KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 8.5.2017

COM(2017) 207 final

2017/0089(NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie podpisania, w imieniu Unii Europejskiej, i tymczasowego stosowania Umowy między Unią Europejską a Islandią w sprawie przepisów dodatkowych dotyczących instrumentu na rzecz wsparcia finansowego w zakresie granic zewnętrznych i wiz, w ramach Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, na lata 2014–2020

UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 515/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. ustanawiające, w ramach Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, instrument na rzecz wsparcia finansowego w zakresie granic zewnętrznych i wiz oraz uchylające decyzję nr 574/2007/WE weszło w życie w dniu 21 maja 2014 r. i zaczęło być stosowane od dnia 1 stycznia 2014 r. 1 .

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 514/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Funduszu Azylu, Migracji i Integracji oraz instrumentu na rzecz wsparcia finansowego współpracy policyjnej, zapobiegania i zwalczania przestępczości oraz zarządzania kryzysowego również weszło w życie dnia 21 maja 2014 r. i zaczęło być stosowane od dnia 1 stycznia 2014 r. 2 . Zgodnie z art. 19 rozporządzenia (UE) nr 515/2014, przepisy rozporządzenia (UE) nr 514/2014 mają zastosowanie do instrumentu na rzecz wsparcia finansowego w zakresie granic zewnętrznych i wiz w ramach Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (zwanego dalej „Funduszem Bezpieczeństwa Wewnętrznego – granice i wizy”).

Celem Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego – granice i wizy jest ustanowienie mechanizmu solidarności, w ramach którego uczestniczące w nim państwa są związane tymi samymi europejskimi zasadami dotyczącymi kontroli granic zewnętrznych we wzajemnym interesie, wzajemnie się reprezentując. Fundusz Bezpieczeństwa Wewnętrznego – granice i wizy będzie służyć realizacji podstawowego celu dorobku Schengen, jakim jest podział odpowiedzialności za „skuteczny, wysoki i jednolity poziom kontroli na granicach zewnętrznych”, jak określono w art. 15 rozporządzenia (UE) 2016/399 Parlamentu Europejskiego i Rady 3 . Stanowi on zatem rozwinięcie dorobku Schengen.

Artykuł 5 ust. 7 rozporządzenia (UE) nr 515/2014 stanowi, że państwa uczestniczące we wdrażaniu, stosowaniu i rozwijaniu dorobku Schengen uczestniczą w instrumencie zgodnie z tym rozporządzeniem i że należy zawrzeć porozumienia dotyczące wkładu finansowego tych państw oraz określić przepisy dodatkowe niezbędne dla takiego udziału, w tym postanowienia zapewniające ochronę interesów finansowych Unii i uprawnień kontrolnych Trybunału Obrachunkowego, ponieważ odpowiednie układy o stowarzyszeniu nie obejmują takich przepisów.

Celem projektu umowy z Islandią jest ustanowienie porozumień, o których mowa w art. 5 ust. 7 rozporządzenia (UE) nr 515/2014, oraz umożliwienie Komisji przyjęcia ostatecznej odpowiedzialności za wykonanie budżetu przydzielonego do tego instrumentu w tym państwie stowarzyszonym, a także ustalenie jego wkładu do budżetu Unii w odniesieniu do tego instrumentu.

W kwestii nadzoru budżetowego i kontroli finansowej, państwa członkowskie są objęte zobowiązaniami horyzontalnymi (np. kompetencjami Trybunału Obrachunkowego i Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF)) wynikającymi bezpośrednio z Traktatu lub prawodawstwa wtórnego Unii. Zobowiązania te stosuje się w państwach członkowskich bezpośrednio, a zatem nie są one ustanowione w rozporządzeniu (UE) nr 515/2014. Zgodnie z art. 5 ust. 7 rozporządzenia (UE) nr 515/2014 należy je jednak rozszerzyć na państwa stowarzyszone w drodze projektu umowy.

W celu ochrony interesów finansowych Unii przed nadużyciami finansowymi i innymi nieprawidłowościami rozporządzenie (UE) nr 514/2014 przyznaje personelowi Komisji, Trybunałowi Obrachunkowemu i OLAF-owi prawo do uzyskania odpowiedniego dostępu na potrzeby przeprowadzenia kontroli. W art. 5 ust. 9 rozporządzenia (UE) nr 514/2014 dodano, iż w umowach o współpracy z państwami trzecimi wyraźnie upoważni się Komisję, Trybunał Obrachunkowy i OLAF do prowadzenia takich audytów, a także kontroli i inspekcji na miejscu. W związku z tym taka możliwość została przewidziana w projekcie umowy.

2.ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU

•Podstawa prawna

Podstawę niniejszego wniosku dotyczącego podpisania umowy mającej na celu zawarcie porozumień pomiędzy Unią Europejską a Islandią w sprawie wkładu tego kraju do instrumentu na rzecz wsparcia finansowego w zakresie granic zewnętrznych i wiz na lata 2014–2020 oraz przepisów dodatkowych niezbędnych w odniesieniu do tego udziału stanowi art. 77 ust. 2 i art. 218 ust. 5 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

•Konieczność decyzji, której dotyczy wniosek

Na podstawie art. 5 ust. 7 rozporządzenia (UE) nr 515/2014 zawarcie umowy z Islandią jest niezbędne do zawarcia porozumień dotyczących wkładu tego kraju do instrumentu na rzecz wsparcia finansowego w zakresie granic zewnętrznych i wiz na lata 2014–2020 oraz określenia przepisów dodatkowych niezbędnych w odniesieniu do tego udziału.

