—

uwzględniając europejską konwencję praw człowieka z 1950 r.,

—

uwzględniając Konwencję w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet z 1979 r.,

—

uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej z 2000 r. (Karta),

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 lutego 2019 r. w sprawie pogorszenia sytuacji w zakresie praw kobiet i równouprawnienia w UE (1),

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 listopada 2019 r. w sprawie penalizacji edukacji seksualnej w Polsce (2),

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 listopada 2020 r. w sprawie faktycznego zakazu aborcji w Polsce (3),

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 listopada 2021 r. w sprawie pierwszej rocznicy faktycznego zakazu aborcji w Polsce (4),

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie sytuacji w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz praw w tej dziedzinie w UE w kontekście zdrowia kobiet (5),

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 5 maja 2022 r. w sprawie wpływu wojny w Ukrainie na kobiety (6),

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 czerwca 2022 r. w sprawie globalnych zagrożeń dla prawa do aborcji: możliwość zniesienia prawa do aborcji w USA przez amerykański Sąd Najwyższy (7),

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie decyzji Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych o uchyleniu prawa do aborcji w Stanach Zjednoczonych oraz konieczności ochrony prawa do aborcji i zdrowia kobiet w UE (8),

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 22 listopada 2023 r. w sprawie propozycji Parlamentu Europejskiego dotyczących zmiany traktatów (9),

—

uwzględniając wytyczne WHO pt. „Safe abortion: technical and policy guidance for health systems” [Bezpieczna aborcja – wytyczne techniczne i polityczne dla systemów ochrony zdrowia],

—

uwzględniając strategię WHO na lata 2017–2021 pt. „Zdrowie i dobrostan kobiet w Europie: to korzyści nie tylko w postaci mniejszej śmiertelności” oraz plan działania z 2016 r. pt. „Zdrowie seksualne i reprodukcyjne: w kierunku realizacji Agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 bez pozostawiania kogokolwiek samemu sobie”,

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 5 marca 2020 r. pt. „Unia równości: strategia na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025” (COM(2020)0152),

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 12 listopada 2020 r. zatytułowany „Unia równości: strategia na rzecz równości osób LGBTIQ na lata 2020-2025” (COM(2020)0698),

—

uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka,

—

uwzględniając europejską konwencję praw człowieka (EKPC) oraz orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC),

—

uwzględniając Konwencję Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej, którą otwarto do podpisu w Stambule 11 maja 2011 r. (konwencja stambulska) i którą UE ratyfikowała 28 czerwca 2023 r.,

—

uwzględniając komentarz ogólny nr 36 Komitetu Praw Człowieka ONZ z 2018 r. w sprawie art. 6 Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych w odniesieniu do prawa do życia,

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 18 stycznia 2024 r. w sprawie sytuacji w zakresie praw podstawowych w Unii Europejskiej – sprawozdanie roczne za lata 2022–2023 (10),

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 28 lutego 2024 r. pt. „Sprawozdanie w sprawie sprawozdania Komisji na temat praworządności z 2023 r.”  (11),

—

uwzględniając art. 132 ust. 2 Regulaminu,

A.

mając na uwadze, że dostęp do praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego, w tym do bezpiecznej i legalnej aborcji, stanowi prawo podstawowe; mając na uwadze, że przestrzeganie praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego ma zasadnicze znaczenie dla ochrony godności osoby ludzkiej i jest nierozerwalnie związane ze zwalczaniem przemocy na tle seksualnym i przemocy ze względu na płeć oraz osiągnięciem równouprawnienia płci i szerokiego zakresu innych praw człowieka, takich jak prawo jednostki do życia, zdrowia, prywatności, bezpieczeństwa osobistego, niedyskryminacji, równości wobec prawa i wolności od tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania;

B.

mając na uwadze, że zdolność ludzi do korzystania ze swojej autonomii reprodukcyjnej, kontrolowania swojego życia reprodukcyjnego oraz decydowania o tym, czy, kiedy i jak mieć dzieci, ma zasadnicze znaczenie dla pełnej realizacji praw człowieka przysługujących kobietom, dziewczętom i wszystkim osobom, które mogą zajść w ciążę; mając na uwadze, że każdemu trzeba zagwarantować integralność cielesną i prawo wyboru, a tym samym pełną autonomię;

C.

mając na uwadze, że w Karcie zapisano podstawowe prawa i wolności osób mieszkających w UE; mając na uwadze, że ochrona bezpiecznej i legalnej opieki aborcyjnej ma bezpośredni wpływ na skuteczne korzystanie z praw uznanych w Karcie, takich jak godność osoby ludzkiej, autonomia osobista, równość, zdrowie oraz integralność fizyczna i psychiczna; mając na uwadze, że pozbawienie dostępu do opieki aborcyjnej stanowi naruszenie tych praw podstawowych;

