KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 8.3.2018

COM(2018) 112 final

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

dotyczące jakości danych fiskalnych zgłoszonych przez państwa członkowskie w 2017 r.

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

dotyczące jakości danych fiskalnych zgłoszonych przez państwa członkowskie w 2017 r.

SPIS TREŚCI

1.    Informacje ogólne    

2.    Najważniejsze ustalenia w odniesieniu do zgłoszeń z 2017 r. na temat poziomów deficytu oraz długu sektora instytucji rządowych i samorządowych    

2.1.    Terminowość, wiarygodność i kompletność    

2.1.1.    Terminowość    

2.1.2.    Wiarygodność    

2.1.3.    Kompletność tabel i dodatkowych informacji    

2.1.4.    Tabela uzupełniająca dotycząca zgłaszania interwencji rządowych służących wsparciu instytucji finansowych    

2.1.5.    Kwestionariusz dotyczący pożyczek międzyrządowych    

2.2.    Zgodność z zasadami rachunkowości i spójność danych statystycznych    

2.2.1.    Wymiana informacji i wyjaśnienia    

2.2.2.    Wizyty konsultacyjne i inspekcje metodologiczne    

2.2.3.    Szczególne doradztwo Eurostatu    

2.2.4.    Aktualne kwestie dotyczące metodyki    

2.2.5.    Spójność z rachunkami sektora publicznego będącymi podstawą zgłaszanych danych    

2.3.    Publikacja    

2.3.1.    Publikacja najważniejszych wartości i szczegółowych tabel sprawozdawczych    

2.3.2.    Zastrzeżenia do jakości danych    

2.3.3.    Korekty w zgłoszonych danych    

2.3.4.    Publikacja metadanych (wykazy)    

3.    Wnioski    

1.Informacje ogólne

W art. 8 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 479/2009 1 wymaga się od Komisji (Eurostatu) systematycznego składania sprawozdań Parlamentowi Europejskiemu i Radzie dotyczących jakości rzeczywistych danych przekazanych przez państwa członkowskie. Niniejsze roczne sprawozdanie zawiera całościową ocenę terminowości, wiarygodności, kompletności, spójności danych oraz ich zgodności z zasadami rachunkowości. Komisja przyjęła poprzednie sprawozdanie (dotyczące danych zgłoszonych w 2016 r.) w dniu 9 marca 2017 r. 2 .

Eurostat regularnie ocenia jakość zarówno rzeczywistych danych zgłoszonych przez państwa członkowskie, jak i będących ich podstawą rachunków sektora instytucji rządowych i samorządowych zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 549/2013 3 . Ocena ta koncentruje się na czynnikach wyjaśniających deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych lub jego nadwyżkę oraz zmiany długu sektora instytucji rządowych i samorządowych. Państwa członkowskie przesyłają przedmiotowe informacje do Eurostatu dwa razy w roku w formie „tabeli notyfikacji procedury nadmiernego deficytu”, „kwestionariusza dotyczącego tabel notyfikacji procedury nadmiernego deficytu”, „dodatkowej tabeli dotyczącej interwencji rządu w celu wsparcia instytucji finansowych” oraz za pomocą dwustronnych wyjaśnień. Eurostat kontaktuje się również z państwami członkowskimi, przeprowadzając regularne wizyty konsultacyjne w ramach PND.

Niniejsze sprawozdanie jest oparte na głównych ustaleniach i wynikach dotyczących danych PND zgłoszonych przez państwa członkowskie w 2017 r. Koncentruje się ono na najnowszych sprawozdaniach przedłożonych w październiku 2017 r., które zostały w stosownych przypadkach porównane z danymi przesłanymi w kwietniu 2017 r. i w 2016 r.

2.Najważniejsze ustalenia w odniesieniu do zgłoszeń z 2017 r. na temat poziomów deficytu oraz długu sektora instytucji rządowych i samorządowych

2.1.Terminowość, wiarygodność i kompletność

2.1.1.Terminowość

Państwa członkowskie mają obowiązek zgłaszania do Eurostatu danych rzeczywistych i planowanych w ramach PND dwa razy w roku, tj. przed dniem 1 kwietnia i przed dniem 1 października 4 . W 2017 r. sprawozdawczość w ramach PND obejmowała lata 2013‑2017. Dane liczbowe za 2017 r. przedstawiają dane zaplanowane przez organy krajowe, natomiast dane dotyczące lat 2013‑2016 są danymi rzeczywistymi 5 . Zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 479/2009 Eurostat ocenia dane rzeczywiste zgłoszone przez państwa członkowskie, ale nie ocenia danych planowanych.