Zgodnie z art. 19 ust. 4 umowy konieczne jest tymczasowe stosowanie jej postanowień, z wyjątkiem art. 5, począwszy od dnia następującego po jej podpisaniu.

•Proporcjonalność

Nie dotyczy.

•Wybór instrumentu

Nie dotyczy.

3.WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENY SKUTKÓW

•Wynik negocjacji

W dniu 28 maja 2014 r. Komisja przedstawiła zalecenie dla Rady wzywające do upoważnienia Komisji do rozpoczęcia negocjacji z Norwegią, Islandią, Szwajcarią oraz Liechtensteinem na temat umowy międzynarodowej ustanawiającej takie przepisy dodatkowe.

Komisja otrzymała od Rady upoważnienie do rozpoczęcia negocjacji z Norwegią, Islandią, Szwajcarią oraz Liechtensteinem dotyczących umowy w sprawie warunków udziału tych państw w Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego – granice i wizy w dniu 14 lipca 2014 r.

Negocjacje przeprowadzono wspólnie ze wszystkimi krajami stowarzyszonymi. Odbyły się dwie rundy negocjacji. Projekt umowy z Islandią w ostatecznym brzmieniu został parafowany w dniu 21 września 2016 r.

Komisja uważa, że cele wyznaczone przez Radę w jej wytycznych negocjacyjnych zostały osiągnięte i że projekt umowy może zostać przyjęty przez Unię.

Państwa członkowskie były informowane o przebiegu negocjacji, zasięgano także ich opinii na forum stosownych grup roboczych Rady.

Ostateczną treść umowy można podsumować następująco:

W projekcie umowy przewidziano roczny wkład finansowy Islandii do budżetu Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego – granice i wizy w wysokości rocznej kwoty obliczonej na podstawie procentowego udziału jej PKB w PKB wszystkich państw uczestniczących w Funduszu [art. 10 i załącznik]. Płatności roczne określono w art. 11.

Ponadto w projekcie umowy przewidziano również zasady wyznaczania instytucji odpowiedzialnej i zasady dotyczące systemu rocznych sprawozdań.

Umowa zawiera również przepisy mające na celu ochronę interesów finansowych Unii przed nadużyciami finansowymi i środki mające na celu zapewnienie zgodności z odpowiednimi przepisami w zakresie zarządzania finansami i kontroli, jak określono w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej („TFUE”) oraz w prawodawstwie unijnym opartym na postanowieniach TFUE.

•Oceny ex post/kontrole sprawności obowiązującego prawodawstwa

Nie dotyczy.

•Konsultacje z zainteresowanymi stronami

Nie dotyczy.

•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej

Nie dotyczy.

•Ocena skutków

Nie dotyczy, ponieważ wniosek ten jest powiązany z zarządzaniem programem, a jego celem jest podpisanie umowy międzynarodowej, która została wynegocjowana na podstawie wytycznych negocjacyjnych określonych przez Radę.

•Sprawność regulacyjna i uproszczenie

Nie dotyczy.

•Prawa podstawowe

Nie dotyczy.

4.WPŁYW NA BUDŻET

W art. 10 i załączniku do projektu umowy znajdują się postanowienia dotyczące rocznego wkładu finansowego państwa stowarzyszonego do budżetu Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego – granice i wizy, a także ich ewentualnego dostosowania do sytuacji opisanej w załączniku.

5.ELEMENTY FAKULTATYWNE

•Terytorialny zakres stosowania

Rozporządzenie (UE) nr 515/2014 stanowi rozwinięcie dorobku Schengen. W tym względzie niniejsza umowa z Islandią również stanowi rozwinięcie dorobku Schengen.

Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 22 w sprawie stanowiska Danii, załączonego do TUE i TFUE, Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszej decyzji i nie będzie nią związana ani nie będzie jej stosować. Zgodnie z art. 4 wyżej wspomnianego Protokołu Dania zdecyduje w terminie sześciu miesięcy od daty przyjęcia przez Radę niniejszego wniosku, czy dokona transpozycji tej decyzji do swego prawa krajowego.

Niniejszy wniosek stanowi rozwinięcie tych elementów dorobku Schengen, w których Zjednoczone Królestwo i Irlandia nie uczestniczą, którymi nie będą zatem związane i których nie będą stosować, zgodnie z, odpowiednio, decyzjami Rady 2000/365/WE 4 i 2002/192/WE 5 .

 •Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania

W art. 17 umowy określono stosowne uzgodnienia dotyczące sprawozdawczości i monitorowania. Do dnia 15 lutego każdego roku i do roku 2022 włącznie Islandia jest zobowiązana przedstawiać Komisji sprawozdanie roczne z wdrażania za poprzedni rok budżetowy.

•Dokumenty wyjaśniające (w przypadku dyrektyw)

Nie dotyczy.

•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku

Niepotrzebne.

W świetle powyżej przedstawionych rozważań Komisja proponuje, aby Rada przyjęła decyzję o podpisaniu umowy w imieniu Unii i upoważniła przewodniczącego Rady do wyznaczenia w tym celu należycie umocowanej osoby (lub osób);

Komisja opracowała odrębny wniosek dotyczący decyzji Rady w sprawie zawarcia załączonej umowy między Unią Europejską a Islandią w sprawie przepisów dodatkowych dotyczących instrumentu wsparcia finansowego w zakresie granic zewnętrznych i wiz, w ramach Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego na lata 2014–2020 6 . Rada przyjmuje niniejszą decyzję po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.