D.

mając na uwadze, że Komitet Praw Człowieka ONZ wyraźnie uznał, że decyzja jednostki o dobrowolnym przerwaniu ciąży wchodzi w zakres prawa do prywatności; mając na uwadze, że Komitet Praw Człowieka ONZ stwierdził ponadto, że brak działania zgodnego z decyzją kobiety o poddaniu się legalnej aborcji stanowi naruszenie prawa do prywatności, także wtedy, gdy wymiar sprawiedliwości ingeruje w taką decyzję;

E.

mając na uwadze, że w swoim zaleceniu ogólnym nr 35 Komitet ONZ ds. Likwidacji Dyskryminacji Kobiet (CEDAW) wyraźnie stwierdził, że kryminalizacja aborcji stanowi naruszenie praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego kobiet oraz formę przemocy ze względu na płeć, a także wezwał państwa do uchylenia wszystkich przepisów, które uznają aborcję za przestępstwo;

F.

mając na uwadze, że prawa i zdrowie reprodukcyjne i seksualne należą do celów zrównoważonego rozwoju ONZ, w szczególności do zadania 3.7 wzywającego do powszechnego dostępu do świadczeń zdrowotnych w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, w tym planowania rodziny, informacji i edukacji, oraz włączenia zdrowia reprodukcyjnego do krajowych strategii i programów, a także zadania 5.6 wskazującego na potrzebę zapewnienia powszechnego dostępu do praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego, jak uzgodniono w programie działania Międzynarodowej Konferencji na temat Ludności i Rozwoju oraz pekińskiej platformy działania, a także dokumentami końcowymi ich konferencji przeglądowych;

G.

mając na uwadze, że w krajach o mniej restrykcyjnych przepisach aborcyjnych wskaźniki aborcji są na ogół niższe niż w krajach o bardzo restrykcyjnych przepisach (12); mając na uwadze, że w celu zapewnienia pełnej autonomii cielesnej, w tym ograniczenia liczby niechcianych ciąż i umożliwienia ludziom podejmowania świadomych decyzji dotyczących swojego życia i ciała, kluczowy jest dostęp wszystkich do kompleksowej, dostosowanej do wieku i opartej na dowodach edukacji o seksualności i związkach, a także do wysokiej jakości, dostępnej, bezpiecznej i bezpłatnej antykoncepcji i poradnictwa w zakresie planowania rodziny; mając na uwadze, że dostosowana do wieku kompleksowa edukacja seksualna ma zasadnicze znaczenie dla rozwijania u dzieci i młodzieży umiejętności budowania zdrowych, opartych na równości i bezpiecznych związków, w szczególności dzięki poruszaniu kwestii norm dotyczących płci, równości płci, dynamiki sił w związkach oraz zgody i poszanowania granic; mając na uwadze, że przyczynia się to również do osiągnięcia równouprawnienia płci;

H.

mając na uwadze, że w przełomowym głosowaniu 4 marca 2024 r. francuscy prawodawcy zapisali we francuskiej konstytucji gwarantowaną wolność dokonywania aborcji; mając na uwadze, że Francja jest pierwszym krajem na świecie, który wyraźnie uznał aborcję za prawo konstytucyjne; mając na uwadze, że celem tej nowelizacji konstytucji jest ustanowienie zabezpieczenia w kontekście regresu praw do aborcji w UE i na świecie, w tym w USA, Polsce, na Węgrzech i na Malcie; mając na uwadze, że praca i zaangażowanie organizacji feministycznych i parlamentarzystów we Francji odegrały kluczową rolę w zapewnieniu większości popierającej konstytucyjną ochronę prawa do aborcji;

I.

mając na uwadze, że od czasu włączenia prawa do aborcji do francuskiej konstytucji podobne inicjatywy rozważają już inne kraje, takie jak Hiszpania i Szwecja, co pokazuje potrzebę europejskiej reakcji na zawracanie z drogi równouprawnienia płci i regres w zakresie praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego oraz potrzebę konstytucyjnej ochrony praw, które są atakowane;

J.

mając na uwadze, że pozytywnym zmianom legislacyjnym powinno towarzyszyć wsparcie finansowe, aby urzeczywistnić prawo dostępu do opieki aborcyjnej;

K.