Wszystkie państwa członkowskie dotrzymały terminów przekazywania danych w ramach obydwu notyfikacji.

2.1.2.Wiarygodność

Korekty w notyfikacjach procedury nadmiernego deficytu dokonane w okresie od kwietnia 2017 r. do października 2017 r. były głównie spowodowane aktualizacją danych źródłowych, głównie kapitałów obrotowych i danych podatkowych, oraz zmianami metodologicznymi, takimi jak przekwalifikowanie jednostek lub transakcji.

Jeżeli chodzi o korekty w danych za 2016 r. dokonywane w okresie między notyfikacjami z kwietnia i z października, wysokość nadwyżki/deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych (wyrażona jako procent PKB) poprawiła się w przypadku ośmiu państw członkowskich i uległa pogorszeniu w przypadku 10 państw członkowskich. Największych korekt dodatnich dokonały: Dania, Szwecja (+0,3 p.p. w przypadku każdego z tych państw), Republika Czeska i Finlandia (+0,2 p.p. w przypadku każdego z tych państw), zaś największych korekt ujemnych dokonały: Estonia (-0,6 p.p.), Słowacja (-0,5 p.p.) i Grecja (-0,3 p.p.). Największych dodatnich korekt wysokości długu w 2016 r. z przyczyn innych niż korekta PKB dokonały: Szwecja (+0,9 p.p.), Węgry, Cypr (+0,7 p.p. w przypadku każdego z tych państw) i Luksemburg (+0,3 p.p.), natomiast na Malcie wysokość długu skorygowano w dół (-0,4 p.p.).

Korekty PKB miały istotny wpływ na wskaźnik długu w przypadku kilku państw członkowskich. W szczególności wzrost spowodowany korektą PKB zaobserwowano w przypadku Grecji (+1,7 p.p.), Luksemburga, Francji (+0,4 p.p. w przypadku każdego z tych państw) i Łotwy (+0,2 p.p.), natomiast spadek odnotowano w przypadku 24 państw członkowskich, przy czym największe spadki zaobserwowano w przypadku Irlandii (-2,7 p.p.), Chorwacji, Cypru, Słowenii (-1,3 p.p.), Zjednoczonego Królestwa (-1,0 p.p.), Austrii, Węgier (-0,9 p.p. w przypadku każdego z tych państw), Włoch (-0,6 p.p.), Bułgarii, Republiki Czeskiej, Niderlandów i Finlandii (-0,5 p.p. w przypadku każdego z tych państw).

2.1.3.Kompletność tabel i dodatkowych informacji

Wypełnianie tabel sprawozdawczych jest obowiązkiem prawnym, niezbędnym do tego, aby Eurostat mógł w sposób właściwy ocenić jakość danych. Zgodnie z art. 8 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 479/2009 państwa członkowskie muszą przekazać Eurostatowi odpowiednie informacje statystyczne, które „w szczególności [...] oznaczają:

a)    dane z rachunków krajowych;

b)    wykazy;

c)    tabele notyfikacji procedury nadmiernego deficytu;

d)    dodatkowe kwestionariusze i wyjaśnienia związane z notyfikacjami”.

Istnieją cztery główne tabele notyfikacji procedury nadmiernego deficytu:

-tabela 1 dotyczy sprawozdawczości w zakresie wysokości nadwyżki/deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych (w ujęciu łącznym i w podziale na podsektory instytucji rządowych i samorządowych) oraz w zakresie wysokości długu (w ujęciu łącznym 6 oraz w podziale na kategorie instrumentów finansowych). Dotyczy ona również PKB w bieżących cenach rynkowych oraz wydatków sektora instytucji rządowych i samorządowych na nakłady brutto na środki trwałe i na odsetki.

-w tabelach 2A–2D przedstawione są dane wyjaśniające przejście pomiędzy krajowymi definicjami salda sektora instytucji rządowych i samorządowych (zwanego „kapitałem obrotowym” w metodyce rachunków narodowych) oraz nadwyżki/deficytu każdego podsektora instytucji rządowych i samorządowych (zwanych „wierzytelnościami netto/zadłużeniem netto” w metodyce rachunków narodowych) 7 ; 

-tabele 3A–3D zawierają dane, które pokazują, w jaki sposób nadwyżka/deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz inne istotne czynniki przyczyniają się do zmian w wysokości długu sektora instytucji rządowych i samorządowych i w konsolidacji zadłużenia oraz

-tabela 4 obejmuje głównie dane dotyczące kredytów handlowych i zaliczek 8 . 

W 2017 r. tabele 1 i 2 procedury nadmiernego deficytu obejmują lata 2013–2017 9 , natomiast pozostałe tabele obejmują lata 2013–2016.

