KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 17.11.2021
SWD(2021) 332 final
DOKUMENT ROBOCZY SŁUŻB KOMISJI
STRESZCZENIE SPRAWOZDANIA Z OCENY SKUTKÓW
Towarzyszący dokumentowi:
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
w sprawie przemieszczania odpadów oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 1257/2013 i rozporządzenie (UE) 2020/1056
{COM(2021) 709 final} - {SEC(2021) 402 final} - {SWD(2021) 330 final} - {SWD(2021) 331 final}
Problemy
Obecne przepisy rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów nie mogą w wystarczającym stopniu zapewnić, by odpady przemieszczane do innych krajów były przetwarzane w sposób przyjazny dla środowiska i zgodny z hierarchią postępowania z odpadami. Zidentyfikowano trzy aspekty tego problemu.
1.Procedury przemieszczania wewnątrz UE są uciążliwe i mogą powodować opóźnienia, które obciążają kosztami podmioty gospodarujące odpadami, podczas gdy istniejące narzędzia służące uproszczeniu nie są powszechnie stosowane.
2.Obecne przepisy nie mogą zagwarantować należytego gospodarowania wywożonymi odpadami w sposób uwzględniający te same skutki dla środowiska i zdrowia, jak w przypadku przetwarzania w UE. Zależność UE od eksportu odpadów sprawia, że jest ona narażona na zakłócenia w globalnym łańcuchu wartości, w tym na nagłe ograniczenia przywozu i zależność od przywozu surowców wtórnych.
3.Nieporównywalne zasoby i niewystarczająca koordynacja egzekwowania prawa prowadzą do nielegalnego przemieszczania dużych ilości odpadów w obrębie UE i poza nią.
Cele
Ogólnym celem przeglądu rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów jest ochrona środowiska poprzez ułatwienie przemieszczania odpadów w obrębie UE zgodnie z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym, zagwarantowanie, że gospodarowanie odpadami przemieszczonymi poza UE odbywa się w sposób przyjazny dla środowiska, a także zajęcie się problemem nielegalnego przemieszczania odpadów w UE i poza nią.
Opcje
1.Scenariusz odniesienia - skoncentrowanie się na wspieraniu wdrażania rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów bez zmian legislacyjnych.
2.Ukierunkowane zmiany - poprawa wdrażania rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów dzięki ukierunkowanym zmianom istniejących przepisów.
3.Zmiany strukturalne - przegląd rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów wprowadzający uproszczenie przepisów dotyczących przemieszczania odpadów wewnątrz UE, nowe mechanizmy wywozu odpadów oraz nowe przepisy mające na celu rozwiązanie problemu nielegalnego przemieszczania odpadów.
4.Daleko idące zmiany - udoskonalenie rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów poprzez ukierunkowane zmiany istniejących przepisów i zaplanowanie zmodernizowanych i cyfrowych procedur, ustanowienie nowych ram w celu zapewnienia zrównoważonego gospodarowania wywożonymi odpadami oraz wzmocnienie egzekwowania przepisów.
Wariant preferowany
Preferowany jest wariant 4. Jest to zrównoważone podejście pod względem skuteczności (osiągnięcie celów) i opłacalności. Uwzględniono w nim również międzynarodowe zobowiązania UE oraz proporcjonalność. Wariant przyczyni się do zmniejszenia obciążeń związanych z wewnątrzunijnym przemieszczaniem odpadów oraz do promocji przemieszczania odpadów przeznaczonych do recyklingu. Dzięki niemu UE zrealizuje swój cel, jakim jest zaprzestanie eksportowania swoich problemów związanych z odpadami, poprzez zapewnienie, by wywożone odpady były przetwarzane w zrównoważony sposób, przy jednoczesnym poszanowaniu międzynarodowych zobowiązań prawnych UE. Ponadto przyczyni się on do skuteczniejszego zwalczania nielegalnego przemieszczania odpadów. Wariant ten nie powoduje nadmiernych kosztów ani poważnych zakłóceń na rynkach odpadów. Podejścia zawarte w wariancie 4 wymieniono poniżej w rozbiciu na cele.
Przemieszczanie wewnątrzunijne
·Modernizacja rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów poprzez obowiązkowe przejście na ogólnounijną cyfrową wymianę danych.
·Harmonizacja wdrażania istniejących procedur i obowiązków (instalacje objęte wstępnym zezwoleniem, gwarancje finansowe, klasyfikacja przemieszczanych odpadów).
·Dostosowanie rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów do hierarchii postępowania z odpadami i preferowanie w nim ponownego użycia i recyklingu.
Wywóz poza UE
·Postanowienie, że odpady mogą być wywożone wyłącznie do państw nienależących do OECD, które udowodnią swoją zdolność do przetwarzania niektórych odpadów.
·Zapewnienie weryfikacji przez przedsiębiorstwa eksportujące i państwa dokonujące wywozu, czy instalacje właściwie przetwarzają te odpady.
Nielegalne przemieszczanie
·Zwiększenie skuteczności działań państw członkowskich w zakresie egzekwowania prawa, w tym kar.
·Zacieśnienie współpracy w zakresie kontroli i dochodzeń na szczeblu krajowym i unijnym.