KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 26.11.2024

COM(2024) 959 final

SPRAWOZDANIE KOMISJI

Austria, Finlandia

Sprawozdanie opracowane zgodnie z art. 126 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

SPRAWOZDANIE KOMISJI

Austria, Finlandia

Sprawozdanie opracowane zgodnie z art. 126 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

1.Wprowadzenie

1 W art. 126 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) ustanowiono procedurę nadmiernego deficytu. Procedurę tę dokładniej określono w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1467/97 w sprawie przyspieszenia i wyjaśnienia procedury nadmiernego deficytu, które jest częścią paktu stabilności i wzrostu. Zgodnie z art. 126 ust. 3 TFUE w niniejszym sprawozdaniu ocenia się sytuację państw członkowskich w odniesieniu do kryterium deficytu. Format tego sprawozdania, podobnie jak w poprzednich edycjach, pomaga porównać kilka przypadków, przy czym sytuacja każdego państwa członkowskiego jest rozpatrywana indywidualnie.

2 3 Rozporządzenie (UE) 2024/1264 zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1467/97 weszło w życie 30 kwietnia 2024 r. To rozporządzenie zmieniające stanowi część pakietu, w skład którego wchodzi również rozporządzenie (UE) 2024/1263 oraz dyrektywa Rady (UE) 2024/1265. Te trzy akty wspólnie zmieniają ramy zarządzania gospodarczego Unii. Zreformowane ramy mają pomóc osiągnąć, dzięki reformom i inwestycjom, stabilność długu publicznego oraz zrównoważony wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu. Zreformowane ramy przyczyniają się także do zapewnienia poczucia odpowiedzialności na szczeblu krajowym i koncentrują się w większym stopniu na perspektywie średniookresowej oraz jednocześnie na bardziej rygorystycznym i spójniejszym egzekwowaniu reguł. Najnowsza zmiana rozporządzenia (WE) nr 1467/97 zasadniczo nie zmieniła oceny zgodności z kryterium deficytu. Natomiast ocena zgodności z kryterium długu została znacząco zmieniona (zob. poniżej).

4 5 6 Poprzednie sprawozdanie na mocy art. 126 ust. 3 TFUE przyjęto 19 czerwca 2024 r. w ramach wiosennego pakietu europejskiego semestru 2024. W sprawozdaniu tym Komisja stwierdziła, że zamierza zaproponować wszczęcie procedury nadmiernego deficytu w odniesieniu do siedmiu państw członkowskich: Belgii, Francji, Włoch, Węgier, Malty, Polski i Słowacji ze względu na niespełnienie kryterium deficytu. Następnie, na podstawie zalecenia Komisji, Rada podjęła decyzję w sprawie istnienia nadmiernego deficytu w tych państwach członkowskich,. W sprawozdaniu z dnia 19 czerwca 2024 r. omówiono również przypadki Czech, Estonii, Hiszpanii, Słowenii i Finlandii, ale Komisja nie zaleciła wszczęcia procedur nadmiernego deficytu w odniesieniu do tych państw członkowskich. Komisja wyraziła jednak zamiar monitorowania sytuacji budżetowej i przeprowadzenia jesienią ponownej oceny dotyczącej niektórych państw członkowskich.

7 W niniejszym sprawozdaniu przeanalizowano szczegółowo sytuację tych państw członkowskich, w przypadku których sprawozdawczość dotycząca poziomów deficytu i zadłużenia sektora instytucji rządowych i samorządowych na podstawie rozporządzenia Rady (UE) nr 479/2009 oraz prognoza Komisji Europejskiej z jesieni 2024 r. wskazują na istotne zmiany w porównaniu z danymi z wiosny.

Kryteria deficytu i długu

Kryterium deficytu jest spełnione, jeżeli rzeczywisty deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w poprzednim roku (2023) i deficyt planowany na rok bieżący (2024) nie przekraczają 3 % PKB. W przypadku gdy którykolwiek z nich przekracza ten próg, Komisja bada, czy wskaźnik deficytu zmniejszył się znacznie oraz w sposób stały i czy jest bliski wartości odniesienia. Sprawdza również, czy przekroczenie przez deficyt wartości odniesienia ma charakter wyjątkowy i tymczasowy oraz czy wskaźnik pozostaje bliski wartości odniesienia (sekcja 2). Istotne czynniki mają być brane pod uwagę przez Komisję i Radę w procesie podejmowania decyzji o istnieniu nadmiernego deficytu, jeśli (i) dług sektora instytucji rządowych i samorządowych nie przekracza 60 % PKB albo (ii) jeśli dług ten przekracza 60 % PKB, ale deficyt jest bliski 3 % PKB, a jego przekroczenie ma charakter tymczasowy (sekcja 4).

Zgodnie z Traktatem kryterium długu jest spełnione, jeżeli dług brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych nie przekracza 60 % PKB, chyba że stosunek ten zmniejsza się dostatecznie i zbliża się do wartości odniesienia w zadowalającym tempie. Zgodnie z art. 2 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1467/97 (ze zmianami) uznaje się, że relacja długu do PKB zmniejsza się dostatecznie i zbliża się do wartości odniesienia w zadowalającym tempie, jeżeli dane państwo członkowskie przestrzega swojej ścieżki wydatków netto 8 , ustalonej przez Radę na podstawie art. 17 i 19 rozporządzenia (UE) 2024/1263. Ponieważ Rada nie określiła jeszcze ścieżki wydatków netto dla żadnego z państw członkowskich, na obecnym etapie nie można w pełni ocenić kryterium długu 9 .

Najważniejsze dane stanowiące podstawę i uzasadnienie niniejszego sprawozdania

10 11 12 13 Przy ocenie kryterium deficytu niniejsze sprawozdanie odnosi się do tych państw członkowskich, w przypadku których rzeczywisty wskaźnik deficytu za 2023 r. przedstawiony przez Eurostat lub planowany wskaźnik deficytu na 2024 r., przekazany przez państwo członkowskie Eurostatowi w ramach notyfikacji z jesieni 2024 r., przekracza poziom 3 % PKB i w przypadku których to państw odnotowano istotne zmiany w porównaniu z danymi z wiosny. Ponadto w ocenie zgodności z kryterium deficytu uwzględniono również prognozę Komisji Europejskiej z jesieni 2024 r. W niniejszym sprawozdaniu porównano również deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych z publicznymi wydatkami inwestycyjnymi oraz uwzględniono wszystkie pozostałe istotne czynniki, zgodnie z art. 2 rozporządzenia (WE) nr 1467/97.