Wszystkie państwa członkowskie przekazały Eurostatowi wszystkie tabele notyfikacji procedury nadmiernego deficytu 10 w kwietniu i w październiku. W sprawozdaniu z października wszystkie państwa w całości wypełniły tabelę 1 procedury nadmiernego deficytu, a w tabeli 2 procedury nadmiernego deficytu przekazały szczegółowe informacje na temat powiązania między kapitałem obrotowym a nadwyżką/deficytem w ramach PND w odniesieniu do wszystkich podsektorów. Po raz pierwszy Zjednoczone Królestwo zgłosiło pozycje przejściowe w tabelach 2A i 2C procedury nadmiernego deficytu. Niektóre państwa (Niemcy, Austria) nie zgłosiły wszystkich pozycji przejściowych zamieszczonych w szablonie, a niektóre państwa (Niemcy, Włochy, Niderlandy, Finlandia i Szwecja) ujęły niektóre pozostałe pozycje dotyczące przekształcenia.

Nie wszystkie państwa członkowskie przedstawiły wszystkie wymagane podziały we wszystkich tabelach 3 procedury nadmiernego deficytu, w szczególności w odniesieniu do instytucji samorządowych na szczeblu lokalnym.

Stany kredytów handlowych i zaliczek odnotowane w sektorze instytucji rządowych i samorządowych należy zgłaszać w tabeli 4 procedury nadmiernego deficytu. Mimo to pełne informacje o wszystkich podsektorach instytucji rządowych i samorządowych oraz wewnętrznych danych podsektorów uzyskano jedynie w nieco ponad połowie państw członkowskich. Belgia, Bułgaria, Niemcy, Irlandia, Francja, Włochy, Cypr, Luksemburg, Malta, Niderlandy, Polska i Zjednoczone Królestwo oznaczyły swoje dane jako tymczasowe, tj. podlegające korektom w ramach przyszłych notyfikacji.

Możliwa jest dalsza poprawa kompletności tabel procedury nadmiernego deficytu. Szacuje się jednak, że kwestie, które pozostały do rozwiązania, mają niewielki wpływ na ogólną jakość danych.

Wszystkie państwa członkowskie udzieliły odpowiedzi w „kwestionariuszu dotyczącym tabel notyfikacji procedury nadmiernego deficytu” 11 . Mimo że zakres i jakość odpowiedzi stale się poprawiają, konieczne są dalsze działania w tym zakresie, jako że niektóre państwa nie przekazały wszystkich wymaganych szczegółowych informacji. Odnosi się to w szczególności do danych dotyczących roszczeń i umorzeń zadłużenia sektora instytucji rządowych na szczeblu centralnym, podziału pozostałych kwot do otrzymania/zapłacenia, ujmowania gwarancji rządowych (dotyczących głównie instytucji samorządowych na szczeblu lokalnym) oraz danych dotyczących zastrzyków kapitałowych.

2.1.4.Tabela uzupełniająca dotycząca zgłaszania interwencji rządowych służących wsparciu instytucji finansowych

Od dnia 15 lipca 2009 r. Eurostat gromadzi zbiór danych uzupełniających dotyczących interwencji rządowych w celu wsparcia instytucji finansowych. Dane zebrane w 2017 r. dotyczyły okresu 2007–2016. Wszystkie państwa członkowskie z wyjątkiem pięciu (Estonii, Malty, Polski, Rumunii i Słowacji) zgłosiły różne interwencje rządowe we wskazanym okresie. W Finlandii (w 2008 r.) i Republice Czeskiej (w latach 2013–2015) jedyne zgłoszone interwencje dotyczyły zobowiązań warunkowych. W 2016 r. wszystkie państwa poza Słowenią i Cyprem zgłosiły ograniczony wzrost deficytu lub neutralny wpływ w związku z interwencjami rządowymi służącymi wsparciu instytucji finansowych. Wraz z komunikatem prasowym w sprawie procedury nadmiernego deficytu Eurostat opublikował notę informacyjną zawierającą więcej informacji na temat ustaleń wynikających z tabel i danych uzupełniających 12 . 

2.1.5.Kwestionariusz dotyczący pożyczek międzyrządowych

Państwa członkowskie przekazują dane dotyczące dwustronnych pożyczek międzyrządowych, zazwyczaj w ramach programów pomocy finansowej. Dane te oraz dalsze informacje dotyczące europejskiego instrumentu stabilizacji finansowej również zostały uwzględnione w komunikacie prasowym w sprawie procedury nadmiernego deficytu. W latach 2013‑2016 dane dotyczyły głównie pożyczek dla Grecji, Irlandii i Portugalii.

