu na 2026 r. Oczekuje się pewnych kwot umorzeń, przede wszystkim w przypadku EFRROW (0,4 mld EUR).

8.    Ewolucja poziomu zobowiązań pozostających do spłaty

Według prognozy na początek okresu obowiązywania nowych WRF zobowiązania pozostające do spłaty mają wynieść 339 mld EUR, co w porównaniu z prognozą z ubiegłego roku ( 365 mld EUR) stanowi zmniejszenie o 26 mld EUR. Wartość ta wynika częściowo z przyspieszenia realizacji polityki spójności, w przypadku której na podstawie zasady umorzenia N+3 płatności są koncentrowane na etapie końcowym WRF i kolejnych latach. Zobowiązania pozostające do spłaty w ramach NextGenerationEU zostaną pokryte do końca 2026 r., kiedy to wszystkie płatności zostaną zakończone, z wyjątkiem bardzo małych kwot powiązanych z wydatkami administracyjnymi.

Według prognozy zobowiązania pozostające do spłaty, wynikające z WRF na lata 2021–2027 i wszystkich poprzednich WRF (z wyłączeniem NextGenerationEU), w ujęciu udziału w DNB UE-27, mają się zmniejszyć z 1,85 % do 1,7 % w 2027 r.

Prognozuje się, że zobowiązania pozostające do spłaty na koniec 2034 r. wyniosą 331 mld EUR, co stanowi 1,3 % DNB UE-27. Będą one pochodzić głównie z zobowiązań na podstawie WRF na lata 2028–2034, ponieważ oczekuje się, że zobowiązania pozostające do spłaty w odniesieniu do zobowiązań sprzed 2028 r. zostaną w dużej mierze zamknięte do końca 2033 r.

Zobowiązania pozostające do spłaty na koniec 2034 r. będą stanowić około jedną piątą WRF na lata 2028–34, czyli mniej niż wynosi ta sama wartość obliczona dla obecnie obowiązujących WRF. Oczekuje się, że nowa generacja programów będzie wdrażana szybciej, niż wynikałoby to z historycznych poziomów odniesienia, zwłaszcza jeżeli chodzi o wydatki objęte zarządzaniem dzielonym.

9.Prognoza wpływów do budżetu UE na lata
2026-2034

Do 2027 r. prognoza dochodów opiera się na obecnie obowiązującym systemie zasobów własnych, określonym w decyzji Rady (UE, Euratom) 2020/2053. Dochody od 2028 r. prognozuje się na podstawie systemu zaproponowanego przez Komisję we wniosku dotyczącym nowej decyzji w sprawie zasobów własnych.

Prognozy dochodów opierają się na prognozie gospodarczej Komisji z wiosny 2025 r. i długoterminowych prognozach wzrostu.

Budżet UE jest finansowany z zasobów własnych i innych dochodów. Ponadto Unia jest uprawniona do zaciągania pożyczek na finansowanie NextGenerationEU, które są przekazywane do budżetu za pomocą zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel. W obecnej prognozie skoncentrowano się na dochodach niezbędnych do sfinansowania wydatków budżetowych w obrębie WRF.

Kwota zasobów własnych niezbędna do sfinansowania budżetu jest uwarunkowana łączną kwotą wydatków pomniejszoną o pozostałe dochody. W związku z tym prognoza dochodów budżetu UE opiera się na zasadzie, zgodnie z którą wydatki muszą odpowiadać dochodom, a zatem całkowita kwota dochodów jest równa całkowitej kwocie wydatków.

Zgodnie z umową o wystąpieniu (część V) od 2021 r. Zjednoczone Królestwo wnosi wkład do budżetu UE w odniesieniu do zobowiązań pozostających do spłaty z poprzednich ram finansowych. Wkład Zjednoczonego Królestwa stanowi „inne dochody” budżetu UE. Będzie on stopniowo wycofywany w miarę regulowania zobowiązań pozostających do spłaty. Zakłada się, że dochody różne pozostaną nominalnie niezmienne na poziomie określonym w projekcie budżetu na 2026 r.

Zasoby własne – wkłady krajowe i cła – stanowią większość dochodów niezbędnych do sfinansowania wydatków budżetowych. Rozwój wkładów krajowych w okresie objętym prognozą zależy od cyklu wydatkowania. Prognozowane wzrosty pod koniec WRF doprowadzą do zwiększenia wkładów krajowych w latach 2026–2027, co jest spójne z trendami z przeszłości. Przewiduje się, że w ujęciu średnim w latach 2026–2027 wkłady krajowe wyniosą 169 mld EUR rocznie, czyli 0,86 % dochodu narodowego brutto UE.

