KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 3.9.2021

COM(2021) 534 final

2021/0285(NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie stanowiska, jakie ma zostać przyjęte w imieniu Unii Europejskiej w ramach Konwencji o ochronie środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego („konwencja helsińska”) w odniesieniu do przyjęcia zalecenia dotyczącego zmiany części II załącznika III do tej konwencji

UZASADNIENIE

1.Przedmiot wniosku

Niniejszy wniosek dotyczy decyzji określającej stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii na forum Komisji Ochrony Środowiska Morskiego Bałtyku w związku z planowanym przyjęciem zalecenia dotyczącego zmiany części II załącznika III do konwencji helsińskiej

2.Kontekst wniosku

2.1.Konwencja helsińska

Konwencja o ochronie środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego (zwana dalej „konwencją”) ma na celu ochronę środowiska morskiego Morza Bałtyckiego przed wszelkimi źródłami zanieczyszczenia, przed uprzemysłowieniem i inną działalnością człowieka. Konwencja weszła w życie w dniu 3 maja 1980 r. Zmieniono ją w 1992 r.

Unia Europejska jest stroną konwencji 1 .

2.2.Komisja Ochrony Środowiska Morskiego Bałtyku (HELCOM):

W skład Komisji Ochrony Środowiska Morskiego Bałtyku – znanej również jako komisja helsińska (HELCOM) – wchodzą przedstawiciele każdej z 10 umawiających się stron 2 konwencji. Komisja zbiera się w regularnych odstępach czasu, a także w dowolnym momencie z uwagi na szczególne okoliczności. Do jej obowiązków należy nadzór nad realizacją konwencji oraz dokonywanie przeglądu stanu obszaru morskiego, skuteczności przyjmowanych środków, priorytetów i konieczności wprowadzenia wszelkich dodatkowych lub innych środków.

Zgodnie z art. 23 konwencji każda z umawiających się stron dysponuje jednym głosem w komisji. UE jest uprawniona do liczby głosów równej liczbie jej państw członkowskich, które są umawiającymi się stronami konwencji. UE nie korzysta ze swojego prawa do głosowania, jeżeli jej państwa członkowskie z niego korzystają, i odwrotnie.

Zgodnie z art. 19 ust. 5 konwencji komisja podejmuje decyzje w drodze jednomyślnego głosowania umawiających się stron.

2.3.Planowany akt Komisji Ochrony Środowiska Morskiego Bałtyku

W dniu 20 października 2021 r. podczas posiedzenia ministerialnego HELCOM w 2021 r. Komisja Ochrony Środowiska Morskiego Bałtyku ma przyjąć zalecenie w sprawie zmiany części II załącznika III do konwencji helsińskiej („planowany akt”).

Celem zmiany jest unowocześnienie wymogów określonych w części II załącznika III do konwencji poprzez uwzględnienie najnowszych osiągnięć wiedzy naukowej na temat dobrych praktyk rolniczych oraz nowego glosariusza terminów, z uwzględnieniem obowiązującego prawodawstwa UE, oraz dodanie nowego ustępu dotyczącego recyklingu składników pokarmowych w oparciu o wyniki posiedzenia ministerialnego Komisji w Brukseli w 2018 r., które odbyło się pod przewodnictwem UE.

Przyjęcie planowanego aktu otwiera procedurę milczącej zgody, o której mowa w art. 32 konwencji, w celu zmiany części II załącznika III do tej konwencji. Zmiana części II załącznika III do konwencji będzie wiążąca dla Unii.

3.Stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii

Wielokrotnie uznawano potrzebę ochrony morskiej różnorodności biologicznej i ekosystemów Morza Bałtyckiego, w tym na obszarach morskich znajdujących się poza jurysdykcją krajową.

Zmiana części II załącznika III do konwencji helsińskiej „o zapobieganiu zanieczyszczaniu pochodzącemu z rolnictwa” ma na celu unowocześnienie wymogów konwencji. W szczególności pozycję 3 dotyczącą składowania nawozu naturalnego i pozycję 6 dotyczącą aplikacji organicznego nawozu naturalnego dostosowano w celu uwzględnienia najnowszych osiągnięć w wiedzy naukowej na temat dobrych praktyk rolniczych. Ponadto wprowadza się nowy ustęp dotyczący recyklingu składników pokarmowych, aby odzwierciedlić zobowiązania podjęte w tym zakresie w deklaracji HELCOM z 2018 r. pod przewodnictwem UE, a także nowy glosariusz terminów uwzględniający obowiązujące prawodawstwo UE.

W związku z posiedzeniem ministerialnym HELCOM w październiku 2021 r. konieczne jest zajęcie stanowiska przez Unię, ponieważ planowane zalecenie otwiera procedurę milczącej zgody na mocy art. 32 Konwencji o ochronie środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego w celu zmiany części II załącznika III do tej konwencji. Zmiana części II załącznika III do konwencji będzie wiążąca dla Unii. Ponieważ zmiana załącznika spowoduje unowocześnienie wymogów dotyczących ochrony Morza Bałtyckiego, zmianę międzynarodowych zobowiązań i ambicji UE oraz poprawę ochrony środowiska, proponuje się, aby Unia poparła przyjęcie zalecenia.