Dwustronne pożyczki międzyrządowe są odejmowane przy obliczaniu agregatów dla UE-28 oraz dla strefy euro w związku z ustalonym w Maastricht kryterium długu sektora instytucji rządowych i samorządowych, ponieważ w obu przypadkach chodzi o agregaty wykazywane na zasadzie skonsolidowanej.

2.2.Zgodność z zasadami rachunkowości i spójność danych statystycznych

2.2.1.Wymiana informacji i wyjaśnienia

W trzytygodniowym okresie notyfikacji między terminami przekazywania danych wiosną i jesienią a publikacją danych Eurostat zwrócił się do wszystkich krajowych urzędów statystycznych o przedłożenie dodatkowych informacji oraz o wyjaśnienia dotyczące stosowania zasad rachunkowości do określonych transakcji. W ramach tego procesu nastąpiła intensywna wymiana korespondencji.

Przykładem jest okres przekazywania danych, który miał miejsce jesienią 2017 r. – w jego ramach na pierwszym etapie pisma o wyjaśnienia wysłano do dnia 6 października do wszystkich państw członkowskich, na drugim etapie – do 26 państw członkowskich, na trzecim etapie – do 17 państw członkowskich i na czwartym etapie – do jednego państwa członkowskiego. Eurostat zwrócił się do niektórych państw członkowskich o przedstawienie skorygowanych „tabel notyfikacji procedury nadmiernego deficytu”, skorygowanych tabel dotyczących rachunków sektora instytucji rządowych i samorządowych będących podstawą zgłaszanych danych (tj. rocznych rachunków wydatków i dochodów i kwartalnych rachunków finansowych i niefinansowych) oraz skorygowanego „kwestionariusza dotyczącego tabel notyfikacji procedury nadmiernego deficytu”. W większości przypadków zmiany danych w okresie notyfikacji przypadającym w październiku 2017 r. obejmowały korekty błędów technicznych, wewnętrzne rozbieżności oraz korekty dokonane w tabelach notyfikacji PND lub w dotyczącym ich kwestionariuszu. Kilka zmian odnosiło się do aktualizacji danych źródłowych, w tym danych planowanych dotyczących 2017 r.

2.2.2.Wizyty konsultacyjne i inspekcje metodologiczne

W rozporządzeniu (WE) nr 479/2009 przewiduje się wizyty konsultacyjne i inspekcje metodologiczne. W wizytach i inspekcjach regularnie uczestniczą przedstawiciele DG ECFIN i Europejskiego Banku Centralnego w charakterze obserwatorów. W ramach regularnych wizyt konsultacyjnych (które odbywają się przynajmniej raz na dwa lata) w państwach członkowskich Eurostat dokonuje przeglądu przekazanych danych, bada kwestie metodyczne, omawia opisane w wykazach procesy i źródła statystyczne oraz ocenia zgodność z odpowiednimi zasadami rachunkowości (w zakresie wydzielenia sektora instytucji rządowych i samorządowych, czasu rejestracji oraz klasyfikacji transakcji i zobowiązań instytucji rządowych i samorządowych). Inspekcje metodyczne odbywają się jedynie w szczególnych przypadkach, w których zidentyfikowano istotne ryzyko lub potencjalne problemy z danymi.

Jeżeli w odniesieniu do danego państwa członkowskiego Eurostat podnosi konkretną kwestię o istotnym znaczeniu, która może zostać rozstrzygnięta wyłącznie poprzez spotkanie z właściwymi organami, można zorganizować również wizytę ad hoc lub wizytę techniczną.

W 2017 r. Eurostat odbył wizyty konsultacyjne w zakresie PND w Chorwacji, Irlandii, Grecji (dwukrotnie), Włoszech, na Cyprze, w Zjednoczonym Królestwie, Francji, Szwecji, na Łotwie, w Słowenii, Estonii, Austrii, na Słowacji i w Hiszpanii. Zorganizowano również wizyty ad hoc w Polsce, Luksemburgu i na Węgrzech.

Eurostat nie przeprowadził żadnych inspekcji metodologicznych w 2017 r.

Ostateczne ustalenia dotyczące każdej wizyty konsultacyjnej, w tym uzgodnionych działań i statusu poruszonej problematyki, są przesyłane do Komitetu Ekonomiczno-Finansowego i publikowane na stronie internetowej Eurostatu 13 . Wizyty konsultacyjne i wdrożenie działań z czasem przyczyniły się do znacznej poprawy jakości danych.

