KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 23.2.2021
COM(2021) 89 final
2021/0049(COD)
Wniosek
DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
w sprawie uczestnictwa Unii w Europejskim Partnerstwie w dziedzinie Metrologii podjętym wspólnie przez kilka państw członkowskich
{SEC(2021) 91 final} - {SWD(2021) 35 final} - {SWD(2021) 36 final}
UZASADNIENIE
1.KONTEKST WNIOSKU
Przyczyny i cele wniosku
„Horyzont Europa” – nowy program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (2021–2027) – ma na celu wywarcie większego wpływu na badania naukowe i innowacje dzięki pozyskaniu dodatkowych funduszy prywatnych i publicznych w drodze współinwestowania za pośrednictwem partnerstw europejskich. Partnerstwa te mają powstać w obszarach, w których zakres i skala zasobów w dziedzinie badań naukowych i innowacji są uzasadnione w celu wykorzystania ich do wspierania realizacji priorytetów Unii określonych w programie „Horyzont Europa”, w szczególności w ramach filaru 2 programu – „Globalne wyzwania i konkurencyjność przemysłowa”.
Art. 8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) [XXX] („rozporządzenie w sprawie programu »Horyzont Europa«”) stanowi, że zinstytucjonalizowane partnerstwa europejskie utworzone na podstawie art. 185 i 187 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) „wdraża się wyłącznie w przypadku, gdy inne części programu »Horyzont Europa«, w tym inne formy partnerstw europejskich, nie doprowadziłyby do osiągnięcia celów lub nie umożliwiałyby uzyskania niezbędnego oczekiwanego oddziaływania, oraz jeżeli jest to uzasadnione ze względu na perspektywę długoterminową i wysoki stopień integracji”.
W rozporządzeniu w sprawie programu „Horyzont Europa” współprawodawcy określili również osiem obszarów priorytetowych, w których mogłyby działać ewentualne zinstytucjonalizowane partnerstwa europejskie utworzone na podstawie art. 185 lub art. 187 TFUE. W związku z tym wskazano grupę 12 potencjalnych inicjatyw i poddano je skoordynowanej ocenie skutków.
Współprawodawcy uznali, że metrologia stanowi jeden z obszarów priorytetowych określonych w rozporządzeniu w sprawie programu „Horyzont Europa”, stąd niniejszy wniosek dotyczący europejskiego partnerstwa w dziedzinie metrologii. Wniosek ten opiera się na doświadczeniach wyniesionych z Europejskiego Programu Badań Metrologicznych (EMRP) oraz Europejskiego programu na rzecz innowacji i badań w dziedzinie metrologii (EMPIR). Przedmiotowa inicjatywa stanowi jednak nowe partnerstwo, które ma posłużyć sprostaniu nowym wyzwaniom. Nie ma to być jedynie kontynuacja poprzednich programów.
Wniosek dotyczy uczestnictwa Unii Europejskiej w europejskim programie metrologicznym realizowanym przez szereg państw członkowskich. Metrologia jest dziedziną nauki zajmującą się pomiarami. Ma decydujące znaczenie dla rozwoju działalności gospodarczej i społecznej, a zatem stanowi dobro publiczne. Obecnie programy badawcze w dziedzinie metrologii nie przynoszą efektów na szczeblu UE ze względu na fragmentację działań i powielanie wysiłków w państwach członkowskich.
Dzieje się to w czasie, gdy Europa stoi w obliczu zwiększonej globalnej konkurencji w dziedzinie metrologii pod względem skali i ukierunkowania inwestycji, jak również długoterminowego zaangażowania finansowego w cele w zakresie metrologii. W ostatnim dziesięcioleciu USA, Chiny i Indie zwiększyły swoje inwestycje w metrologię odpowiednio o 60 %, 50 % i 52 %. W tym okresie inwestycje w instytuty europejskie pozostawały na stosunkowo stałym poziomie i nie dostosowywano ich względem nowych, coraz ważniejszych dziedzin badań. Nieodpowiedni poziom inwestycji w Europie, w połączeniu z fragmentacją zdolności w dziedzinie metrologii, spowodował zbytnie rozproszenie działań, któremu towarzyszy brak jakiegokolwiek ukierunkowania strategicznego. W przypadku poprzednich programów finansowanych na szczeblu UE – EMRP i EMPIR – wykazano, że mają one zdolność do ograniczenia tej fragmentacji, a także do współfinansowania działań na rzecz nowych zdolności w dziedzinie metrologii i wspólnych priorytetów.
W ostatnich latach kontynuowano inwestycje poza UE. W USA Narodowy Instytut Standaryzacji i Technologii (NIST), amerykański krajowy instytut metrologiczny, dysponował w latach 2018 i 2019 łącznym rocznym budżetem w wysokości 724,5 mln USD. Godnym uwagi działaniem jest specjalny program na rzecz poszukiwawczych nauk pomiarowych („program laboratoryjny”) o rocznym budżecie przekraczającym 60 mln USD oraz program badawczy na rzecz pomiarów podstawowych, w tym nauk kwantowych, którego roczny budżet wynosi ponad 160 mln USD. Zgodnie z najnowszymi dostępnymi informacjami chiński Narodowy Instytut Metrologii (NIM) dysponował w 2018 r. budżetem operacyjnym w wysokości 180 mln EUR. Ponadto Chiny wdrożyły w latach 2016–2019 ukierunkowany program badawczy w dziedzinie metrologii o wartości około 65 mln EUR i sfinansowały 160 projektów badawczych opartych na współpracy na terenie kraju. Dla porównania PTB, niemiecki krajowy instytut metrologiczny będący największą taką instytucją w Europie, ma całkowity roczny budżet operacyjny w wysokości 200 mln EUR, z czego większość nie jest przeznaczona na badania, ale na usługi związane z metrologią świadczone na rzecz przemysłu i społeczeństwa.
Nasi światowi konkurenci dokonują tych strategicznych inwestycji ze względu na rosnące zapotrzebowanie na rozwiązania w zakresie metrologii ukierunkowane na powstające technologie i rozwój nowych produktów. Ponadto wzrost liczby wyzwań społecznych wymagających wiarygodnych norm i przepisów sprawia, że należy w trybie pilnym rozwiązać problem braku uwzględnienia metrologii w systemie innowacji na szczeblu europejskim.
Aby utrzymać wiodącą pozycję konkurencyjną Europy w zakresie powstających technologii i rozwoju nowych produktów oraz aby zapewnić przyszłościowe podejście do wiarygodnych norm i przepisów, które są gotowe na nowe wyzwania społeczne, w ramach europejskiej inicjatywy w dziedzinie metrologii należy zapewnić, aby do 2030 r. europejskie rozwiązania w zakresie metrologii były co najmniej równe rozwiązaniom globalnych liderów, wykazując światową klasę w świadczeniu usług w zakresie metrologii w odniesieniu do istniejących, złożonych wyzwań w dziedzinie pomiarów i nowych technologii. Należy to osiągnąć za pomocą wyspecjalizowanych sieci ogólnoeuropejskich, które łączą zasoby w celu osiągnięcia masy krytycznej zdolności. Te rozwiązania w zakresie metrologii powinny wspierać sprzedaż nowych, innowacyjnych produktów i usług dzięki przyjęciu i wykorzystaniu kluczowych powstających technologii. Rozwiązania te powinny również przyczyniać się do skutecznego opracowywania i wdrażania konkretnych norm i przepisów, które stanowią podstawę polityk publicznych służących sprostaniu wyzwaniom społecznym.
Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki
Ponieważ metrologia jest czynnikiem wspomagającym wszystkie dziedziny nauki i techniki, poprawa zdolności w dziedzinie metrologii może przyspieszyć postęp naukowy i rozwój przemysłowy, co pomoże sprostać wyzwaniom związanym np. ze zdrowiem, środowiskiem naturalnym, zmianą klimatu, ochroną socjalną i dziedzictwem kulturowym. Każda przyszła europejska inicjatywa w dziedzinie metrologii poświęcona wspólnym badaniom naukowym i innowacjom musiałaby zatem stworzyć i wykorzystywać powiązania z szeregiem innych inicjatyw w ramach programu „Horyzont Europa” i poza nim.
W programie „Horyzont Europa” metrologia ma znaczenie dla działań w zakresie badań naukowych i innowacji finansowanych w ramach klastra programu poświęconego technologiom cyfrowym, przemysłowi i przestrzeni kosmicznej, ponieważ solidne i dokładne pomiary uzyskane dzięki metrologii mają decydujący wpływ na cały przemysł wytwórczy, w szczególności na wysoce precyzyjne wytarzanie produktów o wysokiej wartości dodanej, np. w przemyśle lotniczym i kosmicznym, wysokowydajne technologie informacyjno-komunikacyjne, wyposażenie kosmiczne i produkty lecznicze.
Solidne i dokładne pomiary mają jednak znacznie szersze zastosowanie, dlatego europejskie partnerstwo w dziedzinie metrologii jest istotne dla wielu innych europejskich obszarów polityki i inicjatyw w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym partnerstw publiczno-prywatnych. Ma ono na przykład znaczenie dla funkcjonowania inteligentnych sieci energetycznych. Metrologia jest również istotna dla zapewnienia dokładnych pomiarów w diagnostyce zdrowotnej i świadczeniu opieki zdrowotnej.
Ogólnie rzecz biorąc, występuje komplementarność z partnerstwami europejskimi przewidzianymi w ramach programu „Horyzont Europa” dotyczącymi:
·gałęzi przemysłu intensywnie wykorzystujących technologie cyfrowe, np. „Made in Europe” w odniesieniu do produkcji jednostkowej;
·monitorowania emisji CO2 i ogólnych zanieczyszczeń powietrza w ramach partnerstw „Clean Energy Transition” i „Processes4Planet”;
·kluczowych technologii cyfrowych; inteligentnych sieci i usług, sztucznej inteligencji, danych i robotyki;
·osiągnięcia zeroemisyjnego transportu drogowego (2Zero), bezpiecznego i zautomatyzowanego transportu drogowego dzięki jeździe pojazdami podłączonymi do internetu oraz partnerstwo na rzecz ekologicznego lotnictwa;
·należy również tworzyć synergie z inicjatywą na rzecz innowacyjności w ochronie zdrowia oraz partnerstwem na rzecz innowacji na szeroką skalę i transformacji systemów opieki zdrowotnej w cyfrowym i starzejącym się społeczeństwie. Ze względu na swój przekrojowy charakter przyszłe europejskie partnerstwo w dziedzinie metrologii powinno również pomóc w realizacji przyszłych misji programu „Horyzont Europa”. W jego ramach należy również rozwinąć powiązania z przyszłym partnerstwem na rzecz europejskiej chmury dla otwartej nauki.
Poza programem „Horyzont Europa” zostanie zbudowana komplementarność z innymi programami europejskimi w celu wspierania wdrażania rozwiązań w zakresie metrologii, np. z instrumentem „Łącząc Europę”, programem „Cyfrowa Europa” oraz programem LIFE na rzecz środowiska. Nowa Grupa Sterująca będzie nadzorować powiązania i efektywną komunikację między partnerstwem w dziedzinie metrologii a innymi odpowiednimi programami.
Spójność z innymi politykami Unii
Europejska inicjatywa w dziedzinie metrologii wniesie szeroki wkład w inne polityki Unii, wykraczające poza badania naukowe i innowacje. Ponieważ rozwiązania w zakresie metrologii są czynnikiem wspomagającym różne sektory i dyscypliny, dotyczą wszystkich sześciu priorytetów realizowanych przez Komisję, jak przedstawiono w poniższej tabeli.
Tabela: Rola metrologii w priorytetach Komisji
|
Priorytet
|
Przykłady wykorzystania metrologii
|
|
Europejski Zielony Ład
|
Zapewnia wskaźniki na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej
|
|
Gospodarka służąca ludziom
|
Innowacyjne i dokładniejsze narzędzia pomiarowe stanowią integralny element skutecznego planu walki z rakiem
|
|
Europa na miarę ery cyfrowej
|
Kluczowa dla określenia norm dotyczących sieci 5G i usług cyfrowych
|
|
Ochrona naszego europejskiego stylu życia
|
Niezbędna dla zapewnienia zaufania do w pełni funkcjonującej strefy Schengen w celu wzmocnienia europejskiego podejścia do zarządzania ryzykiem celnym
|
|
Silniejsza pozycja Europy na świecie
|
Podkreśla rolę Europy jako regionu wyznaczającego standardy, przewodzącego za pomocą silnego, otwartego i sprawiedliwego programu handlowego oraz sprawnego systemu handlu emisjami
|
|
Nowy impuls dla demokracji europejskiej
|
Zapewnia standardy służące ochronie Europy przed niejawną ingerencją z zewnątrz
|
Metrologia daje pewność, że dokonywane pomiary są zgodne z definicjami i normami uzgodnionymi na szczeblu międzynarodowym. Stanowi to podstawę krajowych i międzynarodowych systemów metrologicznych oferujących dokładne, wiarygodne i rzetelne pomiary, na których opiera się szeroki zakres działań gospodarczych i usług publicznych oraz które obejmują cały rynek wewnętrzny w ramach Gospodarki służącej ludziom. Dotyczy to bezpieczeństwa produktów konsumenckich, jak również usług finansowych, w przypadku których metrologia umożliwia dokładne oznaczanie czasu każdej transakcji finansowej w celu zapewnienia identyfikowalności dowodów oraz zgodności z europejskimi rozporządzeniami finansowymi.
W ramach działania na rzecz Europy na miarę ery cyfrowej krajowe instytuty metrologiczne i instytucje desygnowane wykorzystają dokładne, najnowocześniejsze zdolności pomiarowe w celu stworzenia warunków do świadczenia nowoczesnych usług cyfrowych, ale także z myślą o wszystkich powstających technologiach cyfrowych, takich jak technologie kwantowe lub sztuczna inteligencja.
Osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r. będzie wymagało solidnych zdolności pomiarowych w zakresie teledetekcji (np. obserwacji Ziemi), środowiska i energii. Mówiąc dokładniej, wszystkie obszary polityki w ramach Europejskiego Zielonego Ładu są bezpośrednio związane z wyzwaniami metrologicznymi. Dokładne i identyfikowalne zdolności pomiarowe umożliwiają rzetelne obserwowanie stanu klimatu dzięki monitoringowi środowiska. Pomagają również w skutecznym opracowywaniu i egzekwowaniu przepisów dotyczących ochrony środowiska dzięki dostarczaniu wiarygodnych danych dotyczących zmiennych klimatycznych wykorzystywanych na potrzeby realizacji porozumienia paryskiego w sprawie zmiany klimatu, a także parametrów środowiskowych, takich jak jakość powietrza i wody.