2017/0089 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie podpisania, w imieniu Unii Europejskiej, i tymczasowego stosowania Umowy między Unią Europejską a Islandią w sprawie przepisów dodatkowych dotyczących instrumentu na rzecz wsparcia finansowego w zakresie granic zewnętrznych i wiz, w ramach Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, na lata 2014–2020

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 77 ust. 2 oraz art. 218 ust. 5,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Artykuł 5 ust. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 515/2014 7 stanowi, że państwa uczestniczące we wdrażaniu, stosowaniu i rozwijaniu dorobku Schengen będą uczestniczyć w instrumencie zgodnie z tym rozporządzeniem i że zawarte zostaną porozumienia dotyczące wkładu finansowego tych państw oraz określone zostaną przepisy dodatkowe niezbędne dla takiego udziału, w tym postanowienia zapewniające ochronę interesów finansowych Unii i uprawnień kontrolnych Trybunału Obrachunkowego.

(2)W dniu 14 lipca 2014 r. Rada upoważniła Komisję do rozpoczęcia negocjacji z Królestwem Norwegii, Islandią, Konfederacją Szwajcarską i Księstwem Liechtensteinu dotyczących umowy w sprawie warunków uczestnictwa tych państw w Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego – granice i wizy. Negocjacje z Islandią zostały pomyślnie zakończone parafowaniem umowy w dniu 21 września 2016 r.

(3)Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu (nr 22) w sprawie stanowiska Danii, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszej decyzji i nie jest nią związana ani jej nie stosuje. Ponieważ niniejsza decyzja ma na celu rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, zgodnie z art. 4 tego protokołu Dania powinna podjąć decyzję w terminie sześciu miesięcy po przyjęciu przez Radę niniejszej decyzji, czy dokona jej transpozycji do swojego prawa krajowego.

(4)Niniejsza decyzja stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, które nie mają zastosowania do Zjednoczonego Królestwa zgodnie z decyzją Rady 2000/365/WE 8 ; Zjednoczone Królestwo nie uczestniczy w związku z tym w jej przyjęciu i nie jest nią związane ani jej nie stosuje.

(5)Niniejsza decyzja stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, które nie mają zastosowania do Irlandii zgodnie z decyzją Rady 2002/192/WE 9 . Irlandia nie uczestniczy w związku z tym w przyjęciu niniejszej decyzji, nie jest nią związana ani jej nie stosuje.

(6)Umowa powinna zostać podpisana w imieniu Unii, z zastrzeżeniem jej zawarcia w późniejszym terminie.

(7)Aby umożliwić bezzwłoczne zastosowanie środków przewidzianych w umowie i nie opóźniać zatwierdzenia i wdrożenia programów krajowych, niniejsza decyzja powinna wejść w życie następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

(8)Umowę, zgodnie z jej art. 19 ust. 4 umowę i z wyjątkiem jej art. 5, należy stosować tymczasowo począwszy od dnia jej podpisania,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Niniejszym upoważnia się do podpisania, w imieniu Unii, Umowy między Unią Europejską a Islandią w sprawie przepisów dodatkowych dotyczących instrumentu na rzecz wsparcia finansowego w zakresie granic zewnętrznych i wiz, w ramach Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, na lata 2014–2020, z zastrzeżeniem zawarcia przedmiotowej Umowy.

Tekst umowy, która ma zostać podpisana, dołącza się do niniejszej decyzji.

Artykuł 2

Sekretariat Generalny Rady ustanawia instrument przekazujący pełne uprawnienia do podpisania umowy, z zastrzeżeniem jego zawarcia, osobie wskazanej lub osobom wskazanym przez negocjatora umowy.

Artykuł 3

W oczekiwaniu na jej wejście w życie, umowę, z wyjątkiem jej art. 5, stosuje się tymczasowo od dnia jej podpisania, zgodnie z art. 19 ust. 4.

Artykuł 4

Niniejsza decyzja wchodzi w życie następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Sporządzono w Brukseli dnia r.

(1) Dz.U. L 150 z 20.5.2014, s. 143.

(2) Dz.U. L 150 z 20.5.2014, s. 112.

(3) Dz.U. L 77 z 23.3.2016, s. 1.

(4) Decyzja Rady z dnia 29 maja 2000 r. dotycząca wniosku Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej o zastosowanie wobec niego niektórych przepisów dorobku Schengen, Dz.U. L 131 z 1.6.2000, s. 43.

(5) Decyzja Rady z dnia 28 lutego 2002 r. dotycząca wniosku Irlandii o zastosowanie wobec niej niektórych przepisów dorobku Schengen (Dz.U. L 64 z 7.3.2002, s. 20).

(6) Wniosek dotyczący decyzji Rady w sprawie zawarcia w imieniu Unii Europejskiej umowy między Unią Europejską a Islandią w sprawie przepisów dodatkowych dotyczących instrumentu wsparcia finansowego w zakresie granic zewnętrznych i wiz, w ramach Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego na lata 2014–2020, COM(2017) 199 final.

(7) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 515/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. ustanawiające, w ramach Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, instrument na rzecz wsparcia finansowego w zakresie granic zewnętrznych i wiz oraz uchylające decyzję nr 574/2007/WE (Dz.U. L 150 z 20.5.2014, s. 143).

