KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 10.9.2018

COM(2018) 621 final

Wniosek

DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie uruchomienia Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji w następstwie
wniosku Portugalii – EGF/2018/002 PT/Norte – Centro – Lisboa wearing apparel
x0009

UZASADNIENIE

KONTEKST WNIOSKU

1.Zasady mające zastosowanie do wkładów finansowych z Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji (EFG) określono w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1309/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji (2014–2020) i uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1927/2006 1 („rozporządzenie w sprawie EFG”).

2.W dniu 24 kwietnia 2018 r. Portugalia przedłożyła wniosek EGF/2018/002 PT/Norte – Centro - Lisboa wearing apparel o przyznanie wkładu finansowego z EFG w związku ze zwolnieniami 2 w sektorze gospodarki zaklasyfikowanym do działu 14 według NACE Rev. 2 (Produkcja odzieży) w zaliczanych do poziomu NUTS 2 regionach Norte (PT11), Centro (PT16) i Lisboa (PT17) w Portugalii.

3.Po przeanalizowaniu wniosku Komisja uznała, zgodnie ze wszystkimi właściwymi przepisami rozporządzenia w sprawie EFG, że warunki przyznania wkładu finansowego z EFG zostały spełnione.

STRESZCZENIE WNIOSKU

OCENA WNIOSKU

Procedura

4.Dnia 24 kwietnia 2018 r., tj. w ciągu 12 tygodni od daty spełnienia kryteriów interwencji określonych w art. 4 rozporządzenia w sprawie EFG, Portugalia złożyła wniosek nr EGF/2018/002. W tym samym dniu Komisja potwierdziła jego otrzymanie, a w dniu 8 maja 2018 r. zwróciła się do władz Portugalii o dodatkowe informacje. Informacje te przedstawiono w terminie sześciu tygodni. Termin 12 tygodni od otrzymania kompletnego wniosku, w którym Komisja powinna ocenić zgodność wniosku z warunkami przyznania wkładu finansowego, upływa w dniu 11 września 2018 r.

Kwalifikowalność wniosku

Przedmiotowe przedsiębiorstwa i beneficjenci

5.Wniosek dotyczy 1 161 pracowników zwolnionych w sektorze gospodarki zaklasyfikowanym do działu 14 według NACE Rev. 2 (Produkcja odzieży). Zwolnienia miały miejsce w zaliczanych do poziomu NUTS 2 regionach Norte (PT11), Centro (PT16) i Lisboa (PT17).

Kryteria interwencji

6.Portugalia złożyła wniosek na podstawie kryterium interwencji przewidzianego w art. 4 ust. 1 lit. b) rozporządzenia w sprawie EFG, zgodnie z którym wymagane jest zwolnienie co najmniej 500 pracowników w dziewięciomiesięcznym okresie odniesienia w przedsiębiorstwach działających w tym samym sektorze gospodarki według klasyfikacji NACE Rev. 2 i zlokalizowanych w jednym regionie lub w dwóch sąsiadujących ze sobą regionach lub w więcej niż dwóch sąsiadujących regionach na poziomie NUTS 2, pod warunkiem że w dwóch regionach w państwie członkowskim łączna liczba pracowników zwolnionych przekracza 500. W sumie zwolniono 1 161 pracowników. Liczba zwolnień w rozbiciu na poszczególne regiony na poziomie NUTS 2 przedstawia się następująco: 609 zwolnionych osób w regionie Norte (PT11), 17 w regionie Centro (PT16) i 535 w regionie Lisboa (PT17).

7.Dziewięciomiesięczny okres odniesienia dla wniosku trwa od dnia 1 maja 2017 r. do dnia 1 lutego 2018 r.

Obliczenie liczby zwolnień i przypadków ustania działalności

8.Wszystkie zwolnienia liczono od daty faktycznego rozwiązania umowy o pracę lub jej wygaśnięcia.

Kwalifikujący się beneficjenci

9.Całkowita liczba kwalifikujących się beneficjentów wynosi 1 161.

Związek między zwolnieniami pracowników a poważnymi zmianami w strukturze światowego handlu spowodowanymi globalizacją.