Techniki pomiarowe dotyczące energii będą miały na przykład zasadnicze znaczenie dla wsparcia przejścia na odnawialne źródła energii. W niskoemisyjnej przyszłości kluczowe znaczenie będzie miało zrozumienie wielkości, skali czasowej i wpływu zmiany klimatu. Wymaga to dokładnego i wiarygodnego monitorowania wszystkich zmiennych klimatycznych w długich okresach czasu, co jest konieczne do wykrycia i zrozumienia tendencji klimatycznych.
Ponadto metrologia powinna stanowić podstawę dostosowanych do celów przepisów dotyczących ochrony środowiska, np. dotyczących zanieczyszczenia wody lub powietrza, w tym monitorowania i egzekwowania. Poza energią i środowiskiem nowoczesny i sprawny system metrologiczny będzie potrzebny w takich obszarach polityki w ramach Zielonego Ładu, jak zrównoważony przemysł, mobilność zgodna z zasadami zrównoważonego rozwoju i różnorodność biologiczna.
2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ
Podstawa prawna
Wniosek w sprawie europejskiej inicjatywy w dziedzinie metrologii opiera się na art. 185 TFUE, który dotyczy udziału Unii Europejskiej w programach badawczo-rozwojowych podjętych przez kilka państw członkowskich, w tym udziału w strukturach utworzonych w celu wykonania tych programów.
Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)
Zasada pomocniczości ma zastosowanie, ponieważ wniosek nie wchodzi w zakres wyłącznych kompetencji Unii Europejskiej. Respektowanie tej zasady zostaje zagwarantowane dzięki oparciu wniosku na art. 185 TFUE, który wyraźnie przewiduje udział Unii w programach badawczych podjętych przez kilka państw członkowskich.
Państwa członkowskie nie mogą same osiągnąć celów wniosku w wystarczającym stopniu, ponieważ skala i złożoność wymogów w zakresie metrologii wymaga inwestycji wykraczających poza podstawowe budżety krajowych instytutów metrologicznych. Doskonałość wymagana w badaniach dotyczących najnowocześniejszych rozwiązań w zakresie metrologii i rozwoju takich rozwiązań jest rozproszona w różnych państwach, dlatego też nie można jej osiągnąć, działając tylko na szczeblu krajowym. Bez spójnego podejścia na szczeblu europejskim i zapewnienia masy krytycznej istnieje duże ryzyko powielania wysiłków, co skutkuje wyższymi kosztami i mniejszymi efektami.
Dotychczasowe wsparcie na szczeblu UE pokazało, że istnieją możliwości stymulowania znacznego poziomu integracji wysiłków badawczych w zakresie metrologii w całej Europie. Do tej pory integracja była napędzana przez oddolną współpracę na poziomie projektu. Ze względu na rosnące znaczenie metrologii w ułatwianiu rozwoju powstających technologii oraz reagowaniu na wyzwania społeczne konieczne jest przyjęcie bardziej strategicznego podejścia do integracji działań w zakresie metrologii w celu zapewnienia lepszego kierunkowania badań. W związku z tym wartość dodana działań na szczeblu UE w ramach europejskiej inicjatywy w dziedzinie metrologii będzie wynikać z opracowania i wdrożenia bardziej programowego podejścia, które pozwoli ukierunkować badania w zakresie metrologii na obszary istotne z punku widzenia powstających technologii i społeczeństwa.
Proporcjonalność
Art. 185 TFUE stanowi, że „Unia może przewidzieć, za zgodą zainteresowanych państw członkowskich, udział w programach badawczych i rozwojowych podjętych przez kilka państw członkowskich, w tym udział w strukturach utworzonych w celu wykonania tych programów”.
Wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności, ponieważ państwa członkowskie będą odpowiedzialne za utworzenie swoich wspólnych programów oraz za wszystkie aspekty operacyjne. Specjalna jednostka ds. realizacji – Europejskie Stowarzyszenie Krajowych Instytutów Metrologicznych (EURAMET) – wykazała już w ramach poprzednich inicjatyw w zakresie metrologii na szczeblu europejskim (EMRP i EMPIR), że jest w stanie sprawnie i skutecznie realizować program. Unia stworzy zachęty dla lepszej koordynacji, zagwarantuje synergię z polityką UE w różnych dziedzinach i wkład w jej realizację, jak również w realizację priorytetów programu „Horyzont 2020”, będzie monitorować realizację programu oraz zagwarantuje ochronę interesów finansowych UE.
W ocenie skutków ex ante dotyczącej europejskiej inicjatywy w dziedzinie metrologii stwierdzono, że najodpowiedniejszą podstawą do osiągnięcia celu jest art. 185 TFUE. Zostało to szczegółowo przedstawione w sekcji 6 oceny skutków, w której ustalono, że inicjatywa na podstawie art. 185 TFUE jest najbardziej skuteczna i spójna oraz równie racjonalna pod względem kosztów, co wariant podstawowy zaproszeń do składania wniosków w ramach programu „Horyzont Europa”.
W związku z tym w podsekcji 6.4 oceny skutków potwierdzono, że ta forma partnerstwa zapewniłaby stabilne ramy, gwarantując zaangażowanie partnerów w realizację celów długoterminowych. Stanowiłaby ona również podstawę do zastosowania strategicznego podejścia do przyszłego rozwoju metrologii w Europie i byłaby w tym względzie wystarczająco elastyczna, aby umożliwić odgórne kierowanie przez Grupę Sterującą oraz ukierunkowane wdrożenie inicjatywy za pomocą wyspecjalizowanych sieci.
Ponadto w ocenie skutków stwierdzono, że dzięki ułatwieniu stosowania długoterminowego podejścia strategicznego i ukierunkowanego wdrożenia ta forma partnerstwa wywołałaby większe zaangażowanie i uczestnictwo ze strony przemysłu oraz innych użytkowników końcowych, co doprowadziłoby do upowszechnienia rozwiązań w zakresie metrologii. To strategiczne podejście i ukierunkowane wdrożenie, wraz ze zwiększonym udziałem przemysłu i innych użytkowników końcowych, doprowadziłyby do powstania systemu metrologicznego o znacznie większych możliwościach i osiągającego najlepsze wyniki w skali światowej.
Wybór instrumentu
Proponowana europejska inicjatywa w dziedzinie metrologii będzie opierać się na art. 185 TFUE. Wnioski wynikające z oceny śródokresowej oraz analiza wariantów przewidzianych w ocenie skutków wykazały, że art. 185 stanowi najlepszy środek osiągnięcia celów europejskiej inicjatywy w dziedzinie metrologii. Wniosek ten jest zgodny z wnioskami wyciągniętymi w odniesieniu do poprzednich programów (EMRP i EMPIR). W przypadku tego rodzaju instrumentu opartego na art. 185 TFUE i art. 188 akapit drugi TFUE wymaga przyjęcia decyzji przez Parlament Europejski i Radę.
3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW
Oceny ex post
W 2017 r. niezależna, zewnętrzna grupa ekspertów przeprowadziła ocenę śródokresową EMPIR, inicjatywy metrologicznej na podstawie art. 185 TFUE.
W ocenie potwierdzono, że w ramach programu EMPIR poczyniono znaczne postępy w realizacji większości celów programu i oczekuje się, że dzięki wykorzystaniu opracowanych technologii obrót europejski wzrośnie.
W ocenie zalecono utworzenie nowego partnerstwa na szczeblu europejskim w oparciu o trzy zalecenia. Po pierwsze, należy wzmocnić komponent strategiczny. Krajowe instytuty metrologiczne powinny nawiązać współpracę z innymi zainteresowanymi stronami w celu opracowania „łańcuchów wartości metrologii”, które mogą wspierać jednolity rynek. W ocenie nie opowiedziano się za zrealizowaniem tego zalecenia za pomocą scentralizowanej struktury europejskiej. Preferowano zastosowanie podejścia oddolnego do działań metrologicznych w oparciu o cele uzgodnione na szczeblu europejskim. W związku z tym w ocenie zalecono, aby ewentualne nowe partnerstwo obejmowało ogólnoeuropejskie „centra doskonałości” w formie sieci („europejskie sieci metrologiczne”) w celu zwiększenia zdolności metrologii do reagowania na najważniejsze wyzwania społeczne.
Po drugie, rola zewnętrznych zainteresowanych stron, takich jak uniwersytety i przemysł, nie powinna być dłużej ograniczona do udziału w projektach wybieranych w wyniku zaproszeń do składania wniosków. Zamiast tego powinny być one w przyszłości bardziej zaangażowane w rozwój programu i mieć więcej możliwości uczestnictwa w projektach.
Trzecie zalecenie dotyczyło wdrożenia programu na rzecz aktywnego zajmowania się zastosowaniami metrologicznymi w powstających dziedzinach nauki oraz większego skupienia się na rozwiązywaniu wyzwań społecznych.
Konsultacje z zainteresowanymi stronami
Komisja przeprowadziła otwarte konsultacje publiczne z zainteresowanymi stronami na temat przyszłej europejskiej inicjatywy w dziedzinie metrologii. W internetowych konsultacjach publicznych wzięło udział 225 respondentów. Spośród nich 50 % określiło się jako pracownicy akademiccy/badacze, 16 % jako obywatele UE, 14 % jako przedsiębiorstwa/organizacje przedsiębiorców, a 12 % jako organy publiczne. Pozostałe 8 % stanowiły stowarzyszenia przedsiębiorców, organizacje pozarządowe, osoby niebędące obywatelami UE oraz organizacje pozarządowe.
Respondenci przedstawili swoje poglądy na temat znaczenia badań metrologicznych, wskazali problemy, z którymi zmaga się europejski system badań metrologicznych, oraz ocenili szereg możliwych rozwiązań dotyczących polityki. W konsultacjach wskazano szereg problemów, w tym niewystarczające wykorzystanie w przemyśle, brak współpracy krajowych instytutów metrologicznych z szerszą bazą naukową, różnice w zdolnościach poszczególnych państw członkowskich UE, niewystarczającą mobilność naukowców w ramach krajowych instytutów metrologicznych oraz brak współpracy z europejskimi organami normalizacyjnymi.
Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej
Przygotowując wniosek w sprawie europejskiej inicjatywy w dziedzinie metrologii, Komisja korzystała z szerokiego zakresu zewnętrznej wiedzy specjalistycznej. Podejście to polegało na wykorzystaniu analizy pochodzącej z niezależnego badania zewnętrznego, uzupełnionej spotkaniami i wywiadami z kluczowymi zainteresowanymi stronami oraz pisemnymi informacjami zwrotnymi.
W tym względzie Komisja zleciła przeprowadzenie badania zewnętrznego obejmującego wszystkie potencjalne zinstytucjonalizowane partnerstwa, w tym w dziedzinie metrologii, i podczas przygotowywania wniosku dotyczącego metrologii w znacznym stopniu opierała się na analizie i ustaleniach zawartych w tym badaniu.
Jednocześnie w 2019 r. Komisja zorganizowała spotkania i przeprowadziła rozmowy z EURAMET e.V oraz innymi ekspertami w dziedzinie metrologii.
W listopadzie 2019 r. Komisja zorganizowała również warsztaty konsultacyjne z udziałem ekspertów z państw członkowskich. Następnie w marcu 2020 r. przeprowadzono konsultacje pisemne z krajowymi ministerstwami odpowiedzialnymi za metrologię.
Ocena skutków
Prace nad sprawozdaniem z oceny skutków proponowanej inicjatywy w dziedzinie metrologii zakończono w czerwcu 2020 r. (SWD(2021) 36).
W dniu 15 lipca 2020 r. Rada ds. Kontroli Regulacyjnej wydała pozytywną opinię na temat sprawozdania z oceny skutków (SEC(2021) 91). W swojej opinii Rada ds. Kontroli Regulacyjnej zwróciła się z następującymi wnioskami:
1) W odniesieniu do celu polegającego na rozwoju ponadnarodowych sieci metrologicznych w sprawozdaniu wyjaśniono, że od pewnego momentu (do 2030 r.) partnerstwo nie będzie już konieczne. W sprawozdaniu należy wyjaśnić, dlaczego uwzględniono ten element w sprawozdaniu z oceny skutków oraz w jaki sposób jest to powiązane z przedmiotową inicjatywą, która obejmuje okres finansowania do 2027 r. Jeżeli zostanie potwierdzone, że partnerstwo nie będzie już konieczne, w sprawozdaniu należy dokładniej wyjaśnić, w jaki sposób proponowane partnerstwo ma pomóc w utworzeniu warunków niezbędnych do przyszłego zakończenia jego działalności.
2) W sprawozdaniu należy lepiej wyjaśnić, w jaki sposób podmioty sektora prywatnego byłyby zaangażowane w ramach preferowanej formy partnerstwa „publiczno-publicznego”. Należy jasno określić zachęty, które skłonią te podmioty do współpracy.
3) W sprawozdaniu przydałoby się więcej ogólnych wyjaśnień na temat krajowych organów ds. badań metrologicznych oraz ich funkcjonowania.
W ocenie skutków uwzględniono następujące warianty:
Scenariusz odniesienia to sytuacja bez partnerstwa, obejmująca tylko zwykłe zaproszenia do składania wniosków w ramach programu „Horyzont Europa”. Spowodowałoby to zamknięcie obecnej jednostki ds. realizacji utworzonej na podstawie art. 185 wraz z zakończeniem w 2023 r. trwających projektów EMPIR, co wiązałoby się z kosztami likwidacji i społecznymi kosztami zaprzestania działalności.
Wariant 1 przewiduje ustanowienie współfinansowanego partnerstwa europejskiego. Takie partnerstwo ułatwiłoby krajowym instytutom metrologicznym łączenie zasobów, ale wiązałoby się z dużym ryzykiem przekształcenia się w „zamknięty klub”, zniechęcający środowiska akademickie do angażowania się.
Wariant 2 przewiduje ustanowienie zinstytucjonalizowanego partnerstwa europejskiego (art. 185 TFUE). Taka inicjatywa opierałaby się na postępach osiągniętych w ramach EMPIR, czyli istniejącego zinstytucjonalizowanego partnerstwa europejskiego, poprzez rozszerzenie wykazu europejskich sieci metrologicznych o dodatkowe sieci ukierunkowane na nowe obszary. Zaangażowałaby ona podmioty z całego szeroko rozumianego łańcucha wartości metrologii, w tym ministerstwa krajowe, organy normalizacyjne, organy regulacyjne, przemysł, użytkowników końcowych i konsumentów. Poziom finansowania unijnego w ramach programu „Horyzont Europa” wzrósłby w porównaniu z programem „Horyzont 2020”, ponieważ poszerzony zakres wymagałby dodatkowych zasobów.