(8) Decyzja Rady 2000/365/WE z dnia 29 maja 2000 r. dotycząca wniosku Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej o zastosowaniu wobec niego niektórych przepisów dorobku Schengen (Dz.U. L 131 z 1.6.2000, s. 43).

(9) Decyzja Rady 2002/192/WE z dnia 28 lutego 2002 r. dotycząca wniosku Irlandii o zastosowanie wobec niej niektórych przepisów dorobku Schengen (Dz.U. L 64 z 7.3.2002, s. 20).

KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 8.5.2017

COM(2017) 207 final

ZAŁĄCZNIK

do

Wniosek dotyczący DECYZJI RADY

w sprawie podpisania, w imieniu Unii Europejskiej, i tymczasowego stosowania Umowy między Unią Europejską a Islandią w sprawie przepisów dodatkowych dotyczących instrumentu na rzecz wsparcia finansowego w zakresie granic zewnętrznych i wiz, w ramach Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, na lata 2014–2020

UNIA EUROPEJSKA, zwana dalej „Unią”

oraz

ISLANDIA,

zwane dalej łącznie „Stronami”,

UWZGLĘDNIAJĄC Umowę zawartą przez Radę Unii Europejskiej i Islandię oraz Królestwo Norwegii, dotyczącą włączenia tych dwóch państw we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen 1 („umowa o włączeniu Islandii i Norwegii w dorobek prawny Schengen”),

A TAKŻE MAJĄC NA UWADZE, CO NASTĘPUJE:

(1)    Unia ustanowiła, w ramach Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, instrument na rzecz wsparcia finansowego w zakresie granic zewnętrznych i wiz na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 515/2014 2 .

(2)    Rozporządzenie (UE) nr 515/2014 stanowi rozwinięcie dorobku Schengen w rozumieniu umowy o włączeniu Islandii i Norwegii w dorobek prawny Schengen.

(3)    Ze względu na to, że rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 514/2014 3 ma bezpośredni wpływ na stosowanie przepisów rozporządzenia (UE) nr 515/2014, tym samym wywierając również wpływ na ramy prawne tego rozporządzenia, oraz na to, że procedury ustanowione na mocy umowy o włączeniu Islandii i Norwegii w dorobek prawny Schengen zastosowano w celu przyjęcia rozporządzenia (UE) nr 514/2014, o czym Islandia została powiadomiona, Strony potwierdzają, że rozporządzenie (UE) nr 514/2014 stanowi rozwinięcie dorobku Schengen w rozumieniu umowy o włączeniu Islandii i Norwegii w dorobek prawny Schengen w zakresie, w jakim jest to niezbędne do wykonania rozporządzenia (UE) nr 515/2014.

(4)    Art. 5 ust. 7 rozporządzenia (UE) nr 515/2014 stanowi, że państwa – w tym Islandia – uczestniczące we wdrażaniu, stosowaniu i rozwijaniu dorobku Schengen uczestniczą w instrumencie zgodnie z tym rozporządzeniem, oraz że należy zawrzeć porozumienia dotyczące wkładu finansowego tych państw oraz określić przepisy dodatkowe niezbędne dla takiego udziału, w tym postanowienia zapewniające ochronę interesów finansowych Unii i uprawnień kontrolnych Trybunału Obrachunkowego.

(5)    Instrument na rzecz wsparcia finansowego w zakresie granic zewnętrznych i wiz, w ramach Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, (zwany dalej „Funduszem Bezpieczeństwa Wewnętrznego – granice i wizy”) stanowi szczególny instrument w kontekście dorobku prawnego Schengen, zaprojektowany w celu podziału obciążeń oraz zapewnienia wsparcia finansowego w dziedzinie granic zewnętrznych i polityki wizowej w państwach członkowskich i państwach stowarzyszonych.

(6)    Artykuł 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 4 ustanawia przepisy dotyczące zarządzania pośredniego, które mają zastosowanie w przypadku państw trzecich, w tym państw stowarzyszonych, którym powierzono zadania związane z wykonywaniem budżetu.

(7)    Art. 17 ust. 4 rozporządzenia (UE) nr 514/2014 przewiduje, że wydatki poniesione w 2014 r. przez organ odpowiedzialny, który nie został jeszcze oficjalnie wyznaczony, kwalifikują się do objęcia wsparciem, gwarantując tym samym sprawne przechodzenie z Funduszu Granic Zewnętrznych do Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Ważne jest również, aby kwestia ta znalazła swoje odzwierciedlenie w niniejszej Umowie. Zważywszy, że niniejsza Umowa nie weszła w życie przed końcem 2014 r., należy zapewnić kwalifikowalność wydatków poniesionych przed formalnym wyznaczeniem organu odpowiedzialnego oraz do tego momentu, pod warunkiem że systemy zarządzania i kontroli stosowane przedtem są co do istoty takie same jak systemy obowiązujące po formalnym wyznaczeniu organu odpowiedzialnego.

(8)    Aby ułatwić obliczenia i wykorzystanie rocznych wkładów Islandii na rzecz Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego – granice i wizy, wkład tego państwa w odniesieniu do okresu 2014–2020 zostanie uiszczony w pięciu rocznych transzach w latach 2016–2020. Roczne wkłady za lata 2016–2018 to kwoty w stałej wysokości, podczas gdy wkłady za lata 2019 i 2020 zostaną określone w 2019 r. w oparciu o produkt krajowy brutto wszystkich państw uczestniczących w Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego – granice i wizy, z uwzględnieniem faktycznie zrealizowanych płatności,

POSTANAWIAJĄ, CO NASTĘPUJE:

Artykuł 1

Zakres

Niniejsza Umowa określa przepisy dodatkowe niezbędne do udziału Islandii w Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego – granice i wizy zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 515/2014.