10.Aby ustalić związek między zwolnieniami pracowników a poważnymi zmianami strukturalnymi w strukturze światowego handlu spowodowanymi globalizacją, Portugalia wskazuje na fakt, że w sektorze odzieżowym pojawiły się poważne problemy gospodarcze, a w szczególności nastąpił spadek udziału UE w rynku po wygaśnięciu w 2004 r. Porozumienia dotyczącego międzynarodowego handlu wyrobami włókienniczymi 6 .

Przywóz i wywóz odzieży w UE-28 (w mln euro)

11.W latach 2004–2016 przywóz do UE-28 wzrósł o 83,19 %. W tym samym okresie odnotowano również wzrost wywozu z UE-28, choć nie był on tak dynamiczny. W 2016 r. wywóz odzieży wzrósł w stosunku do 2004 r. o 75,15 %. Utrzymuje się w związku z tym deficyt handlowy.

12.Największym dostawcą UE są obecnie Chiny – w latach 2008-2016 wywóz z tego państwa do UE-28 wzrósł o 108 %. Kolejnymi największymi dostawcami są Bangladesz i Turcja 7 .

13.Do chwili obecnej sektor odzieżowy był przedmiotem sześciu wniosków o wkład z EFG, z których cztery były uzasadnione globalizacją handlu, a dwa – światowym kryzysem finansowym i gospodarczym 8 .

Zdarzenia, które doprowadziły do zwolnień i przypadków ustania działalności

14.Wzrost przywozu do UE wywarł presję na spadek cen towarów, co negatywnie odbiło się na sytuacji finansowej przedsiębiorstw w unijnym sektorze odzieżowym i doprowadziło do ogólnej tendencji do przenoszenia produkcji w przemyśle tekstylnym i odzieżowym do krajów pozaunijnych o niższych kosztach produkcji, takich jak Chiny i szereg innych państw azjatyckich 9 . W portugalskich regionach Norte, Centro i Lisboa spowodowało to stały spadek liczby pracowników w sektorze odzieżowym (z 130 000 w 2005 r. do 90 000 w 2016 r.) 10 .

Spodziewany wpływ zwolnień na gospodarkę lokalną, regionalną lub krajową oraz na zatrudnienie

15.W 2017 r. stopa bezrobocia w obu regionach Norte i Lisboa (9,5 %) była wyższa od średniej krajowej (8,9 %), a masowe zwolnienia, do jakich doszło w odzieżowym sektorze gospodarki, jeszcze pogorszą tę sytuację 11 .

16.Stopa bezrobocia w sektorze odzieżowym w dystryktach, w których doszło do zwolnień, jest wyższa niż w regionach, do których należą, tj. Norte, Centro i Lisboa 12 .

Zwolnienia miały zatem znaczący niekorzystny wpływ na sytuację na lokalnych rynkach pracy 13 .

17.Ponad 20 % pracowników objętych pomocą jest w wieku powyżej 55 lat; 88 % tych pracowników to kobiety.

18.Spodziewany wpływ zwolnień jest związany z trudnościami dotyczącymi przeniesień pracowników o niskich umiejętnościach. Większość zwolnionych pracowników ma niskie umiejętności (78 % nie posiada wykształcenia średniego II stopnia). Dane dotyczące lat 2014–2017 pokazują, że stopa bezrobocia osób z wyższym wykształceniem jest niższa od stopy bezrobocia ogółem (np. w 2017 r. wyniosły one odpowiednio 6,5 % i 8,9 %). Z drugiej strony, stopa bezrobocia wśród osób z niskim wykształceniem lub nieposiadających wykształcenia jest zwykle wyższa niż krajowa stopa bezrobocia (obejmująca wszystkie poziomy wykształcenia).