W sprawozdaniu z oceny skutków stwierdzono, że preferowanym wariantem jest wariant 2. Jest to zgodne z wynikami konsultacji publicznych, w których 62 % respondentów opowiedziało się za uznaniem zinstytucjonalizowanego partnerstwa za wariant preferowany dla nowej inicjatywy w dziedzinie metrologii. Wszystkie cztery główne podgrupy respondentów (środowiska akademickie, przedsiębiorstwa/środowiska biznesowe, obywatele UE oraz przedstawiciele organów publicznych) zgodziły się z tą opinią, przy czym żadna grupa mniejszościowa nie opowiedziała się za innym wariantem.
Korzyści gospodarcze proponowanej inicjatywy mają zarówno element pośredni, jak i bezpośredni. Elementem bezpośrednim jest zwiększona sprzedaż instrumentów i powiązanych usług w przemyśle. Szacuje się ją na 50 mln EUR rocznie. Ponadto cel wspierania innowacji w obszarach zastosowań strategicznych ma pośrednio dodatkowy wpływ na sprzedaż w perspektywie długoterminowej. Korzyści społeczne i dla środowiska są bezpośrednio związane ze specjalistycznymi sieciami metrologicznymi. Sieci te zapewniają konkretne rozwiązania w zakresie metrologii dla wszystkich zainteresowanych stron w łańcuchu wartości metrologii, w tym dla przemysłu, użytkowników końcowych i obywateli.
Uproszczenie
Wniosek uprości procedury administracyjne w przypadku władz i organów publicznych (na szczeblu UE lub krajowym) oraz podmiotów prywatnych.
UE będzie bezpośrednio współpracować ze specjalną jednostką ds. realizacji europejskiej inicjatywy w dziedzinie metrologii, która będzie odpowiedzialna za przydzielanie, monitorowanie i sprawozdawczość w zakresie wykorzystania wkładu UE.
Prawa podstawowe
Proponowana decyzja nie ma skutków dla ochrony praw podstawowych.
4.WPŁYW NA BUDŻET
W ocenie skutków finansowych regulacji przedstawianej wraz z niniejszą decyzją określono orientacyjny wpływ na budżet. Maksymalny wkład finansowy Unii, łącznie ze środkami EFTA, na rzecz partnerstwa w dziedzinie metrologii wyniesie 300 mln EUR w cenach bieżących w okresie realizacji programu ramowego „Horyzont Europa”.
Przepisy decyzji oraz umowa o przyznanie wkładu, która ma zostać zawarta między Komisją a specjalną jednostką ds. realizacji (Euramet e.V.) muszą gwarantować ochronę interesów finansowych UE.
5.ELEMENTY FAKULTATYWNE
Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania
Realizacja inicjatywy będzie się opierać się na strategicznym programie badań naukowych i innowacji uzgodnionym z krajowymi partnerami tej inicjatywy.
Wyniki inicjatywy będą monitorowane za pomocą rocznych sprawozdań zatwierdzanych przez Komisję Europejską. Będą one obejmować sprawozdania z postępów w odniesieniu do kluczowych wskaźników skuteczności działania i innych środków określonych w strategicznym programie badań naukowych i innowacji.
Wniosek zawiera klauzulę przeglądową dotyczącą przeprowadzenia oceny śródokresowej nie później niż w 2025 r. i oceny końcowej nie później niż w 2030 r.
Europejski Obszar Gospodarczy
Proponowana decyzja dotyczy EOG, a zatem jej zakres powinien obejmować Europejski Obszar Gospodarczy. Niemniej jednak, w celu zapewnienia komplementarności z państwami trzecimi, ich udział przewidziano za pomocą odpowiedniego przepisu.
Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku
W art. 1 proponowanej decyzji określono obecny i możliwy przyszły zakres geograficzny Europejskiego Partnerstwa w dziedzinie Metrologii.
W art. 2 podkreślono związek z rozporządzeniem w sprawie programu „Horyzont Europa” i w tym kontekście określono cel takiego partnerstwa. Określono w nim również cele ogólne i szczegółowe, z którymi przyszłe partnerstwo powinno być zgodne i które powinno zrealizować.
W art. 3 i 4 określono wkład finansowy, jaki Unia Europejska wniesie do EURAMET z budżetu UE.
W art. 5, 6 i 7 określono zobowiązania, zgodnie z którymi państwa członkowskie i inne państwa uczestniczące mogą wnieść wkład w przyszłe partnerstwo. Wyjaśniono, że państwa uczestniczące powinny nie tylko dorównać wkładowi UE, ale również finansować inne istotne działania takie jak przyszłe europejskie sieci metrologiczne.
W art. 8 wyjaśniono zasady uczestnictwa, w odniesieniu do których w należycie uzasadnionych przypadkach istnieje możliwość odstępstwa od zasad programu „Horyzont Europa”; określono w nim również minimalne gwarancje służące do zapewnienia większej otwartości przyszłych zaproszeń do składania wniosków, np. nie tylko krajowe instytuty metrologiczne, ale również inne zainteresowane strony powinny być uprawnione do koordynowania przyszłych projektów w ramach tego partnerstwa.
W art. 9 ustanowiono ramy dla umów wykonawczych między Komisją Europejską a EURAMET. W art. 10 umożliwiono Komisji Europejskiej podjęcie odpowiednich działań, w przypadku gdy państwa uczestniczące nie wypełniają swoich zobowiązań wynikających z niniejszej decyzji. W art. 11 i 12 określono zabezpieczenia służące ochronie interesów finansowych Unii Europejskiej.
W art. 13–17 określono nowe ramy dotyczące przyszłego zarządzania partnerstwem. Chociaż zadanie utworzenia tego partnerstwa należy głównie do EURAMET, Komisja proponuje powołanie zewnętrznej Grupy Sterującej, której współprzewodniczyć będą Komisja i przedstawiciel państwa członkowskiego; grupa ta powinna stymulować nowe partnerstwo do tego, by lepiej dostosowało się do potrzeb użytkowników i zwiększyło swój wpływ na przemysł, regulację i normalizację. W skład grupy powinni również wchodzić przedstawiciele innych europejskich partnerstw z partnerami prywatnymi.
Podobnie jak w przypadku innych partnerstw instytucjonalnych, w art. 18 zaproponowano przeprowadzenie oceny śródokresowej i końcowej zgodnie z zasadami lepszego stanowienia prawa. Celem art. 19–21 jest zapewnienie sprawnego funkcjonowania przyszłego partnerstwa europejskiego.
2021/0049 (COD)
Wniosek
DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
w sprawie uczestnictwa Unii w Europejskim Partnerstwie w dziedzinie Metrologii podjętym wspólnie przez kilka państw członkowskich
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 185 i art. 188 akapit drugi,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)W celu osiągnięcia jak największego wpływu finansowania unijnego oraz najskuteczniejszego wkładu w realizację celów politycznych Unii rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) [XXX] ustanowiono program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa”, czyli ramy polityki i ramy prawne dotyczące partnerstw europejskich, w których uczestniczą partnerzy z sektora prywatnego lub publicznego. Partnerstwa europejskie stanowią kluczowy element podejścia politycznego w ramach programu „Horyzont Europa”. Ustanowiono je w celu realizacji priorytetów Unii określonych w programie „Horyzont Europa” oraz zapewnienia wyraźnego wpływu na Unię i jej obywateli, który można skuteczniej osiągnąć w ramach partnerstwa, za pomocą strategicznej wizji podzielanej i realizowanej przez partnerów, a nie tylko przez samą Unię.
(2)W szczególności oczekuje się, że partnerstwa europejskie w ramach filaru „Globalne wyzwania i europejska konkurencyjność przemysłowa” programu „Horyzont Europa” odegrają istotną rolę w realizacji strategicznych celów dotyczących przyspieszenia transformacji w kierunku osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju oraz ekologicznej i cyfrowej Europy, a także przyczynią się do ożywienia gospodarczego. Partnerstwa europejskie mają kluczowe znaczenie dla sprostania złożonym wyzwaniom transgranicznym, które wymagają zintegrowanego podejścia. Umożliwiają zajęcie się niedociągnięciami transformacyjnymi, systemowymi i rynkowymi poprzez zebranie szerokiego grona podmiotów ze wszystkich łańcuchów wartości i ekosystemów przemysłowych w celu wypracowania wspólnej wizji oraz przełożenia jej na konkretne plany działania i skoordynowaną realizację działań. Ponadto umożliwiają skupienie wysiłków i zasobów na wspólnych priorytetach w celu rozwiązania złożonych przyszłych wyzwań.
(3)Aby zrealizować priorytety i wywrzeć wpływ, partnerstwa europejskie należy tworzyć za pomocą szerokiego zaangażowania odpowiednich zainteresowanych stron z całej Europy, w tym przemysłu, organizacji badawczych, podmiotów realizujących misję publiczną na poziomie lokalnym, regionalnym, krajowym lub międzynarodowym oraz organizacji społeczeństwa obywatelskiego, takich jak fundacje, które wspierają badania naukowe i innowacje lub prowadzą działalność w tym zakresie. Partnerstwa europejskie należy również wykorzystywać jako jeden ze środków służących wzmocnieniu współpracy między partnerami z sektora prywatnego lub publicznego na poziomie międzynarodowym, w tym poprzez łączenie programów badań naukowych i innowacji oraz transgraniczne inwestycje w badania naukowe i innowacje, co przynosi wzajemne korzyści społeczeństwu i przedsiębiorstwom.
(4)Zgodnie z celami rozporządzenia (UE) XXX każde państwo członkowskie oraz każde państwo stowarzyszone w ramach programu „Horyzont Europa” powinno być uprawnione do uczestnictwa w Europejskim Partnerstwie w dziedzinie Metrologii („partnerstwo w dziedzinie metrologii”). W celu zapewnienia komplementarności w ramach Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz z innymi państwami sąsiadującymi inne państwa trzecie powinny mieć możliwość uczestnictwa w partnerstwie w dziedzinie metrologii pod warunkiem zawarcia z Unią odpowiedniej umowy międzynarodowej o współpracy naukowej i technologicznej oraz wyrażenia zgody przez państwa uczestniczące.
(5)W oparciu o wnioski wyciągnięte z oceny śródokresowej programu „Horyzont 2020” w programie „Horyzont Europa” wprowadzono podejście do partnerstw europejskich, które jest bardziej strategiczne, spójne i ukierunkowane na skutki. Rozporządzenie w sprawie programu „Horyzont Europa” ma na celu bardziej efektywne wykorzystanie zinstytucjonalizowanych partnerstw europejskich, w szczególności poprzez skupienie się na jasnych celach, wynikach i skutkach, które można osiągnąć do 2030 r., oraz poprzez zapewnienie wyraźnego wkładu w powiązane priorytety i polityki Unii. Dla wywarcia większego wpływu i zapewnienia wykorzystania wyników kluczowe znaczenie będą miały ścisła współpraca i synergie z innymi istotnymi inicjatywami na poziomie unijnym, krajowym i regionalnym, w szczególności z innymi partnerstwami europejskimi.
(6)Decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady nr 555/2014/UE Unia postanowiła wnieść wkład finansowy na rzecz Europejskiego programu na rzecz innowacji i badań w dziedzinie metrologii („EMPIR”) odpowiadający wkładowi państw uczestniczących, jednak w kwocie nieprzekraczającej 300 000 000 EUR, w okresie realizacji programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji na lata 2014–2020 („Horyzont 2020”) ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1291/2013. W ocenie śródokresowej EMPIR przeprowadzonej w lipcu 2017 r. zasugerowano utworzenie nowej inicjatywy.
(7)Wkład finansowy Unii powinien być uzależniony od złożenia przez państwa uczestniczące formalnych zobowiązań do wnoszenia wkładu finansowego w realizację partnerstwa w dziedzinie metrologii oraz od wywiązywania się przez nie z tych zobowiązań. Wkłady państw uczestniczących powinny obejmować wkład na poczet kosztów administracyjnych z pułapem w wysokości 5 % budżetu partnerstwa w dziedzinie metrologii. Państwa uczestniczące powinny zobowiązać się do zwiększenia w razie potrzeby swojego wkładu na rzecz partnerstwa w dziedzinie metrologii poprzez ustanowienie rezerwowej zdolności finansowania, aby zapewnić możliwość finansowania przez te państwa swoich podmiotów krajowych, krajowych instytutów metrologicznych i instytucji desygnowanych uczestniczących w działaniach partnerstwa w dziedzinie metrologii. Wspólna realizacja partnerstwa w dziedzinie metrologii wymaga ustanowienia jednostki ds. realizacji. Wkładem finansowym Unii należy zarządzać zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami oraz z odpowiednimi zasadami zarządzania pośredniego określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046.
(8)Należy ustanowić partnerstwo w dziedzinie metrologii. Partnerstwo takie byłoby skuteczniejsze niż zwykłe zaproszenia do składania wniosków lub współfinansowane partnerstwo na podstawie programów prac przygotowanych w ramach wszystkich powiązanych klastrów filaru 2 programu „Horyzont Europa”.
(9)Celem niniejszej decyzji jest uczestnictwo Unii w partnerstwie w dziedzinie metrologii, aby wesprzeć jego cele ogólne. Skala i złożoność wymogów w zakresie metrologii oznacza konieczność inwestycji wykraczających poza podstawowe budżety badawcze krajowych instytutów metrologicznych i instytucji desygnowanych. Doskonałość wymagana w badaniach dotyczących najnowocześniejszych rozwiązań w zakresie metrologii i rozwoju takich rozwiązań jest rozproszona w różnych państwach, dlatego też nie można jej osiągnąć, działając tylko na szczeblu krajowym. Ponieważ cele niniejszej decyzji nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, ale można je w lepszy sposób osiągnąć poprzez zintegrowanie krajowych wysiłków w ramach spójnego podejścia europejskiego, zbliżenie odrębnych krajowych programów badawczych, wspieranie tworzenia wspólnych strategii badań i finansowania na poziomie transgranicznym oraz osiąganie masy krytycznej wymaganych podmiotów i inwestycji, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym samym artykule niniejsza decyzja nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.