Artykuł 2

Zarządzanie finansami i kontrola

1.    Islandia podejmie niezbędne środki mające na celu zapewnienie zgodności z odpowiednimi przepisami w zakresie zarządzania finansami i kontroli, określonymi w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej („TFUE”) oraz w prawie wtórnym.

Postanowienia TFUE i przepisy prawa wtórnego, o których mowa w akapicie pierwszym, obejmują:

a)art. 287 ust. 1, 2 i 3 TFUE;

b)art. 30, art. 32, art. 57, art. 58 ust. 1 lit. c) pkt (i), art. 60 oraz art. 79 ust. 2 i art. 108 ust. 2 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012;

c)art. 32, art. 38, art. 42, art. 84, art. 88, art. 142 i art. 144 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 1268/2012 5 ;

d)Rozporządzenie Rady (Euratom, EWG) nr 2185/96 6 ;

e)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 7 .

Strony mogą zgodnie zdecydować o zmianie powyższego wykazu.

2.    Islandia stosuje na swoim terytorium przepisy, o których mowa w ust. 1, zgodnie z niniejszą umową.

Artykuł 3

Poszanowanie zasady należytego zarządzania finansami

Środki przyznane Islandii w ramach Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego – granice i wizy są wykorzystywane zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami.

Artykuł 4

Poszanowanie zasady unikania konfliktu interesów

Wszystkim podmiotom działającym w sferze finansów oraz wszystkim innym osobom uczestniczącym w wykonaniu budżetu i zarządzaniu budżetem, w tym w czynnościach służących jego przygotowaniu, audycie lub kontroli, które działają na terytorium Islandii, zakazuje się podejmowania działań, które mogą spowodować konflikt ich interesów z interesami Unii.

Artykuł 5

Egzekucja

Decyzje przyjęte przez Komisję, które nakładają zobowiązanie pieniężne na podmioty inne niż państwa, stanowią tytuł podlegający egzekucji na terytorium Islandii.

Egzekucja odbywa się zgodnie z obowiązującymi w Islandii przepisami postępowania cywilnego. Bez żadnych formalności, z wyjątkiem sprawdzenia autentyczności tytułu, decyzję opatruje się klauzulą egzekucyjną; badanie to przeprowadza organ krajowy wyznaczony do tego celu przez rząd Islandii, o którego wyznaczeniu rząd Islandii zawiadamia Komisję.

Po spełnieniu, na wniosek Komisji, tych wymogów formalnych, Komisja może przystąpić do egzekucji zgodnie z prawem krajowym, kierując sprawę bezpośrednio do właściwego organu.

Egzekucja może zostać zawieszona wyłącznie na mocy orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sądy Islandii są jednak właściwe w sprawach skarg dotyczących nieprawidłowości w przeprowadzaniu egzekucji.

Artykuł 6

Ochrona interesów finansowych Unii przed nadużyciami finansowymi

1.Islandia:

a)    przeciwdziała nadużyciom finansowym oraz wszelkiej innej nielegalnej działalności przynoszącej szkody interesom finansowym Unii poprzez podejmowanie środków, które mają skutek odstraszający i zapewniają skuteczną ochronę w Islandii;

b)    podejmuje takie same środki do zwalczania nadużyć naruszających interesy finansowe Unii, jakie podejmuje do zwalczania nadużyć naruszających swoje własne interesy finansowe; oraz

c)    koordynuje swoje działania mające na celu ochronę interesów finansowych Unii wraz z państwami członkowskimi i Komisją.

2.Islandia przyjmuje środki równoważne środkom przyjętym przez Unię zgodnie z art. 325 ust. 4 TFUE, które obowiązują w dniu podpisania niniejszej umowy.

Strony mogą zgodnie zdecydować o przyjęciu środków równoważnych środkom przyjętym później przez Unię zgodnie z tym artykułem.

Artykuł 7

Kontrole oraz inspekcje na miejscu przeprowadzane przez Komisję (OLAF)

Bez uszczerbku dla swoich uprawnień wynikających z art. 5 ust. 8 rozporządzenia (UE) nr 514/2014 Komisja (Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF)) jest uprawniona do przeprowadzania, na terytorium Islandii, kontroli oraz inspekcji na miejscu w odniesieniu do Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego – granice i wizy, zgodnie z warunkami ustanowionymi w rozporządzeniu Rady (Euratom, WE) nr 2185/96.

Organy Islandii ułatwiają przeprowadzanie kontroli oraz inspekcji na miejscu, które – na wniosek tych organów – mogą być przeprowadzane wspólnie z nimi.

Artykuł 8

Trybunał Obrachunkowy

Zgodnie z art. 287 ust. 3 TFUE oraz rozdziałem I tytuł X część pierwsza rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012 Trybunał Obrachunkowy może przeprowadzać kontrole w pomieszczeniach każdego organu zarządzającego w imieniu Unii dochodami i wydatkami dotyczącymi Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego – granice i wizy na terytorium Islandii, w tym w pomieszczeniach każdej osoby fizycznej lub prawnej otrzymującej płatności z budżetu.