4.Podstawa prawna

4.1.Proceduralna podstawa prawna

4.1.1.Zasady

Art. 218 ust. 9 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) określa tryb przyjmowania decyzji ustalających „stanowiska, które mają być zajęte w imieniu Unii w ramach organu utworzonego przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć akty mające skutki prawne, z wyjątkiem aktów uzupełniających lub zmieniających ramy instytucjonalne umowy”.

Pojęcie „aktów mających skutki prawne” obejmuje akty, które mają skutki prawne na mocy przepisów prawa międzynarodowego dotyczących danego organu. Obejmuje ono ponadto instrumenty, które nie są wiążące na mocy prawa międzynarodowego, ale mogą „w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów przyjętych przez prawodawcę Unii” 3 .

4.1.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie

Komisja Ochrony Środowiska Morskiego Bałtyku jest organem utworzonym na mocy umowy, mianowicie Konwencji o ochronie środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego.

Akt, który Komisja Ochrony Środowiska Morskiego Bałtyku ma przyjąć, stanowi akt mający skutki prawne. Planowany akt ma skutki prawne, ponieważ otwiera procedurę milczącej zgody, o której mowa w art. 32 konwencji, w celu zmiany części II jej załącznika III.

Planowany akt nie uzupełnia ani nie zmienia ram instytucjonalnych konwencji.

W związku tym proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji jest art. 218 ust. 9 TFUE.

4.2.Materialna podstawa prawna

4.2.1.Zasady

Materialna podstawa prawna decyzji przyjętej w trybie art. 218 ust. 9 TFUE jest uzależniona głównie od celu i treści planowanego aktu, którego dotyczy stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii. Jeżeli planowany akt ma dwojaki cel lub dwa elementy składowe, a jeden z tych celów lub elementów da się określić jako główny, zaś drugi ma jedynie pomocniczy charakter, decyzja przyjęta na mocy art. 218 ust. 9 TFUE musi mieć jedną materialną podstawę prawną, tj. podstawę, której wymaga główny lub dominujący cel lub element składowy.

4.2.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie

Główny cel i treść planowanego aktu odnoszą się do ochrony środowiska.

W związku tym proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji jest art. 192 ust. 1 TFUE.

4.3.Podsumowanie

Podstawą prawną proponowanej decyzji powinien być art. 192 ust. 1 w związku z art. 218 ust. 9 TFUE.

2021/0285 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie stanowiska, jakie ma zostać przyjęte w imieniu Unii Europejskiej w ramach Konwencji o ochronie środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego („konwencja helsińska”) w odniesieniu do przyjęcia zalecenia dotyczącego zmiany części II załącznika III do tej konwencji

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 192 ust. 1 w związku z jego art. 218 ust. 9,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Konwencja o ochronie środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego zmieniona w 1992 r. („umowa”) została zawarta przez Unię decyzją Rady 94/157/WE 4 .

(2)Zgodnie z art. 32 umowy Komisja Ochrony Środowiska Morskiego Bałtyku może przyjmować zmiany załączników do umowy.

(3)Podczas posiedzenia ministerialnego w 2021 r. w dniu 20 października 2021 r. Komisja Ochrony Środowiska Morskiego Bałtyku ma przyjąć zalecenie dotyczące zmiany części II załącznika III do umowy.

(4)Należy ustalić stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii na forum Komisji Ochrony Środowiska Morskiego Bałtyku, ponieważ zmiany załączników zalecane przez Komisję przyjmuje się w drodze procedury milczącej zgody przewidzianej w art. 32 umowy. Zmiana części II załącznika III do konwencji będzie wiążąca dla Unii.

(5)Ponieważ planowana zmiana części II załącznika III spowoduje unowocześnienie wymogów dotyczących ochrony Morza Bałtyckiego, zmianę międzynarodowych zobowiązań i ambicji UE oraz poprawę ochrony środowiska, proponuje się, aby Unia poparła przyjęcie zalecenia.

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii na posiedzeniu ministerialnym Komisji Ochrony Środowiska Morskiego Bałtyku w 2021 r., polega na poparciu przyjęcia zalecenia dotyczącego zmiany części II załącznika III do konwencji helsińskiej

Artykuł 2

Niniejsza decyzja skierowana jest do Komisji.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

(1)    Dz.U. L 73 z 16.3.1994, s. 19..

(2)    Dania, Estonia, Unia Europejska, Finlandia, Niemcy, Łotwa, Litwa, Polska, Federacja Rosyjska i Szwecja.

(3)    Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 7 października 2014 r. w sprawie C–399/12 Niemcy/Rada, ECLI:EU:C:2014:2258, pkt 61–64.

(4)    Dz.U. L 73 z 16.3.1994, s. 19.