(10)Partnerstwo w dziedzinie metrologii, dostosowane do priorytetów politycznych Komisji (w tym do Europejskiego Zielonego Ładu, Gospodarki służącej ludziom oraz Europy na miarę ery cyfrowej), należy realizować przez okres dziesięciu lat (2021–2031). Program ten powinien obejmować nowe działania wykraczające poza inicjatywę EMPIR w ramach programu „Horyzont 2020”, a w szczególności rozwój europejskich sieci metrologicznych, które będą reagować na pilne wyzwania społeczne i zaspokajać potrzeby metrologiczne związane z powstającymi technologiami. Zdolności metrologiczne zapewniane za pośrednictwem tych sieci powinny być równoważne i porównywalne z innymi systemami metrologicznymi wiodącymi na świecie i powinny wykazywać doskonałość na światowym poziomie. Zaproszenia do składania wniosków w ramach partnerstwa w dziedzinie metrologii należy ogłosić podczas realizacji programu „Horyzont Europa”.
(11)Działania w ramach partnerstwa w dziedzinie metrologii powinny być zgodne z celami i priorytetami w zakresie badań naukowych i innowacji zawartymi w programie „Horyzont Europa” oraz z zasadami i warunkami ogólnymi określonymi w art. XXX rozporządzenia (UE) [rozporządzenie w sprawie programu „Horyzont Europa”].
(12)Należy ustanowić pułap udziału finansowego Unii w partnerstwie w dziedzinie metrologii w okresie realizacji programu „Horyzont Europa”. W ramach tego pułapu wkład Unii powinien być maksymalnie równy wkładowi państw uczestniczących w partnerstwie w dziedzinie metrologii, aby uzyskać znaczny efekt mnożnikowy i zapewnić silniejszą integrację programów państw uczestniczących.
(13)Zgodnie z art. XX rozporządzenia (UE) [XXX] [rozporządzenie w sprawie programu „Horyzont Europa”] ogólnym celem programu „Horyzont Europa” jest osiągnięcie naukowego, gospodarczego i społecznego oddziaływania w wyniku inwestycji Unii w badania naukowe i innowacje, aby wzmocnić bazę naukową i technologiczną Unii i przyczynić się do zwiększenia jej konkurencyjności, w tym w jej przemyśle, zrealizować strategiczne priorytety Unii i wnieść wkład w pokonywanie globalnych wyzwań, w tym osiąganie celów zrównoważonego rozwoju dzięki przestrzeganiu zasad Agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 oraz porozumienia paryskiego w ramach Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu.
(14)Państwa uczestniczące uzgodniły utworzenie jednostki ds. realizacji na potrzeby poprzednich inicjatyw – Europejskiego Programu Badań Metrologicznych („EMRP”) i EMPIR. W 2007 r. utworzono EURAMET e.V. („EURAMET”) – regionalną europejską organizację ds. metrologii nienastawioną na zysk, ustanowioną na mocy prawa niemieckiego, która miała pełnić rolę tej jednostki. EURAMET wypełnia także zadania i obowiązki związane z szerszą harmonizacją metrologii na poziomie europejskim i światowym. Członkami EURAMET mogą być wszystkie krajowe instytuty metrologiczne w Europie, natomiast podmiotami stowarzyszonymi mogą być instytucje desygnowane. Członkostwo w EURAMET nie jest uzależnione od istnienia krajowych programów badań metrologicznych. Ponieważ zgodnie ze sprawozdaniem dotyczącym śródokresowej oceny EMPIR stwierdzono, że struktura zarządzania EURAMET charakteryzuje się efektywnością i wysoką jakością realizacji EMRP i EMPIR, należy wykorzystać EURAMET również do realizacji partnerstwa w dziedzinie metrologii. EURAMET powinien zatem zarządzać wkładem finansowym Unii.
(15)Aby osiągnąć cele partnerstwa w dziedzinie metrologii EURAMET powinien zapewniać wsparcie finansowe głównie w formie dotacji przyznawanych uczestnikom w ramach działań wybranych na poziomie EURAMET. EURAMET odpowiada za dokonanie wyboru wspomnianych działań w drodze zaproszeń do składania wniosków. Lista rankingowa powinna być wiążąca na potrzeby wyboru wniosków oraz przydziału finansowania z wkładu finansowego Unii oraz z wkładów finansowych państw uczestniczących na poczet projektów badawczych i powiązanych działań. W przypadku działań finansowanych z wkładów państw uczestniczących na rzecz europejskich sieci metrologicznych, za finansowane działania powinien również odpowiadać EURAMET.
(16)Udział w działaniach pośrednich finansowanych w ramach partnerstwa w dziedzinie metrologii podlega przepisom rozporządzenia Rady (UE) XXX [rozporządzenie w sprawie programu „Horyzont Europa”]. Ze względu jednak na szczególne potrzeby operacyjne partnerstwa w dziedzinie metrologii, w szczególności w zakresie tworzenia przyszłych europejskich sieci metrologicznych i zarządzania nimi oraz ułatwiania odpowiedniego udziału finansowego państw uczestniczących, w razie potrzeby powinna istnieć możliwość ograniczenia roli koordynatora we wniosku do krajowych instytutów metrologicznych i instytucji desygnowanych uczestniczących państw.
(17)Wkłady państw uczestniczących należy zapewnić za pośrednictwem finansowania instytucjonalnego z krajowych instytutów metrologicznych i instytucji desygnowanych. Szeroki zakres działań leżących u podstaw partnerstwa powinien przyczyniać się do realizacji celów partnerstwa w dziedzinie metrologii oraz zostać przedstawiony w rocznych planach prac wraz z powiązaniami z kosztami operacyjnymi i wydatkami. Wkłady powinny pokrywać między innymi koszty usług, które bezpośrednio zapewniają wzorcowania i inne usługi zgodne z Międzynarodowym Układem Jednostek Miar. Wkłady państw uczestniczących powinny także obejmować wkład finansowy na poczet kosztów administracyjnych partnerstwa w dziedzinie metrologii.
(18)Aby zapewnić przejrzystość i dostępność programu, zaproszenia do składania wniosków w ramach partnerstwa w dziedzinie metrologii należy również ogłaszać na jednym portalu dla uczestników oraz za pośrednictwem innych elektronicznych środków upowszechniania programu „Horyzont Europa” zarządzanych przez Komisję.
(19)Funkcjonowanie modelu finansowania w odniesieniu do zasady dopasowania funduszy unijnych i pozaunijnych należy poddać ponownej ocenie w trakcie przeprowadzania oceny śródokresowej partnerstwa w dziedzinie metrologii, aby zapewnić przestrzeganie zasady dopasowania wkładów finansowych państw uczestniczących.
(20)Należy zapewnić ochronę interesów finansowych Unii w całym cyklu wydatkowania przez zastosowanie proporcjonalnych środków obejmujących zapobieganie nieprawidłowościom oraz ich wykrywanie i badanie, odzyskiwanie środków utraconych, nienależnie wypłaconych lub niewłaściwie wykorzystanych oraz, w stosownych przypadkach, nakładanie sankcji administracyjnych i finansowych.
(21)Aby chronić interesy finansowe Unii, Komisja powinna mieć prawo do zmniejszenia, zawieszenia lub zakończenia wnoszenia wkładu finansowego Unii, jeżeli partnerstwo w dziedzinie metrologii realizowane jest niewłaściwie, częściowo lub z opóźnieniem bądź jeżeli państwa uczestniczące nie wnoszą swojego wkładu w finansowanie partnerstwa w dziedzinie metrologii, wnoszą go częściowo lub z opóźnieniem. Prawa te należy przewidzieć w umowie o przyznanie wkładu, która ma zostać zawarta między Unią a EURAMET.
(22)W celu uproszczenia należy zmniejszyć obciążenia administracyjne dla wszystkich stron. Należy unikać podwójnych audytów i nieproporcjonalnej ilości dokumentacji oraz sprawozdań. Przy prowadzeniu audytów należy w stosownych przypadkach uwzględnić szczególne cechy programów krajowych. Audyty odbiorców środków finansowych Unii przeprowadzane zgodnie z niniejszą decyzją powinny zapewnić ograniczenie obciążenia administracyjnego zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) 2018/1046.
(23)Na wniosek Komisji Parlament Europejski, Rada lub Europejski Trybunał Obrachunkowy, EURAMET oraz państwa uczestniczące powinni przekazać Komisji wszelkie informacje, które musi ona uwzględnić w sprawozdaniach z oceny partnerstwa w dziedzinie metrologii.
(24)Komisja powinna przeprowadzić ocenę śródokresową nie później niż w 2025 r. dotyczącą przede wszystkim jakości i skuteczności partnerstwa w dziedzinie metrologii oraz postępów w osiąganiu wyznaczonych celów, a także przeprowadzić ocenę końcową nie później niż w 2030 r. i powinna sporządzić sprawozdanie z tych ocen,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Uczestnictwo w europejskim partnerstwie w dziedzinie metrologii
1.Unia uczestniczy w Europejskim Partnerstwie w dziedzinie Metrologii („partnerstwo w dziedzinie metrologii”), zinstytucjonalizowanym partnerstwie, o którym mowa w art. 8 ust. 1 lit. c) rozporządzenia (UE) […] [„Horyzont Europa”], podjętym wspólnie przez Austrię, Belgię, [Bośnię i Hercegowinę], Bułgarię, Chorwację, Czechy, Danię, Estonię, Finlandię, Francję, Grecję, Hiszpanię, Irlandię, Litwę, Niderlandy, Niemcy, [Norwegię], Polskę, Portugalię, Rumunię, [Serbię], Słowację, Słowenię, [Szwajcarię], Szwecję, [Turcję], Węgry i Włochy („państwa uczestniczące”), zgodnie z warunkami określonymi w niniejszej decyzji.
2.Każde państwo członkowskie niewymienione w ust. 1 oraz każde inne państwo stowarzyszone w ramach programu „Horyzont Europa” może uczestniczyć w partnerstwie w dziedzinie metrologii, o ile spełnia warunek określony w art. 4 ust. 1 lit. c). Do celów niniejszej decyzji takie państwo uznaje się za państwo uczestniczące.
3.Każde państwo trzecie niestowarzyszone w ramach programu „Horyzont Europa” może uczestniczyć w partnerstwie w dziedzinie metrologii pod warunkiem zawarcia z Unią umowy międzynarodowej o współpracy naukowej i technologicznej określającej warunki jego uczestnictwa w partnerstwie w dziedzinie metrologii oraz pod warunkiem uzyskania zatwierdzenia przez Komitet Partnerstwa w dziedzinie Metrologii, o którym mowa w art. 13 ust. 3 lit. f). Jeżeli dane państwo spełnia te warunki, uznaje się je za państwo uczestniczące do celów niniejszej decyzji.
Artykuł 2
Cele partnerstwa w dziedzinie metrologii
1.Partnerstwo w dziedzinie metrologii przyczynia się do wdrożenia rozporządzenia (UE) … [XXX][„Horyzont Europa”], a w szczególności jego art. 3.
2.Nie naruszając przepisów ust. 1, partnerstwo w dziedzinie metrologii, poprzez udział i zaangażowanie partnerów w opracowywanie i realizację programu działań w zakresie badań naukowych i innowacji, służy osiągnięciu następujących celów ogólnych:
a)opracowanie zrównoważonego i skoordynowanego systemu metrologicznego na szczeblu europejskim;
b)zapewnienie, aby najnowocześniejsze zdolności w dziedzinie metrologii były bezpośrednio wykorzystywane przez innowatorów w ich ekosystemach;
c)zwiększenie wpływu metrologii na wyzwania społeczne w związku z realizacją polityk, norm i przepisów, tak aby były one odpowiednie do założonego celu.
3.Realizując cele ogólne określone w ust. 2, partnerstwo w dziedzinie metrologii służy osiągnięciu następujących celów szczegółowych:
a)rozwój do 2030 r. nowych zdolności badawczych budowanych w ramach nowych europejskich sieci metrologicznych, które pod względem zdolności kalibracyjnych i pomiarowych odpowiadają co najmniej wiodącym instytutom metrologicznym poza państwami uczestniczącymi;
b)wspieranie do 2030 r. sprzedaży nowych innowacyjnych produktów i usług poprzez wykorzystanie i przyjęcie nowych zdolności w dziedzinie metrologii w odniesieniu do kluczowych powstających technologii;
c)pełne i skuteczne przyczynianie się do 2030 r. do opracowywania i wdrażania konkretnych norm i przepisów, które stanowią podstawę polityk publicznych służących sprostaniu wyzwaniom społecznym.
Artykuł 3
Wkład finansowy Unii w partnerstwo w dziedzinie metrologii
1.Wkład finansowy Unii w partnerstwo w dziedzinie metrologii, w tym środki Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu i środki państw trzecich, nie przekracza wkładów państw uczestniczących na rzecz partnerstwa w dziedzinie metrologii. Wkład finansowy Unii wynosi maksymalnie 300 mln EUR i jest przeznaczony na wyrównanie wkładów państw uczestniczących określonych w art. 1 ust. 1.
2.Do celów obliczenia wkładu finansowego Unii nie uwzględnia się wkładów państw uczestniczących na pokrycie kosztów administracyjnych przekraczających 5 % łącznych wkładów w partnerstwo w dziedzinie metrologii.
3.Wkład finansowy Unii jest wypłacany ze środków w budżecie ogólnym Unii przeznaczonych na odpowiednie części programu szczegółowego służącego realizacji programu „Horyzont Europa” ustanowionego decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady [XXX] w sprawie ustanowienia programu szczegółowego służącego realizacji programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa”.
4.Wkład finansowy Unii jest wykorzystywany przez EURAMET e.V. („EURAMET”) do finansowania działań, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. a).
5.Wkładu finansowego Unii nie wykorzystuje się na pokrycie kosztów administracyjnych partnerstwa w dziedzinie metrologii.
Artykuł 4
Warunki dotyczące wkładu finansowego Unii
1.Wkład finansowy Unii zależy od spełnienia wszystkich następujących warunków:
a)wykazanie przez państwa uczestniczące, że partnerstwo w dziedzinie metrologii jest ustanowione zgodnie z niniejszą decyzją;
b)wyznaczenie przez państwa uczestniczące lub krajowe instytuty metrologiczne wskazane przez państwa uczestniczące EURAMET jako struktury odpowiedzialnej za wdrożenie partnerstwa w dziedzinie metrologii oraz za otrzymanie, przeznaczenie i monitorowanie wkładu finansowego Unii;
c)zobowiązanie się przez każde państwo uczestniczące do wnoszenia wkładu w finansowanie partnerstwa w dziedzinie metrologii oraz ustanowienia rezerwowej zdolności finansowania w wysokości 50 % kwoty zobowiązania;
d)wykazanie przez EURAMET zdolności do realizacji partnerstwa w dziedzinie metrologii, w tym do przyjmowania, przyznawania i monitorowania wkładu finansowego Unii, w ramach zarządzania pośredniego budżetem Unii zgodnie z art. 62 i 154 rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046;
e)ustanowienie modelu zarządzania partnerstwem w dziedzinie metrologii zgodnie z art. 13–16 niniejszej decyzji.