Stopa bezrobocia według poziomu wykształcenia 14

Beneficjenci objęci pomocą i proponowane działania

Beneficjenci objęci pomocą

19.Szacowana liczba zwolnionych pracowników, co do których zakłada się, że skorzystają ze środków pomocy, wynosi 730. Podział tych pracowników według płci, obywatelstwa i grupy wiekowej przedstawia się następująco:

20.Oprócz tego Portugalia będzie świadczyć zindywidualizowane usługi współfinansowane przez EFG na rzecz maksymalnie 730 osób niepracujących, niekształcących się ani nieszkolących się (młodzieży NEET), które w dniu złożenia wniosku nie przekroczyły 30. roku życia. Wynika to z faktu, że 1 161 zwolnień, o których mowa w pkt 9, ma miejsce w zaliczanych do poziomu NUTS 2 regionach Norte (PT11), Centro (PT16) i Lisboa (PT17), gdzie stopy bezrobocia osób młodych w wieku 15–24 lat wynosiły co najmniej 20 % (według rocznych danych dostępnych za 2017 r.).

21.Całkowita szacowana liczba objętych pomocą beneficjentów, w tym młodzieży NEET, którzy, jak się oczekuje, skorzystają ze środków, wynosi zatem 1 460 osób.

Kwalifikowalność proponowanych działań

22.Zindywidualizowane usługi, które mają zostać zapewnione zwolnionym pracownikom i młodzieży NEET, obejmują następujące działania:

–Szkolenia i przekwalifikowanie Działania te obejmują praktyki zawodowe, szkolenie zawodowe i ustawiczne oraz plany na rzecz integracji na rynku pracy skierowane do pracowników i młodzieży NEET. Działania te zostały zaplanowane w taki sposób, aby oferta odpowiadała na zapotrzebowanie rynku pracy i aby pomóc uczestnikom w rozwoju swoich umiejętności.

–Promowanie przedsiębiorczości Środek ten zapewni uczestnikom dotację pomagającą w podjęciu działalności na własny rachunek, szkolenie w zakresie przedsiębiorczości i możliwość przyłączenia się do „inkubatora start-upów” wspieranego przez portugalskie publiczne służby zatrudnienia.

–Dodatki Obejmują one: 1) dodatki na szkolenia na pokrycie kosztów poniesionych przez osoby poszukujące pracy lub młodzież NEET w trakcie szkolenia; 2) dodatki na koszty przeniesienia, mające skompensować koszty podróży pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem szkolenia; 3) dodatki na koszty posiłku, mające pomóc uczestnikom w przypadku konieczności żywienia się poza domem.

23.Opisane proponowane działania stanowią aktywne instrumenty rynku pracy należące do działań kwalifikowalnych określonych w art. 7 rozporządzenia w sprawie EFG. Działania te nie zastępują biernych środków ochrony socjalnej.

24.Portugalia dostarczyła wymaganych informacji na temat działań, do których zobowiązane jest przedmiotowe przedsiębiorstwo na mocy ustawodawstwa krajowego lub układów zbiorowych. Potwierdzono, że wkład finansowy z EFG nie zastąpi tego typu działań.

Szacunkowy budżet

25.Szacowane łączne koszty wynoszą 7 759 806 EUR i obejmują wydatki na zindywidualizowane usługi w wysokości 7 742 160 EUR, a także wydatki na działania przygotowawcze, działania w zakresie zarządzania, dostarczania i upowszechniania informacji oraz działania w zakresie kontroli i sprawozdawczości w wysokości 17 646 EUR.

26.Objęty wnioskiem wkład finansowy z EFG wynosi ogółem 4 655 883 EUR (60 % łącznych kosztów).

   * W celu uniknięcia ułamków szacunkowe koszty przypadające na jednego uczestnika zostały zaokrąglone. Zaokrąglenie nie ma jednak wpływu na całkowity koszt każdego środka. Pozostaje on w tej samej wysokości, co w złożonym przez Portugalię wniosku.

** Suma poszczególnych kwot nie jest równa łącznej kwocie ze względu na zaokrąglenia.

*** Liczba uczestników jest wyższa od łącznej szacowanej liczby beneficjentów objętych pomocą, ponieważ niektóre osoby biorą udział w większej liczbie szkoleń.

27.Koszty działań przedstawione w powyższej tabeli jako działania na podstawie art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia w sprawie EFG nie przekraczają 35 % łącznych kosztów skoordynowanego pakietu zindywidualizowanych usług. Portugalia potwierdziła, że działania te są uzależnione od czynnego zaangażowania się beneficjentów objętych pomocą w poszukiwanie pracy lub szkolenia.