2.2.3.Szczególne doradztwo Eurostatu

Państwa członkowskie regularnie konsultują się z Eurostatem, aby wyjaśniać różne kwestie dotyczące ich rachunkowości związanej z już zrealizowanymi lub przyszłymi operacjami. Eurostat udziela porad zgodnie z opublikowanymi wytycznymi 14 . Od lipca 2016 r. Eurostat, działając na rzecz przejrzystości, opublikował wszystkie swoje pisma z poradami 15 , nie zwracając się o uprzednią zgodę danego państwa członkowskiego, jak czyniono do tego czasu. W 2017 r. Eurostat opublikował 12 pism z poradami.

2.2.4.Aktualne kwestie dotyczące metodyki

Eurostat monitoruje stosowanie przepisów określonych w ESA 2010 i jego decyzji w kwestiach metodyki poprzez analizowanie danych zgłoszonych przez państwa członkowskie w tabelach procedury nadmiernego deficytu i w „kwestionariuszu dotyczącym tabel notyfikacji procedury nadmiernego deficytu” oraz poprzez rozmowy z krajowymi urzędami statystycznymi w czasie wizyt konsultacyjnych w ramach tej procedury.

Przekazuje on dodatkowe wytyczne metodyczne dotyczące zasad rachunkowości w zakresie procedury nadmiernego deficytu i finansowych danych statystycznych sektora instytucji rządowych i samorządowych, stanowiące uzupełnienie ogólnych przepisów ESA 2010. Za wydawanie wytycznych odpowiada Eurostat i wydaje je po przeprowadzeniu konsultacji z krajowymi urzędami statystycznymi. Eurostat odpowiada również za wydawanie wyjaśnień, w których objaśnione są zasady rachunkowości w odniesieniu do bardzo szczegółowych kwestii.

W 2017 r. Eurostat opublikował trzy dokumenty zawierające wytyczne dotyczące licencji operatora telefonii komórkowej, praw do wydobycia i innych licencji (dnia 27 marca) oraz dotyczące księgowania umów o poprawę efektywności energetycznej na rachunkach sektora publicznego (dnia 19 września).

Wytyczne państw członkowskich dotyczące uzupełniania notyfikacji deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz długu w ramach procedury nadmiernego deficytu, które są przeznaczone dla osób kompilujących dane statystyczne w zakresie PND, zostały zaktualizowane zgodnie z ESA 2010 (dnia 23 marca).

Techniczne grupy robocze i grupy zadaniowe głębiej przeanalizowały i omówiły kwestie, które zostały niedostatecznie uwzględnione w istniejących podręcznikach i wytycznych.

Oprócz dwóch spotkań grupy roboczej ds. danych statystycznych odnoszących się do procedury nadmiernego deficytu, które odbywają się regularnie, Eurostat zorganizował cztery grupy zadaniowe (ds. umów o poprawę efektywności energetycznej, podręcznika ds. deficytu i zadłużenia instytucji rządowych i samorządowych, finansowych danych statystycznych sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz klasyfikacji funkcji instytucji rządowych i samorządowych), a także dwa specjalne spotkania ekspertów (poświęcone kwestii struktur finansowych bilansujących zadłużenie oraz złym długom).

Eurostat w dalszym ciągu prowadził prace w ramach działań następczych w związku z wnioskami Rady Ecofin z listopada 2016 r. na temat statystyki, we współpracy z Podkomitetem ds. Statystyki Komitetu Ekonomiczno-Finansowego i z grupą zastępców Komitetu Ekonomiczno-Finansowego. Zgodnie z wezwaniem Rady Eurostat sporządził sprawozdanie z postępów przed upływem terminu i przedstawił je Komitetowi Ekonomiczno-Finansowemu. Opracował również dokument, w którym określono szczegółowe „Procedury opracowywania i wdrażania metodyki stanowiącej podstawę danych na potrzeby procedury nadmiernego deficytu” 16 i którego głównym celem jest ustanowienie stabilnych procedur pracy metodycznej w zakresie procedury nadmiernego deficytu i finansowych danych statystycznych sektora instytucji rządowych i samorządowych, ze szczególnym naciskiem na jasność, przejrzystość i aktualność. W dokumencie określono różne rodzaje wytycznych metodycznych poza ESA 2010, proces konsultacji dla każdego z tych rodzajów oraz szczegółowe informacje na temat wdrażania.

W dniu 22 lutego Komisja przyjęła sprawozdanie dotyczące postępowania wyjaśniającego w sprawie manipulacji danymi statystycznymi w Austrii (na mocy rozporządzenia (UE) nr 1173/2011 w sprawie skutecznego egzekwowania nadzoru bankowego w strefie euro i decyzji Komisji z dnia 3 maja 2016 r.) oraz zalecenie w sprawie decyzji wykonawczej Rady nakładającej grzywnę na Austrię w związku z manipulowaniem danymi dotyczącymi długu w kraju związkowym Salzburg. Zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1173/2011 decyzję w sprawie zalecenia podejmie Rada.