2.W trakcie realizacji partnerstwa w dziedzinie metrologii wkład finansowy Unii zależy także od:
a)realizacji przez EURAMET działań w ramach partnerstwa w dziedzinie metrologii określonych w art. 6 zgodnie z celami wskazanymi w art. 2;
b)utrzymywania odpowiedniego i skutecznego modelu zarządzania zgodnie z art. 13–16;
c)spełniania przez EURAMET wymogów w zakresie sprawozdawczości określonych w art. 155 rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046;
d)wywiązania się ze zobowiązań, o których mowa w ust. 1 lit. c) niniejszego artykułu.
Artykuł 5
Wkłady państw uczestniczących na rzecz partnerstwa w dziedzinie metrologii
1.W okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2031 r. państwa uczestniczące, określone w art. 1 ust. 1, wnoszą wkłady finansowe lub rzeczowe w wysokości co najmniej 363 mln EUR lub organizują wnoszenie takich wkładów przez swoje krajowe organy finansujące. Część wkładów państw uczestniczących ma postać wkładów finansowych.
2.Wkłady państw uczestniczących obejmują:
a)wkłady finansowe lub rzeczowe w realizację działań, o których mowa w art. 6 ust. 1; oraz
b)wkłady finansowe lub rzeczowe na pokrycie wszystkich kosztów administracyjnych EURAMET.
3.Wkłady finansowe lub rzeczowe, o których mowa w ust. 2 lit. a), obejmują koszty poniesione przez państwa uczestniczące na realizację działań, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. b), pomniejszone o wszelki bezpośredni lub pośredni wkład finansowy Unii w te koszty.
4.Wkłady finansowe lub rzeczowe, o których mowa w ust. 2 lit. b), obejmują koszty poniesione przez państwa uczestniczące w związku z kosztami administracyjnymi EURAMET w celu realizacji partnerstwa.
5.Do celów wyceny wkładów rzeczowych, o których mowa w ust. 2 lit. a) i b), koszty są określane zgodnie ze zwykłymi praktykami księgowymi danych państw uczestniczących lub danych krajowych organów finansujących, z mającymi zastosowanie standardami rachunkowości państwa uczestniczącego, w którym siedzibę mają dane krajowe organy finansujące, oraz z mającymi zastosowanie międzynarodowymi standardami rachunkowości i międzynarodowymi standardami sprawozdawczości finansowej. Koszty są zatwierdzane przez niezależnego audytora wyznaczonego przez dane państwa uczestniczące lub dane krajowe organy finansujące. W przypadku pojawienia się jakiejkolwiek niepewności związanej z zatwierdzeniem EURAMET może zweryfikować metodę wyceny. Jeżeli niepewności się utrzymują, EURAMET może przeprowadzić audyt metody wyceny.
6.Wkłady, o których mowa w ust. 2, traktowane jako wkłady państw uczestniczących, wnosi się po przyjęciu rocznego programu prac. Jeżeli roczny program prac przyjmuje się w trakcie roku referencyjnego, o którym mowa w art. 6 ust. 3, wkłady, o których mowa w ust. 2 lit. b), uznawane za wkłady państw uczestniczących uwzględnione w rocznym programie prac, mogą obejmować wkłady wpłacone od dnia 1 stycznia danego roku. Wyjątkowo wkłady, o których mowa w ust. 2 lit. b), wniesione po dacie wejścia w życie decyzji o partnerstwie w dziedzinie metrologii, mogą być liczone jako wkłady państw uczestniczących, pod warunkiem że zostały uwzględnione w pierwszym rocznym programie prac partnerstwa w dziedzinie metrologii.
Artykuł 6
Działalność EURAMET
1.Partnerstwo w dziedzinie metrologii wspiera szeroki zakres działań dotyczących badań i innowacji poprzez:
a)działania pośrednie w rozumieniu art. 2 pkt 25 rozporządzenia (UE) [XXX] [rozporządzenie w sprawie programu „Horyzont Europa”], które zgodnie z art. 7 niniejszej decyzji są finansowane przez EURAMET głównie w formie dotacji w następstwie ponadnarodowych, otwartych i konkurencyjnych zaproszeń do składania wniosków organizowanych przez EURAMET i które obejmują:
–(i) działania naukowo-techniczne wspierające podstawową metrologię naukową stanowiącą podstawę wszystkich kolejnych etapów, w tym badań i rozwoju w dziedzinie metrologii stosowanej oraz usług związanych z metrologią;
–(ii) badania metrologiczne służące zapewnieniu rozwiązań w zakresie wyzwań społecznych, koncentrujących się na wkładach w dziedzinie energii, środowiska i zdrowia oraz służące rozwijaniu projektów w ramach określonych europejskich sieci metrologicznych zajmujących się tymi wyzwaniami;
–(iii) badania na rzecz rozwoju nowatorskich instrumentów pomiarowych ukierunkowanych na wykorzystanie w przemyśle technologii metrologicznych w celu pobudzenia innowacyjności w przemyśle;
–(iv) przednormatywne i konormatywne badania i rozwój w dziedzinie metrologii wspierające wdrażanie polityki i przepisów oraz przyspieszające wprowadzanie na rynek innowacyjnych produktów i usług;
b)działania finansowane przez państwa uczestniczące bez wkładu finansowego Unii, o którym mowa w art. 3, obejmujące działania w zakresie budowania zdolności w dziedzinie metrologii prowadzone na różnych poziomach technologicznych, ukierunkowane na osiągnięcie zrównoważonego i zintegrowanego systemu metrologicznego w państwach uczestniczących oraz umożliwiające im rozwijanie zdolności naukowych i technicznych w dziedzinie metrologii, a także obejmujące działania niewybrane z zaproszeń do składania wniosków opisanych w lit. a) i nakreślone w rocznych programach prac, w tym którekolwiek z poniższych:
–(i) działania w ramach programów krajowych państw uczestniczących, takie jak projekty ponadnarodowe przyczyniające się do realizacji priorytetów określonych w europejskiej sieci metrologicznej i komitetach technicznych EURAMET;
–(ii) działania na rzecz upowszechniania i wykorzystywania wyników badań metrologicznych;
–(iii) działania ukierunkowane konkretnie na instytuty metrologiczne, które nie posiadają żadnych zdolności naukowych lub których zdolności naukowe są ograniczone, poprzez udzielanie wsparcia takim podmiotom w korzystaniu z innych programów Unii, krajowych lub regionalnych w zakresie szkoleń i mobilności, współpracy transgranicznej lub inwestycji w infrastrukturę metrologiczną;
–(iv) organizowanie zewnętrznych działań w zakresie upowszechniania i transferu wiedzy w celu promowania partnerstwa w dziedzinie metrologii i maksymalizacji jego oddziaływania.
2.Przed określeniem tematów każdego zaproszenia do składania wniosków, o których mowa w ust. 1 lit. a), EURAMET zaprasza zainteresowane osoby fizyczne lub organizacje ze środowiska badawczego zajmującego się metrologią oraz z ogólnego łańcucha wartości metrologii do przedstawienia propozycji dotyczących potencjalnych tematów prac badawczych.
Artykuł 7
Roczny program prac
1.Partnerstwo w dziedzinie metrologii jest realizowane na podstawie rocznych programów prac obejmujących działania, które mają zostać podjęte w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku („rok referencyjny”).
2.EURAMET przyjmuje roczne programy prac do dnia 31 marca roku referencyjnego, po zatwierdzeniu przez Komisję. Przyjmując roczne programy prac, zarówno EURAMET, jak i Komisja działają bez zbędnej zwłoki. EURAMET podaje roczny program prac do wiadomości publicznej.
3.Działania, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. a) i b), można rozpocząć dopiero w roku referencyjnym i dopiero po przyjęciu rocznego programu prac dla tego roku.
4.EURAMET może finansować działania, pod warunkiem że wymieniono je w rocznym programie prac. W rocznym programie prac dokonuje się rozróżnienia między działaniami, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. a), działaniami, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. b), oraz kosztami administracyjnymi ponoszonymi przez EURAMET. Roczny program prac zawiera odpowiednie oszacowania wydatków oraz budżet przyznany na działania finansowane z wkładu finansowego Unii, o którym mowa w art. 3, oraz na działania finansowane przez państwa uczestniczące bez takiego wkładu finansowego Unii. Roczny program prac zawiera również szacowaną wartość wkładów rzeczowych państw uczestniczących, o których mowa w art. 5 ust. 2 lit. b).
5.W zmienionych rocznych programach prac na rok referencyjny oraz w rocznych programach prac na kolejne lata referencyjne uwzględnia się wyniki wcześniejszych zaproszeń do składania wniosków. W programach prac dąży się do rozwiązania problemu niewystarczającego uwzględnienia kwestii naukowych, w szczególności kwestii uprzednio ujętych w ramach działań przewidzianych w art. 6 ust. 1 lit. b), które nie mogły zostać odpowiednio sfinansowane.
6.Zaproszenia do składania wniosków w ramach odpowiednich rocznych programów prac ogłasza się do dnia 31 grudnia 2027 r. W należycie uzasadnionych przypadkach mogą one zostać ogłoszone do dnia 31 grudnia 2028 r.
7.EURAMET monitoruje realizację wszystkich działań zawartych w rocznym programie prac i co roku składa Komisji sprawozdania w tej sprawie.
8.We wszelkich informacjach lub publikacjach związanych z działaniami w ramach partnerstwa w dziedzinie metrologii i realizowanymi we współpracy z tym partnerstwem – niezależnie, czy są one podejmowane przez EURAMET, państwo uczestniczące lub jego krajowe organy finansujące czy też uczestników działania – umieszcza się oznaczenie lub współoznaczenie wskazujące, że działania te są współfinansowane przez partnerstwo w dziedzinie metrologii w ramach programu „Horyzont Europa”.
Artykuł 8
Zasady uczestnictwa i upowszechniania
1.EURAMET uznaje się za organ finansujący w rozumieniu art. 2 pkt 13 rozporządzenia [(UE) [XXX] [rozporządzenie w sprawie programu „Horyzont Europa”] zapewniający wsparcie finansowe na realizację działań pośrednich, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. a) niniejszej decyzji, zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia (UE) [XXX].
2.Zgodnie z art. 13 ust. 1 rozporządzenia w sprawie programu „Horyzont Europa” w należycie uzasadnionych przypadkach roczny program prac może przewidywać ograniczenie roli koordynatora w działaniach pośrednich do krajowych instytutów metrologicznych i instytucji desygnowanych państw uczestniczących w celu zapewnienia realizacji celów i wkładów państw uczestniczących.
3.EURAMET zapewnia właściwe współdziałanie z krajowymi instytutami metrologicznymi i instytucjami desygnowanymi w ramach działań pośrednich, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. a), zgodnie z wyznaczeniem dokonanym przez właściwy organ krajowy. EURAMET zachęca również inne podmioty do udziału we wszystkich zaproszeniach i wspiera ich udział.
Artykuł 9
Umowy między Unią a EURAMET
Zgodnie z art. 62 ust. 3 i art. 154 rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046 realizację wkładu Unii powierza się EURAMET, o ile zapewniony jest równoważny poziom ochrony interesów finansowych Unii.
Artykuł 10
Zakończenie przekazywania wkładu finansowego Unii, zmniejszenie tego wkładu lub zawieszenie jego przekazywania
1.Jeżeli partnerstwo w dziedzinie metrologii nie spełni warunków, na jakich powierzono mu wkład finansowy Unii, Komisja może zakończyć przekazywanie wkładu finansowego Unii, o którym mowa w art. 3, proporcjonalnie zmniejszyć ten wkład lub zawiesić jego przekazywanie.
2.Jeżeli państwa uczestniczące nie biorą udziału w finansowaniu partnerstwa w dziedzinie metrologii, biorą w nim udział tylko częściowo lub nie przestrzegają ram czasowych w odniesieniu do wkładów, o których mowa w art. 5, Komisja może zakończyć przekazywanie wkładu finansowego Unii, o którym mowa w art. 3, proporcjonalnie zmniejszyć ten wkład lub zawiesić jego przekazywanie. Decyzja Komisji nie uniemożliwia zwrotu kosztów kwalifikowalnych już poniesionych przez państwa uczestniczące przed poinformowaniem partnerstwa w dziedzinie metrologii o decyzji o zakończeniu przekazywania wkładu finansowego Unii, zmniejszeniu tego wkładu lub zawieszeniu jego przekazywania.
Artykuł 11
Audyty ex post
1.EURAMET przeprowadza audyty ex post dotyczące wydatków na działania pośrednie, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. a), zgodnie z art. 48 rozporządzenia (UE) [XXX] [„Horyzont Europa”] [].
2.Komisja może zadecydować o samodzielnym przeprowadzaniu audytów, o których mowa w ust. 1. W takich przypadkach Komisja przeprowadza audyty zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami, w szczególności z art. 48 ust. 3 rozporządzenia (UE) [XXX] [„Horyzont Europa”] i art. 127 rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046.
Artykuł 12
Ochrona interesów finansowych Unii
1.Komisja, w trakcie realizacji działań finansowanych na podstawie niniejszej decyzji, podejmuje odpowiednie środki zapewniające ochronę interesów finansowych Unii przez zapobieganie nadużyciom finansowym, korupcji i wszelkim innym nielegalnym działaniom, przez skuteczne kontrole oraz, w razie wykrycia nieprawidłowości, przez odzyskiwanie kwot nienależnie wypłaconych, a także, w stosownych przypadkach, przez skuteczne, proporcjonalne i odstraszające sankcje.
2.Realizując partnerstwo w dziedzinie metrologii, państwa uczestniczące wprowadzają wszelkie środki prawne, wykonawcze, administracyjne i inne środki niezbędne do ochrony interesów finansowych Unii, w szczególności, aby zapewnić pełne odzyskanie kwot należnych Unii zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) 2018/1046.