mając na uwadze, że chociaż w UE obowiązują jedne z najwyższych standardów w zakresie praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego na świecie, kobiety i członkowie społeczności LGBTIQ+ nadal napotykają przeszkody w korzystaniu z autonomii cielesnej; mając na uwadze, że przeszkody te mogą mieć charakter prawny, polityczny, finansowy, kulturowy lub informacyjny;

L.

mając na uwadze, że w niektórych państwach członkowskich nadal obowiązują bardzo rygorystyczne przepisy zakazujące aborcji, z wyjątkiem ściśle określonych okoliczności, co zmusza kobiety do szukania możliwości wykonywania niebezpiecznych i zagrażających życiu zabiegów, wyjeżdżania do innych krajów lub donoszenia ciąży wbrew woli, co stanowi pogwałcenie ich praw człowieka i formę przemocy ze względu na płeć; mając na uwadze, że niektóre państwa członkowskie zalegalizowały aborcję na żądanie lub z szeroko pojmowanych przyczyn społecznych nadal utrzymują szczególne sankcje karne za aborcje przeprowadzone niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi;

M.

mając na uwadze, że kilka państw członkowskich próbuje obecnie jeszcze bardziej ograniczyć dostęp do praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego za pomocą bardzo restrykcyjnych przepisów, co skutkuje ograniczonym dostępem do opieki zdrowotnej oraz dyskryminacją i przemocą ze względu na płeć; mając na uwadze, że te inicjatywy i regres utrudniają realizację praw człowieka, hamują rozwój krajów i osłabiają demokrację, europejskie wartości i prawa podstawowe;

N.

mając na uwadze, że na całym świecie nabiera kształtu skoordynowany i dobrze finansowany odwrót od równości płci, różnorodności LGBTIQ+ i feminizmu; mając na uwadze, że na całym świecie siły regresywne oraz ultrakonserwatywne podmioty religijne i skrajnie prawicowe próbują cofnąć dziesięciolecia postępów w dziedzinie praw człowieka i narzucić szkodliwy światopogląd dotyczący ról płci w rodzinach i życiu publicznym; mając na uwadze, że te ruchy i ataki są ściśle powiązane z tendencją do autorytarnego wycofywania się z globalnej demokracji; mając na uwadze, że stanowi to wyraźne zagrożenie dla praworządności w Europie;

O.

mając na uwadze, że te ruchy sprzeciwiające się równości płci i prawom w szczególności atakują prawa seksualne i reprodukcyjne oraz autonomię kobiet, a także wpływają na ustawodawstwo i politykę, co prowadzi do wdrażania w kilku państwach członkowskich uwsteczniających inicjatyw mających na celu osłabienie praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego oraz praw człowieka;

P.

mając na uwadze, że Polska jeszcze bardziej ograniczyła dostęp do legalnej opieki aborcyjnej w następstwie orzeczenia nielegalnego Trybunału Konstytucyjnego z 22 października 2020 r., (13) które wprowadziło faktyczny zakaz aborcji i doprowadziło do śmierci co najmniej sześciu kobiet; mając na uwadze, że toczyły się śledztwa wobec kobiet w związku z domniemanym dokonaniem aborcji, a obrończynie praw człowieka i praw reprodukcyjnych kobiet były ścigane za pomaganie kobietom w dostępie do opieki aborcyjnej lub za protestowanie na rzecz prawa do aborcji; mając na uwadze, że w niedawnym wyroku w sprawie M.L. przeciwko Polsce ETPC uznał, że doszło do naruszenia art. 8 europejskiej konwencji praw człowieka dotyczącego prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego w przypadku kobiety, która musiała wyjechać za granicę w celu dokonania aborcji, przez co poniosła znaczny koszt osobisty i była pozbawiona wsparcia rodziny, a to miało znaczący wpływ na jej psychikę;

Q.

mając na uwadze, że nowo wybrany rząd polski zobowiązał się do zaproponowania nowych przepisów zapewniających prawa kobiet i dostęp do praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego, w tym opieki aborcyjnej; mając na uwadze, że niestety głosowanie nad projektami ustaw mających na celu dekryminalizację i zapewnienie dostępu do opieki aborcyjnej zostało odroczone w polskim Sejmie o pięć tygodni;

R.