10.Źródła dochodów

Prognozuje się, że tradycyjne zasoby własne (należności celne) w latach 2027–2034 będą rosły w takim samym tempie jak nominalny DNB każdego państwa członkowskiego wyrażony w cenach bieżących, a za punkt wyjścia prognozy bierze się poziom należności celnych brutto prognozowany dla projektu budżetu na 2026 r. Od 2028 r. stosuje się parametry określone w nowym wniosku dotyczącym decyzji w sprawie zasobów własnych.

Dochody z zasobów własnych opartych na VAT prognozuje się, biorąc za punkt wyjścia podstawy VAT poszczególnych państw członkowskich uwzględnione w projekcie budżetu na 2026 r. Prognozuje się, że podstawy VAT będą rosły w latach 2027–2034 w takim samym tempie jak DNB w cenach bieżących.

Zasoby własne oparte na tworzywach sztucznych prognozuje się, biorąc za punkt wyjścia ilość odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych niepoddawanych recyklingowi uwzględnioną w projekcie budżetu na 2026 r. Prognozuje się, że odpowiednia ilość odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych będzie rosła w takim samym tempie jak DNB w cenach stałych w latach 2027–2034. Według prognoz współczynniki recyklingu będą zbliżać się liniowo do unijnego celu w zakresie recyklingu wyznaczonego na poziomie 55 %, który należy osiągnąć do 2030 r.

Zasoby własne oparte na DNB dla UE-27 oblicza się jako pozostałą różnicę między wszystkimi innymi zasobami własnymi i innymi dochodami z jednej strony a prognozowanymi wydatkami z drugiej strony. Parametry dotyczące zasobów własnych wskazane w decyzji w sprawie zasobów własnych określają udział państw członkowskich w łącznej kwocie wkładów krajowych, która jest potrzebna do zrównoważenia budżetu UE.

Wniosek Komisji dotyczący decyzji w sprawie zasobów własnych obejmuje kilka następujących dodatkowych rodzajów zasobów własnych.

Prognoza dochodów z tytułu zasobów własnych opartych na unijnym systemie handlu uprawnieniami do emisji (ETS1) bazuje na zakładanej cenie emisji wynoszącej 88,33 EUR w cenach z 2025 r. Liczba uprawnień do emisji sprzedawanych na aukcji jest zaczerpnięta z przepisów prawnych dyrektywy w sprawie ETS 2 .

Jeżeli chodzi o zasoby własne oparte na e-odpadach, najpierw oblicza się bazową ilość niezebranych odpadów w postaci zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (WEEE) w danym państwie członkowskim w danym roku. Według prognoz poziomy zbierania będą zbliżać się liniowo do unijnego celu w zakresie zbierania wyznaczonego na poziomie 65 % do 2034 r.

Dochody z tytułu zasobów własne opartych na podatku akcyzowym od wyrobów tytoniowych (TEDOR) są prognozowane na podstawie dyrektywy w sprawie stawek akcyzy stosowanych do wyrobów tytoniowych i jej proponowanego przekształcenia.

Dochody z tytułu zasobów własnych opartych na mechanizmie dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (CBAM) prognozuje się przy założeniu takiej samej opłaty emisyjnej jak w przypadku ETS1.

Prognozy dotyczące zasobów własnych opartych na wkładzie przedsiębiorstw (CORE) bazują na danych na poziomie przedsiębiorstw z 2023 r. z bazy danych Orbis. Zgodnie z wnioskiem Komisji dotyczącym nowej decyzji w sprawie zasobów własnych zastosowano roczny wkład ryczałtowy pochodzący od wszystkich przedsiębiorstw prowadzących działalność i sprzedaż w UE.

Inne dochody budżetu UE zwykle obejmują składki pracowników, dochody wynikające z działalności administracyjnej instytucji, wkłady i zwroty związane z umowami i programami unijnymi, odsetki za zwłokę i grzywny, dochody z tytułu operacji zaciągania i udzielania pożyczek, dochody z opłat nieprzeznaczone na określone wydatki oraz dochody różne – a także nadwyżki z poprzednich lat. Biorąc pod uwagę zmienność tych składników, większość z nich jest trudna do przewidzenia. W związku z tym zakłada się, że kwota zapisana w projekcie budżetu na 2026 r. (tj. 3 mld EUR) pozostanie nominalnie stała w okresie objętym prognozą.