W sprawozdaniu oceniono zgodność z kryterium deficytu w Austrii i Finlandii na podstawie danych opublikowanych przez Eurostat 22 października 2024 r. (zob. tabela 1). Austria i Finlandia zakładają bowiem, że w 2024 r. ich deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych przekroczy 3 % PKB. Te planowane deficyty na 2024 r. są zatem dowodem prima facie na istnienie nadmiernego deficytu w obu tych państwach członkowskich.

W niniejszym sprawozdaniu nie uwzględniono państw członkowskich, które zostały już szczegółowo omówione w sprawozdaniu z dnia 19 czerwca 2024 r. sporządzonym na mocy art. 126 ust. 3 – w przypadku których Komisja i Rada nie stwierdziły istnienia nadmiernych deficytów i w których w okresie od wiosny do jesieni nie nastąpiły zmiany uzasadniające ponowną ocenę sytuacji. Te państwa członkowskie to Czechy 14 , Estonia 15 , Hiszpania 16 i Słowenia 17 . W komunikacie Komisji z dnia 26 listopada 2024 r. 18 przedstawiono bardziej szczegółowe informacje na temat obecnej sytuacji w tych państwach członkowskich.

Jak wskazano powyżej, na obecnym etapie nie można w pełni ocenić kryterium długu zgodnie z kryteriami określonymi w nowych ramach. Dane dotyczące relacji długu brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych do PKB znajdują się w tabeli 3.

Tabela 1 – Sytuacja państw członkowskich w zakresie wartości odniesienia deficytu i długu

2.Saldo sektora instytucji rządowych i samorządowych

W 2023 r. Austria odnotowała deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych na poziomie 2,6 % PKB, natomiast w Finlandii deficyt ten wyniósł 3,0 % PKB (zob. tabela 2).

Oba państwa członkowskie planują na 2024 r. deficyty przekraczające 3 % PKB 19 . Ściślej rzecz biorąc, w przypadku Austrii deficyt planowany na 2024 r. wynosi 3,3 % PKB, a zatem przekracza wartość odniesienia, ale jest jej bliski. Natomiast w prognozie Komisji Europejskiej z jesieni 2024 r. przewidziano deficyt na poziomie 3,6 % PKB, a zatem przekracza on wartość odniesienia i nie jest jej bliski. Główne różnice między tymi dwoma zestawami prognoz wynikają z faktu, że w prognozie Komisji przewidziano wyższe wydatki publiczne na cele socjalne i jednocześnie niższe dochody sektora instytucji rządowych i samorządowych.

W przypadku Finlandii deficyt planowany na 2024 r. wynosi 3,7 % PKB (ta sama wartość została przedstawiona w prognozie Komisji Europejskiej z jesieni 2024 r.), a zatem przekracza on wartość odniesienia i nie jest jej bliski.

Według prognozy Komisji Europejskiej z jesieni 2024 r. deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w Austrii będzie nadal przekraczał 3 % PKB w 2025 r. i 2026 r. Jak zwykle prognozy Komisji przygotowano na podstawie bieżących polityk. W przypadku Austrii oznacza to, że w prognozie nie uwzględniono budżetu na 2025 r., którego przyjęcie zostało opóźnione przez austriacki cykl wyborczy. Ponieważ przewiduje się, że w przypadku Austrii przekroczenie wartości odniesienia wynoszącej 3 % utrzyma się w okresie objętym prognozą do 2026 r., spodziewane jest, że nadwyżka deficytu nie będzie miała charakteru tymczasowego.

Prognozuje się, że deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w Finlandii nie przekroczy wartości odniesienia w latach 2025 i 2026, w związku z czym spodziewane jest, że nadmierny deficyt będzie miał charakter tymczasowy.

W obu państwach członkowskich na wysokość planowanego deficytu, przekraczającego wartość odniesienia, wpływ miały niekorzystne warunki makroekonomiczne, tj. przedłużająca się, znaczna recesja w latach 2023–2024.

W Austrii realny PKB zmniejszył się o 1,0 % w 2023 r. i prognozowany jest jego dalszy spadek w 2024 r. o 0,6 %. Austria musi ponadto uwzględnić budżetowe skutki niedawnych powodzi.

W Finlandii realny PKB zmniejszył się o 1,2 % w 2023 r. i spodziewany jest jego dalszy spadek w 2024 r. o 0,3 % 20 . Ponadto pogarszające się środowisko bezpieczeństwa w Finlandii w związku z rosyjską wojną napastniczą przeciwko Ukrainie ma wpływ na gospodarkę, którego skutki widoczne są w finansach publicznych.

W związku z powyższym deficyty przekraczające wartość odniesienia można uznać za wyjątkowe w przypadku obu państw członkowskich.

Podsumowując, niniejsza analiza wskazuje, że dwa omawiane państwa członkowskie (Austria i Finlandia) nie spełniają kryterium deficytu przed uwzględnieniem istotnych czynników.

Tabela 2 – Wynik sektora instytucji rządowych i samorządowych

3.Dług sektora instytucji rządowych i samorządowych

Zarówno w Austrii, jak i w Finlandii dług brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych na koniec 2023 r. przekroczył 60 % PKB, a w obu przypadkach relacja długu sektora instytucji rządowych i samorządowych do PKB wzrosła w 2023 r. w porównaniu z rokiem poprzednim. Ponadto według prognozy Komisji Europejskiej z jesieni 2024 r. relacja długu do PKB w obu państwach członkowskich będzie rosła do 2026 r.

Tabela 3 – Dług sektora instytucji rządowych i samorządowych

4.Istotne czynniki przy ocenie spełniania kryterium deficytu

Art. 126 ust. 3 Traktatu stanowi, że w odniesieniu do każdego państwa członkowskiego sprawozdanie to musi „uwzględnia[ć] również to, czy deficyt publiczny przekracza publiczne wydatki inwestycyjne i uwzględnia[ć] wszelkie inne istotne czynniki, w tym średniookresową sytuację gospodarczą i budżetową państwa członkowskiego”.