3.EURAMET udziela pracownikom Komisji i innym osobom upoważnionym przez Komisję, a także Europejskiemu Trybunałowi Obrachunkowemu dostępu do swoich terenów i obiektów oraz do wszelkich informacji, włącznie z informacjami w formacie elektronicznym, niezbędnych do przeprowadzenia audytów.
4.Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) może prowadzić dochodzenia, w tym kontrole i inspekcje na miejscu, zgodnie z przepisami i procedurami określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 oraz w rozporządzeniu Rady (Euratom, WE) nr 2185/96, w celu ustalenia, czy miały miejsce nadużycie finansowe, korupcja lub inne nielegalne działania naruszające interesy finansowe Unii, w związku z umową, decyzją lub zamówieniem finansowanymi na podstawie niniejszej decyzji.
5.Prokuratura Europejska (EPPO) może prowadzić dochodzenia zgodnie z przepisami i procedurami określonymi w rozporządzeniu Rady (UE) 2017/1939 w celu prowadzenia dochodzeń w sprawie przestępstw naruszających interesy finansowe Unii, jak określono w art. 4 tego rozporządzenia.
6.Nie naruszając przepisów ust. 3, 4 i 5, w umowach, decyzjach i zamówieniach wynikających z wykonania niniejszej decyzji zamieszcza się postanowienia wyraźnie upoważniające Komisję, EURAMET, Trybunał Obrachunkowy, EPPO i OLAF do prowadzenia takich audytów, kontroli na miejscu i dochodzeń zgodnie z ich odpowiednimi uprawnieniami.
Artykuł 13
Zarządzanie partnerstwem w dziedzinie metrologii
1.Organy zarządzające partnerstwem w dziedzinie metrologii obejmują co najmniej:
a)Komitet Partnerstwa w dziedzinie Metrologii;
b)Grupę Sterującą;
c)Sekretariat EURAMET.
Artykuł 14
Komitet Partnerstwa w dziedzinie Metrologii
1.Komitet Partnerstwa w dziedzinie Metrologii zarządza partnerstwem w dziedzinie metrologii w celu zapewnienia, aby tak realizowane partnerstwo osiągało swoje cele.
2.W skład Komitetu Partnerstwa w dziedzinie Metrologii wchodzą przedstawiciele członków EURAMET ze wszystkich państw uczestniczących. Wagi głosów oblicza się na podstawie zobowiązań krajowych zgodnie z pierwiastkiem kwadratowym kwoty zobowiązania.
3.W szczególności Komitet Partnerstwa w dziedzinie Metrologii:
a)podejmuje decyzje w sprawie strategicznego programu badań naukowych i innowacji;
b)podejmuje decyzje w sprawie planowania zaproszeń do składania wniosków oraz procedury przeglądu oceny;
c)przyjmuje roczny program prac po uzyskaniu zgody Komisji i po konsultacji z Grupą Sterującą, o której mowa w art. 15;
d)podejmuje decyzje w sprawie wyboru projektów, które mają być finansowane, zgodnie z listami rankingowymi sporządzonymi po dokonaniu oceny zaproszeń do składania wniosków, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. a);
e)monitoruje postępy w realizacji finansowanych projektów;
f)zatwierdza udział w partnerstwie w dziedzinie metrologii dowolnego państwa trzeciego niestowarzyszonego w ramach programu „Horyzont Europa”, pod warunkiem że dane państwo trzecie zawarło z Unią umowę międzynarodową, o której mowa w art. 1 ust. 3.
4.Na posiedzeniach Komitetu Partnerstwa w dziedzinie Metrologii Komisja ma status obserwatora. Przyjęcie rocznego programu prac przez Komitet Partnerstwa w dziedzinie Metrologii wymaga jednak wcześniejszej zgody Komisji. Komitet Partnerstwa w dziedzinie Metrologii zaprasza Komisję do uczestnictwa w swoich posiedzeniach i przekazuje jej wszystkie stosowne dokumenty. Komisja może brać udział w dyskusjach Komitetu Partnerstwa w dziedzinie Metrologii.
5.Komitet Partnerstwa w dziedzinie Metrologii wybiera swojego przewodniczącego i jego zastępcę zgodnie z wagami głosów objaśnionymi w ust. 2. Przewodniczący Komitetu Partnerstwa w dziedzinie Metrologii reprezentuje EURAMET w sprawach związanych z partnerstwem w dziedzinie metrologii.
Artykuł 15
Grupa Sterująca
1.Komisja powołuje Grupę Sterującą. Grupa Sterująca jest organem doradczym partnerstwa w dziedzinie metrologii i doradza partnerstwu w sprawie pojawiających się priorytetów w zakresie badań metrologicznych na szczeblu europejskim. W szczególności:
a)identyfikuje powstające technologie i rynki, na których w przyszłości badania metrologiczne mogą stać się istotne;
b)określa obszary badawcze przyczyniające się do sprawnego funkcjonowania jednolitego rynku, w tym w odniesieniu do odpowiednich regulacji i norm;
c)doradza partnerstwu w dziedzinie metrologii w sprawie priorytetów na potrzeby jego przyszłych programów prac.
2.Grupa Sterująca składa się z 12 członków:
a)4 przedstawicieli europejskich podmiotów ustanawiających normy i organów regulacyjnych wyznaczonych przez EURAMET;
b)5 przedstawicieli różnych partnerstw europejskich ustanowionych zgodnie z rozporządzeniem [(UE) [XXX][„Horyzont Europa”] z partnerami prywatnymi reprezentującymi przemysł. Komisja wyznacza przedstawicieli w sposób otwarty i przejrzysty;
c)przewodniczącego EURAMET;
d)1 przedstawiciela wyznaczonego przez Komisję oraz 1 przedstawiciela ministerstwa krajowego, który nie jest pracownikiem krajowego instytutu metrologicznego reprezentowanego w ramach EURAMET. Przedstawiciela ministerstwa powinien mianować Komitet Partnerstwa w dziedzinie Metrologii.
3.Co najmniej 50 % członków, o których mowa w ust. 2 lit. a) i b), podlega rotacji najpóźniej po dokonaniu oceny śródokresowej, o której mowa w art. 18 ust. 1.
4.Grupie Sterującej przewodniczą wspólnie przedstawiciele, o których mowa w ust. 2 lit. d).
Artykuł 16
Sekretariat EURAMET
1.Sekretariat EURAMET zapewniający ogólne wsparcie administracyjne na rzecz EURAMET prowadzi rachunki bankowe partnerstwa w dziedzinie metrologii.
2.W ramach Sekretariatu EURAMET zostanie ustanowiony dział ds. wspierania zarządzania odpowiedzialny za wdrożenie partnerstwa w dziedzinie metrologii i bieżące zarządzanie nim.
Artykuł 17
Przekazywanie informacji
1.Na wniosek Komisji EURAMET przekazuje jej wszelkie informacje niezbędne do przygotowania sprawozdań oceniających, o których mowa w art. 18.
2.Państwa uczestniczące przekazują Komisji, za pośrednictwem EURAMET, wszelkie informacje wymagane przez Parlament Europejski, Radę lub Trybunał Obrachunkowy w odniesieniu do zarządzania finansami partnerstwa w dziedzinie metrologii.
3.Komisja uwzględnia informacje, o których mowa w ust. 2, w ocenach, o których mowa w art. 18.
Artykuł 18
Ocena
1.Komisja przeprowadza ocenę śródokresową i ocenę końcową partnerstwa w dziedzinie metrologii w ramach ocen programu „Horyzont Europa”, jak określono w art. 47 rozporządzenia (UE) … [„Horyzont Europa”].
2.W ocenach bada się sposób, w jaki partnerstwo w dziedzinie metrologii wypełnia swoją misję i swoje cele, uwzględnia się wszystkie jego działania oraz ocenia się europejską wartość dodaną, skuteczność, efektywność, w tym otwartość i przejrzystość, stosowność prowadzonych działań oraz ich spójność lub komplementarność z odpowiednimi politykami regionalnymi, krajowymi i unijnymi, w tym synergie z innymi częściami programu „Horyzont Europa” (takimi jak misje, klastry lub programy tematyczne/szczegółowe). W ocenach uwzględnia się opinie zainteresowanych stron, zarówno na szczeblu europejskim, jak i krajowym, oraz, w stosownych przypadkach, uwzględnia się również ocenę długoterminowych skutków naukowych, społecznych, gospodarczych i technologicznych poprzednich inicjatyw. W razie potrzeby obejmują one ocenę najskuteczniejszego trybu interwencji politycznej w odniesieniu do wszelkich przyszłych działań, a także stosowność i spójność ewentualnego odnowienia partnerstwa w dziedzinie metrologii, biorąc pod uwagę ogólne priorytety polityczne oraz sytuację w zakresie wspierania badań naukowych i innowacji, w tym umiejscowienie na tle innych inicjatyw wspieranych w ramach programu ramowego „Horyzont Europa”.
Artykuł 19
Dostęp do wyników i informacji na temat wniosków
1.EURAMET zapewnia Komisji dostęp do wszystkich informacji związanych z finansowanymi przez nią działaniami pośrednimi. Informacje te obejmują wyniki beneficjentów uczestniczących w działaniach pośrednich partnerstwa w dziedzinie metrologii lub wszelkie inne informacje uznane za niezbędne do celów kształtowania, realizacji, monitorowania i oceny polityk lub programów unijnych. Takie prawa dostępu są ograniczone do zastosowania niekomercyjnego i niekonkurencyjnego i muszą być zgodne z obowiązującymi zasadami poufności.
2.EURAMET przekazuje Komisji informacje zawarte w złożonych wnioskach na potrzeby kształtowania, realizacji, monitorowania i oceny polityk lub programów unijnych.
Artykuł 20
Poufność
Nie naruszając przepisów art. 17, EURAMET zapewnia ochronę informacji poufnych, których ujawnienie poza instytucjami Unii oraz innymi organami, urzędami lub agencjami Unii mogłoby zaszkodzić interesom jego członków lub uczestników działań w ramach partnerstwa w dziedzinie metrologii. Takie informacje poufne obejmują m.in. dane osobowe, informacje handlowe, szczególnie chronione informacje jawne i niejawne, ale nie ograniczają się do nich.
Artykuł 21
Konflikt interesów
1.EURAMET, jego organy i pracownicy oraz organy partnerstwa w dziedzinie metrologii unikają wszelkich konfliktów interesów w ramach realizacji swoich działań.
2.EURAMET przyjmuje zasady dotyczące zapobiegania konfliktom interesów, unikania ich oraz zarządzania nimi w odniesieniu do pracowników EURAMET, członków i innych osób zasiadających w Komitecie Partnerstwa w dziedzinie Metrologii oraz w innych organach lub grupach EURAMET i partnerstwa w dziedzinie metrologii zgodnie z art. 154 ust. 4 lit. d) rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046.
Artykuł 22
Wejście w życie
Niniejsza decyzja wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Artykuł 23
Adresaci
Niniejsza decyzja skierowana jest do państw członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia […] r.
W imieniu Parlamentu Europejskiego
W imieniu Rady
Przewodniczący
Przewodniczący
OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH REGULACJI
1.STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY
1.1.Tytuł wniosku/inicjatywy
1.2.Dziedziny polityki w strukturze ABM/ABB, których dotyczy wniosek/inicjatywa
1.3.Charakter wniosku/inicjatywy
1.4.Cel(e)
1.5.Uzasadnienie wniosku/inicjatywy
1.6.Okres trwania wniosku/inicjatywy i jego wpływ finansowy
1.7.Planowane tryby zarządzania
2.ŚRODKI ZARZĄDZANIA
2.1.Zasady nadzoru i sprawozdawczości
2.2.System zarządzania i kontroli
2.3.Środki zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom
3.SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY WNIOSKU/INICJATYWY
3.1.Działy wieloletnich ram finansowych i linie budżetowe po stronie wydatków, na które wniosek/inicjatywa ma wpływ
3.2.Szacunkowy wpływ na wydatki
3.2.1.Synteza szacunkowego wpływu na wydatki
3.2.2.Szacunkowy wpływ na środki operacyjne
3.2.3.Szacunkowy wpływ na środki administracyjne
3.2.4.Zgodność z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi
3.2.5.Udział osób trzecich w finansowaniu
3.3.Szacunkowy wpływ na dochody
OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH REGULACJI
1.STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY
1.1.Tytuł wniosku/inicjatywy
Wniosek dotyczący decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie uczestnictwa Unii w Europejskim Partnerstwie w dziedzinie Metrologii podjętym wspólnie przez kilka państw członkowskich
1.2.Obszary polityki, których dotyczy wniosek/inicjatywa (klaster programów)
Działanie: „Horyzont Europa”
Klaster 4: Technologie cyfrowe, przemysł i przestrzeń kosmiczna
1.3.Wniosek/inicjatywa dotyczy:
☑ nowego działania
◻ nowego działania, będącego następstwem projektu pilotażowego/działania przygotowawczego
◻ przedłużenia bieżącego działania
◻ połączenia lub przekształcenia co najmniej jednego działania pod kątem innego/nowego działania
1.4.Uzasadnienie wniosku/inicjatywy
1.4.1.Potrzeby, które należy zaspokoić w perspektywie krótko- lub długoterminowej, w tym szczegółowy terminarz przebiegu realizacji inicjatywy
Główne cele inicjatywy można podzielić na cele naukowe, gospodarcze i społeczne. Celem naukowym jest opracowanie zrównoważonego i skoordynowanego systemu metrologicznego światowej klasy na szczeblu europejskim. Celem gospodarczym jest zapewnienie, aby najnowocześniejsze zdolności w dziedzinie metrologii były bezpośrednio wykorzystywane przez innowatorów w ich ekosystemach. Celem społecznym jest zwiększenie wpływu metrologii na wyzwania społeczne w związku z realizacją polityk, norm i przepisów, tak aby były one adekwatne do założonego celu.
Oczekuje się, że działanie inicjatywy rozpocznie się w drugim lub trzecim kwartale 2021 r. (w zależności od daty przyjęcia aktu podstawowego przez Radę i Parlament Europejski).
Głównym działaniem w ramach inicjatywy jest wspieranie wspólnych działań badawczych między instytutami metrologicznymi a zewnętrznymi zainteresowanymi stronami w dziedzinie metrologii. W latach 2021 i 2022, w których ogłaszane będą zaproszenia do składania wniosków, nastąpi początkowa faza rozwoju, służąca osiągnięciu stabilnego budżetu przeznaczonego na zaproszenia do składania wniosków na lata 2023–2026. Szacuje się, że w 2027 r., czyli w ostatnim roku, w którym ogłaszane będą zaproszenia, budżet przeznaczony na zaproszenia zostanie zmniejszony, aby umożliwić stopniowe wycofanie. Jednocześnie finansowanie krajowe zapewnia środki na tworzenie europejskich sieci metrologicznych w strategicznych obszarach technologicznych i społecznych. Pierwsze sieci powstają od samego początku inicjatywy, przy czym w każdym roku realizacji istnieje potencjał powstawania nowych sieci.
