—

komunikat Komisji z 21 sierpnia 2014 r. dotyczący strategii UE i planu działania w zakresie zarządzania ryzykiem celnym: „Przeciwdziałanie ryzyku, poprawa bezpieczeństwa łańcucha dostaw i ułatwienie wymiany handlowej” (1),

—

konkluzje Rady z 4 grudnia 2014 r. dotyczące strategii i planu działania UE w zakresie zarządzania ryzykiem celnym: „Przeciwdziałanie ryzyku, poprawa bezpieczeństwa łańcucha dostaw i ułatwienie wymiany handlowej” (2),

—

Komisja Europejska – pierwsze „Sprawozdanie z postępu prac w zakresie wdrażania strategii UE i planu działania w zakresie zarządzania ryzykiem celnym”, opublikowane w lipcu 2016 r. (3),

—

konkluzje Rady z 6 grudnia 2016 r. dotyczące „Sprawozdania z postępu prac w zakresie wdrażania strategii UE i planu działania w zakresie zarządzania ryzykiem celnym” (4),

—

komunikat Komisji „Rozwój unii celnej UE i zarządzanie nią” opublikowany w 2016 r. (5),

—

sprawozdanie specjalne nr 19/2017 Europejskiego Trybunału Obrachunkowego w sprawie procedur przywozu (6),

—

konkluzje Rady w sprawie odnowionej strategii bezpieczeństwa wewnętrznego Unii Europejskiej na lata 2015–2020 (7) oraz Europejską agendę bezpieczeństwa (8),

—

decyzję w sprawie kryteriów ryzyka finansowego mającą na celu opracowanie wspólnego, ogólnoeuropejskiego podejścia do kwestii ryzyka finansowego w UE,

—

postępy we wdrażaniu strategii i planu działania UE w zakresie zarządzania ryzykiem celnym, poczynione – jak wynika z drugiego sprawozdania z postępu prac – zarówno na szczeblu UE, jak i na szczeblu państw członkowskich,

—

dotychczasowe postępy pod względem zacieśniania współpracy między wszystkimi zaangażowanymi podmiotami oraz podejmowania nowych inicjatyw, w szczególności decyzji Komisji w sprawie kryteriów ryzyka finansowego oraz udziału administracji celnych w działaniach związanych z bezpieczeństwem,

—

poprawę współpracy celno-handlowej, głównie dzięki wzmocnieniu koncepcji upoważnionego przedsiębiorcy (AEO),

—

różne inicjatywy, jakie podjęto w celu usprawnienia kontroli celnych w drodze wymiany niektórych informacji celnych między organami celnymi w UE i państwach trzecich, oraz wysiłki na rzecz ustanowienia ram ustrukturyzowanej wymiany informacji z państwami trzecimi,

—

fakt, że prace nad większością systemów teleinformatycznych przewidzianych w unijnym kodeksie celnym zostaną ukończone do 2020 r.,

—

zawarcie w lipcu 2018 r. umowy warunkowej między państwami członkowskimi a Komisją w sprawie wdrożenia pierwszego elementu informatycznego aspektu systemu kontroli przywozu (ICS 2 IT),

—

strategiczne cele i rolę organów celnych jako strażników granic UE w odniesieniu do przepływu towarów, a mianowicie – ochronę interesów finansowych Unii i jej państw członkowskich, ochronę Unii przed nieuczciwym i nielegalnym handlem, przy jednoczesnym wspieraniu legalnej działalności gospodarczej, zapewnianiu bezpieczeństwa Unii i jej mieszkańców oraz ochrony środowiska, przy jednoczesnym utrzymywaniu odpowiedniej równowagi między kontrolami celnymi a ułatwianiem legalnego handlu,

—

że zarządzanie ryzykiem to trwający proces, który nie jest ograniczony do konkretnych działań o wyraźnie określonym początku i końcu. Organy celne muszą stale wykazywać się innowacyjnością i gotowością podejmowania działań w odpowiedzi na nowe lub pojawiające się wyzwania,

—

że wdrażając strategię i plan działania UE w zakresie zarządzania ryzykiem celnym, państwa członkowskie wraz z Komisją przyczyniają się – zgodnie z ustawodawstwem unijnym i krajowym – do realizacji europejskiej agendy bezpieczeństwa, oraz uznaje, że współpraca i koordynacja z innymi organami ma również podstawowe znaczenie,

—

potrzebę tworzenia synergii – w miarę możliwości i z poszanowaniem ustawodawstwa krajowego – między zarządzaniem ryzykiem celnym a informacjami posiadanymi przez agencje zajmujące się WSiSW, jak wskazano w sprawozdaniu grupy ekspertów wysokiego szczebla ds. systemów informacyjnych i interoperacyjności (9),

—

konieczność efektywnej kontynuacji wdrażania strategii i planu działania UE w zakresie zarządzania ryzykiem celnym zgodnie z programem prac dotyczącym systemów teleinformatycznych, o którym mowa w art. 280 unijnego kodeksu celnego i który przewidziano do celów wdrożenia tego kodeksu,

—

należy dalej badać i rozwijać możliwości partnerstwa celno-handlowego wraz ze współpracą z partnerami międzynarodowymi w celu wspierania konkurencyjności, zapewnienia bezpieczeństwa łańcucha dostaw oraz ułatwienia legalnego przepływu towarów, a jednocześnie stosowania i wdrażania skutecznych i efektywnych kontroli,

—

należy stale oceniać współpracę między organami ścigania pod względem łączenia działań w zakresie kontroli celnych i zarządzania ryzykiem, z jednej strony, z działaniami w zakresie zapobiegania oszustwom i innym przestępstwom, wykrywania ich oraz prowadzenia w ich sprawie dochodzeń, z drugiej strony,