Czynniki te zostały doprecyzowane w art. 2 ust. 3 zmienionego rozporządzenia (WE) nr 1467/97 i odnoszą się do:

a) średniookresowej sytuacji w zakresie zadłużenia, tj. skali wyzwań związanych z długiem publicznym w oparciu o metodykę, ewolucji sytuacji w zakresie długu publicznego i jego finansowania oraz związanych z tym czynników ryzyka, w szczególności struktury zapadalności, waluty, w której denominowany jest dług, i zobowiązań warunkowych, w tym wszelkich zobowiązań ukrytych związanych ze starzeniem się ludności i długiem sektora prywatnego;

b) sytuacji budżetowej w średnim okresie, w tym w szczególności wielkości rzeczywistego odchylenia od ścieżki wydatków netto, ustalonej przez Radę w ujęciu rocznym i skumulowanym, mierzonej za pomocą rachunku kontrolnego;

c) sytuacji gospodarczej w średnim okresie, w tym wzrostu potencjalnego, zmian inflacji i zmian cyklicznych w porównaniu z założeniami leżącymi u podstaw ścieżki wydatków netto, ustalonej przez Radę;

d) realizacji reform i inwestycji, w tym w szczególności polityk mających na celu zapobieganie zakłóceniom równowagi makroekonomicznej i ich korygowanie oraz polityk służących realizacji wspólnej strategii Unii na rzecz wzrostu i zatrudnienia, w tym polityk wspieranych z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF), a także ogólnej jakości finansów publicznych, w szczególności skuteczności krajowych ram budżetowych;

e) zwiększenia inwestycji publicznych na obronność, w stosownych przypadkach z uwzględnieniem również czasu rejestracji wydatków na sprzęt wojskowy.

W szczególności wzrost inwestycji publicznych w obronność został uwzględniony wśród istotnych czynników w wyniku reformy ram zarządzania gospodarczego.

Art. 2 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1467/97 stanowi także, że w sprawozdaniu tym uwzględnia się należycie „wszelkie inne czynniki, które w opinii danego państwa członkowskiego mają znaczenie dla kompleksowej oceny spełniania kryteriów deficytu i długu i które zostały przedstawione Radzie i Komisji przez to państwo członkowskie”. Ponadto zgodnie z art. 2 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1467/97 za kluczowy czynnik zaostrzający uznaje się występowanie istotnych wyzwań związanych z długiem publicznym. 

Jeżeli chodzi o ocenę zgodności z kryterium deficytu, art. 2 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1467/97 stanowi ponadto, że istotne czynniki mogą zostać uwzględnione przez Radę i Komisję przy podejmowaniu kroków prowadzących do decyzji o istnieniu nadmiernego deficytu, ale tylko wtedy, gdy:

a)relacja długu publicznego do PKB nie przekracza 60 % wartości odniesienia

lub

b)jeżeli relacja długu sektora instytucji rządowych i samorządowych do PKB przekracza wartość odniesienia wynoszącą 60 %, spełniony jest podwójny warunek, tj. deficyt pozostaje bliski wartości odniesienia oraz przekroczenie tej wartości ma charakter tymczasowy.

W przypadku obu państw członkowskich uwzględnionych w niniejszym sprawozdaniu relacja długu do PKB przekracza wartość odniesienia wynoszącą 60 % PKB. Co więcej, ani w Austrii, ani w Finlandii nie jest spełniony podwójny warunek.

W przypadku Austrii planowana relacja deficytu do PKB w 2024 r. nie jest bliska 3 %, a przekroczenie wartości odniesienia nie ma charakteru tymczasowego. Natomiast w przypadku Finlandii deficyt planowany na 2024 r. nie jest bliski 3 % PKB, ale przekroczenie wartości odniesienia jest tymczasowe, ponieważ Komisja spodziewa się, że począwszy od 2025 r. deficyt nie przekroczy 3 % PKB w okresie objętym prognozą.

W związku z tym w przypadku zarówno Austrii, jak i Finlandii Rada i Komisja nie mogą uwzględnić istotnych czynników przy podejmowaniu decyzji w sprawie istnienia nadmiernego deficytu (art. 126 ust. 5 i 6 TFUE). Zgodnie jednak z utrwaloną praktyką i z art. 2 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1467/97 istotne czynniki zostały mimo wszystko omówione w niniejszym sprawozdaniu w odniesieniu do każdego z tych dwóch państw członkowskich.

4.1.Istotne czynniki dotyczące wszystkich krajów

W ostatnich latach gospodarka UE stanęła w obliczu szeregu poważnych wstrząsów. Kryzys związany z COVID-19 doprowadził do globalnych zakłóceń po stronie podaży, ponieważ popyt gwałtownie wzrósł podczas silnego ożywienia gospodarczego po pandemii. Rosyjska wojna napastnicza przeciwko Ukrainie spotęgowała gwałtowny wzrost cen energii, który rozpoczął się już w 2021 r., a skutki gospodarcze w poszczególnych państwach członkowskich różniły się w zależności od bliskości regionu objętego wojną, struktury rynków energii i szlaków dostaw, a także struktury stosunków handlowych państwa członkowskiego. W październiku 2022 r. inflacja HICP wzrosła do dwucyfrowego poziomu w UE, przy czym inflacja w Europie Środkowej i Wschodniej była znacznie wyższa. Doprowadziło to do gwałtownej erozji siły nabywczej gospodarstw domowych i zmiany nastrojów konsumentów. Czynniki te, oprócz środków wsparcia w związku z COVID-19 i nadzwyczajnych środków wsparcia w dziedzinie energii, odegrały rolę w rozwoju sytuacji budżetowej państw członkowskich, np. za sprawą mechanizmów automatycznej indeksacji oraz za sprawą zwiększonych wydatków na obronność i bezpieczeństwo granic.