Od 2021 r. oprócz wyżej wymienionych pozycji inne dochody budżetu UE obejmują wkład Zjednoczonego Królestwa związany z zobowiązaniami pozostającymi do spłaty, za które odpowiedzialne jest Zjednoczone Królestwo, zobowiązania emerytalne oraz inne elementy porozumienia finansowego, jak określono w umowie o wystąpieniu 3 . Znajduje to również odzwierciedlenie w projekcie budżetu na 2026 r.

Wkład Zjednoczonego Królestwa związany z zobowiązaniami pozostającymi do spłaty na dzień 31 grudnia 2020 r. ustala się poprzez zastosowanie udziału Zjednoczonego Królestwa w finansowaniu do prognozowanych płatności z tytułu zobowiązań pozostających do spłaty dla każdego roku w okresie 2026–2030. Wynikający z tego roczny wkład uwzględnia warunki płatności określone w art. 148 umowy o wystąpieniu.

Prognoza dotycząca innych dochodów obejmuje wkład Zjednoczonego Królestwa związany z zobowiązaniami w kontekście świadczeń emerytalnymi członków i osób zajmujących wysokie stanowiska publiczne w UE, jak określono w art. 142 ust. 5 umowy o wystąpieniu. Wkład Zjednoczonego Królestwa na rzecz pracowniczych świadczeń emerytalnych (szacunkowo 333 mln EUR w projekcie budżetu na 2026 r.) zapisuje się w budżecie UE jako zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel i w związku z tym nie jest on częścią długoterminowej prognozy innych dochodów.

W danym roku łączna kwota zasobów własnych pobranych przez Unię nie może przekroczyć pułapu zasobów własnych określonego w decyzji Rady (UE, Euratom) 2020/2053 w sprawie zasobów własnych, wynoszącego 1,4 % DNB UE-27, przy dodatkowym tymczasowym podwyższeniu o 0,6 % DNB UE na pokrycie wszystkich zobowiązań Unii z tytułu pożyczek zaciągniętych na rynkach kapitałowych w celu sfinansowania NextGenerationEU.

Pułapy zasobów własnych na lata 2028–2034, określone w proponowanej nowej decyzji w sprawie zasobów własnych, zwiększa się w następujący sposób:

·1,75 % w ramach stałego pułapu;

·0,6 % w ramach pułapu na pokrycie wszystkich zobowiązań Unii z tytułu pożyczek zaciągniętych na rynkach kapitałowych w celu sfinansowania NextGenerationEU;

·0,25 % na instrument kryzysowy, w razie jego uruchomienia.

11.Wnioski

Inicjatywy przedstawione w celu wsparcia państw członkowskich, państw trzecich i konkretnych sektorów spowodowały przyspieszenie płatności w ramach wszystkich programów przewidzianych w budżecie. Poprawa realizacji programów polityki spójności na lata 2021–2027 zmniejsza ryzyko umorzeń. Przyjmuje się, że państwa członkowskie podejmą niezbędne starania, aby uniknąć umorzeń, i będą korzystać również z zachęt politycznych, takich jak te zaproponowane w wyniku śródokresowego przeglądu polityki spójności. W nadchodzących latach państwa członkowskie będą musiały wdrożyć fundusze NextGenerationEU do 2026 r.

Oczekuje się, że zobowiązania pozostające do spłaty na koniec obecnie obowiązujących WRF zmniejszą się do 330 mld EUR. Nowy model realizacji przewidziany w WRF na lata 2028–2034, który będzie dotyczył programów objętych zarządzaniem dzielonym, wraz z celem N+1 w zakresie umorzeń ma według przewidywań przyspieszyć wdrażanie i znacznie zmniejszyć zobowiązania pozostające do spłaty na koniec kolejnych WRF. W przypadku pozostałych programów oczekuje się również, że proponowane uproszczenia przełożą się na przyspieszenie płatności w porównaniu z tendencjami z przeszłości, co przyczyniłoby się również do ograniczenia zobowiązań pozostających do spłaty.

Pułap płatności określony w WRF pozostaje wystarczający do pokrycia przewidywanych płatności do końca okresu obowiązywania WRF. Ogólnie rzecz biorąc, szacuje się, że margines netto w 2026 r. wyniesie 18,6 mld EUR, a w 2027 r., z uwzględnieniem dostosowań dotyczących poszczególnych programów – 3,2 mld EUR.