Kontrole Trybunału Obrachunkowego przeprowadza się w Islandii łącznie z krajowymi instytucjami kontrolnymi lub, jeżeli nie mają one niezbędnych uprawnień, z właściwymi krajowymi jednostkami organizacyjnymi. Trybunał Obrachunkowy oraz krajowe instytucje kontrolne Islandii współpracują ze sobą na zasadzie wzajemnego zaufania, zachowując swoją niezależność. Instytucje te lub jednostki organizacyjne zawiadamiają Trybunał Obrachunkowy o zamiarze uczestniczenia w kontroli.

Trybunałowi Obrachunkowemu przysługują co najmniej takie same uprawnienia jak Komisji określone w art. 5 ust. 7 rozporządzenia (UE) nr 514/2014 i art. 7 niniejszej umowy.

Artykuł 9

Zamówienia publiczne

Islandia stosuje przepisy własnego prawa krajowego dotyczące zamówień publicznych zgodnie z załącznikiem XVI do Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym 8 .

Artykuł 10

Wkłady finansowe

1.W latach 2016–2018 Islandia dokonuje płatności rocznych na rzecz budżetu Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego – granice i wizy zgodnie z poniższą tabelą:

(wszystkie kwoty w EUR)

2.Wkłady Islandii za lata 2019 i 2020 zostaną obliczone zgodnie z jej odpowiednim produktem krajowym brutto (PKB) jako odsetek PKB wszystkich państw uczestniczących w Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego – granice i wizy, zgodnie ze wzorem określonym w załączniku.

3.Wkłady finansowe Islandii, o których mowa w niniejszym artykule, są należne niezależnie od daty przyjęcia programu krajowego, o którym mowa w art. 14 rozporządzenia (UE) nr 514/2014.

Artykuł 11

Wykorzystanie wkładów finansowych

1.Łączną kwotę rocznych płatności za lata 2016 i 2017 przeznacza się w następujący sposób:

a)75 % – na przegląd śródokresowy, o którym mowa w art. 8 rozporządzenia (UE) nr 515/2014;

b)15 % – na rozwój systemów informatycznych, o których mowa w art. 15 rozporządzenia (UE) nr 515/2014, z zastrzeżeniem przyjęcia odpowiednich aktów ustawodawczych Unii do dnia 30 czerwca 2017 r.;

c)10 % – na działania Unii, o których mowa w art. 13 rozporządzenia (UE) nr 515/2014 oraz na pomoc w sytuacjach nadzwyczajnych, o której mowa w art. 14 rozporządzenia (UE) nr 515/2014.

Jeżeli kwota, o której mowa w lit. b), nie zostanie przydzielona lub wydana, wówczas Komisja, zgodnie z procedurą określoną w art. 5 ust. 5 lit. b) akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 515/2014, ponownie przydziela ją na działania szczegółowe, o których mowa w art. 7 rozporządzenia (UE) nr 515/2014.

Jeżeli niniejsza Umowa nie wejdzie w życie ani nie będzie tymczasowo stosowana do dnia 1 czerwca 2017 r., pełen wkład Islandii wykorzystuje się zgodnie z ust. 2 niniejszego artykułu.

2.    Łączną kwotę rocznych płatności za lata 2018, 2019 i 2020 przeznacza się w następujący sposób:

a)40 % – na działania szczegółowe, o których mowa w art. 7 rozporządzenia (UE) nr 515/2014;

b)50 % – na rozwój systemów informatycznych, o których mowa w art. 15 rozporządzenia (UE) nr 515/2014, z zastrzeżeniem przyjęcia odpowiednich aktów ustawodawczych Unii do dnia 31 grudnia 2018 r.;

c)10 % – na działania Unii, o których mowa w art. 13 rozporządzenia (UE) nr 515/2014 oraz na pomoc w sytuacjach nadzwyczajnych, o której mowa w art. 14 rozporządzenia (UE) nr 515/2014.

Jeżeli kwota, o której mowa w lit. b), nie zostanie przydzielona lub wydana, wówczas Komisja, zgodnie z procedurą określoną w art. 5 ust. 5 lit. b) akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 515/2014, ponownie przydziela ją na działania szczegółowe, o których mowa w art. 7 rozporządzenia (UE) nr 515/2014.

3.    Dodatkowe kwoty przydzielone na przegląd śródokresowy, działania Unii, działania szczegółowe lub program rozwoju systemów informatycznych wykorzystuje się zgodnie z odpowiednią procedurą określoną w jednym z następujących przepisów:

a)art. 6 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 514/2014;

b)art. 8 ust. 7 rozporządzenia (UE) nr 515/2014;

c)art. 7 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 515/2014;

d)art. 15 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 515/2014.

4.    Komisja może corocznie wykorzystać nie więcej niż 4 076 EUR z płatności dokonywanych przez Islandię na pokrycie wydatków administracyjnych związanych z personelem lub personelem zewnętrznym na rzecz wspierania procesu wdrażania przez Islandię rozporządzenia (UE) nr 515/2014 oraz niniejszej umowy.

Artykuł 12

Poufność

Informacje przekazane lub uzyskane na mocy postanowień niniejszej umowy, niezależnie od ich postaci, są objęte tajemnicą służbową i są chronione w taki sam sposób, w jaki chroni się podobne informacje na mocy przepisów mających zastosowanie do instytucji Unii oraz odpowiednich przepisów prawa w Islandii. Informacje takie mogą być przekazywane wyłącznie tym osobom, które muszą zapoznać się z nimi ze względu na pełnione funkcje w instytucjach Unii, w państwach członkowskich lub w Islandii; ponadto informacje takie nie mogą być wykorzystywane do celów innych niż skuteczna ochrona interesów finansowych Stron.