W 2023 r. działalność gospodarcza w UE utrzymywała się zasadniczo na stałym poziomie, przy spowolnieniu wzrostu PKB do 0,4 % w 2023 r., słabym popycie krajowym i niewielkim wsparciu ze strony środowiska zewnętrznego. W pierwszym kwartale 2024 r. gospodarka UE wróciła na ścieżkę wzrostu. Tempo tej ekspansji było powolne, ale utrzymywało się w drugim i trzecim kwartale, przy zmniejszającej się wciąż presji inflacyjnej. Wydaje się, że istnieją warunki sprzyjające niewielkiemu przyspieszeniu dynamiki popytu krajowego, pomimo podwyższonej niepewności. Rosnące zagrożenia związane ze zmianą klimatu również wpływają na perspektywy gospodarcze. W kontekście coraz trudniejszej sytuacji geopolitycznej konflikt na Bliskim Wschodzie spotęgował ryzyko pogorszenia sytuacji w gospodarce unijnej i światowej. Jednocześnie inflacja nadal spadała, zmniejszając się z 9,2 % w 2022 r. do 6,4 % w 2023 r. Według prognozy Komisji Europejskiej z jesieni 2024 r. wzrost realnego PKB w UE wyniesie 0,9 % w 2024 r., a proces dezinflacji ma postępować jeszcze szybciej niż w 2023 r., gdyż inflacja ogólna spadnie do 2,6 % w 2024 r.

Spadek deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych w UE zatrzymał się w 2023 r. wraz z osłabieniem działalności gospodarczej. Po znacznym zmniejszeniu w latach 2021 i 2022 w porównaniu z bardzo wysokimi poziomami w 2020 r. deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych UE w ujęciu zagregowanym wzrósł nieznacznie do 3,5 % PKB w 2023 r. Oczekuje się, że w 2024 r. spadnie on do 3,1 % PKB.

Na koniec 2023 r. relacja długu publicznego do PKB dla UE wynosiła 82,1 % (spadek z 83,9 % na koniec 2022 r.), czyli o około 9 punktów procentowych mniej, niż wynosił szczytowy poziom 91,2 % odnotowany na koniec 2020 r. Pozostaje ona jednak o około 3 punkty procentowe powyżej poziomu sprzed pandemii COVID-19. Zgodnie z prognozą Komisji z jesieni 2024 r. oczekuje się, że w 2024 r. wskaźnik zadłużenia wyniesie 82,4 % PKB.

Po okresie znacznego wzrostu w latach 2020–2023 (wynoszącego około 3 % PKB) przewiduje się, że kurs polityki fiskalnej 21 w 2024 r. będzie restrykcyjny, na poziomie zbliżonym do ½ % PKB. Ten restrykcyjny kurs jest skutkiem stopniowego wycofywania dużych dotacji wspierających inwestycje prywatne oraz nieco niższych wydatków finansowanych z budżetu UE (m.in. ze względu na zakończenie wydatków z WRF na lata 2014–2020), podczas gdy inwestycje publiczne finansowane z budżetów krajowych nadal mają ekspansywny wpływ.

4.2.Istotne czynniki dotyczące poszczególnych krajów

W niniejszej sekcji przedstawiono ocenę istotnych czynników dotyczących poszczególnych krajów w odniesieniu do obu państw członkowskich objętych sprawozdaniem. Wspomniane czynniki obejmują średnioterminowe perspektywy makroekonomiczne, sytuację budżetową w średnim okresie (uwzględniając inwestycje publiczne; zob. tabela 4), średniookresową sytuację w zakresie zadłużenia, ogólną jakość finansów publicznych, realizację reform i inwestycji (w tym polityk mających na celu zapobieganie zakłóceniom równowagi makroekonomicznej i ich korygowanie oraz polityk służących wdrażaniu wspólnej strategii Unii na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, w tym polityk wspieranych z RRF), zwiększenie inwestycji publicznych w obronność oraz wszelkie inne istotne czynniki przedstawione przez każde państwo członkowskie.

Jeżeli chodzi o wzrost inwestycji sektora instytucji rządowych i samorządowych w obronność, w niniejszym sprawozdaniu wykorzystano podział wydatków publicznych oparty na definicjach rachunków narodowych w ramach klasyfikacji funkcji sektora instytucji rządowych i samorządowych (COFOG) do celów obronnych. Dane COFOG są jednak udostępniane z opóźnieniem i obecnie dostępne dane sięgają jedynie 2022 r. Państwa członkowskie przedstawiły dodatkowe informacje i wstępne szacunki dotyczące wydatków lub inwestycji w obronność za lata 2023 i 2024 ujęte w sekcjach poświęconych poszczególnym państwom, m.in. w ramach notyfikacji PND z października 2024 r.

Choć sekcje poświęcone poszczególnym państwom zawierają kluczowe informacje na temat sytuacji makroekonomicznej w średnim okresie, w tym również na temat wpływu na wzrost gospodarczy oraz średniookresowej sytuacji budżetowej i zadłużenia, w prognozie Komisji Europejskiej sporządzonej jesienią 2024 r. przedstawiono bardziej szczegółowe informacje na temat perspektyw makroekonomicznych i fiskalnych.

Tabela 4 – Inwestycje publiczne

4.2.1.AUSTRIA

Średniookresowa sytuacja makroekonomiczna. W 2023 r. rosnące koszty energii, wysoka inflacja i pogarszające się warunki finansowania wpłynęły niekorzystnie na spożycie prywatne i stłumiły inwestycje. Realny PKB zmniejszył się w efekcie o 1 %. Oczekuje się, że spadek aktywności gospodarczej w 2024 r. będzie spowodowany głównie zmniejszaniem się inwestycji i eksportu. Także niskie spożycie prywatne hamuje w dalszym ciągu wzrost gospodarczy. W sektorze budowlanym, po wieloletnim okresie silnego wzrostu, odnotowano gwałtowny spadek w latach 2023 i 2024. Obecnie oczekiwany jest jednak wzrost spożycia prywatnego dzięki znaczącym podwyżkom płac realnych. Przewidywane jest też odbicie, jeśli chodzi o inwestycje i eksport ze względu na malejące stopy procentowe i koszty energii oraz silniejszy popyt zewnętrzny ze strony krajów sąsiadujących z Austrią.

Średniookresowa sytuacja budżetowa, w tym inwestycje. Deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniósł w 2023 r. 2,6 % PKB. W prognozie Komisji Europejskiej z jesieni 2024 r. przewiduje się, że wyniesie on 3,6 % w 2024 r., 3,7 % w 2025 r. i 3,5 % w 2026 r. Inwestycje publiczne wyniosły 3,6 % PKB w 2021 r., 3,5 % 2022 r., a w 2023 r. nieznacznie wzrosły do 3,7 %. Według prognoz w 2024 r. utrzymają się one na poziomie 3,7 % PKB i nieznacznie wzrosną do 3,8 % w 2025 i 2026 r., co oznacza, że od 2022 r. przewyższają deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych.