W WRF na lata 2028–2034 proponowany przez Komisję pułap płatności odpowiada profilowi skoncentrowanemu na wstępie od drugiego roku okresu obowiązywania WRF, głównie ze względu na profil płatności w odniesieniu do krajowych i regionalnych planów partnerstwa, który w porównaniu z poprzednimi planami zakłada większe przyspieszenie.

Dochody przeznaczone na finansowanie budżetu są zgodne z cyklem wydatków WRF. Oczekuje się, że proponowany pakiet nowych zasobów własnych zapewni utrzymanie wkładów krajowych w znanych granicach.

Załącznik II – Wyniki prognozy

O ile nie wskazano inaczej, wszystkie wartości podano w mld EUR, w cenach bieżących. Niektóre sumy poszczególnych kwot mogą nie być równe łącznej kwocie ze względu na zaokrąglenia.

Tabela 1 – Prognoza długoterminowa przyszłych wypływów z budżetu na lata 2026–2034 w odniesieniu do WRF

* Zgodnie z projektem budżetu na 2026 r., z uwzględnieniem alokacji z Rezerwy na rzecz Ukrainy oraz środków wynikających z art. 5 rozporządzenia w sprawie WRF i art. 15 ust. 3 rozporządzenia finansowego.

** Obejmuje szacowany poziom płatności na poczet Rezerwy na rzecz Ukrainy wyłącznie w 2026 r.

*** Kwoty przeznaczone na instrumenty szczególne obejmują rezerwę na rzecz solidarności i pomocy nadzwyczajnej, Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji, pobrexitową rezerwę dostosowawczą, Rezerwę na rzecz Ukrainy, instrument EURI oraz instrument elastyczności. W kolejnych tabelach płatności związane z uruchamianiem środków w ramach instrumentu elastyczności oraz instrumentu EURI są uwzględnione w odpowiednich działach. Nie przyjmuje się założeń o wykorzystaniu w przyszłości instrumentów szczególnych w latach 2028–2034.

Tabela 1.2 – Płatności związane z zobowiązaniami w ramach WRF na lata 2021–2027

Tabela 1.3 – Płatności z tytułu wypełnienia zobowiązań sprzed 2021 r.

Tabela 1.4 – Płatności z tytułu zobowiązań w latach 2028–2034

Tabela 2 – Prognozowane umorzenia w latach 2026–2027

Tabela 3 – Długoterminowa prognoza wypływów w odniesieniu do NextGenerationEU

Tabela 4 – Zmiana łącznej kwoty zobowiązań pozostających do spłaty w latach 2026–2034

* Zobowiązania pozostające do spłaty na początku 2025 r. nie obejmują kwot wygenerowanych z innych dochodów (z wyłączeniem NextGenerationEU), których nie uwzględniono w tabeli.

Tabela 5 – Prognoza długoterminowa przyszłych wpływów do budżetu UE na lata 2026–2030

* Pułap zasobów własnych – obliczony na podstawie prognozy gospodarczej z wiosny 2025 r. dotyczącej dochodu narodowego brutto UE-27

** Tradycyjne zasoby własne szacuje się na podstawie wskaźnika zatrzymania kosztów poboru wynoszącego 25 %.

*** Na 2030 r. kwota zasobów własnych opartych na DNB skutkuje nadwyżką, która zostanie zwrócona państwom członkowskim.

**** Na lata 2026 i 2027 na podstawie obecnego programowania finansowego.

Tabela 6 – Prognoza długoterminowa przyszłych wpływów do budżetu UE na podstawie WRF na lata 2028–2034

* Pułap zasobów własnych – obliczony na podstawie prognozy gospodarczej z wiosny 2025 r. dotyczącej dochodu narodowego brutto UE-27

** Tradycyjne zasoby własne szacuje się na podstawie wskaźnika zatrzymania kosztów poboru wynoszącego 10 %.

(1) COM(2025)574.

(2) Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie oraz zmieniająca dyrektywę Rady 96/61/WE.

(3) Wszystkie elementy wkładu Zjednoczonego Królestwa określono w art. 148 umowy o wystąpieniu. Prognoza obejmuje jedynie elementy, które na obecnym etapie można wyrazić ilościowo, tj. tymczasowy wkład Zjednoczonego Królestwa w finansowanie płatności wynikających z zobowiązań pozostających do spłaty sprzed 2021 r., za które Zjednoczone Królestwo jest odpowiedzialne na mocy art. 140, oraz zobowiązań emerytalnych określonych w art. 142 ust. 5 umowy o wystąpieniu, a także kwoty, które Unia jest winna Zjednoczonemu Królestwu na mocy art. 145 (Europejska Wspólnota Węgla i Stali) i art. 146 (inwestycja Unii w EFI).