2.2.5.Spójność z rachunkami sektora publicznego będącymi podstawą zgłaszanych danych

Określone w rozporządzeniu (WE) nr 479/2009 terminy notyfikacji przypadające w dniu 1 kwietnia i 1 października każdego roku wprowadzono w celu zapewnienia spójności z rachunkami sektora instytucji rządowych i samorządowych będącymi podstawą rocznych i kwartalnych danych, które zgłasza się do Eurostatu w różnych tabelach zgodnych z ESA służących do przekazywania danych. Przykładowo sumy wydatków i dochodów sektora instytucji rządowych i samorządowych powinny być spójne ze zgłoszonymi danymi określającymi deficyt.

Dane PND były na ogół spójne z rachunkami sektora instytucji rządowych i samorządowych zgłoszonymi zgodnie z ESA 2010, mimo iż istnieją pewne obawy co do bilansów finansowych aktywów i zobowiązań (stany), jak też do kwartalnych rachunków finansowych sektora instytucji rządowych i samorządowych (tabela ESA 27). Niektóre państwa członkowskie nadal muszą podejmować wysiłki, aby poprawić spójność tabeli 3 procedury nadmiernego deficytu z tabelą ESA 27.

W przypadku Grecji istnieją znaczne rozbieżności dotyczące transakcji finansowych netto w odniesieniu do wielu lat, ponieważ rachunki finansowe zgłoszone przez Bank of Greece nie są zgodne z danymi PND zgłoszonymi przez ELSTAT. Bank of Greece nie zastosował wytycznych Eurostatu w zakresie rachunkowości zgodnie z ESA 2010 w odniesieniu do wielu kwestii. W październiku 2015 r. Eurostat postanowił nie publikować tabeli ESA 27 dla Grecji do czasu rozstrzygnięcia tych kwestii.

W przypadku Niemiec, Hiszpanii i Portugalii zgłoszenie rozbieżności danych statystycznych w ramach tabeli notyfikacji z października 2017 r. różniło się od zasad przyjętych dla tabeli ESA 27, co doprowadziło do istotnych rozbieżności w odniesieniu do wszystkich lat.

Dane liczbowe dotyczące PKB były spójne w przypadku wszystkich państw członkowskich, z wyjątkiem drobnych różnic w przypadku Francji (kwiecień) i Litwy (październik), przy czym oba państwa zgłosiły wstępną wersję rocznych sprawozdań finansowych w kontekście PND.

Dane dotyczące nadwyżki/deficytu, nakładów brutto na środki trwałe oraz wydatków na odsetki zgłoszone przez państwa członkowskie były całkowicie spójne z rocznymi i kwartalnymi danymi dotyczącymi wydatków i dochodów sektora instytucji rządowych i samorządowych (tabele 2 i 25 ESA). Dane dotyczące rocznego zadłużenia i kwartalnego zadłużenia sektora instytucji rządowych i samorządowych (tabela 28 ESA) również pokrywają się całkowicie w przypadku wszystkich państw członkowskich.

2.3.Publikacja

2.3.1.Publikacja najważniejszych wartości i szczegółowych tabel sprawozdawczych

Zgodnie z art. 14 ust. 1 rozporządzenia (WE) 479/2009: „W terminie trzech tygodni od terminów składania sprawozdań, […], Komisja (Eurostat) dostarcza danych dotyczących rzeczywistego deficytu publicznego i długu publicznego do celów stosowania Protokołu w sprawie procedury nadmiernego deficytu. Dane te dostarczane są poprzez opublikowanie”.

Dnia 24 kwietnia 17 i 23 października 18 Eurostat opublikował na swojej stronie internetowej dane dotyczące deficytu i długu sektora instytucji rządowych i samorządowych wraz ze wszystkimi tabelami sprawozdawczymi 19 zgłoszonymi przez państwa członkowskie, jak również z notami w sprawie:

-wartości rezydualnej zmiany długu;

-interwencji rządowych w celu wsparcia instytucji finansowych;

-stanu zobowiązań w formie kredytów handlowych i zaliczek oraz

-korekt nadwyżki/deficytu i długu sektora instytucji rządowych i samorządowych (w kwietniu ta nota została po raz pierwszy opublikowana oddzielnie).

Eurostat opublikował również komunikat prasowy dotyczący kwartalnego długu Maastricht, w czasie około t+115 20 dni, oraz komunikat prasowy dotyczący kwartalnego deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych.