Kurs polityki fiskalnej Austrii w 2023 r. był neutralny. W tym samym roku bieżące wydatki pierwotne netto finansowane ze środków krajowych miały ekspansywny wpływ na kurs polityki fiskalnej na poziomie 0,4 % PKB. Według prognozy Komisji Europejskiej z jesieni 2024 r. kurs polityki fiskalnej w 2024 r. będzie ekspansywny, na poziomie 0,6 % PKB – przy czym wkład bieżących wydatków pierwotnych netto finansowanych ze środków krajowych w ten kurs polityki fiskalnej będzie również ekspansywny i wyniesie 0,6 % PKB. Następnie kurs ten stanie się restrykcyjny w 2025 r., na poziomie 0,2 % PKB, zaś wpływ bieżących wydatków pierwotnych netto finansowanych ze środków krajowych wyniesie wówczas 0,1 % PKB.

Wyzwania związane z zadłużeniem i średniookresowa sytuacja w zakresie zadłużenia. Dług sektora instytucji rządowych i samorządowych spadł z 83,2 % PKB na koniec 2020 r. do 82,4 % PKB na koniec 2021 r., a następnie 78,4 % w 2022 r. W 2023 r. dług ten nieznacznie wzrósł do 78,6 % PKB. Prognozuje się, że relacja długu do PKB wzrośnie jeszcze bardziej, osiągając poziom 79,5 % na koniec 2024 r., 80,8 % w 2025 r. i 81,8 % na koniec 2026 r.

Ogólnie rzecz biorąc, z analizy stabilności długu wynika, że w średnim okresie ryzyko będzie wysokie. Zgodnie z dziesięcioletnią prognozą podstawową wskaźnik zadłużenia sektora instytucji rządowych i samorządowych będzie stale rósł, do około 98 % PKB w 2035 r. 22 Trajektoria długu podstawowego jest wrażliwa na wstrząsy makroekonomiczne. Zgodnie z prognozami stochastycznymi, które symulują szeroki zakres możliwych tymczasowych wstrząsów dla zmiennych makroekonomicznych, istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że w 2029 r. wskaźnik zadłużenia będzie wyższy niż w 2024 r. Przy ogólnej ocenie stabilności długu należy wziąć pod uwagę inne czynniki. Czynniki zwiększające ryzyko są związane z jednej strony z niedawnym wzrostem stóp procentowych oraz faktem, że ok. 60 % tego długu jest w posiadaniu nierezydentów. Z drugiej strony źródłem niektórych rodzajów ryzyka wpływających na zobowiązania warunkowe jest sektor prywatny. Ryzyka te mogą się urzeczywistnić np. w przypadku uruchomienia gwarancji państwowych. Mimo że kapitalizacja austriackich banków poprawiła się w ostatnich latach, największe banki nadal mają niższe bufory kapitałowe niż ich odpowiedniki w innych państwach strefy euro. Z drugiej strony czynniki łagodzące ryzyko obejmują wydłużenie terminów zapadalności długu w ostatnich latach oraz duży udział długu denominowanego w euro. Ponadto reformy strukturalne i inwestycje w ramach RRF, jeżeli zostaną w pełni wdrożone, będą mieć pozytywny wpływ na wzrost PKB w nadchodzących latach. Realizacja reform i inwestycji przewidzianych w planie odbudowy i zwiększania odporności Austrii jest w toku. Ukończenie jej w terminie będzie jednak wymagać większych starań.

Krajowe ramy budżetowe. Austria jest jednym z pięciu państw członkowskich mających dwie niezależne instytucje fiskalne: WIFO i Fiskalrat. Pierwsza z nich to instytucja badawcza z długimi tradycjami, która dostarcza prognozy makroekonomiczne stanowiące podstawę planów budżetowych rządu. Ta druga zajmuje się przede wszystkim monitorowaniem ex ante i ex post zgodności z krajowymi i unijnymi regułami fiskalnymi, która jest przedmiotem sprawozdań składanych dwa razy do roku. Ocenia ona prognozę budżetową dopiero po przyjęciu budżetu przez parlament. Ponadto Fiskalrat publikuje zalecenia dotyczące polityki fiskalnej i średniookresowego ukierunkowania budżetu.

Wzrost inwestycji publicznych w obronność. Z danych COFOG opublikowanych przez Eurostat wynika, że całkowite wydatki sektora instytucji rządowych i samorządowych na obronność wyniosły w 2022 r. 0,6 % PKB. W 2022 r. inwestycje publiczne w obronność stanowiły 0,1 % PKB, pozostając niezmienione w porównaniu z 2019 r. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez władze austriackie zakłada się, że całkowite wydatki na obronność wzrosną o 0,14 % PKB w 2024 r., ale austriackie władze nie uwzględniły podziału na inwestycje i inne wydatki.

Inne czynniki przedstawione przez państwo członkowskie. 30 października 2024 r. Austria przedstawiła dodatkowy istotny czynnik, o którym nie wspomniano powyżej, a mianowicie skutki budżetowe gwałtownych powodzi, które miały miejsce we wrześniu 2024 r. Austria oszacowała szkody spowodowane powodziami na około 0,5 % PKB, przy czym bezpośrednie skutki fiskalne wyniosły około 0,1 % PKB w 2024 r. (uwzględniono je w planowanym deficycie) i podobną kwotę przewidziano na 2025 r. Austriackie władze stwierdziły ponadto, że utrzymująca się od dwóch lat recesja, której doświadcza Austria, uzasadnia uruchomienie krajowej klauzuli wyjścia na podstawie nowych reguł fiskalnych UE.

4.2.2.FINLANDIA

Średniookresowa sytuacja makroekonomiczna. Realny PKB skurczył się w 2023 r. o 1,2 %, ponieważ wzrost cen i stóp procentowych wpłynął negatywnie na spożycie, a w szczególności na inwestycje. Prognozuje się, że w 2024 r. produkcja globalna będzie dalej spadać (o 0,3 %), a następnie zacznie rosnąć w 2025 r. i 2026 r., gdyż spodziewany jest również wzrost popytu krajowego i zewnętrznego (odpowiednio o 1,5 % i 1,6 %). Oczekuje się, że spadek PKB w 2024 r. będzie spowodowany głównie przedłużającą się recesją w sektorze budowlanym i spadkiem eksportu towarów.