(I)

W związku ze zbliżającym się terminem przedłożenia przez Komisję wniosków w ramach kolejnego pakietu WRF nie było możliwe dotrzymanie przewidzianego w art. 253 ust. 2 rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509 terminu przekazania niniejszego sprawozdania.

(II)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2024/2509 z dnia 23 września 2024 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii (wersja przekształcona), Dz.U. L, 2024/2559, 26.9.2024.

(III)

COM(2021) 343 z 30.6.2021. Jest to pierwsze wydanie niniejszego sprawozdania za okres WRF 2021–2027.

(IV)

Rozporządzenie Rady (UE, Euratom) 2020/2093 określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027, Dz.U. L 433I z 22.12.2020, s. 11.

(V)

Rozporządzenie Rady (UE) 2020/2094 ustanawiające Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19, Dz.U. L 433I z 22.12.2020, s. 23 („NextGenerationEU”).

(VI)

O ile nie wskazano inaczej, wszystkie kwoty w sprawozdaniu wyrażone są w cenach bieżących.

(VII)

Rozporządzenie Rady [(UE, Euratom) 20XX/XXX * COM(2025) 571.

(VIII)

 Decyzja Rady (UE, Euratom) 2020/2053 z dnia 14 grudnia 2020 r. w sprawie systemu zasobów własnych Unii Europejskiej oraz uchylająca decyzję 2014/335/UE, Euratom, Dz.U. L 424 z 15.12.2020, s. 1.

(IX)

Dz.U. C 66 I z 19.2.2019, s. 1.    

(X)

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady „Dostosowanie techniczne wieloletnich ram finansowych na 2026 r. zgodnie z art. 4 rozporządzenia Rady (UE, Euratom) 2020/2093 określającego wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027”. COM(2025) 800 final.

(XI)

Preliminarz Komisji Europejskiej na rok budżetowy 2026. SEC(2025) 250.

(XII)

Rozporządzenie Rady (UE, Euratom) 2024/765 z dnia 29 lutego 2024 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE, Euratom) 2020/2093 określającego wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027 (Dz.U. L, 2024/765, 29.2.2024).

(XIII)

W art. 5 rozporządzenia w sprawie WRF przewidziano dodatkową alokację środków na zobowiązania i środków na płatności na rzecz określonych programów – na kwotę równoważną niektórym rodzajom grzywien, mieszczącą się w przedziale wyznaczonym przez z góry określoną kwotę minimalną i maksymalną.

(XIV)

Wspólne oświadczenie Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji w sprawie ponownego wykorzystania umorzonych środków finansowych w związku z programem badawczym (C/2024/1972), Dz.U. C, C/2024/1972, 29.2.2024.

(XV)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/795 z dnia 29 lutego 2024 r. w sprawie ustanowienia Platformy na rzecz Technologii Strategicznych dla Europy (STEP) zmiany dyrektywy 2003/87/WE oraz rozporządzeń (UE) 2021/1058, (UE) 2021/1056, (UE) 2021/1057, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 223/2014, (UE) 2021/1060, (UE) 2021/523, (UE) 2021/695, (UE) 2021/697 i (UE) 2021/241, Dz.U. L, 2024/795, 29.2.2024.

(XVI)

Kwotę tę uzupełniają dotacje w ramach REPowerEU w wysokości 20 mld EUR, finansowane w ramach systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS), oraz przesunięcia z pobrexitowej rezerwy dostosowawczej (BAR) na kwotę 2,1 mld EUR.

(XVII)

Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady, Prognoza długoterminowa przyszłych wpływów do budżetu UE i wypływów z tego budżetu (2025-2029). COM(2024) 276 final.

(XVIII)

Datą graniczną w sprawozdawczości dotyczącej STEP jest marzec 2025 r.

(XIX)

Państwa członkowskie podjęły decyzję o przesunięciu środków między płatnościami bezpośrednimi a rozwojem obszarów wiejskich. Wyniki przedstawiono w rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) 2023/813 z dnia 8 lutego 2023 r.

(XX)

Datą graniczną danych NextGenerationEU jest 16 maja 2025 r.