28.Portugalia potwierdziła, że koszty inwestycji dotyczących prowadzenia działalności na własny rachunek, rozpoczęcia działalności gospodarczej i wykupów pracowniczych nie przekroczą 15 000 EUR na jednego beneficjenta.

Okres kwalifikowalności wydatków

29.Portugalia rozpoczęła świadczenie zindywidualizowanych usług na rzecz beneficjentów objętych pomocą w dniu 1 czerwca 2018 r. Wydatki na te działania będą się zatem kwalifikować do przyznania wkładu finansowego z EFG od dnia 1 czerwca 2018 r. do dnia 1 czerwca 2020 r.

30.Portugalia zaczęła ponosić wydatki administracyjne w zakresie wdrażania EFG w dniu 1 czerwca 2018 r. Wydatki na działania przygotowawcze, działania w zakresie zarządzania, dostarczania i upowszechniania informacji oraz działania w zakresie kontroli i sprawozdawczości kwalifikują się zatem do przyznania wkładu finansowego z EFG od dnia 1 czerwca 2018 r. do dnia 1 grudnia 2020 r.

Komplementarność wobec działań finansowanych z funduszy krajowych lub unijnych

31.Źródłem krajowego finansowania w formie płatności zaliczkowych lub współfinansowania są portugalskie publiczne służby zatrudnienia (IEFP).

32.Portugalia potwierdziła, że opisane powyżej środki dofinansowywane z EFG nie otrzymają dodatkowo wkładu finansowego z innych instrumentów finansowych Unii.

Procedury konsultacji z beneficjentami objętymi pomocą lub ich przedstawicielami lub też z partnerami społecznymi, a także z władzami lokalnymi i regionalnymi

33.Portugalia wskazała, że skoordynowany pakiet zindywidualizowanych usług opracowano w porozumieniu z grupą roboczą, w skład której wchodziły publiczne służby zatrudnienia, przedstawiciele związków zawodowych, Instytut Ubezpieczeń Społecznych i Urząd ds. Warunków Pracy.

Systemy zarządzania i kontroli

34.Wniosek zawiera opis systemu zarządzania i kontroli, w którym określono obowiązki zaangażowanych podmiotów. Portugalia poinformowała Komisję, że zarządzanie wkładem finansowym i nadzór nad nim będą leżeć w gestii tych samych organów, które są odpowiedzialne za Europejski Fundusz Społeczny (EFS).

Zobowiązania podjęte przez przedmiotowe państwo członkowskie

35.Portugalia przedstawiła wszelkie niezbędne gwarancje, zgodnie z którymi:

–w zakresie dostępu do proponowanych działań i ich wdrażania przestrzegane będą zasady równego traktowania i niedyskryminacji;

–spełniono wymogi dotyczące zwolnień grupowych określone w przepisach krajowych i unijnych;

–na proponowane działania nie zostanie przyznane wsparcie finansowe z innych funduszy ani instrumentów finansowych Unii oraz będzie się zapobiegać wszelkim przypadkom podwójnego finansowania;

–proponowane działania będą komplementarne względem działań finansowanych z funduszy strukturalnych,

–wkład finansowy z EFG będzie zgodny z unijnymi przepisami proceduralnymi i materialnymi w zakresie pomocy państwa.

WPŁYW NA BUDŻET

Wniosek budżetowy

36.Środki EFG nie mogą przekroczyć maksymalnej rocznej kwoty 150 mln EUR (w cenach z 2011 r.), zgodnie z art. 12 rozporządzenia Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 z dnia 2 grudnia 2013 r. określającego wieloletnie ramy finansowe na lata 2014–2020 15 .

37.Po przeanalizowaniu wniosku pod kątem warunków określonych w art. 13 ust. 1 rozporządzenia w sprawie EFG i po uwzględnieniu liczby beneficjentów objętych pomocą, proponowanych działań i szacowanych kosztów, Komisja wnosi o uruchomienie środków z EFG w kwocie 4 655 883 EUR, która stanowi 60 % łącznych kosztów proponowanych działań, tak by zapewnić wkład finansowy w odpowiedzi na złożony wniosek.