Średniookresowa sytuacja budżetowa, w tym inwestycje. Deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych spadł z poziomu 2,7 % PKB w 2021 r. do 0,2 % PKB w 2022 r., a następnie wzrósł do 3,0 % w 2023 r. Prognozuje się, że w 2024 r. wyniesie on 3,7 %, w 2025 r. będzie to 3,0 %, a w 2026 r. – 2,5 %. Inwestycje publiczne wyniosły 4,2 % PKB w 2021 r. oraz 4,1 % w 2022 r., a w 2023 r. znów nieznacznie spadły do 4,0 %. Oczekuje się, że w 2024 r. inwestycje te wzrosną do 4,3 % PKB i do 4,8 % w 2025 r., a następnie nieznacznie spadną do 4,6 % w 2026 r., co oznacza, że od 2021 r. przewyższają deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych.

W 2023 r. kurs polityki fiskalnej w Finlandii był ekspansywny – na poziomie 1,7 % PKB. W tym samym roku bieżące wydatki pierwotne netto finansowane ze środków krajowych miały ekspansywny wpływ na kurs polityki fiskalnej na poziomie 1,6 % PKB. Według prognozy Komisji Europejskiej z jesieni 2024 r. kurs polityki fiskalnej w 2024 r. będzie ekspansywny – na poziomie 0,7 % PKB, przy czym wkład bieżących wydatków pierwotnych netto finansowanych ze środków krajowych będzie również ekspansywny– na poziomie 0,6 % PKB. Następnie przewiduje się, że w 2025 r. kurs polityki fiskalnej stanie się restrykcyjny – na poziomie 0,7 % PKB – i że wpływ bieżących wydatków pierwotnych netto finansowanych ze środków krajowych wyniesie wówczas 1,2 % PKB.

10 października 2024 r. Finlandia przedłożyła Komisji swój pierwszy średniookresowy plan budżetowo-strukturalny zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2024/1263. Komisja oceniła ten plan i przyjmuje – w tym samym dniu co niniejsze sprawozdanie – zalecenie dotyczące zalecenia Rady w sprawie określenia wydatków netto Finlandii i zatwierdzenia zobowiązań dotyczących pakietu reform i inwestycji, które stanowią podstawę przedłużenia okresu dostosowawczego 23 . 

Wyzwania związane z zadłużeniem i średniookresowa sytuacja w zakresie zadłużenia. Dług sektora instytucji rządowych i samorządowych zmniejszył się z 75,4 % PKB na koniec 2020 r. do 73,2 % na koniec 2021 r., a następnie stopniowo wzrastał, po czym osiągnął poziom 74,0 % PKB na koniec 2022 r. i 77,1 % PKB na koniec 2023 r. Prognozuje się, że relacja długu do PKB wzrośnie jeszcze bardziej, osiągając poziom 82,6 % na koniec 2024 r., 84,7 % w 2025 r. i 85,3 % na koniec 2026 r.

Ogólnie rzecz biorąc, z analizy stabilności długu wynika, że w średnim okresie ryzyko będzie wysokie. Zgodnie z dziesięcioletnią prognozą podstawową wskaźnik zadłużenia sektora instytucji rządowych i samorządowych będzie stale rósł, do około 97 % PKB w 2035 r. 24 Trajektoria długu podstawowego jest wrażliwa na wstrząsy makroekonomiczne. Zgodnie z prognozami stochastycznymi, które symulują szeroki zakres możliwych tymczasowych wstrząsów dla zmiennych makroekonomicznych, istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że w 2029 r. wskaźnik zadłużenia będzie wyższy niż w 2024 r. Przy ogólnej ocenie stabilności długu należy wziąć pod uwagę inne czynniki. Z jednej strony czynniki zwiększające ryzyko są związane z niedawnym wzrostem stóp procentowych, udziałem krótkoterminowego długu sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz ryzykiem związanym z rynkami nieruchomości i mieszkań. Z drugiej strony czynniki łagodzące ryzyko obejmują wydłużenie terminów zapadalności długu w ostatnich latach, stosunkowo stabilne źródła finansowania (ze zróżnicowaną i szeroką bazą inwestorów) oraz bardzo duży udział długu denominowanego w euro. Ponadto reformy strukturalne i inwestycje w ramach RRF, jeżeli zostaną w pełni wdrożone, będą mieć pozytywny wpływ na wzrost PKB w nadchodzących latach. Realizacja reform i inwestycji przewidzianych w planie odbudowy i zwiększania odporności Finlandii jest w toku, chociaż ich terminowe zakończenie będzie wymagało zwiększonych wysiłków.

Krajowe ramy budżetowe. Fiński krajowy organ kontroli (National Audit Office of Finland, NAOF) odpowiada za zapewnienie, aby fundusze państwowe były wykorzystywane w sposób racjonalny pod względem kosztów i zgodnie z przepisami ustawowymi i wykonawczymi. Jest zaangażowany w przyjmowany przez parlament plan budżetowy sektora instytucji rządowych i samorządowych, który to plan wchodzi w skład krajowych średniookresowych ram budżetowych, i dwa razy w roku przedstawia sprawozdania na temat przestrzegania przez ten sektor krajowych i europejskich reguł fiskalnych, ale nie uczestniczy w uruchamianiu klauzul wyjścia. W przypadku odejścia od tych reguł Ministerstwo Finansów musi podać do wiadomości publicznej stosowane środki naprawcze. NAOF ocenia również rządowe prognozy makroekonomiczne i budżetowe.

Wzrost inwestycji publicznych w obronność. Z danych COFOG opublikowanych przez Eurostat wynika, że całkowite wydatki sektora instytucji rządowych i samorządowych na obronność wyniosły w 2022 r. 1,3 % PKB. W 2022 r. inwestycje publiczne w obronność stanowiły 0,3 % PKB, czyli o 0,1 punktu procentowego więcej niż w 2019 r. Zgodnie z szacunkami przedstawionymi przez Finlandię inwestycje związane z obronnością wzrosną o około 0,5 % PKB w 2024 r., co będzie odzwierciedlać znaczne inwestycje związane z obronnością, a także inwestycje odtworzeniowe w sprzęt obronny ze względu na pomoc dla Ukrainy; według Finlandii rejestrowanie tych wydatków do celów statystycznych nadal trwa, a część tych inwestycji, choć porównywalna z obronnością, prawdopodobnie zostanie jednak włączona do innego działu COFOG (a mianowicie „Porządek i bezpieczeństwo publiczne”). Według informacji przedstawionych przez Finlandię inwestycje w obronność wzrosną o dodatkowe 0,4 % PKB w 2025 r.