Do 2030 r. wszystkie cele ogólne i szczegółowe zostaną osiągnięte i poddane ocenie ex post.
1.4.2.Wartość dodana z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej (może wynikać z różnych czynników, na przykład korzyści koordynacyjnych, pewności prawa, większej efektywności lub komplementarności). Na potrzeby tego punktu „wartość dodaną z tytułu zaangażowania Unii” należy rozumieć jako wartość wynikającą z unijnej interwencji wykraczającą poza wartość, która zostałaby wytworzona przez same państwa członkowskie.
Przyczyny działania na poziomie europejskim (ex ante):
Problemy, których dotyczy inicjatywa, mają taki charakter i taką skalę, że wspólne działanie na szczeblu UE będzie bardziej odpowiednie niż opracowywanie własnych inicjatyw przez poszczególne państwa członkowskie. Umożliwi to podejmowanie bardziej spójnych i skoordynowanych działań oraz pozwoli uniknąć ich powielania.
Głównym powodem wniesienia przez Unię wkładu finansowego w inicjatywę jest możliwość finansowania ponadnarodowych działań badawczych ukierunkowanych bezpośrednio na wspólne priorytety strategiczne w dziedzinie metrologii. Inicjatywa na podstawie art. 185 daje również prawną, długoterminową pewność finansowania instytucjonalnego, obejmującego zobowiązania zarówno ze strony Unii, jak również finansowanie instytucjonalne dostępne na szczeblu krajowym.
Oczekiwana wygenerowana unijna wartość dodana (ex post)
Zaangażowanie UE umożliwia tworzenie korzyści skali oraz konsolidację potencjału badawczego w dziedzinie metrologii. Zaangażowanie UE zapewni również wykorzystanie zasobów krajowych w celu rozwinięcia europejskiego potencjału w dziedzinie metrologii dostosowanego do wspólnych wyzwań społecznych i przemian technologicznych zgodnie z potrzebami jednolitego rynku.
Kwestie te omówiono szerzej w ocenie skutków załączonej do niniejszego wniosku.
1.4.3.Główne wnioski wyciągnięte z podobnych działań
Dzięki osiągnięciu znacznego poziomu integracji krajowych działań w dziedzinie metrologii działania UE w ramach siódmego programu ramowego oraz programu „Horyzont 2020” umożliwiły Europie zajęcie pozycji światowego lidera w wielu dziedzinach metrologii. W miarę jak badania metrologiczne zyskują na znaczeniu jako czynnik sprzyjający rozwojowi powstających technologii, inne regiony świata znacznie zwiększają swoje inwestycje w metrologię i strategicznie je ukierunkowują. Działania UE na tym etapie są zatem konieczne, by utrzymać tempo integracji, tak aby stała się ona częścią łańcucha wartości metrologii oraz aby zwiększyć zaangażowanie zainteresowanych stron w dziedzinie metrologii, w tym organów regulacyjnych i podmiotów ustanawiających normy, przemysłu i społecznych użytkowników końcowych, a także obywateli. Jest to klucz do osiągnięcia długoterminowej zrównoważoności zintegrowanych badań metrologicznych w Europie.
Utrzymanie takich działań UE ma obecnie zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia zrównoważonego rozwoju. W przeciwnym razie, jak wskazano w ocenie śródokresowej z 2017 r., istnieje ryzyko, że działania w dziedzinie metrologii w Europie ponownie ulegną fragmentacji, a budowanie zdolności w mniejszych krajowych instytutach metrologicznych zostanie zahamowane, podczas gdy większe krajowe instytuty metrologiczne będą zawierać dwustronne porozumienia ze swoimi odpowiednikami w innych regionach świata, podważając tym samym suwerenność technologiczną Europy.
1.4.4.Spójność z innymi właściwymi instrumentami oraz możliwa synergia
Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie programu „Horyzont Europa” wszystkie partnerstwa europejskie muszą zapewnić koordynację lub wspólne działania z innymi odpowiednimi inicjatywami w zakresie badań naukowych i innowacji, aby zagwarantować optymalny poziom wzajemnych powiązań i zapewnić skuteczne synergie.
Należy ustanowić silne synergie z pozostałymi partnerstwami europejskimi, które są ściśle związane z zastosowaniami wymagającymi intensywnych pomiarów. Ponadto instrument na podstawie art. 185 umożliwia sprawną integrację krajowych programów finansowania dostosowanych do krajowych priorytetów w dziedzinie metrologii.
W szczególności będzie on dostosowany do innych instrumentów w ramach europejskich priorytetów „Europa na miarę ery cyfrowej”, „Gospodarka służąca ludziom” oraz „Europejski Zielony Ład”, a także będzie umożliwiał zaangażowanie się we wszystkie programy i działania w ramach proponowanego programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa”, w tym wszystkie klastry w ramach filaru 2 „Globalne wyzwania i konkurencyjność przemysłowa”.
Monitorowanie synergii i współpracy będzie realizowane w formie rocznego sprawozdania z działalności.
1.5.Okres trwania wniosku/inicjatywy i jego wpływ finansowy
☑ Ograniczony okres trwania
–☑
Okres trwania od [1.01].2021 r. do [31.12].2031 r.
–☑
Okres trwania wpływu finansowego: od 2021 r. do 2027 r. w odniesieniu do środków na zobowiązania oraz od 2022 r. do 2032 r. w odniesieniu do środków na płatności.
◻ Nieograniczony okres trwania
–Wprowadzenie w życie z okresem rozruchu od RRRR r. do RRRR r.,
–po którym następuje faza operacyjna.
1.6.Planowane tryby zarządzania
◻ Bezpośrednie zarządzanie przez Komisję
–◻ w ramach jej służb, w tym za pośrednictwem jej pracowników w delegaturach Unii;
–◻
przez agencje wykonawcze;
◻ Zarządzanie dzielone z państwami członkowskimi
☑ Zarządzanie pośrednie poprzez przekazanie zadań związanych z wykonaniem budżetu:
–◻ państwom trzecim lub organom przez nie wyznaczonym;
–◻ organizacjom międzynarodowym i ich agencjom (należy wyszczególnić);
–◻ EBI oraz Europejskiemu Funduszowi Inwestycyjnemu;
–◻ organom, o których mowa w art. 70 i 71 rozporządzenia finansowego;
–◻ organom prawa publicznego;
–☑ podmiotom podlegającym prawu prywatnemu, które świadczą usługi użyteczności publicznej, o ile zapewniają one odpowiednie gwarancje finansowe;
–◻ podmiotom podlegającym prawu prywatnemu państwa członkowskiego, którym powierzono realizację partnerstwa publiczno-prywatnego oraz które zapewniają odpowiednie gwarancje finansowe;
–◻ osobom odpowiedzialnym za wykonanie określonych działań w dziedzinie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa na mocy tytułu V Traktatu o Unii Europejskiej oraz określonym we właściwym podstawowym akcie prawnym.
–W przypadku wskazania więcej niż jednego trybu należy podać dodatkowe informacje w części „Uwagi”.
Uwagi
EURAMET jest stowarzyszeniem (eingetragener Verein, e.V.) ustanowionym na mocy prawa niemieckiego, któremu państwa członkowskie i inne państwa europejskie powierzyły reprezentowanie ich jako regionalna europejska organizacja ds. metrologii. Za pośrednictwem tej organizacji zostanie wniesiony wkład finansowy Unii w przedmiotową inicjatywę.
2.ŚRODKI ZARZĄDZANIA
2.1.Zasady nadzoru i sprawozdawczości
Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie programu „Horyzont Europa” partnerstwo przyjmuje system monitorowania zgodny z wymogami określonymi w art. 45 rozporządzenia w sprawie programu „Horyzont Europa” oraz w załączniku III i załączniku V do tego rozporządzenia i przekazuje informacje do tej samej pojedynczej bazy danych co pozostałe elementy programu „Horyzont Europa”. System sprawozdawczości i monitorowania zapewnia kluczowe dane dotyczące zarządzania i realizacji (w tym dane jednostkowe na poziomie poszczególnych podmiotów), umożliwia śledzenie postępów zgodnie z kluczowymi ścieżkami oddziaływania (w tym postępów w realizacji priorytetów UE) oraz kryteriami partnerstwa. Partnerstwo przedkłada sprawozdania dotyczące wskaźników szczegółowych (które nie są objęte kluczowymi ścieżkami oddziaływania) umożliwiających śledzenie postępów w perspektywie krótko-, średnio- i długoterminowej w zakresie realizacji wizji oraz celów szczegółowych i operacyjnych partnerstwa określonych w rozporządzeniu ustanawiającym partnerstwo, w tym celów wyznaczonych do 2030 r. Wskaźniki, źródła danych i metodyki umożliwiają ocenę osiągnięć, postępów w osiąganiu skutków na przestrzeni czasu, w tym realizacji celów polityki UE, oraz określenie potencjalnych potrzeb w zakresie działań naprawczych. Partnerstwo powinno uwzględniać zarówno dane jakościowe, jak i ilościowe, określać obowiązki w zakresie gromadzenia danych oraz określać konkretne podejścia do opracowywania realistycznych poziomów bazowych, celów końcowych lub punktów odniesienia z myślą o określeniu postępów, w stosownych przypadkach, zgodnie z podejściem do skutków w ramach programu „Horyzont Europa”. Wszystkie zgromadzone informacje dostarcza się służbom Komisji w czasie zbliżonym do rzeczywistego na podstawie wspólnych modeli danych oraz wprowadza się je do pojedynczej bazy danych, jak określono w art. 45 rozporządzenia w sprawie programu „Horyzont Europa”. W tym celu wprowadza się odpowiednie systemy sprawozdawczości, aby wspierać ciągłą i przejrzystą sprawozdawczość, w tym w zakresie zadeklarowanych i rzeczywiście wniesionych wkładów finansowych i rzeczowych, widoczności i pozycji w kontekście międzynarodowym, wpływu inwestycji sektora prywatnego na ryzyko związane z badaniami naukowymi i innowacjami. Sprawozdawczość powinna być zgodna ze standardowymi wymogami w zakresie sprawozdawczości programu „Horyzont Europa”. W opracowywaniu systemów sprawozdawczości w kontekście procesu koordynacji strategicznej uczestniczą również państwa członkowskie i przedstawiciele partnerstw w celu zapewnienia synchronizacji i koordynacji działań w zakresie sprawozdawczości i monitorowania, w tym podziału zadań związanych z gromadzeniem danych i sprawozdawczością. System sprawozdawczości na poziomie projektu obejmuje szczegółowe informacje na temat finansowanych projektów, ich wyników, ich upowszechniania i wykorzystania przez kluczowe grupy docelowe, a także ogólnych zmian w nauce, gospodarce, społeczeństwie lub środowisku zgodnie z celami projektów i ich ukierunkowanym oddziaływaniem. Należy to uzupełnić odpowiednimi danymi na temat wartości dodanej i oddziaływania partnerstwa na szczeblu europejskim, krajowym i regionalnym. Należy zapewnić odpowiedni mechanizm wymiany danych ze wspólnymi bazami danych dotyczącymi monitorowania i sprawozdawczości w ramach programu „Horyzont Europa”.
Do dnia 31 grudnia 2024 r. Komisja przeprowadzi ocenę śródokresową inicjatywy, a do dnia 30 czerwca 2025 r. przekaże Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wnioski z tej oceny wraz ze swoimi uwagami. W ciągu sześciu miesięcy od zakończenia inicjatywy, ale nie później niż w ciągu dwóch lat od podjęcia decyzji o jej zakończeniu, Komisja przeprowadzi ocenę końcową inicjatywy. Wyniki oceny końcowej zostaną przedstawione Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
Do dnia 15 lutego każdego roku EURAMET przedstawi Komisji do zatwierdzenia roczne sprawozdanie z działalności dotyczące postępów poczynionych przez partnerstwo w poprzednim roku kalendarzowym, w szczególności w odniesieniu do planu prac na dany rok. W sprawozdaniu zostaną uwzględnione informacje na temat przeprowadzonych badań, innowacji i innych działań oraz odpowiadających im wydatków; przedłożonych wniosków w podziale na rodzaje uczestników i państwa; działań pośrednich wybranych do finansowania w podziale na rodzaje uczestników i państwa wraz ze wskazaniem wkładu Unii na rzecz poszczególnych uczestników i działań.
2.2.System zarządzania i kontroli
2.2.1.Uzasadnienie dla systemu zarządzania, mechanizmów finansowania wykonania, warunków płatności i proponowanej strategii kontroli
Zarządzanie pośrednie jest uzasadnione, ponieważ Europejskie Partnerstwo w dziedzinie Metrologii jest partnerstwem publiczno-publicznym, w ramach którego część środków finansowych wnoszona jest w formie wkładów rzeczowych przez państwa uczestniczące.
Każdego roku decyzja w sprawie wkładu do Europejskiego Partnerstwa w dziedzinie Metrologii będzie podejmowana na podstawie budżetu UE przyjętego na dany rok.
W umowie o przyznanie wkładu podpisanej przez Komisję Europejską i EURAMET zostanie określone, że w odniesieniu do zadań realizowanych każdego roku Komisja wniesie wkład po zawarciu z EURAMET umowy o transferze środków pieniężnych. Zawarcie umowy o przyznanie wkładu powinno być poprzedzone oceną ex ante EURAMET, mającą na celu ocenę jego ram kontroli wewnętrznej i zarządzania finansami.
Komisja zapewni, aby przepisy mające zastosowanie do Europejskiego Partnerstwa w dziedzinie Metrologii były w pełni zgodne z wymogami rozporządzenia finansowego.
Rozwiązania w zakresie monitorowania, w tym unijny nadzór nad zarządzaniem partnerstwem, a także rozwiązania w zakresie sprawozdawczości zapewnią służbom Komisji możliwość spełnienia wymogów w zakresie rozliczalności zarówno względem kolegium, jak i władzy budżetowej.