38.Decyzja o uruchomieniu EFG, której dotyczy wniosek, zostanie podjęta wspólnie przez Parlament Europejski i Radę, jak określono w pkt 13 Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 2 grudnia 2013 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami 16 .

Powiązane akty prawne

39.Równocześnie z przedstawieniem wniosku dotyczącego decyzji w sprawie uruchomienia EFG Komisja przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wniosek dotyczący przesunięcia kwoty 4 655 883 EUR do odpowiedniej linii budżetowej.

40.Równocześnie z przyjęciem niniejszego wniosku dotyczącego decyzji w sprawie uruchomienia EFG Komisja przyjmie decyzję w sprawie wkładu finansowego w drodze aktu wykonawczego wchodzącego w życie w dniu, w którym Parlament Europejski i Rada przyjmą proponowaną decyzję w sprawie uruchomienia środków z EFG.

Wniosek

DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie uruchomienia Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji w następstwie
wniosku Portugalii – EGF/2018/002 PT/Norte – Centro – Lisboa wearing apparel    

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1309/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji (2014–2020) i uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1927/2006 17 , w szczególności jego art. 15 ust. 4,

uwzględniając Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 2 grudnia 2013 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w sprawach budżetowych i należytego zarządzania finansami 18 , w szczególności jego pkt 13,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Celem Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji (EFG) jest zapewnienie wsparcia zwolnionym pracownikom i osobom, które zaprzestały prowadzenia działalności na własny rachunek w wyniku istotnych zmian w strukturze światowego handlu spowodowanych globalizacją, w wyniku dalszego trwania światowego kryzysu finansowego i gospodarczego lub w wyniku nowego światowego kryzysu finansowego i gospodarczego, oraz w celu udzielenia im pomocy umożliwiającej reintegrację na rynku pracy.

(2)Środki EFG nie mogą przekroczyć maksymalnej rocznej kwoty 150 mln EUR (w cenach z 2011 r.), zgodnie z art. 12 rozporządzenia Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 19 .

(3)W dniu 24 kwietnia 2018 r. Portugalia przedłożyła wniosek o uruchomienie środków z EFG w związku ze zwolnieniami w sektorze gospodarki zaklasyfikowanym do działu 14 statystycznej klasyfikacji działalności gospodarczej we Wspólnocie Europejskiej („NACE”) Rev. 2 (produkcja odzieży) w zaliczanych do poziomu 2 wspólnej klasyfikacji jednostek terytorialnych do celów statystycznych (NUTS) 20 regionach Norte (PT11), Centro (PT16) i Lisboa (PT17) w Portugalii. Wniosek ten spełnia wymogi dotyczące określenia wkładu finansowego z EFG ustanowione w art. 13 rozporządzenia (UE) nr 1309/2013.

(4)Zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1309/2013 Portugalia zdecydowała się na świadczenie zindywidualizowanych usług współfinansowanych przez EFG także na rzecz 730 młodych osób niepracujących, niekształcących się ani nieszkolących się (młodzieży NEET).

(5)Należy zatem uruchomić EFG, aby zapewnić wkład finansowy w wysokości 4 655 883 EUR w odpowiedzi na wniosek złożony przez Portugalię.

(6)W celu ograniczenia do minimum czasu potrzebnego do uruchomienia EFG niniejszą decyzję należy stosować od dnia jej przyjęcia,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

W ramach budżetu ogólnego Unii na rok budżetowy 2018 uruchamia się Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji, aby udostępnić kwotę 4 655 883 EUR w formie środków na zobowiązania i środków na płatności.

Artykuł 2

Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Stosuje się ją od dnia [dzień przyjęcia]*.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

(1)    Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 855.

(2)    W rozumieniu art. 3 rozporządzenia w sprawie EFG.

(3)    Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1046/2012 z dnia 8 listopada 2012 r. wykonujące rozporządzenie (WE) nr 1059/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustalenia wspólnej klasyfikacji Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych (NUTS) w zakresie przekazywania szeregów czasowych dla nowego podziału regionalnego (Dz.U. L 310 z 9.11.2012, s. 34).