Inne czynniki przedstawione przez państwo członkowskie. 30 października 2024 r. Finlandia przedstawiła dodatkowe istotne czynniki, o których nie wspomniano powyżej, a mianowicie dodatkowe działania na rzecz konsolidacji fiskalnej, o których rząd zdecydował wiosną 2024 r., wynoszące 1 % PKB. Ponadto władze wyjaśniły, że poziom składek na ubezpieczenie od utraty pracy został obniżony od 2024 r. o 1,4 mld EUR, czyli o 0,5 % PKB, ponieważ według prognozy fundusz bufora koniunkturalnego Funduszu Zatrudnienia w przeciwnym razie przekroczyłby limit określony w przepisach. Ponadto, odnosząc się do skutków rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie, władze fińskie potwierdziły zamiar wystąpienia z wnioskiem o uruchomienie krajowej klauzuli wyjścia na podstawie nowych reguł fiskalnych UE.

5.Wnioski

W Austrii w 2023 r. deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych nie przekraczał wartości odniesienia wynoszącej 3 % PKB, ale w swojej notyfikacji fiskalnej dla Eurostatu z jesieni 2024 r. kraj ten zgłosił planowany na 2024 r. deficyt przekraczający, ale bliski 3 % PKB Według prognozy Komisji Europejskiej z jesieni 2024 r. deficyt w 2024 r. przekroczy 3 % PKB i nie będzie bliski tej wartości.

W Finlandii w 2023 r. deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych nie przekraczał wartości odniesienia, ale w swojej notyfikacji fiskalnej dla Eurostatu z jesieni 2024 r. kraj ten zgłosił planowany na 2024 r. deficyt, który przekracza 3 % PKB i nie jest bliski tej wartości. Również w prognozie Komisji przewiduje się, że deficyt za 2024 r. przekroczy 3 % PKB i nie będzie bliski tej wartości.

Według prognozy Komisji Europejskiej z jesieni 2024 r. deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w Austrii będzie nadal wyraźnie przekraczał 3 % PKB w okresie objętym prognozą, do 2026 r. Jak zwykle prognozy Komisji przygotowano na podstawie bieżących polityk. W przypadku Austrii w prognozie nie uwzględniono budżetu na 2025 r., gdyż jego przyjęcie zostało opóźnione przez austriacki cykl wyborczy. Na tej podstawie ocenia się, że w przypadku Austrii deficyt przekraczający wartość odniesienia nie ma charakteru tymczasowego.

W przypadku Finlandii prognoza Komisji wskazuje, że deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w 2025 r. (i 2026 r.) prawdopodobnie nie przekroczy wartości odniesienia, w związku z czym nadmierny deficyt ocenia się jako tymczasowy.

W przypadku obu państw członkowskich na planowany deficyt przekraczający wartość odniesienia miały wpływ niekorzystne warunki makroekonomiczne: w obu państwach realny PKB znacznie się zmniejszył w 2023 r. i 2024 r., w związku z czym planowany deficyt przekraczający wartość odniesienia można uznać za wyjątkowy.

Podsumowując, analiza ta wskazuje, że żadne z tych dwóch państw członkowskich nie spełnia kryterium deficytu przed uwzględnieniem istotnych czynników.

W obu państwach członkowskich dług sektora instytucji rządowych i samorządowych przekracza wartość odniesienia wynoszącą 60 % PKB, a przy tym nie jest spełniony podwójny warunek konieczny do uwzględnienia istotnych czynników (bliskość wartości odniesienia i tymczasowy charakter). W związku z tym w przypadku tych dwóch państw członkowskich Rada i Komisja nie mogą brać pod uwagę istotnych czynników przy podejmowaniu kroków prowadzących do decyzji o istnieniu nadmiernego deficytu (art. 126 ust. 5 i 6 TFUE).

W świetle powyższej oceny i zważywszy na opinię Komitetu Ekonomiczno-Finansowego sporządzoną na mocy art. 126 ust. 4 TFUE, Komisja rozważy zaproponowanie wszczęcia wobec Austrii procedury nadmiernego deficytu i zaproponuje Radzie przyjęcie decyzji na podstawie art. 126 ust. 6 stwierdzającej istnienie nadmiernego deficytu. W ramach wymiany informacji poprzedzającej sporządzenie niniejszego sprawozdania, władze austriackie przypomniały, że obecnie trwają negocjacje w sprawie utworzenia rządu. Władze wyraziły zamiar podjęcia niezbędnych działań w celu obniżenia deficytu poniżej 3 % w 2025 r., aby uniknąć wszczęcia procedury nadmiernego deficytu. Wymagałoby to zastosowania pakietu środków naprawczych przed posiedzeniem Rady ECOFIN w styczniu 2025 r. Komisja jest gotowa ocenić taki pakiet, gdy tylko rząd formalnie uzgodni i wystarczająco szczegółowo przedstawi odnośne środki.

W przypadku Finlandii w prognozie Komisji Europejskiej z jesieni 2024 r. przewiduje się, że deficyt nie będzie przekraczać wartości odniesienia już od 2025 r. bez zastosowania dodatkowych środków z zakresu polityki. W związku z tym wszczęcie procedury nadmiernego deficytu wobec Finlandii nie byłoby na tym etapie przydatne.

Komisja będzie kontynuować uważne monitorowanie sytuacji budżetowej i wiosną 2025 r. ponownie oceni sytuację w tych i innych państwach członkowskich.

(1)    Rozporządzenie Rady (WE) nr 1467/97 w sprawie przyspieszenia i wyjaśnienia procedury nadmiernego deficytu (Dz.U. L 209 z 2.8.1997), ostatnio zmienione rozporządzeniem Rady (UE) 2024/1264 z dnia 29 kwietnia 2024 r. (Dz.U. L, 2024/1264, 30.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1264/oj ).