Na mocy rozporządzenia (WE) nr 479/2009 państwa członkowskie muszą podać do wiadomości publicznej rzeczywiste dane dotyczące deficytu i długu. Wszystkie państwa członkowskie publikują dane na temat deficytu i długu na poziomie krajowym. Większość państw członkowskich poinformowała Eurostat o opublikowaniu wszystkich swoich tabel PND. Pięć państw członkowskich – Bułgaria, Włochy, Luksemburg, Polska i Słowacja – opublikowało tylko niektóre tabele. Francja opublikowała jedynie dane liczbowe dotyczące deficytu i długu, natomiast nie opublikowała żadnej tabeli procedury nadmiernego deficytu na poziomie krajowym.

2.3.2.Zastrzeżenia do jakości danych

Październik 2017 r.

Eurostat wyraził zastrzeżenie dotyczące jakości danych przekazanych przez Francję w odniesieniu do ujmowania niektórych operacji francuskiej agencji ds. rozwoju (Agence Française de Développement).

Utrzymał zastrzeżenie dotyczące jakości danych przekazanych przez Belgię i Węgry (zastrzeżenie dotyczące Węgier zostało częściowo wycofane).

Wycofał zastrzeżenie dotyczące jakości danych przekazanych przez Luksemburg (zgłoszone w komunikacie prasowym z dnia 24 kwietnia 2017 r.).

Kwiecień 2017 r.

Eurostat zgłosił zastrzeżenie dotyczące jakości danych przekazanych przez Luksemburg w odniesieniu do klasyfikacji sektorowej szpitali, a także szeregu kwestii technicznych, takich jak ujmowanie należności i zobowiązań, skala rozbieżności statystycznych w tabelach procedury nadmiernego deficytu i niedostępność danych dla instytucji samorządowych na szczeblu lokalnym.

Utrzymał zastrzeżenie dotyczące jakości danych przekazanych przez Belgię i Węgry.

Wycofał zastrzeżenie dotyczące jakości danych przekazanych przez Cypr (zgłoszone w komunikacie prasowym z dnia 21 października 2016 r.).

2.3.3.Korekty w zgłoszonych danych

Eurostat nie korygował danych zgłoszonych przez państwa członkowskie w notyfikacjach procedury nadmiernego deficytu w kwietniu i w październiku 2017 r.

2.3.4.Publikacja metadanych (wykazy) 21

W rozporządzeniu (WE) nr 479/2009 określono, że wykazy w ramach procedury nadmiernego deficytu należą do informacji statystycznych, które muszą być przekazywane przez państwa członkowskie. Rozporządzenie nakłada również obowiązek publikacji wykazów na szczeblu krajowym.

Eurostat zmienił format wykazów w ramach procedury nadmiernego deficytu, dokonując zmian strukturalnych i wymagając bardziej szczegółowych informacji. Uzgodniono nowy model wykazu dla ESA 2010, a do końca 2017 r. Eurostat opublikował zmienione wykazy dotyczące 21 państw członkowskich. Pozostałe siedem państw przekazało Eurostatowi projekty wykazu w ramach procedury nadmiernego deficytu. W najbliższych miesiącach opublikowane zostaną ostateczne wykazy w ramach procedury nadmiernego deficytu dla Grecji, Irlandii i Austrii. Spodziewane są również postępy w odniesieniu do Francji, Luksemburga, Cypru i Niderlandów.

3.Wnioski

Eurostat dostrzega dalszą ogólną poprawę spójności i kompletności zgłaszanych danych. Mimo to jakość danych fiskalnych musi być w dalszym ciągu ulepszana. W 2017 r. Eurostat starał się zintensyfikować dwustronne wyjaśnienia prowadzone podczas oceny notyfikacji procedury nadmiernego deficytu. Nasilił również kontakty i konsultacje z państwami członkowskimi w okresie pomiędzy notyfikacjami. Publikacja wszystkich pism Eurostatu z poradami przyczyniła się do skuteczniejszej wymiany wiedzy‑ i większej przejrzystości. Podobnie jest w przypadku działań na rzecz bardziej zrozumiałej komunikacji między użytkownikami danych statystycznych a podmiotami generującymi te dane w odniesieniu do zmian metodyki.

Nadal istnieją problemy dotyczące spójności kwartalnych rachunków finansowych w niektórych państwach członkowskich, szczególnie w Grecji.