(4)    Dz.U. L 393 z 30.12.2006, s. 1.

(5)    Zgodnie z art. 7 akapit czwarty rozporządzenia (UE) nr 1309/2013.

(6)    Porozumienie dotyczące międzynarodowego handlu wyrobami włókienniczymi weszło w życie w 1974 r. i wygasło w 2004 r.     https://www.odi.org/sites/odi.org.uk/files/odi-assets/publications-opinion-files/6604.pdf https://www.wto.org/english/tratop_e/texti_e/texintro_e.htm#MFA

(7)    W latach 2008–2016 przywóz z Bangladeszu wzrósł o 314 %, a z Turcji o 119 %. http://epp.eurostat.ec.europa.eu/newxtweb/

(8)    Przypadki uzasadnione globalizacją handlu: EGF/2018/002 PT (niniejszy wniosek w sprawie decyzji) oraz EGF/2007/008 MT/Tekstylia, COM(2008) 94, EGF/2010/003 ES/Galicia Textiles, COM(2010) 437 i EGF/2017/006 ES/Galicia apparel, COM(2017) 686. Przypadki uzasadnione światowym kryzysem finansowym i gospodarczym: EGF/2009/018 LT/Odzież, COM(2010) 56 i EGF/2010/014 SI/Mura, COM(2010) 582.

(9)    Źródło: Cointega, galicyjska grupa odzieżowo-tekstylna (www.cointega.com)

(10)     http://epp.eurostat.ec.europa.eu/newxtweb/-EUROSTAT : Statystyka strukturalna dotycząca przedsiębiorstw, Roczne szczegółowe dane statystyczne dotyczące przedsiębiorstw.

(11)     https://www.ine.pt/xportal/xmain?xpid=INE&xpgid=ine_indicadores&indOcorrCod=0006186&contexto=bd&selTab=tab2

(12)    IEFP, IP - Direção de Serviços de Estudos, Planeamento e Controlo de Gestão     https://www.iefp.pt/documents/10181/6814977/SIE+-+Desemprego+registado+por+concelhos+dezembro+2017.pdf/ab672c06-ce47-42c4-af0a-8d4c1ac62003 https://www.ine.pt/xportal/xmain?xpid=INE&xpgid=ine_indicadores&indOcorrCod=0008273&contexto=bd&selTab=tab2

(13)     https://www.iefp.pt/documents/10181/7971477/Informa%C3%A7%C3%A3o+Mensal+janeiro+2018.pdf/bea9ab6a-899c-4e92-a63b-5f2d12b5d259     https://www.iefp.pt/documents/10181/6817457/Informa%C3%A7%C3%A3o+Mensal+dezembro+2017.pdf/31a5727c-fd90-47f0-8e7c-8fc087d5e18b https://www.iefp.pt/documents/10181/5565497/Informa%C3%A7%C3%A3o+Mensal+dezembro+2016.pdf/663d49b3-2cbe-4869-9f7c-4856af399891 https://www.iefp.pt/documents/10181/3943898/Informa%C3%A7%C3%A3o+Mensal+dezembro+2015.pdf/ff648dba-07db-4853-aced-ae4a44ceed61

(14)     https://www.pordata.pt/Portugal/Taxa+de+desemprego+total+e+por+n%C3%ADvel+de+escolaridade+completo+(percentagem)-1009

(15)    Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 884.

(16)    Dz.U. C 373 z 20.12.2013, s. 1.

(17)    Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 855.

(18)    Dz.U. C 373 z 20.12.2013, s. 1.

(19)    Rozporządzenie Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 z 2 grudnia 2013 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2014-2020 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 884).

(20)    Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1046/2012 z dnia 8 listopada 2012 r. wykonujące rozporządzenie (WE) nr 1059/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustalenia wspólnej klasyfikacji Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych (NUTS) w zakresie przekazywania szeregów czasowych dla nowego podziału regionalnego (Dz.U. L 310 z 9.11.2012, s. 34).