Artykuł 13

Wyznaczenie organu odpowiedzialnego

1.    Niezwłocznie po zatwierdzeniu programu krajowego Islandia powiadamia Komisję o formalnym wyznaczeniu na szczeblu ministerialnym organu odpowiedzialnego za zarządzanie wydatkami w ramach Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego – granice i wizy i ich kontrolę.

2.    Warunkiem wyznaczenia, o którym mowa w ust. 1, jest spełnienie przez podmiot kryteriów wyznaczenia dotyczących otoczenia wewnętrznego, działań kontrolnych, informowania i komunikacji oraz monitorowania, przewidzianych w rozporządzeniu (UE) nr 514/2014 lub na jego podstawie.

3.    Wyznaczenie organu odpowiedzialnego opiera się na opinii podmiotu audytowego, którym może być organ audytowy, oceniającego, czy organ odpowiedzialny spełnia kryteria wyznaczenia. Podmiotem tym może być niezależna instytucja publiczna odpowiedzialna za monitorowanie, ocenę i audyt administracji. Podmiot audytowy musi funkcjonować niezależnie od organu odpowiedzialnego i wypełniać swoje zadania zgodnie z uznanymi międzynarodowymi standardami audytu. Islandia może oprzeć decyzję o wyznaczeniu na tym, czy systemy zarządzania i kontroli są co do istoty takie same jak systemy już istniejące w poprzednim okresie i czy funkcjonowały one skutecznie. Jeżeli wyniki audytów i kontroli wykazują, że wyznaczony podmiot nie spełnia już kryteriów wyznaczenia, Islandia podejmuje środki niezbędne do zapewnienia naprawy uchybień w realizacji zadań tego podmiotu, w tym przez zakończenie jego wyznaczenia. 

Artykuł 14

Definicja roku budżetowego

Do celów niniejszej umowy rok budżetowy, o którym mowa w art. 60 ust. 5 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012, obejmuje zrealizowane wydatki i uzyskane dochody zapisane w księgach rachunkowych organu odpowiedzialnego w okresie rozpoczynającym się w dniu 16 października roku „N-1” i kończącym się w dniu 15 października roku „N”.

Artykuł 15

Kwalifikowalność wydatków

W drodze odstępstwa od art. 17 ust. 3 lit. b) i ust. 4 rozporządzenia (UE) nr 514/2014 wydatki są kwalifikowalne, jeżeli zostały poniesione przez organ odpowiedzialny przed dniem jego formalnego wyznaczenia zgodnie z art. 13 niniejszej Umowy, pod warunkiem że systemy zarządzania i kontroli stosowane przed tym formalnym wyznaczeniem organu odpowiedzialnego są co do istoty takie same jak systemy obowiązujące po jego formalnym wyznaczeniu.

Artykuł 16

Wniosek o płatność salda rocznego

1.    Do dnia 15 lutego roku następującego po danym roku budżetowym Islandia przedkłada Komisji dokumenty i informacje wymagane na podstawie art. 60 ust. 5 akapit pierwszy lit. b) i c) rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012.

W drodze odstępstwa od art. 44 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 514/2014 oraz zgodnie z art. 60 ust. 5 akapit trzeci rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012, Islandia przedstawia Komisji opinię, o której mowa w art. 60 ust. 5 akapit drugi rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012, najpóźniej do dnia 15 marca roku następującego po danym roku budżetowym.

Przedłożone dokumenty, o których mowa w niniejszym ustępie, służą jako wniosek o płatność salda rocznego.

2.    Dokumenty, o których mowa w ust. 1, sporządza się zgodnie ze wzorami przyjętymi przez Komisję na podstawie art. 44 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 514/2014.

Artykuł 17

Sprawozdanie z realizacji

W drodze odstępstwa od art. 54 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 514/2014 oraz zgodnie z art. 60 ust. 5 akapit trzeci rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012 Islandia przedkłada Komisji roczne sprawozdanie z realizacji programu krajowego w poprzednim roku budżetowym do dnia 15 lutego każdego roku do roku 2022 włącznie, i może opublikować powyższe informacje na odpowiednim szczeblu.

Pierwsze sprawozdanie roczne z realizacji programu krajowego przedkłada się w dniu 15 lutego po wejściu w życie niniejszej umowy lub rozpoczęciu jej tymczasowego stosowania.

Pierwsze sprawozdanie obejmuje lata budżetowe począwszy od roku 2014 do roku budżetowego poprzedzającego termin złożenia pierwszego sprawozdania rocznego zgodnie z akapitem drugim. Islandia przedstawia sprawozdanie końcowe z realizacji programu krajowego do dnia 31 grudnia 2023 r.

Artykuł 18

System elektronicznej wymiany danych

Zgodnie z art. 24 ust. 5 rozporządzenia (UE) nr 514/2014 wszelka oficjalna wymiana informacji między Islandią a Komisją odbywa się z wykorzystaniem systemu elektronicznej wymiany danych udostępnionego w tym celu przez Komisję.

Artykuł 19

Wejście w życie

1.Depozytariuszem niniejszej umowy jest Sekretarz Generalny Rady Unii Europejskiej.

2.Strony zatwierdzają niniejszą umowę zgodnie z ich własnymi procedurami. Strony notyfikują sobie wzajemnie zakończenie tych procedur.