—

niektóre z systemów teleinformatycznych przewidzianych w unijnym kodeksie celnym będą uruchamiane stopniowo i uzależnione od finansowania w ramach kolejnej generacji unijnych programów finansowania w dziedzinie ceł,

—

znaczenie zapewnienia poszanowania praw podstawowych przy wdrażaniu strategii i planu działania UE w zakresie zarządzania ryzykiem celnym,

—

znaczenie zapewnienia ochrony danych, w szczególności zgodnie z ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych (10) i dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/680,

—

konieczność terminowego zapewnienia systemów teleinformatycznych przewidzianych w unijnym kodeksie celnym, aby umożliwić administracjom celnym zarządzanie ryzykiem finansowym i związanym z bezpieczeństwem, a jednocześnie ułatwiać handel,

—

konieczność przedstawiania Radzie i Parlamentowi przez Komisję regularnych sprawozdań z postępów we wdrażaniu strategii i planu działania UE w zakresie zarządzania ryzykiem celnym,

—

korzystały z wszelkich dostępnych zasobów w celu szybszego wdrożenia niezbędnych systemów teleinformatycznych, strategii i planu działania UE w zakresie zarządzania ryzykiem celnym,

—

kontynuowały reformę unijnego systemu kontroli przywozu (ICS 2), odnotowując umowę w sprawie wdrożenia pierwszego elementu informatycznego aspektu systemu kontroli przywozu (ICS 2 IT), zawartą między państwami członkowskimi a Komisją w lipcu 2018 r.,

—

zwiększyły efektywność i skuteczność kontroli celnych opartych na analizie ryzyka, z uwzględnieniem zaleceń zawartych w sprawozdaniu specjalnym Europejskiego Trybunału Obrachunkowego opublikowanym w grudniu 2017 r.,

—

przeanalizowały potencjalną rolę wskaźnika skuteczności unii celnej (CUP) w pomiarze skuteczności w obszarze zarządzania ryzykiem, poprzez rozważenie możliwości wykorzystania, w miarę możliwości, tych samych wskaźników,

—

uwypukliły znaczenie zarządzania ryzykiem celnym i rolę służb celnych, na podstawie wzmocnionej współpracy między agencjami na granicach zewnętrznych UE, jako głównego organu odpowiedzialnego za kontrolę towarów i walkę z nielegalnym handlem towarami,

—

zwiększyły synergię między organami celnymi i innymi organami ścigania w zakresie przeciwdziałania przestępczości zorganizowanej, zapewniania bezpieczeństwa i zwalczania terroryzmu, zarówno na szczeblu krajowym, jak i unijnym; zacieśniły współpracę między organami celnymi a policją (np. za pośrednictwem Europolu), służbami granicznymi (np. za pośrednictwem Fronteksu) oraz organami podatkowymi,

—

kontynuowały analizę technicznych, operacyjnych i prawnych aspektów interoperacyjności systemów bezpieczeństwa i systemów zarządzania granicami z systemami celnymi,

—

zwiększyły wymianę informacji między państwami członkowskimi oraz między państwami członkowskimi a trzecimi na temat ryzyk, zgodnie z przepisami unijnego kodeksu celnego i postanowieniami Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

—

kontynuowały w sposób ujednolicony wymianę doświadczeń i metod pracy oraz identyfikację wspólnych problemów, zwłaszcza na konkretnych granicach (powietrznych, morskich i lądowych),

—

wdrożyły decyzję Komisji w sprawie kryteriów ryzyka finansowego, która umożliwi państwom członkowskim równomierne przeciwdziałanie ryzyku finansowemu na granicy zewnętrznej, pozwalając im w ten sposób uniknąć nakładania nadmiernych obciążeń na legalny handel,

—

w dalszym ciągu pracowały nad poprawą wdrażania unijnego Programu upoważnionego przedsiębiorcy (AEO) i zoptymalizowały koncepcję AEO zgodnie ze standardami uzgodnionymi na szczeblu międzynarodowym,

—

kontynuowały prace nad stworzeniem unijnego systemu jednego okienka w dziedzinie ceł oraz nad zbadaniem roli, jaką system taki mógłby odgrywać w zarządzaniu ryzykiem, pamiętając przy tym o potrzebie współpracy między państwami członkowskimi oraz między państwami członkowskimi a Komisją,

—

na podstawie propozycji zawartych w drugim sprawozdaniu z postępu prac opracowała – w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi – efektywny mechanizm sprawozdawczy służący do pomiaru wpływu wywieranego przez wyniki i rezultaty konkretnych działań wynikających ze strategii i planu działania UE,

—

zapewniła, by unijny kodeks celny oraz przyjęte na jego mocy akty wykonawcze i delegowane stanowiły wystarczającą podstawę prawną dla przekazywania i wymiany danych, wyników analiz ryzyka, zleceń kontroli i rezultatów kontroli między państwami członkowskimi biorącymi udział w procesie ICS 2,

—

w dalszym ciągu pracowała nad utworzeniem ram ustrukturyzowanej wymiany informacji z państwami trzecimi,

—

ustanowiła – wraz z zainteresowanymi państwami członkowskimi – grupę roboczą w ramach Grupy ds. Koordynacji Wdrażania Strategii Zarządzania Ryzykiem (RIMSCO), która mogłaby przyczynić się do określenia wskaźników, które ułatwią wdrażanie strategii i planu działania UE,

—

przedłożyła Radzie w ciągu dwóch lat sprawozdanie z postępu prac w zakresie wdrażania strategii UE i planu działania w zakresie zarządzania ryzykiem celnym. W sprawozdaniu tym zostanie również oceniona potrzeba aktualizacji strategii.