(2)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1263 z dnia 29 kwietnia 2024 r. w sprawie skutecznej koordynacji polityk gospodarczych i w sprawie wielostronnego nadzoru budżetowego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 (Dz.U. L, 2024/1263, 30.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1263/oj ).

(3)    Dyrektywa Rady (UE) 2024/1265 z dnia 29 kwietnia 2024 r. zmieniająca dyrektywę 2011/85/UE w sprawie wymogów dla ram budżetowych państw członkowskich (Dz.U. L, 2024/1265, 30.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/1265/oj ).

(4)      COM(2024) 598 final.

(5)

   Dz.U. L, 1.8.2024, ELI: FR:  https://eur-lex.europa.eu/eli/dec/2024/2122/oj  HU:  https://eur-lex.europa.eu/eli/dec/2024/2123/oj  IT:  https://eur-lex.europa.eu/eli/dec/2024/2124/oj BE: https://eur-lex.europa.eu/eli/dec/2024/2125/oj MT: https://eur-lex.europa.eu/eli/dec/2024/2128/oj SK: https://eur-lex.europa.eu/eli/dec/2024/2129/oj PL: https://eur-lex.europa.eu/eli/dec/2024/2133/oj .

(6)      W Rumunii również występuje nadmierny deficyt (decyzja Rady (UE) 2020/509 z dnia 3 kwietnia 2020 r. http://data.europa.eu/eli/dec/2020/509/oj ). W lipcu Rada stwierdziła, że nie podjęto skutecznych działań w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 18 czerwca 2021 r. (decyzja Rady (UE) 2024/2130 z dnia 26 lipca 2024 r., ELI:  http://data.europa.eu/eli/dec/2024/2130/oj ).

(7)      Prognoza Komisji Europejskiej z jesieni 2024 r. (European Economy Institutional Paper 296, listopad 2024 r.).

(8)    Zgodnie z art. 2 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2024/1263 „wydatki netto” oznaczają wydatki publiczne po skorygowaniu o wydatki z tytułu odsetek, działania dyskrecjonalne po stronie dochodów, wydatki na programy unijne w pełni kompensowane dochodami z funduszy unijnych, krajowe wydatki na współfinansowanie programów finansowanych przez Unię, cykliczne elementy wydatków na zasiłki dla bezrobotnych oraz działania jednorazowe i inne działania tymczasowe.

(9)    Dane dotyczące relacji długu sektora instytucji rządowych i samorządowych do PKB przedstawiono w sekcji 3.

(10)      Zob. wskaźniki Eurostatu dla strefy euro z 22 października 2024 r. ( https://ec.europa.eu/eurostat/en/web/products-euro-indicators/w/2-22102024-AP ), zgodnie z art. 14 rozporządzenia Rady (WE) nr 479/2009.

(11)      Pełny zestaw tabel przekazanych Eurostatowi przez państwa członkowskie jest dostępny pod adresem: https://ec.europa.eu/eurostat/web/government-finance-statistics/excessive-deficit-procedure/edp-notification-tables .

(12)      Niniejsze sprawozdanie nie dotyczy państw członkowskich, które obecnie są objęte procedurą nadmiernego deficytu.

(13)    Jeżeli nie wskazano inaczej, źródłem danych na 2024 r., 2025 r. i 2026 r. przedstawionych w niniejszym sprawozdaniu jest prognoza Komisji Europejskiej z jesieni 2024 r.

(14)      Z jesiennej notyfikacji i prognozy Komisji Europejskiej z jesieni 2024 r. wynika, że w porównaniu z sytuacją z wiosny nie zaszły żadne zmiany, które uzasadniałyby szczegółowe omówienie sytuacji w Czechach w niniejszym sprawozdaniu.

(15)      Z jesiennej notyfikacji i prognozy Komisji Europejskiej z jesieni 2024 r. wynika, że sytuacja budżetowa Estonii poprawiła się w porównaniu z wiosną. W związku z tym nie ma uzasadnienia dla szczegółowego omówienia sytuacji w Estonii w niniejszym sprawozdaniu.

(16)      Z jesiennej notyfikacji i prognozy Komisji Europejskiej z jesieni 2024 r. wynika, że sformułowany wiosną wniosek na temat sytuacji w Hiszpanii pozostaje aktualny. W związku z tym nie ma uzasadnienia dla szczegółowego omówienia sytuacji w Hiszpanii w niniejszym sprawozdaniu.

(17)      Z jesiennej notyfikacji i prognozy Komisji Europejskiej z jesieni 2024 r. wynika, że sytuacja budżetowa poprawiła się w porównaniu z wiosną. W związku z tym nie ma uzasadnienia dla szczegółowego omówienia sytuacji w Słowenii w niniejszym sprawozdaniu.

(18)      Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady i Europejskiego Banku Centralnego „Europejski Semestr 2025: urzeczywistnienie nowych ram zarządzania gospodarczego” (COM(2024) 705 final z 26.11.2024).

(19)      Zgodnie z informacjami przekazanymi Eurostatowi w kontekście notyfikacji fiskalnej z jesieni 2024 r.

(20)      W sprawozdaniu na podstawie art. 126 ust. 3 z czerwca 2024 r. sytuacji w Finlandii nie uznano za wyjątkową. W tym czasie oczekiwano, że aktywność gospodarcza w ujęciu realnym pozostanie w 2024 r. na niezmienionym poziomie; prognozę tę zrewidowano i obecnie spodziewana jest ujemna stopa wzrostu wynosząca 0,3 % w 2024 r., czyli łącznie -1,5 % w latach 2023–2024.

(21)      Kurs polityki fiskalnej służy do oceny impulsu dla gospodarki wynikającego z polityk fiskalnych, zarówno tych finansowanych ze środków krajowych, jak i z budżetu UE.

(22)

     Opiera się to na założeniu niezmiennego kursu polityki fiskalnej i utrzymaniu strukturalnego wyniku pierwotnego na poziomie z 2025 r.

(23)    Zalecenie Komisji dotyczące zalecenia Rady w sprawie zatwierdzenia krajowego średniookresowego planu budżetowo-strukturalnego Finlandii, 26.11.2024, COM(2024) 715 final.

(24)

     Opiera się to na założeniu niezmiennego kursu polityki fiskalnej i utrzymaniu strukturalnego wyniku pierwotnego na poziomie z 2025 r.