3.Niniejsza umowa wchodzi w życie pierwszego dnia pierwszego miesiąca następującego po dniu złożenia ostatniej notyfikacji, o której mowa w ust. 2.

4.Strony tymczasowo stosują niniejszą umowę, z wyjątkiem art. 5, od dnia następującego po dniu jej podpisania, z zastrzeżeniem wymogów konstytucyjnych.

Artykuł 20

Obowiązywanie i rozwiązanie umowy

1.Zarówno Unia, jak i Islandia mogą rozwiązać niniejszą umowę, powiadamiając o tym drugą Stronę. Umowa przestaje obowiązywać trzy miesiące od takiego powiadomienia. Projekty i działania będące w trakcie realizacji w momencie rozwiązania są kontynuowane na warunkach określonych w niniejszej umowie. Strony uregulują zgodnie kwestię ewentualnych konsekwencji rozwiązania.

2.Rozwiązanie niniejszej umowy nastąpi w momencie rozwiązania umowy dotyczącej włączenia Islandii i Norwegii w dorobek Schengen zgodnie z art. 8 ust. 4, art. 11 ust. 3 lub art. 16 umowy dotyczącej włączenia Islandii Norwegii w dorobek Schengen.

Artykuł 21

Języki

Niniejszą umowę sporządza się w jednym egzemplarzu w językach angielskim, bułgarskim, chorwackim, czeskim, duńskim, estońskim, fińskim, francuskim, greckim, hiszpańskim, litewskim, łotewskim, maltańskim, niderlandzkim, niemieckim, polskim, portugalskim, rumuńskim, słowackim, słoweńskim, szwedzkim, węgierskim, włoskim i islandzkim, przy czym każdy z tych tekstów jest na równi autentyczny.

Sporządzono w Brukseli … dnia …. r.

W imieniu Unii Europejskiej    W imieniu Islandii

ZAŁĄCZNIK

Wzór do obliczania wkładów finansowych na lata 2019 i 2020 oraz szczegóły dotyczące płatności

Wkład finansowy Islandii do Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego – granice i wizy, o którym mowa w art. 5 ust. 7 akapity drugi i trzeci rozporządzenia 515/2014, na lata 2019 i 2020 oblicza się następująco:

Dla każdego roku w okresie od 2013 r. do 2017 r. dzieli się ostateczną wartość produktu krajowego brutto (PKB) Islandii, według danych dostępnych dnia 31 marca 2019 r., przez sumę wartości PKB wszystkich państw uczestniczących w Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego – granice i wizy w danym roku. Średnią z uzyskanych pięciu wartości procentowych za lata 2013–2017 stosuje się do sumy rzeczywistych rocznych środków na Fundusz Bezpieczeństwa Wewnętrznego – granice i wizy na lata 2014–2019 i rocznych środków na zobowiązania dla Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego – granice i wizy na 2020 r., zgodnie z projektem budżetu ogólnego Unii Europejskiej na rok budżetowy 2020 przyjętym przez Komisję, w celu uzyskania całkowitej kwoty do zapłaty przez Islandię przez cały okres realizacji Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego – granice i wizy. Od tej kwoty odejmuje się kwoty rocznych płatności faktycznie zrealizowanych przez Islandię zgodnie z art. 10 ust. 1 niniejszej umowy w celu uzyskania całkowitej kwoty wkładów tego państwa na lata 2019 i 2020. Połowa tej kwoty zostanie zapłacona w 2019 r., a druga połowa – w 2020 r.

Wkład finansowy jest uiszczany w euro.

Islandia wnosi swój odpowiedni wkład finansowy nie później niż 45 dni po otrzymaniu noty debetowej. Każde opóźnienie wpłaty wkładu stanowi podstawę do naliczenia odsetek od należnej kwoty od terminu wymagalności. Stopa oprocentowania jest równa stopie stosowanej przez Europejski Bank Centralny w odniesieniu do jego podstawowych operacji refinansujących, opublikowanej w serii C Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej, obowiązującej pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca, na który przypada ostateczny termin płatności, powiększonej o 3,5 punktu procentowego.

(1)

   Dz.U. L 176 z 10.7.1999, s. 36.

(2)

   Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 515/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. ustanawiające, w ramach Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, instrument na rzecz wsparcia finansowego w zakresie granic zewnętrznych i wiz oraz uchylające decyzję nr 574/2007/WE (Dz.U. L 150 z 20.5.2014, s. 143).

(3)

   Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 514/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Funduszu Azylu, Migracji i Integracji oraz instrumentu na rzecz wsparcia finansowego współpracy policyjnej, zapobiegania i zwalczania przestępczości oraz zarządzania kryzysowego (Dz.U. L 150 z 20.5.2014, s. 112).

(4)

   Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 (Dz.U. L 298 z 26.10.2012, s. 1), ostatnio zmienione rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 547/2014 z dnia 15 maja 2014 r. (Dz.U. L 163 z 29.5.2014, s. 18).

(5)

   Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 1268/2012 w sprawie zasad stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii (Dz.U. L 362 z 31.12.2012, s. 1).

(6)

   Rozporządzenie Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 w sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przed nadużyciami finansowymi i innymi nieprawidłowościami (Dz.U. L 292 z 15.11.1996, s. 2).

(7)

   Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999 (Dz.U. L 248 z 18.9.2013, s. 1).

(8)

   Dz.U. L 1 z 3.1.1994, s. 461.