mając na uwadze, że na Malcie aborcja jest de facto zakazana i uznawana za przestępstwo; mając na uwadze, że reforma z lipca 2023 r. przyniosła niepokojącą zmianę w parlamencie maltańskim, ponieważ spowodowała usunięcie pewnych praw i stworzenie jeszcze więcej niż wcześniej zagrożeń i barier w dostępie do opieki aborcyjnej; mając na uwadze, że z powodu tych barier lekarze mogą przerwać ciążę jedynie w przypadku bezpośredniego zagrożenia życia danej osoby i przed „żywotnością płodu” oraz mają obowiązek skierować umierającą osobę w ciąży na komisję lekarską składającą się z trzech konsultantów; mając na uwadze, że z prawa tego wyłącza się przypadki poważnego zagrożenia zdrowia; mając na uwadze, że na Malcie osoby w ciąży chorej na nowotwór nie można odpowiednio leczyć i przed rozpoczęciem leczenia przeciwnowotworowego należy poczekać do porodu, co skutkuje mniejszymi szansami na skuteczne leczenie;

S.

mając na uwadze, że aborcja medyczna nie jest legalna ani na Słowacji, ani na Węgrzech; mając na uwadze, że we wrześniu 2022 r. Węgry przyjęły dekret zobowiązujący kobiety starające się o aborcję do słuchania „bicia serca płodu”; mając na uwadze, że na Słowacji wielokrotnie podejmowano próby ograniczenia dostępu do opieki aborcyjnej za pomocą uwsteczniających ustaw w parlamencie;

T.

mając na uwadze, że dostęp do opieki aborcyjnej jest również ograniczany we Włoszech (14); mając na uwadze, że w krajach takich jak Włochy, Słowacja i Rumunia zdecydowana większość lekarzy powołuje się na klauzulę sumienia, co de facto znacznie utrudnia w niektórych regionach dostęp do opieki aborcyjnej; mając na uwadze, że w innych państwach członkowskich, np. w Chorwacji, odmawia się dostępu do terminowej i odpowiedniej opieki aborcyjnej ze względu na przeszkody praktyczne (15);

U.

mając na uwadze, że w belgijskim parlamencie federalnym opóźniono kilka prób pełnej depenalizacji aborcji w Belgii;

V.

mając na uwadze, że w niektórych krajach procedury aborcyjne i bezstronne poradnictwo pozostają tematem tabu i rzadko stanowią część obowiązkowego szkolenia medycznego, co prowadzi do braku wiedzy i praktyki wśród lekarzy ze szkodą dla zdrowia fizycznego i psychicznego pacjentek;

W.

mając na uwadze, że dezinformacja na temat aborcji, np. w internecie, stanowi realną przeszkodę dla autonomii kobiet; mając na uwadze, że do niedawna w Niemczech podawanie na stronach internetowych lekarzy informacji na temat metod aborcji medycznej uznawano za promowanie aborcji i było to karalne; mając na uwadze, że „zakaz reklamy aborcji” zniesiono dopiero w lipcu 2022 r.;

X.

mając na uwadze, że w niektórych państwach członkowskich ukraińskie uchodźczynie nie miały dostępu do opieki aborcyjnej, np. w przypadkach przemocy seksualnej, co stanowi poważne naruszenie ich praw człowieka i jest równoznaczne z torturami oraz nieludzkim lub poniżającym traktowaniem;

Y.

mając na uwadze, że kryminalizacja, opóźnianie i odmawianie dostępu do praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego, w szczególności do opieki aborcyjnej, stanowi formę przemocy ze względu na płeć; mając na uwadze, że te ograniczenia i zakazy nie zmniejszają liczby aborcji, a zamiast tego zmuszają do dalekich wyjazdów lub uciekania się do niebezpiecznych aborcji, co również grozi dochodzeniem karnym i ściganiem; mając na uwadze, że dotykają one osoby najbardziej pozbawione zasobów i informacji; mając na uwadze, że do niemal wszystkich przypadków śmierci wynikających z niebezpiecznych aborcji dochodzi w krajach, w których aborcja jest poważnie ograniczona; mając na uwadze, że tym zgonom można zapobiec; mając na uwadze, że niebezpieczna aborcja jest główną przyczyną zachorowalności matek, której można jednak zapobiec;

Z.

mając na uwadze, że osoby i grupy marginalizowane, w tym mniejszości rasowe, etniczne i religijne, migranci, osoby ze środowisk znajdujących się w niekorzystnej sytuacji społeczno-ekonomicznej, osoby mieszkające na obszarach wiejskich, osoby niepełnosprawne, członkowie społeczności LGBTIQ+ i ofiary przemocy, często napotykają dodatkowe bariery oraz doświadczają dyskryminacji intersekcjonalnej i przemocy w dostępie do opieki zdrowotnej; mając na uwadze, że jest to wynikiem przepisów i polityk, które pozwalają na stosowanie przymusowych praktyk w opiece zdrowotnej w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz niezapewnienia rozsądnych udogodnień w dostępie do wysokiej jakości opieki i informacji;