Eurostat zgłosił zastrzeżenia co do jakości danych przekazywanych przez Luksemburg w odniesieniu do notyfikacji procedury nadmiernego deficytu z kwietnia oraz Francji w odniesieniu do notyfikacji procedury nadmiernego deficytu z października. Wycofał zastrzeżenia dotyczące Cypru (kwiecień) i Luksemburga (październik) i utrzymał zastrzeżenia dotyczące Belgii i Węgier (kwiecień i październik).

W opinii Eurostatu, ogólnie rzecz biorąc, w 2017 r. odnotowano dalszą poprawę jakości zgłaszanych danych fiskalnych. W ujęciu ogólnym państwa członkowskie przekazały lepsze jakościowo i bardziej kompletne informacje w tabelach notyfikacji procedury nadmiernego deficytu i w innych stosownych sprawozdaniach statystycznych.

(1)

   Rozporządzenie Rady (WE) nr 479/2009 o stosowaniu Protokołu w sprawie procedury dotyczącej nadmiernego deficytu załączonego do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz.U. L 145 z 10.6.2009, s. 1).

(2)

   COM(2017) 123 final.

(3)

   Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 549/2013 z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie europejskiego systemu rachunków narodowych i regionalnych w Unii Europejskiej (ESA 2010) (Dz.U. L 174 z 26.6.2013, s. 1).

(4)

   Art. 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia (WE) nr 479/2009.

(5)

   Dane rzeczywiste mogą być ostateczne, nie w pełni ostateczne lub mogą stanowić dane szacunkowe.

(6)

     W Protokole w sprawie procedury dotyczącej nadmiernego deficytu dołączonym do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej dług sektora instytucji rządowych i samorządowych definiuje się jako całkowitą sumę zadłużenia brutto (w wartości nominalnej) występującą na koniec roku i skonsolidowaną dla całego sektora instytucji rządowych i samorządowych. Zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 479/2009 dług publiczny obejmuje gotówkę i depozyty (AF.2), dłużne papiery wartościowe (AF.3) oraz pożyczki (AF.4) w rozumieniu przyjętym w ESA 2010.

(7)

     Art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 479/2009.

(8)

   Zob. oświadczenia towarzyszące protokołowi Rady z dnia 22 listopada 1993 r.:    
https://webgate.ec.europa.eu/fpfis/mwikis/gfs/images/e/e7/Statements_9817.en93.pdf

(9)

   Rozporządzenie (WE) nr 479/2009 wyraźnie nakłada jedynie na państwa członkowskie obowiązek udostępniania danych planowanych w tabelach 1 i 2A procedury nadmiernego deficytu.

(10)

   Tabele notyfikacji PND państw członkowskich są zamieszczone na stronie internetowej Eurostatu:    
http://ec.europa.eu/eurostat/web/government-finance-statistics/excessive-deficit-procedure/edp-notification-tables

(11)

   Kwestionariusz składa się z 13 sekcji, w których należy podać dane liczbowe i niektóre dane jakościowe w różnych dziedzinach, jak np. transakcje podatkowe i dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne oraz w ramach budżetu UE, zakup sprzętu wojskowego, gwarancje rządowe, umorzenie zadłużenia, zastrzyki kapitałowe udzielane przez władze publiczne spółkom publicznym, partnerstwa publiczno‑prywatne, zmiana ukierunkowania transakcji itd.

(12)

    http://ec.europa.eu/eurostat/documents/1 015 035/2 022 710/Background-note-on-gov-interventions-OCT-2017-final.pdf

(13)

      http://ec.europa.eu/eurostat/web/government-finance-statistics/excessive-deficit-procedure/eurostat-edp-visits-to-member-states

(14)

      http://ec.europa.eu/eurostat/web/government-finance-statistics/methodology/guidance-on-accounting-rules

(15)

      http://ec.europa.eu/eurostat/web/government-finance-statistics/methodology/advice-to-member-states

(16)

  http://ec.europa.eu/eurostat/documents/1015035/2041329/Procedures-Dev-and-Implt-Methodology-EDP-data.pdf  

(17)

    http://ec.europa.eu/eurostat/documents/2 995 521/7 997 684/2-24 042 017-AP-EN.pdf

(18)

    http://ec.europa.eu/eurostat/documents/2 995 521/8 338 481/2-23 102 017-AP-EN.pdf

(19)

      http://ec.europa.eu/eurostat/web/government-finance-statistics/excessive-deficit-procedure/edp-notification-tables

(20)

     „t” oznacza koniec okresu, którego dotyczy sprawozdawczość.

(21)

   Wykazy metod, procedur i źródeł wykorzystanych do opracowania rzeczywistych danych dotyczących deficytu i długu oraz rachunków sektora instytucji rządowych i samorządowych będących podstawą tych danych.