Ramy kontroli wewnętrznej EURAMET w zakresie wdrażania Europejskiego Partnerstwa w dziedzinie Metrologii opierają się na:
•
wdrożeniu standardów kontroli wewnętrznej zapewniających gwarancje równoważne co najmniej gwarancjom Komisji;
•
procedurach wyboru najlepszych projektów poprzez niezależną ocenę i przełożeniu ich na instrumenty prawne;
•
zarządzaniu projektami i kontraktami przez cały okres trwania każdego projektu;
•
kontrolach ex ante dotyczących 100 % wniosków o płatność, włącznie z odbiorem zaświadczeń audytora, oraz na certyfikacji ex ante metodyki określania kosztów;
•
audytach ex post dotyczących próby wniosków o płatności w ramach audytu ex post programu „Horyzont Europa”;
•
naukowej ocenie wyników projektów.
2.2.2.Informacje dotyczące zidentyfikowanego ryzyka i systemów kontroli wewnętrznej ustanowionych w celu jego ograniczenia
1)
Zdolność specjalnej jednostki ds. realizacji EURAMET do zarządzania budżetem Unii i ochrony interesów finansowych UE.
Metoda kontroli będzie zgodna z wymogami określonymi w rozporządzeniach finansowych UE, a w szczególności z wymogiem zachowania przez Komisję prawa do zakończenia, zmniejszenia lub zawieszenia swojego wkładu, jeżeli realizacja nie jest dopuszczalna lub właściwa.
2)
Zdolność państw uczestniczących do finansowania ich wkładów w program.
Fundusze UE można zwolnić dopiero po przedstawieniu dowodu na istnienie krajowych zobowiązań finansowych zarówno na poziomie rocznych umów finansowych, jak i na poziomie opłat na rzecz krajowych uczestników projektów. Kolejne zabezpieczenie stanowi fakt, że finansowanie UE nie może przekroczyć 50 % całkowitej kwoty finansowania publicznego przewidzianej w programie, a wsparcie UE nie może pokrywać wydatków administracyjnych.
2.2.3.Oszacowanie i uzasadnienie efektywności kosztowej kontroli (relacja kosztów kontroli do wartości zarządzanych funduszy powiązanych) oraz ocena prawdopodobnego ryzyka błędu (przy płatności i przy zamykaniu)
Jako że zasady uczestnictwa w programie „Horyzont Europa” mające zastosowanie do partnerstwa w dziedzinie metrologii są podobne do tych, które Komisja zastosuje w swoim programie prac, a populacja beneficjentów ma profil ryzyka podobny do profilu ryzyka beneficjentów Komisji, można oczekiwać, że margines błędu będzie podobny do przewidzianego przez Komisję na potrzeby programu „Horyzont Europa”, tj. zapewni wystarczającą pewność, że w trakcie wieloletniego okresu wydatków ryzyko błędu utrzyma się w stosunku rocznym na poziomie 2–5 %, przy czym ostatecznym celem jest osiągnięcie poziomu błędu rezydualnego jak najbardziej zbliżonego do 2 % z chwilą zamknięcia programów wieloletnich, po uwzględnieniu wpływu finansowego audytów, działań w zakresie korekty i odzysku.
Szczegółowe informacje na temat oczekiwanego poziomu błędu w odniesieniu do uczestników można znaleźć w ocenie skutków finansowych regulacji dotyczącej programu „Horyzont Europa”.
2.3.Środki zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom
Określić istniejące lub przewidywane środki zapobiegania i ochrony, np. ze strategii zwalczania nadużyć finansowych.
Komisja zapewni, aby europejskie partnerstwo w dziedzinie metrologii stosowało odpowiednie procedury zwalczania nadużyć finansowych na wszystkich etapach procesu zarządzania.
Wnioski dotyczące programu „Horyzont Europa” poddano kontroli odporności na nadużycia finansowe i ocenie skutków. Ogólnie rzecz biorąc, proponowane środki powinny mieć pozytywny wpływ na walkę z nadużyciami finansowymi, dotyczy to zwłaszcza większego nacisku na audyt oparty na ryzyku i wzmocnionej oceny i kontroli naukowej.
Komisja zapewni, aby wdrożono odpowiednie środki gwarantujące ochronę interesów finansowych Unii w trakcie realizacji działań finansowanych na podstawie niniejszego rozporządzenia przez stosowanie środków zapobiegania nadużyciom finansowym, korupcji i wszelkim innym nielegalnym działaniom, poprzez skuteczne kontrole oraz – w razie stwierdzenia nieprawidłowości – odzyskiwanie kwot nienależnie wypłaconych, a także – w stosownych przypadkach – nakładanie skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających kar.
Wdrażając obecną inicjatywę EMPIR na podstawie art. 185, EURAMET już współpracuje ze służbami Komisji w kwestiach dotyczących nadużyć finansowych i nieprawidłowości. Komisja zapewni, aby współpraca ta była kontynuowana i wzmacniana.
Trybunałowi Obrachunkowemu nadaje się upoważnienie do przeprowadzania audytu, na podstawie dokumentów i w ramach kontroli na miejscu, wobec wszystkich beneficjentów dotacji, wykonawców i podwykonawców, którzy otrzymali środki unijne w ramach programu.
Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) może przeprowadzać kontrole i inspekcje na miejscu w odniesieniu do podmiotów gospodarczych korzystających bezpośrednio lub pośrednio z takiego finansowania, zgodnie z procedurami określonymi w rozporządzeniu (Euratom, WE) nr 2185/96, w celu określenia, czy miały miejsce nadużycia finansowe, korupcja lub jakiejkolwiek inne nielegalne działania, które naruszają interesy finansowe Unii w związku z umową o udzielenie dotacji, decyzją o udzieleniu dotacji lub umową w sprawie zamówienia objętego finansowaniem unijnym.
3.SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY WNIOSKU/INICJATYWY
3.1.Dział wieloletnich ram finansowych i proponowane nowe linie budżetowe po stronie wydatków
|
Dział wieloletnich ram finansowych
|
Linia budżetowa
|
Type of Rodzaj
wydatków
|
Wkład
|
|
|
Dział 1
Jednolity rynek, innowacje i gospodarka cyfrowa – „Horyzont Europa”
|
Zróżn. / niezróżn.
|
państw EFTA
|
krajów kandydujących
|
państw trzecich
|
w rozumieniu art. [21 ust. 2 lit. b)] rozporządzenia finansowego
|
|
1
|
01 02 02 40 – Klaster „Technologie cyfrowe, przemysł i przestrzeń kosmiczna”
|
Zróżn.
|
TAK
|
TAK
|
TAK
|
TAK
|
3.2.Szacunkowy wpływ na wydatki
3.2.1.Synteza szacunkowego wpływu na wydatki
w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)
|
Dział wieloletnich ram
finansowych
|
1
|
Dział Jednolity rynek, innowacje i gospodarka cyfrowa
„Horyzont Europa”
|
|
|
2021 r.
|
2022 r.
|
2023 r.
|
2024 r.
|
2025 r.
|
2026 r.
|
2027 r.
|
po 2027 r.
|
OGÓŁEM
|
|
Środki operacyjne (w podziale na linie budżetowe wymienione w pkt 3.1)
|
Środki na zobowiązania
|
(1)
|
26,000
|
43,000
|
51,000
|
51,000
|
47,000
|
43,000
|
39,000
|
|
300,000
|
|
|
Środki na płatności
|
(2)
|
0
|
11,700
|
31,050
|
44,900
|
50,200
|
49,200
|
45,600
|
67,350
|
300,000
|
|
Środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na program
|
Środki na zobowiązania = środki na płatności
|
(3)
|
0,381
|
0,389
|
0,396
|
0,405
|
0,413
|
0,420
|
0,430
|
-
|
2,834
|
|
OGÓŁEM środki przydzielone na program
|
Środki na zobowiązania
|
=1+3
|
26,381
|
43,389
|
51,396
|
51,405
|
47,413
|
43,420
|
39,430
|
|
302,834
|
|
|
Środki na płatności
|
=2+3
|
0,381
|
12,089
|
31,446
|
45,305
|
50,613
|
49,620
|
46,030
|
67,350
|
302,834
|
Dział wieloletnich ram
finansowych
|
7
|
„Wydatki administracyjne”
|
Niniejszą część uzupełnia się przy użyciu „danych budżetowych o charakterze administracyjnym”, które należy najpierw wprowadzić do
załącznika do oceny skutków finansowych regulacji
, przesyłanego do DECIDE w celu konsultacji między służbami.
w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)
|
|
2021 r.
|
2022 r.
|
2023 r.
|
2024 r.
|
2025 r.
|
2026 r.
|
2027 r.
|
po 2027 r.
|
OGÓŁEM
|
|
Zasoby ludzkie
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
|
0
|
|
Pozostałe wydatki administracyjne
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
|
0
|
|
OGÓŁEM środki na DZIAŁ 7 wieloletnich ram finansowych
|
(Środki na zobowiązania ogółem = środki na płatności ogółem)
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
|
0
|
w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)
|
|
|
|
2021 r.
|
2022 r.
|
2023 r.
|
2024 r.
|
2025 r.
|
2026 r.
|
2027 r.
|
po 2027 r.
|
OGÓŁEM
|
|
OGÓŁEM środki
z wszystkich DZIAŁÓW
wieloletnich ram finansowych
|
Środki na zobowiązania
|
26,381
|
43,389
|
51,396
|
51,405
|
47,413
|
43,420
|
39,430
|
|
302,834
|
|
|
Środki na płatności
|
0,381
|
12,089
|
31,446
|
45,305
|
50,613
|
49,620
|
46,030
|
67,350
|
302,834
|
3.2.2.Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki administracyjne
–☑
Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania środków administracyjnych
–◻
Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania środków administracyjnych, jak określono poniżej:
w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)
|
Rok
|
2021 r.
|
2022 r.
|
2023 r.
|
2024 r.
|
2025 r.
|
2026 r.
|
2027 r.
|
OGÓŁEM
|
|
DZIAŁ 7
wieloletnich ram finansowych
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Zasoby ludzkie
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Pozostałe wydatki administracyjne
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Suma cząstkowa DZIAŁU 7
wieloletnich ram finansowych
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Poza DZIAŁEM 7
wieloletnich ram finansowych
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Zasoby ludzkie
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Pozostałe wydatki
administracyjne
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Suma cząstkowa
poza DZIAŁEM 7
wieloletnich ram finansowych
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Potrzeby w zakresie środków na zasoby ludzkie i inne wydatki o charakterze administracyjnym zostaną pokryte z zasobów DG już przydzielonych na zarządzanie tym działaniem lub przesuniętych w ramach dyrekcji generalnej, uzupełnionych w razie potrzeby wszelkimi dodatkowymi zasobami, które mogą zostać przydzielone zarządzającej dyrekcji generalnej w ramach procedury rocznego przydziału środków oraz w świetle istniejących ograniczeń budżetowych.
3.2.2.1.Szacowane zapotrzebowanie na zasoby ludzkie
–◻
Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich.
–☑
Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich, jak określono poniżej:
Wartości szacunkowe należy wyrazić w ekwiwalentach pełnego czasu pracy
|
Rok
|
2021
|
2022
|
2023
|
2024
|
2025
|
2026
|
2027
|
|
• Stanowiska przewidziane w planie zatrudnienia (stanowiska urzędników i pracowników zatrudnionych na czas określony)
|
|
W centrali i w biurach przedstawicielstw Komisji
|
|
|
|
|
|
|
|
|
W delegaturach
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
|
Badania naukowe
|
2,5
|
2,5
|
2,5
|
2,5
|
2,5
|
2,5
|
2,5
|
|
• Personel zewnętrzny (w ekwiwalentach pełnego czasu pracy: EPC) – CA, LA, SNE, INT i JED
Dział 7
|
|
Finansowanie z DZIAŁU 7 wieloletnich ram finansowych
|
- w centrali
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
|
|
- w delegaturach
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
|
Finansowanie ze środków przydzielonych na program
|
- w centrali
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
|
|
- w delegaturach
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
|
Badania naukowe
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
|
Inne (określić)
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
|
OGÓŁEM
|
2,5
|
2,5
|
2,5
|
2,5
|
2,5
|
2,5
|
2,5
|
Potrzeby w zakresie zasobów ludzkich zostaną pokryte z zasobów dyrekcji generalnej już przydzielonych na zarządzanie tym działaniem lub przesuniętych w ramach dyrekcji generalnej, uzupełnionych w razie potrzeby wszelkimi dodatkowymi zasobami, które mogą zostać przydzielone zarządzającej dyrekcji generalnej w ramach procedury rocznego przydziału środków oraz w świetle istniejących ograniczeń budżetowych.
Opis zadań do wykonania:
|
Urzędnicy i pracownicy zatrudnieni na czas określony
|
Na potrzeby nadzoru nad programem i wytycznymi politycznymi (urzędnicy projektowi i urzędnicy łącznikowi) oraz zadań i obowiązków administracyjnych związanych z oceną/zarządzaniem na rzecz Komisji.
|
|
Personel zewnętrzny
|
Nie dotyczy
|
3.2.3.Udział osób trzecich w finansowaniu
Wniosek/inicjatywa:
–◻
nie przewiduje współfinansowania ze strony osób trzecich
–☑
przewiduje współfinansowanie ze strony osób trzecich szacowane zgodnie z poniższymi szacunkami:
środki w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)
|
Rok
|
2021
|
2022
|
2023
|
2024
|
2025
|
2026
|
2027
|
OGÓŁEM
|
|
Państwa uczestniczące
|
31,000
|
52,000
|
62,000
|
62,000
|
57,000
|
52,000
|
47,000
|
363,000
|
|
OGÓŁEM środki objęte współfinansowaniem
|
31,000
|
52,000
|
62,000
|
62,000
|
57,000
|
52,000
|
47,000
|
363,000
|
3.3.Szacunkowy wpływ na dochody
–☑
Wniosek/inicjatywa nie ma wpływu finansowego na dochody.
–◻
Wniosek/inicjatywa ma wpływ finansowy określony poniżej:
wpływ na zasoby własne
wpływ na dochody inne
Wskazać, czy dochody są przypisane do linii budżetowej po stronie wydatków ◻
w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)
|
Linia budżetowa po stronie dochodów
|
Wpływ wniosku/inicjatywy
|
|
|
2021 r.
|
2022 r.
|
2023 r.
|
2024 r.
|
2025 r.
|
2026 r.
|
2027 r.
|
|
Artykuł …
|
|
|
|
|
|
|
|
W przypadku wpływu na dochody przeznaczone na określony cel należy wskazać linie budżetowe po stronie wydatków, które ten wpływ obejmie.
[…]
Pozostałe uwagi (np. metoda/wzór użyte do obliczenia wpływu na dochody albo inne informacje).
[…]